Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Wenlafaksyna, jako substancja czynna zawarta w produkcie Faxigen XL, wchodzi w interakcje z wieloma produktami leczniczymi, co wymaga szczególnej uwagi podczas terapii. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące najważniejszych interakcji lekowych oraz innych rodzajów interakcji.¹

Interakcje z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO)

Szczególnie istotne są interakcje wenlafaksyny z inhibitorami monoaminooksydazy, które można podzielić na trzy grupy:²

• Nieodwracalne, nieselektywne IMAO – jednoczesne stosowanie z wenlafaksyną jest bezwzględnie przeciwwskazane. Rozpoczęcie leczenia wenlafaksyną możliwe jest dopiero po upływie co najmniej 14 dni od zakończenia leczenia tym typem IMAO. Z kolei terapię nieodwracalnymi IMAO można rozpocząć najwcześniej po 7 dniach od odstawienia wenlafaksyny.³
• Odwracalne, selektywne inhibitory MAO-A (np. moklobemid) – jednoczesne stosowanie z wenlafaksyną jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Po zakończeniu leczenia odwracalnym IMAO, przerwa przed rozpoczęciem stosowania wenlafaksyny może być krótsza niż 14 dni. Stosowanie odwracalnych IMAO można rozpocząć po minimum 7 dniach od zakończenia terapii wenlafaksyną.⁴
• Odwracalne, nieselektywne inhibitory MAO (np. linezolid) – antybiotyk linezolid, będący słabym odwracalnym, nieselektywnym IMAO, nie powinien być podawany pacjentom leczonym wenlafaksyną.⁵

U pacjentów, u których leczenie wenlafaksyną rozpoczęto zbyt szybko po odstawieniu IMAO lub odwrotnie, opisywano poważne działania niepożądane, takie jak: drżenia mięśni, skurcze miokloniczne, obfite pocenie się, nudności, wymioty, nagłe zaczerwienienie twarzy, zawroty głowy, hipertermia z objawami przypominającymi złośliwy zespół neuroleptyczny, drgawki, a nawet zgon.⁶

Ryzyko zespołu serotoninowego

Zespół serotoninowy to potencjalnie zagrażający życiu stan, który może wystąpić podczas leczenia wenlafaksyną, szczególnie gdy jest ona stosowana jednocześnie z innymi lekami wpływającymi na układ serotoninergiczny. Do leków zwiększających ryzyko jego wystąpienia należą:⁷

• Tryptany
• Inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI)
• Inne inhibitory zwrotnego wychwytu noradrenaliny i serotoniny (SNRI)
• Pochodne amfetaminy
• Lit
• Sibutramina
• Ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)
• Fentanyl i jego analogi
• Tramadol
• Dekstrometorfan
• Tapentadol
• Petydyna
• Metadon
• Pentazocyna
• Leki osłabiające metabolizm serotoniny (np. IMAO, błękit metylenowy)
• Prekursory serotoniny (np. suplementy zawierające tryptofan)
• Leki przeciwpsychotyczne i inni antagoniści dopaminy⁸

Jeśli leczenie wenlafaksyną w skojarzeniu z SSRI, SNRI lub agonistą receptora serotoninowego (tryptan) jest klinicznie uzasadnione, zaleca się uważne obserwowanie pacjenta, szczególnie na początku leczenia i po zwiększeniu dawki. Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z prekursorami serotoniny (np. suplementami tryptofanu) nie jest zalecane.⁹

Interakcje z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu etylowego podczas leczenia wenlafaksyną jest niewskazane z kilku istotnych powodów:¹⁰

• Alkohol wywiera dodatkowy depresyjny wpływ na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), co w połączeniu z wenlafaksyną może prowadzić do nasilenia tego efektu
• Może dojść do klinicznego nasilenia się zaburzeń psychicznych, co może pogorszyć stan pacjenta
• Istnieje ryzyko wystąpienia niepożądanych interakcji między alkoholem a wenlafaksyną

Należy stanowczo pouczyć pacjenta o konieczności unikania spożywania alkoholu podczas terapii Faxigen XL. Jednoczesne spożywanie alkoholu może prowadzić do pogorszenia stanu psychicznego oraz nasilenia objawów niepożądanych ze strony OUN.¹¹

Interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QT

Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QTc i/lub komorowych zaburzeń rytmu serca (np. torsade de pointes, TdP). Należy unikać jednoczesnego stosowania następujących leków z tych grup:¹²

• Leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III (np. chinidyna, amiodaron, sotalol, dofetylid)
• Niektóre leki przeciwpsychotyczne (np. tiorydazyna)
• Niektóre antybiotyki makrolidowe (np. erytromycyna)
• Niektóre leki przeciwhistaminowe
• Niektóre antybiotyki z grupy chinolonów (np. moksyfloksacyna)¹³

Powyższa lista nie jest kompletna i należy zachować ostrożność również w przypadku innych leków, które mogą powodować znaczące wydłużenie odstępu QT.¹⁴

Wpływ innych leków na wenlafaksynę

Ketokonazol (inhibitor CYP3A4) – badania farmakokinetyki wykazały, że ketokonazol powoduje zwiększenie wartości AUC wenlafaksyny (70% u osób o intensywnym metabolizmie CYP2D6 i 21% u osób o powolnym metabolizmie) oraz O-demetylowenlafaksyny (33% i 23% odpowiednio). Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z inhibitorami CYP3A4 takimi jak:¹⁵

• Atazanawir
• Klarytromycyna
• Indynawir
• Itrakonazol
• Worykonazol
• Posakonazol
• Ketokonazol
• Nelfinawir
• Rytonawir
• Sakwinawir
• Telitromycyna

może zwiększać stężenie wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Z tego powodu zaleca się ostrożność podczas jednoczesnego leczenia inhibitorami CYP3A4 i wenlafaksyną.¹⁶

Wpływ wenlafaksyny na inne leki

Lit – jednoczesne stosowanie wenlafaksyny i litu może spowodować wystąpienie zespołu serotoninowego.¹⁷

Diazepam – wenlafaksyna nie ma wpływu na farmakokinetykę i farmakodynamikę diazepamu ani jego aktywnego metabolitu demetylodiazepamu. Diazepam nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Nie jest znane, czy występują interakcje farmakokinetyczne i/lub farmakodynamiczne z innymi benzodiazepinami.¹⁸

Imipramina – wenlafaksyna nie wpływa na farmakokinetykę imipraminy ani 2-hydroksyimipraminy. Zaobserwowano zależne od dawki zwiększenie o 2,5 do 4,5 razy wartości AUC 2-hydroksydezypraminy podczas podawania wenlafaksyny w dawce od 75 do 150 mg na dobę. Imipramina nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest znane. Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania wenlafaksyny i imipraminy.¹⁹

Haloperydol – badanie farmakokinetyczne z haloperydolem wykazało zmniejszenie o 42% całkowitego klirensu po podaniu doustnym, zwiększenie wartości AUC o 70%, zwiększenie wartości Cmax o 88%, ale brak zmiany wartości okresu półtrwania dla haloperydolu. Należy wziąć to pod uwagę podczas jednoczesnego stosowania haloperydolu i wenlafaksyny. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest znane.²⁰

Rysperydon – wenlafaksyna powoduje zwiększenie wartości AUC rysperydonu o 50%, ale tylko nieznacznie oddziałuje na profil farmakokinetyczny całkowitej aktywnej frakcji (rysperydon i 9-hydroksyrysperydon). Kliniczne znaczenie tej interakcji nie jest znane.²¹

Metoprolol – jednoczesne stosowanie wenlafaksyny i metoprololu u zdrowych ochotników wykazało w badaniach interakcji farmakokinetycznych obu produktów leczniczych zwiększenie stężenia metoprololu w osoczu o około 30-40%, podczas gdy stężenie aktywnego metabolitu α-hydroksymetoprololu nie uległo zmianie. Kliniczne znaczenie tej obserwacji dla pacjentów z nadciśnieniem nie jest znane. Metoprolol nie wpływa na profil farmakokinetyczny wenlafaksyny ani jej aktywnego metabolitu O-demetylowenlafaksyny. Należy zachować szczególną ostrożność w razie jednoczesnego stosowania wenlafaksyny i metoprololu.²²

Indynawir – badanie farmakokinetyki indynawiru wykazało zmniejszenie wartości AUC o 28% oraz zmniejszenie wartości Cmax o 36% dla indynawiru. Indynawir nie wpływa na farmakokinetykę wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny. Kliniczne znaczenie tej interakcji jest nieznane.²³

Wpływ na izoenzymy cytochromu P450

Wyniki badań in vivo wskazują, że wenlafaksyna jest stosunkowo słabym inhibitorem CYP2D6. Wenlafaksyna nie hamowała aktywności następujących izoenzymów cytochromu P450 w warunkach in vivo:²⁴

• CYP3A4 (alprazolam i karbamazepina)
• CYP1A2 (kofeina)
• CYP2C9 (tolbutamid)
• CYP2C19 (diazepam)

Interakcje z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi

Po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano przypadki niezaplanowanej ciąży u kobiet przyjmujących doustne środki antykoncepcyjne w trakcie leczenia wenlafaksyną. Nie ma jednak wyraźnych dowodów na to, że te przypadki ciąży były wynikiem interakcji z wenlafaksyną. Nie przeprowadzono badań dotyczących interakcji z hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi.²⁵

Substancje oddziałujące na ośrodkowy układ nerwowy

Ryzyko stosowania wenlafaksyny w skojarzeniu z innymi substancjami oddziaływującymi na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) nie było systematycznie oceniane. Z tego powodu zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania wenlafaksyny z innymi substancjami mającymi wpływ na OUN.²⁶

Tabela interakcji wenlafaksyny z innymi produktami leczniczymi