Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Celiprolol

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania celiprololu

Celiprolol, jako kardioselektywny beta-adrenolityk, wymaga szczególnej uwagi przy stosowaniu u wybranych grup pacjentów. Pomimo korzystnego profilu bezpieczeństwa, istnieją sytuacje kliniczne, w których należy zachować ostrożność podczas terapii tym lekiem lub zastosować odpowiednie modyfikacje dawkowania.¹

Choroby układu oddechowego

U pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą dróg oddechowych, skurczem oskrzeli lub astmą oskrzelową należy unikać stosowania celiprololu, chyba że istnieją wyraźne wskazania kliniczne. W takich przypadkach lek może być stosowany wyłącznie z zachowaniem najwyższej ostrożności, pod kontrolą specjalisty.² Na opakowaniu produktu leczniczego znajduje się następujące ostrzeżenie: „Jeżeli u pacjenta wystąpiła astma lub świszczący oddech, przed zastosowaniem tego leku należy poradzić się lekarza.”³

W przypadku pacjentów z odwracalną przewlekłą obturacyjną chorobą płuc celiprolol powinien być stosowany z zachowaniem ostrożności. Warto zaznaczyć, że celiprolol nie hamuje rozszerzania oskrzeli pod wpływem stymulacji adrenergicznej, dlatego środki rozszerzające oskrzela, takie jak salbutamol, można stosować bez konieczności przerywania terapii celiprololem. Leku nie należy jednak stosować podczas ostrych ataków astmy.⁴

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku farmakokinetyka celiprololu nie różni się znacząco, jednakże ze względu na możliwość występowania zaburzeń czynności wątroby i nerek w tej grupie wiekowej, zaleca się stałą obserwację lekarską.⁵ Należy zachować ostrożność podczas stosowania leku w tej populacji, a pacjentów regularnie monitorować.⁶

Zaburzenia czynności nerek

Celiprolol wydalany jest zarówno drogą nerkową, jak i pozanerkową, dlatego można go stosować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek o nasileniu łagodnym do umiarkowanego. U pacjentów z klirensem kreatyniny wynoszącym od 15 do 40 ml/min może być konieczne dostosowanie dawkowania. W takich przypadkach zaleca się szczególną ostrożność w okresie od rozpoczęcia podawania celiprololu do ustalenia się jego stanu stacjonarnego w osoczu, co zazwyczaj trwa do jednego tygodnia.⁷

U pacjentów z klirensem kreatyniny pomiędzy 15 a 40 ml/min właściwe jest zmniejszenie dawki do 100 mg raz na dobę.⁸ Stosowanie celiprololu jest przeciwwskazane u pacjentów z klirensem kreatyniny mniejszym niż 15 ml/min.⁹

Zaburzenia czynności wątroby

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby wymagają uważnej obserwacji po rozpoczęciu leczenia celiprololem; należy również rozważyć zastosowanie mniejszej dawki.¹⁰ Dostępne dane dotyczące stosowania leku u pacjentów z niewydolnością wątroby są ograniczone. Pacjentów z łagodną do umiarkowanej niewydolnością wątroby należy dokładnie monitorować po rozpoczęciu terapii i rozważyć zmniejszenie dawki. Celiprolol jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby.¹¹

Niewydolność wieńcowa i zakończenie leczenia

U pacjentów z niewydolnością wieńcową nie należy przerywać leczenia w sposób nagły.¹² Nagłe odstawienie produktów blokujących receptory beta-adrenergiczne u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca może doprowadzić do zwiększenia częstości i nasilenia napadów dławicy piersiowej lub pogorszenia ogólnego stanu mięśnia sercowego.¹³

Pomimo że w badaniach klinicznych nie obserwowano działań niepożądanych związanych z odstawieniem celiprololu, zaleca się, aby zakończenie terapii odbywało się stopniowo przez 1-2 tygodnie. W razie konieczności należy w tym samym czasie wprowadzić leczenie zastępcze, aby zapobiec zaostrzeniu dławicy piersiowej.¹⁴

Znieczulenie ogólne

Anestezjolog powinien zostać poinformowany o stosowaniu celiprololu przez pacjenta przed wykonaniem znieczulenia. W przypadku podjęcia decyzji o zaprzestaniu stosowania produktu przed zabiegiem operacyjnym, od podania ostatniej dawki do znieczulenia powinno upłynąć nie mniej niż 48 godzin.¹⁵ Kontynuacja stosowania beta-adrenolityków zmniejsza ryzyko wystąpienia arytmii w trakcie wprowadzenia do znieczulenia i intubacji, chociaż może dojść do złagodzenia odruchowej tachykardii i zwiększenia ryzyka wystąpienia niedociśnienia tętniczego.¹⁶

W przypadku podjęcia decyzji o kontynuowaniu leczenia celiprololem, należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania preparatów do znieczulenia ogólnego, takich jak eter, cyklopropan oraz trichloroetylen. Pacjentów można uchronić przed objawami ze strony nerwu błędnego przez dożylne podanie atropiny.¹⁷

Zastoinowa niewydolność serca

Celiprolol należy podawać z zachowaniem ostrożności u pacjentów z właściwie leczoną zastoinową niewydolnością serca, pod ścisłą kontrolą lekarza. Objawy dekompensacji powinny być sygnałem do przerwania leczenia.¹⁸

Niewydolność naczyń obwodowych

U pacjentów z niewydolnością naczyń obwodowych (w tym z chorobą i objawami Raynauda, chromaniem przestankowym) beta-adrenolityki należy stosować z zachowaniem ostrożności, ponieważ może wystąpić nasilenie objawów choroby. Zalecana jest ścisła obserwacja.¹⁹

Zaburzenia rytmu serca

Celiprolol może powodować wystąpienie bradykardii. Jeśli wystąpi spowolnienie czynności serca poniżej 50-55 uderzeń na minutę w spoczynku oraz objawy związane z bradykardią, dawkę celiprololu należy zmniejszyć. Należy przerwać stosowanie celiprololu, jeśli czynność serca zmniejszy się poniżej 45 uderzeń na minutę.²⁰

Ze względu na ujemne działanie na czas przewodzenia przedsionkowo-komorowego, celiprolol powinien być stosowany z zachowaniem ostrożności u pacjentów z blokiem przedsionkowo-komorowym I stopnia oraz u pacjentów z dławicą Prinzmetala.²¹

Dławica Prinzmetala

Beta-adrenolityki mogą zwiększać częstość i czas trwania napadów dławicy piersiowej u pacjentów z dławicą Prinzmetala z uwagi na nienapotykające oporu zaciśnięcie tętnicy wieńcowej przy udziale alfa-receptora. U tych pacjentów można rozważyć stosowanie selektywnych produktów blokujących receptory beta-1-adrenergiczne, takich jak celiprolol, jednak należy zachować szczególną ostrożność.²²

Łuszczyca

Zgłaszano występowanie zaostrzenia łuszczycy, nasilenia objawów wcześniej istniejącej choroby lub wystąpienia łuszczycopodobnej osutki. Pacjenci z łuszczycą w wywiadzie powinni stosować celiprolol tylko po dokładnym rozważeniu.²³

Reakcje nadwrażliwości

U pacjentów z reakcjami nadwrażliwości w wywiadzie, beta-adrenolityki mogą zwiększać wrażliwość na alergeny i nasilać te reakcje.²⁴

U pacjentów, u których wystąpi łzawienie oczu oraz wysypka bez wyraźnego powodu, leczenie celiprololem należy stopniowo zakończyć.²⁵

Cukrzyca

Należy zachować ostrożność u pacjentów ze stwierdzoną lub utajoną cukrzycą, ponieważ beta-adrenolityki mogą maskować objawy ciężkiej hipoglikemii (zwłaszcza tachykardię). Konieczne jest regularne monitorowanie stężenia glukozy we krwi.²⁶

Nadczynność tarczycy

Beta-adrenolityki mogą maskować objawy nadczynności tarczycy (tyreotoksykozy).²⁷

Guz chromochłonny

Celiprolol należy stosować z zachowaniem ostrożności u pacjentów z guzem chromochłonnym i nie należy go podawać do czasu ustalenia alfa-blokady. Zalecana jest ścisła obserwacja.²⁸

Sportowcy

Celiprolol może powodować wystąpienie pozytywnego wyniku na obecność leków podczas przeprowadzania testów przesiewowych u sportowców. Stosowanie beta-adrenolityków w niektórych dyscyplinach sportowych może być niedozwolone. Zawodnicy przyjmujący produkt leczniczy powinni skonsultować się z odpowiednimi władzami ds. sportu.²⁹

Interakcje z innymi lekami

Nie badano wpływu celiprololu na farmakokinetykę innych leków. Dlatego celiprolol nie powinien być stosowany jednocześnie z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym.³⁰

Substancje pomocnicze

Produkt leczniczy Celipres zawiera substancję pomocniczą żółcień chinolinową, która może powodować reakcje alergiczne.³¹

Produkt zawiera również mannitol, który może mieć lekkie działanie przeczyszczające.³²

Produkt Celipres zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w tabletce, to znaczy produkt leczniczy uznaje się za „wolny od sodu”.³³