Przedawkowanie
Faxigen XL 37,5 mg 37,5 mg

Przedawkowanie wenlafaksyny, substancji czynnej w preparacie Faxigen XL (dostępne dawki: 37,5 mg, 75 mg, 150 mg), stanowi poważne zagrożenie dla życia, szczególnie przy dawkach około 3 g (np. 20 kapsułek 150 mg). Objawy zatrucia obejmują szerokie spektrum zaburzeń, w tym tachykardię, tachykardię komorową, bradykardię, niedociśnienie, zaburzenia świadomości od senności do śpiączki, drgawki, wymioty, mydriazę oraz zmiany w EKG (wydłużenie QT, blok odnogi pęczka Hisa, poszerzenie zespołu QRS). Ryzyko zgonu jest wyższe niż przy SSRI, ale niższe niż przy trójpierścieniowych lekach przeciwdepresyjnych. Występuje także zwiększone ryzyko samobójstwa u pacjentów leczonych wenlafaksyną, co komplikuje ocenę toksyczności leku.

Przedawkowanie leku Faxigen XL

Przedawkowanie wenlafaksyny, substancji czynnej zawartej w preparacie Faxigen XL (dostępnym w dawkach 37,5 mg, 75 mg i 150 mg w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu), stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Przypadki przedawkowania odnotowane po wprowadzeniu leku do obrotu obejmowały również incydenty ze skutkiem śmiertelnym, szczególnie gdy wenlafaksyna została przyjęta w skojarzeniu z alkoholem i/lub innymi produktami leczniczymi.1

Ryzyko zgonu przy przedawkowaniu

Badania retrospektywne wskazują, że przedawkowanie wenlafaksyny może wiązać się z większym ryzykiem zgonu w porównaniu do selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), ale mniejszym niż w przypadku trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych. Warto zauważyć, że badania epidemiologiczne wykazały, iż pacjenci leczeni wenlafaksyną zazwyczaj są bardziej obciążeni czynnikami ryzyka samobójstwa niż pacjenci leczeni lekami z grupy SSRI.2 Należy podkreślić, że nie jest jasne, w jakim stopniu zwiększone ryzyko zgonu może być przypisane toksyczności wenlafaksyny po przedawkowaniu, a w jakim stopniu innym cechom pacjentów leczonych tym lekiem.3

Dawka toksyczna

Objawy ciężkiego zatrucia mogą wystąpić u osób dorosłych po przyjęciu około 3 gramów wenlafaksyny.4 Odpowiada to przykładowo zażyciu 20 kapsułek Faxigen XL 150 mg, 40 kapsułek Faxigen XL 75 mg lub 80 kapsułek Faxigen XL 37,5 mg. Należy jednak pamiętać, że objawy przedawkowania mogą wystąpić również przy mniejszych dawkach, zwłaszcza w połączeniu z innymi substancjami.

Objawy przedawkowania

W przypadku przedawkowania wenlafaksyny obserwuje się szerokie spektrum objawów, które mogą dotyczyć różnych układów organizmu. Szczególnie istotne jest monitorowanie funkcji układu sercowo-naczyniowego i ośrodkowego układu nerwowego.5

Układ/Funkcja Objawy przedawkowania Szczegółowy opis
Układ sercowo-naczyniowy Tachykardia Przyspieszona czynność serca, jeden z najczęściej zgłaszanych objawów
Tachykardia komorowa Potencjalnie zagrażająca życiu arytmia komorowa
Bradykardia Zwolniona czynność serca
Niedociśnienie Obniżone ciśnienie tętnicze, mogące prowadzić do wstrząsu
Układ nerwowy Zaburzenia świadomości Od senności do śpiączki, różne stopnie zaburzeń przytomności
Drgawki Napady drgawkowe różnego typu i nasilenia
Zawroty głowy Uczucie wirowania lub niestabilności
Układ pokarmowy Wymioty Częsty objaw przedawkowania, zwiększający ryzyko zachłyśnięcia
Układ oczny Rozszerzenie źrenic Mydriaza, świadcząca o wpływie na układ autonomiczny
Zmiany w EKG Wydłużenie odstępu QT Zaburzenie repolaryzacji komór serca, zwiększające ryzyko groźnych arytmii
Blok odnogi pęczka Hisa Zaburzenie przewodzenia w sercu
Poszerzenie zespołu QRS Świadczące o zaburzeniu depolaryzacji komór serca
Konsekwencje skrajne Zgon Ryzyko zwiększone w porównaniu do SSRI, ale mniejsze niż w przypadku leków trójpierścieniowych

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W razie przedawkowania wenlafaksyny konieczne jest wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego. Ze względu na potencjalnie ciężki przebieg zatrucia, w przypadku podejrzenia przedawkowania zaleca się niezwłoczny kontakt z właściwym regionalnym ośrodkiem toksykologicznym lub specjalistą ds. leczenia zatruć.6

Podstawowe zasady postępowania obejmują:7

  • Leczenie wspomagające i objawowe – kluczowe w przypadku każdego zatrucia
  • Monitorowanie rytmu serca – ze względu na możliwe zaburzenia rytmu, w tym tachykardię komorową
  • Monitorowanie podstawowych parametrów życiowych – regularny pomiar ciśnienia tętniczego, częstości oddechów, temperatury ciała

W zależności od czasu, jaki upłynął od zażycia leku, oraz stanu klinicznego pacjenta, można zastosować następujące metody:8

  • Płukanie żołądka – wskazane gdy zostanie przeprowadzone wkrótce po przyjęciu leku lub u pacjentów z objawami klinicznymi
  • Podanie węgla aktywnego – może zmniejszyć wchłanianie substancji czynnej
  • Unikanie wywoływania wymiotów – szczególnie gdy istnieje ryzyko zachłyśnięcia (np. przy zaburzeniach świadomości)

Skuteczność metod eliminacji leku

Należy podkreślić, że niektóre metody stosowane w eliminacji innych substancji toksycznych mogą mieć ograniczoną skuteczność w przypadku wenlafaksyny:9

  • Wymuszona diureza – prawdopodobnie nieskuteczna w przyśpieszeniu eliminacji wenlafaksyny
  • Dializa – ograniczona skuteczność w usuwaniu wenlafaksyny z organizmu
  • Hemoperfuzja – prawdopodobnie nie będzie skuteczna
  • Transfuzja wymienna – przypuszczalnie o niskiej skuteczności

Co istotne, dla wenlafaksyny nie jest znane swoiste antidotum, które mogłoby bezpośrednio neutralizować jej działanie.10 Dlatego leczenie ma głównie charakter objawowy i podtrzymujący.

Leczenie powikłań przedawkowania

W zależności od występujących objawów klinicznych, należy wdrożyć odpowiednie leczenie:11

  • Zaburzenia rytmu serca – odpowiednia farmakoterapia antyarytmiczna w zależności od rodzaju zaburzeń
  • Niedociśnienie – podaż płynów, w razie potrzeby leki wazopresyjne
  • Drgawki – leki przeciwdrgawkowe (np. benzodiazepiny)
  • Zaburzenia świadomości – monitorowanie i wsparcie funkcji życiowych, w razie potrzeby intubacja i wentylacja mechaniczna

Ze względu na możliwość wystąpienia ciężkich powikłań, pacjenci z przedawkowaniem wenlafaksyny wymagają intensywnego monitorowania i kompleksowej opieki medycznej, najlepiej w warunkach oddziału intensywnej terapii.

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl