działanie teratogenne
Działanie teratogenne oznacza szkodliwy wpływ czynników zewnętrznych na rozwijający się płód, prowadzący do powstania wad wrodzonych. Czynniki teratogenne mogą zaburzać prawidłowy rozwój embrionu i płodu, szczególnie w okresie organogenezy (między 3. a 8. tygodniem ciąży), kiedy kształtują się narządy płodu.
Do substancji o udokumentowanym działaniu teratogennym należą niektóre leki (np. talidomid, izotretynoina, warfaryna, niektóre leki przeciwpadaczkowe), alkohol etylowy, narkotyki, metale ciężkie, a także czynniki fizyczne (promieniowanie jonizujące) oraz niektóre infekcje (np. różyczka, cytomegalia, toksoplazmoza). Wpływ teratogenny zależy od dawki czynnika, czasu ekspozycji oraz okresu rozwoju płodu.
W praktyce klinicznej istotna jest klasyfikacja leków według kategorii FDA (A, B, C, D, X) określająca potencjalne ryzyko teratogenne. Lekarz przepisujący leki kobietom w wieku rozrodczym powinien zawsze rozważyć stosunek korzyści do ryzyka oraz poinformować pacjentkę o potencjalnych zagrożeniach. Niektóre substancje teratogenne mogą powodować poważne malformacje nawet przy jednorazowej ekspozycji w krytycznym okresie rozwoju.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Piramil Biso 5 mg + 2,5 mg
Produkt leczniczy Piramil Biso, zawierający ramipryl (inhibitor ACE) oraz bisoprolol (selektywny beta1-adrenolityk), jest przeciwwskazany w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko poważnych powikłań płodowych, takich jak opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, śmierć wewnątrzmaciczna, małowodzie, osłabienie czynności nerek, opóźnienie kostnienia czaszki oraz powikłania u noworodka (hipoglikemia, bradykardia, niewydolność nerek, niedociśnienie, hiperkaliemia). W pierwszym trymestrze stosowanie ramiprylu nie jest zalecane z powodu potencjalnego, choć niejednoznacznego, ryzyka teratogennego. Bisoprolol może zmniejszać przepływ krwi przez łożysko, co wymaga ścisłego monitorowania wzrostu płodu i przepływu łożyskowego w przypadku konieczności jego stosowania w ciąży. W razie ekspozycji na lek w II lub III trymestrze wskazane jest wykonanie szczegółowej diagnostyki ultrasonograficznej oraz intensywny nadzór nad noworodkiem w pierwszych dobach życia.
antykoncepcja, badanie ultrasonograficzne, beta-adrenolityk, bisoprolol, bradykardia, działanie niepożądane, działanie teratogenne, hiperkaliemia, inhibitor ACE, laktacja, małowodzie, niedociśnienie, niewydolność nerek, opóźnienie kostnienia czaszki, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, przepływ łożyskowy, ramipryl, receptor beta-adrenergiczny, śmierć wewnątrzmaciczna płodu, terapia przeciwnadciśnieniowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dicloberl 75 mg/3 ml 75 mg/3 ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa diklofenaku sodowego w leku Dicloberl 75 mg/3 ml wykazały brak genotoksyczności i działania rakotwórczego. Główne działania toksyczne dotyczyły przewodu pokarmowego, manifestujące się uszkodzeniem błony śluzowej i owrzodzeniami, co jest zgodne z profilem NLPZ. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach zaobserwowano zależne od dawki nasilenie zwężenia naczyń wieńcowych, wskazujące na potencjalne ryzyko sercowo-naczyniowe przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek diklofenaku. Wpływ na procesy reprodukcyjne obejmował hamowanie owulacji u królików, zaburzenia implantacji zarodka i wczesnego rozwoju embrionalnego u szczurów oraz wydłużenie ciąży i porodu.
badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, Dicloberl, diklofenak sodowy, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, implantacja zarodka, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenie, owulacja, rozwój embrionalny, rozwój postnatalny, ryzyko sercowo-naczyniowe, śmierć płodu, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie błony śluzowej, zmiana zakrzepowa, zwężenie naczyń wieńcowych - Leksykon substancji czynnych
Kaptopryl – Przeciwwskazania stosowania
Kaptopryl, jako inhibitor ACE, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub inne inhibitory ACE, a także u osób z obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie, zarówno idiopatycznym, jak i dziedzicznym. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest stosowanie w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko teratogenności, niewydolności nerek płodu oraz śmierci płodu. Karmienie piersią stanowi przeciwwskazanie dla preparatu Captopril Polfarmex. Ponadto, jednoczesne stosowanie kaptoprylu z aliskirenem u pacjentów z cukrzycą lub zaburzeniem czynności nerek (GFR <60 ml/min/1,73 m²) jest przeciwwskazane z powodu ryzyka hiperkaliemii, hipotensji i pogorszenia funkcji nerek. Również łączenie kaptoprylu z preparatem zawierającym sakubitryl i walsartan jest zabronione, a rozpoczęcie terapii kaptoprylem po takim leczeniu wymaga co najmniej 36-godzinnego odstępu.
aliskiren, działanie niepożądane, działanie teratogenne, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemia, hipotensja, inhibitor konwertazy angiotensyny, kaptopryl, laktoza jednowodna, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, przesączanie kłębuszkowe, sakubitryl walsartan, terapia skojarzona, trymestr ciąży, zaburzenie czynności nerek, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Pilokarpina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Pilokarpina, stosowana w okulistyce w preparacie Pilocarpinum WZF 2% (roztwór 20 mg/ml), wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi. Analizy genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały istotnego ryzyka mutagennego ani kancerogennego. Badania reprodukcyjne na modelach zwierzęcych, głównie szczurach, wskazały, że wysokie dawki pilokarpiny (18 mg/kg mc./dobę przez ponad 28 dni) mogą negatywnie wpływać na płodność samców (zmniejszenie ruchliwości plemników, wzrost liczby uszkodzonych plemników) oraz samic (obniżenie wskaźnika płodności, wydłużenie cyklu rujowego). Niższe dawki (3 mg/kg mc./dobę) nie wykazywały takich efektów, a rozwój pourodzeniowy pokoleń F1 i F2 pozostawał niezmieniony nawet przy dawkach do 72 mg/kg mc./dobę u matek.
chlorowodorek pilokarpiny, cykl rujowy, dawka terapeutyczna, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcje rozrodcze, genotoksyczność, krople do oczu, pilokarpina, płodność, przeżywalność potomstwa, rozwój pourodzeniowy, ruchliwość plemników, uszkodzenie plemników, wady rozwojowe, wpływ na reprodukcję, wskaźnik płodności, zaburzenia płodności - Leksykon substancji czynnych
Chinagolid – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Chinagolid, substancja czynna leku Norprolac dostępnego w dawkach 25, 50 i 75 mikrogramów, wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Badania na modelach zwierzęcych nie wykazały działania embriotoksycznego ani teratogennego, jednak doświadczenie kliniczne u kobiet ciężarnych jest ograniczone. Po potwierdzeniu ciąży zaleca się zaprzestanie stosowania chinagolidu, chyba że korzyści terapeutyczne przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Nie zaobserwowano zwiększonej częstości poronień po odstawieniu leku w momencie potwierdzenia ciąży. U pacjentek z gruczolakiem przysadki, u których leczenie Norprolac zostało przerwane, konieczna jest ścisła kontrola kliniczna przez cały okres ciąży ze względu na ryzyko progresji guza pod wpływem zmian hormonalnych.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – RABADA 5 mg + 5 mg
Produkt leczniczy RABADA zawiera bisoprolol (fumaranu) oraz ramipryl, których dane przedkliniczne obejmują szerokie spektrum badań toksykologicznych, w tym toksyczność ostrą i przewlekłą, wpływ na reprodukcję, genotoksyczność oraz potencjał rakotwórczy. Bisoprolol nie wykazuje działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność, jednak w dużych dawkach u ciężarnych samic zwierząt obserwowano toksyczne efekty, takie jak zwiększona resorpcja płodu, zmniejszona masa urodzeniowa i opóźniony rozwój potomstwa. Ramipryl, podawany doustnie w dawkach do 2, 2,5 i 8 mg/kg/dobę u szczurów, psów i małp, był dobrze tolerowany, choć dawka 250 mg/kg/dobę u psów i małp powodowała powiększenie aparatu przykłębuszkowego, co jest efektem farmakodynamicznym. Szczególnie istotne jest nieodwracalne uszkodzenie nerek u młodych szczurów po pojedynczej dawce ramiprylu, co wymaga ostrożności w stosowaniu u dzieci i młodzieży.
aparat przykłębuszkowy, beta-adrenolityk, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fumaran bisoprololu, genotoksyczność, mechanizm działania leku, parametr hematologiczny, poszerzenie miedniczki nerkowej, potencjał kancerogenny, resorpcja płodu, stężenie elektrolitów, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ, uszkodzenie nerki, właściwość mutagenna - Leksykon substancji czynnych
Cefadroksyl – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych (myszy, szczury) wykazały, że cefadroksyl stosowany w dawkach do 11-krotnie wyższych niż terapeutyczne nie wpływa negatywnie na rozrodczość ani nie wykazuje działania teratogennego. Pomimo braku dowodów na szkodliwość, brak jest odpowiednio kontrolowanych badań klinicznych u kobiet ciężarnych, co uniemożliwia jednoznaczne ustalenie bezpieczeństwa stosowania cefadroksylu w ciąży. W związku z tym, stosowanie cefadroksylu w okresie ciąży powinno być ograniczone do sytuacji jednoznacznej konieczności medycznej, a decyzja terapeutyczna powinna uwzględniać stosunek korzyści do potencjalnego ryzyka dla płodu, zwłaszcza że dostępne są alternatywne antybiotyki beta-laktamowe o lepiej udokumentowanym profilu bezpieczeństwa.
alergia, antybiotyk beta-laktamowy, antybiotykoterapia, badanie przedkliniczne, badanie reprodukcyjne, biegunka, dawka terapeutyczna, działanie niepożądane, działanie teratogenne, karmienie piersią, kolonizacja błony śluzowej, praktyka kliniczna, profil bezpieczeństwa, przenikanie do mleka, rozrodczość, ryzyko działań niepożądanych, stosowanie leków w ciąży, uczulenie, uszkodzenie płodu, zaburzenie płodności, zakażenie grzybicze, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Voltaren Express 12,5 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne diklofenaku potasowego, substancji czynnej Voltaren Express, wykazały, że w dawkach terapeutycznych lek ten nie stanowi specyficznego zagrożenia dla organizmu ludzkiego. Badania obejmowały ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, potencjału genotoksycznego, mutagennego oraz rakotwórczego. Wyniki potwierdziły brak wyraźnego działania genotoksycznego i mutagennego oraz nie wykazały zwiększonego ryzyka karcynogenezy po długotrwałej ekspozycji. Profil toksykologiczny diklofenaku jest zgodny z charakterystyką niesteroidowych leków przeciwzapalnych, głównie związany z hamowaniem syntezy prostaglandyn.
dawka toksyczna, diklofenak potasowy, działanie genotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, hamowanie syntezy prostaglandyn, niesteroidowy lek przeciwzapalny, potencjał rakotwórczy, profil farmakologiczny, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, rozwój poporodowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie materiału genetycznego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aidee
Produkt leczniczy Aidee, zawierający dienogest 2 mg oraz etynyloestradiol 0,03 mg, wymaga szczegółowej oceny stosunku korzyści do ryzyka przed rozpoczęciem terapii oraz regularnej kontroli podczas stosowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), które jest zwiększone w porównaniu do kobiet nieużywających hormonalnych środków antykoncepcyjnych. Ryzyko to wynosi około 8-11 przypadków na 10 000 kobiet rocznie, co jest wyższą wartością w porównaniu do preparatów zawierających lewonorgestrel (około 6 przypadków na 10 000 kobiet rocznie). Należy również monitorować objawy depresji i obniżonego nastroju, które mogą mieć ciężki przebieg i zwiększać ryzyko zachowań samobójczych.
depresja, dienogest, dysfagia, działanie teratogenne, etynyloestradiol, hormonalny środek antykoncepcyjny, kumaryna, leczenie przeciwzakrzepowe, lewonorgestrel, noretysteron, norgestymat, obniżony nastrój, terapia przeciwzakrzepowa, zaburzenia nastroju, zachowanie samobójcze, zakrzepica, złożony lek antykoncepcyjny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Losartic 50 mg
Stosowanie losartanu u kobiet w wieku rozrodczym wymaga szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne ryzyko teratogenne i toksyczne działanie na płód, zwłaszcza w drugim i trzecim trymestrze ciąży, gdzie lek jest bezwzględnie przeciwwskazany. W pierwszym trymestrze stosowanie losartanu nie jest zalecane z powodu możliwego zwiększenia ryzyka wad rozwojowych, mimo braku jednoznacznych danych epidemiologicznych. U pacjentek planujących ciążę rekomenduje się zmianę terapii na leki o udokumentowanym bezpieczeństwie w ciąży, a w przypadku potwierdzenia ciąży natychmiastowe odstawienie losartanu i wdrożenie alternatywnego leczenia. Narażenie płodu na losartan w II i III trymestrze może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak pogorszenie czynności nerek, małowodzie, opóźnienie kostnienia czaszki oraz u noworodków do niewydolności nerek, niedociśnienia tętniczego i hiperkaliemii.
ciśnienie tętnicze, czynność nerek płodu, działanie teratogenne, hiperkaliemia, inhibitor receptora angiotensyny II, laktacja, leczenie przeciwnadciśnieniowe, losartan, małowodzie, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, opóźnienie kostnienia czaszki, profil bezpieczeństwa w ciąży, toksyczność płodowa - Leksykon substancji czynnych
Alteplaza – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Alteplaza (substancja czynna w Actilyse) wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz w kontekście płodności. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania alteplazy w ciąży są ograniczone, a badania przedkliniczne na zwierzętach wykazały potencjalne embriotoksyczne działanie oraz opóźnienie rozwoju płodu przy dawkach przekraczających te stosowane u ludzi. Nie stwierdzono jednak działania teratogennego. Stosowanie alteplazy w ciąży jest dopuszczalne wyłącznie w sytuacjach zagrażających życiu, po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka dla płodu.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Dasatinib Krka 50 mg
Dasatinib, jako inhibitor kinazy tyrozynowej stosowany w terapii nowotworów hematologicznych, wykazuje potencjalne ryzyko teratogenne, zwłaszcza w kontekście wad cewy nerwowej oraz innych wad wrodzonych. Lek jest przeciwwskazany w ciąży, chyba że korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu, co wymaga indywidualnej oceny i specjalistycznego monitorowania rozwoju płodu. Kobiety w wieku rozrodczym oraz aktywni seksualnie mężczyźni powinni stosować dwie metody antykoncepcji przez cały okres terapii, a w przypadku podejrzenia ciąży terapia musi zostać natychmiast przerwana. Przed rozpoczęciem leczenia zaleca się wykonanie testu ciążowego u kobiet oraz szczegółową konsultację dotyczącą planów prokreacyjnych.
badanie farmakodynamiczne, dazatynib, działanie niepożądane, działanie teratogenne, inhibitor kinazy tyrozynowej, leczenie nowotworowe, monitorowanie rozwoju płodu, nowotwór hematologiczny, perinatologia, płodność, przenikanie leku do mleka, ryzyko dla płodu, wada cewy nerwowej, wada wrodzona, zaburzenia reprodukcji - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Plerixafor Biofar 20 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pleryksaforu obejmowały ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, działania farmakologicznego, potencjału teratogennego oraz właściwości genotoksycznych. W badaniach toksyczności ostrej u gryzoni podanie podskórne pojedynczej dawki wywołało przemijające objawy nerwowo-mięśniowe, takie jak brak koordynacji, duszność i kurcze mięśniowe. W badaniach przewlekłych obserwowano zwiększenie liczby leukocytów, zwiększone wydalanie wapnia i magnezu z moczem, nieznaczne powiększenie masy śledziony, biegunki i tachykardię. Histopatologicznie stwierdzono krwiotworzenie pozaszpikowe w wątrobie i śledzionie. Margines ekspozycji u młodych szczurów przy maksymalnej tolerowanej dawce (MTD) był co najmniej 18-krotnie wyższy niż największa dawka kliniczna stosowana u dzieci do 18 lat. W badaniach receptorowych in vitro pleryksafor w stężeniu 5 µg/mL wykazywał umiarkowane lub silne powinowactwo do receptorów presynaptycznych układu nerwowego (kanały wapniowe typu N, potasowe SKCa, receptory H3, M1, M2, α1B, α2C, Y/Y1, NMDA), jednak kliniczne znaczenie tych interakcji pozostaje nieustalone.
angiogeneza, ataksja, badanie histopatologiczne, cewiak nerwowy, chłoniak nieziarniczy, duszność, dysplazja szkieletowa, działanie teratogenne, glejak, hematopoeza, hematopoeza pozaszpikowa, hiperkalciuria, kanał potasowy SKCa, kanał wapniowy typu N, leukocytoza, maksymalna tolerowana dawka, móżdżek, ostra białaczka limfoblastyczna, pleryksafor, receptor adrenergiczny, receptor histaminowy H3, receptor muskarynowy, receptor neuropeptydu, receptor NMDA, resorpcja płodu, sedacja, tachykardia, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Prestarium 5 mg 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa peryndoprylu wykazały, że nerki są głównym narządem docelowym toksyczności przewlekłej po podaniu doustnym u szczurów i małp, jednak uszkodzenia nerkowe miały charakter odwracalny, co sugeruje możliwość regeneracji tkanki nerkowej po zakończeniu terapii. Kompleksowa ocena mutagenności, przeprowadzona zarówno in vitro, jak i in vivo, nie wykazała działania mutagennego, co potwierdza brak potencjału do wywoływania mutacji genetycznych. Badania reprodukcyjne na różnych modelach zwierzęcych (szczury, myszy, króliki, małpy) nie wykazały embriotoksycznego ani teratogennego działania peryndoprylu, a także nie stwierdzono zaburzeń płodności u samców i samic szczurów. Należy jednak pamiętać, że inhibitory ACE jako grupa mogą powodować opóźnienie rozwoju płodu, zwiększone ryzyko śmierci płodu, wady wrodzone, uszkodzenia nerek płodu oraz zwiększoną śmiertelność przed- i pourodzeniową.
badanie in vitro, badanie in vivo, choroba układu sercowo-naczyniowego, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcja nerek, inhibitor ACE, mutacja genetyczna, narząd docelowy, opóźnienie rozwoju płodu, peryndopryl, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, śmierć płodu, śmiertelność pourodzeniowa, toksyczność przewlekła, uszkodzenie nerki, wada wrodzona, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Neuroas 150 mg
Neuroas (150 mg kwasu acetylosalicylowego, tabletki dojelitowe) wykazuje potencjalne ryzyko dla płodności, przebiegu ciąży oraz karmienia piersią, co wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym. Stosowanie dawki 150 mg mieści się w zakresie 100-500 mg/dobę, dla którego brak jest wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo, a ryzyko powikłań ciąży, takich jak poronienia, wady wrodzone serca (wzrost ryzyka z <1% do ok. 1,5%) oraz wytrzewienia, wzrasta wraz z dawką i czasem terapii. Kwas acetylosalicylowy hamuje syntezę prostaglandyn, co może prowadzić do obumarcia zarodka, wad rozwojowych oraz powikłań w trzecim trymestrze ciąży, takich jak przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego, nadciśnienie płucne, niewydolność nerek, małowodzie oraz zaburzenia hemostazy i czynności skurczowej macicy. Stosowanie dawki ≥100 mg/dobę jest przeciwwskazane w trzecim trymestrze ciąży.
dysfagia, działanie embriotoksyczne, działanie przeciwagregacyjne, działanie teratogenne, hamowanie owulacji, hamowanie syntezy prostaglandyn, inhibitor syntezy prostaglandyn, kwas acetylosalicylowy, małowodzie, nadciśnienie płucne, nadzór medyczny, niewydolność nerek, obumarcie zapłodnionego jaja, obumarcie zarodka, organogeneza, poronienie, przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego, wada rozwojowa, wada wrodzona serca, wada wrodzona sercowo-naczyniowa, wydłużenie czasu krwawienia, wytrzewienie wrodzone, zaburzenie hemostazy, zaburzenie zagnieżdżenia jaja - Leksykon substancji czynnych
Diazepam – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Diazepam, jako benzodiazepina, wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. U pacjentek w wieku rozrodczym konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji oraz edukacja dotycząca ryzyka i postępowania w przypadku planowania ciąży. W ciąży stosowanie diazepamu wiąże się z potencjalnym ryzykiem teratogenności, zwłaszcza w I i III trymestrze, oraz możliwością wystąpienia u noworodków objawów takich jak hipotermia, hipotonia, zaburzenia rytmu serca, niewydolność oddechowa, osłabienie odruchu ssania i zespół wiotkiego dziecka. U wcześniaków metabolizm leku jest upośledzony, co może nasilać i wydłużać jego działanie. Przewlekłe stosowanie w III trymestrze może prowadzić do uzależnienia fizycznego u noworodka i zespołu odstawiennego po urodzeniu. Diazepam powinien być stosowany w ciąży wyłącznie przy bezwzględnych wskazaniach, braku alternatyw i przewadze korzyści nad ryzykiem, stosując najniższe skuteczne dawki przez możliwie najkrótszy czas.
antykoncepcja, benzodiazepina, diazepam, dysfagia, działanie teratogenne, funkcja rozrodcza, ginekolog-położnik, hipotermia, karmienie piersią, neonatolog, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, pierwszy trymestr ciąży, psychiatra, teratogenność, trzeci trymestr ciąży, układ enzymatyczny, uzależnienie fizyczne, wada wrodzona, zaburzenia cyklu miesiączkowego, zaburzenia rytmu serca, zespół odstawienny, zespół wiotkiego dziecka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Depakine Chronosphere 1000 (666,60 mg + 290,27 mg)/sasz.
Preparat Depakine Chronosphere, zawierający walproinian sodu i kwas walproinowy, posiada liczne bezwzględne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Należą do nich nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, ostre i przewlekłe zapalenie wątroby, przebyty ciężki stan zapalny wątroby, porfiria, zaburzenia mitochondrialne związane z mutacjami genu POLG (w tym zespół Alpersa-Huttenlochera), zaburzenia cyklu mocznikowego oraz niewyrównany pierwotny niedobór karnityny. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do stosowania walproinianu w ciąży ze względu na udokumentowane ryzyko teratogenności i zaburzeń neurorozwojowych u płodu. U kobiet w wieku rozrodczym stosowanie leku wymaga spełnienia warunków programu zapobiegania ciąży, zwłaszcza w leczeniu choroby afektywnej dwubiegunowej, gdzie przeciwwskazanie do stosowania w ciąży jest bezwzględne. Warto podkreślić konieczność rozważenia alternatywnych terapii u pacjentów z wymienionymi przeciwwskazaniami.
choroba afektywna dwubiegunowa, ciężkie zapalenie wątroby, Depakine Chronosphere, działanie teratogenne, encefalopatia hiperamonemiczna, enzym mitochondrialny, hepatotoksyczność walproinianu, hiperamonemia, kwas walproinowy, nadwrażliwość na walproinian, niedobór karnityny, objawy niepożądane, padaczka w ciąży, POLG, polimeraza γ, porfiria, Program Zapobiegania Ciąży, suplementacja L-karnityny, wady rozwojowe płodu, walproinian sodu, zaburzenia cyklu mocznikowego, zaburzenia funkcji wątroby, zaburzenia mitochondrialne, zaburzenia neurorozwojowe, zapalenie wątroby, zespół Alpersa-Huttenlochera - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Biofibrat 200 mg
Fenofibrat, stosowany w dawce 200 mg (np. Biofibrat), wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa w ciąży i podczas karmienia piersią. Badania przedkliniczne nie wykazały działania teratogennego, jednak zaobserwowano embriotoksyczność przy dawkach toksycznych dla matki. Brak jednoznacznych danych klinicznych nakazuje indywidualną ocenę stosunku korzyści do ryzyka przed przepisaniem leku kobietom ciężarnym. Fenofibrat jest przeciwwskazany u kobiet karmiących piersią z powodu braku informacji o przenikaniu do mleka i potencjalnego ryzyka dla noworodka. Lekarz powinien poinformować pacjentkę o konieczności wyboru między terapią a kontynuacją karmienia piersią.
alternatywne metody leczenia, antykoncepcja, Biofibrat, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, fenofibrat, karmienie piersią, płodność, profil bezpieczeństwa, przenikanie do mleka kobiecego, stosowanie fenofibratu, toksyczność matczyna, układ rozrodczy, wady rozwojowe, wpływ na noworodka, zaburzenia lipidowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dagrafors 5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa dapagliflozyny, substancji czynnej leku Dagrafors, nie wykazały istotnego ryzyka dla człowieka w standardowych badaniach farmakologii bezpieczeństwa, toksyczności wielokrotnego dawkowania, genotoksyczności oraz karcynogenności. W dwuletnich badaniach na myszach i szczurach nie stwierdzono potencjału rakotwórczego. Jednakże ekspozycja na dapagliflozynę w okresie rozwoju płodowego i młodocianym wiązała się z toksycznym wpływem na układ moczowy, w tym rozszerzeniem miedniczek i kanalików nerkowych, zwiększeniem masy i rozrostem nerek u młodych szczurów, przy dawkach ≥ 15-krotnych względem maksymalnej zalecanej dawki u ludzi. Zmiany te nie ulegały pełnej regresji po około miesiącu od zakończenia ekspozycji.
badanie karcynogenności, badanie toksyczności, dapagliflozyna, dojrzewanie nerek, działanie letalne na zarodek, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, kanaliki nerkowe, makroskopowy rozrost nerek, NOAEL, organogeneza, potencjał rakotwórczy, powstawanie guzów, rozszerzenie miedniczek nerkowych, rozwój przedporodowy i poporodowy, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność macierzyńska, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego dawkowania, układ moczowy płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Loratadyna Pylox 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa loratadyny obejmujące ocenę farmakologiczną, toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność oraz potencjalne działanie rakotwórcze nie wykazały istotnych zagrożeń dla organizmu ludzkiego przy stosowaniu dawki terapeutycznej 10 mg. Substancja nie wpływała negatywnie na układy sercowo-naczyniowy, oddechowy ani ośrodkowy układ nerwowy, a także nie wykazywała kumulacji toksycznego działania przy długotrwałym stosowaniu. Testy genotoksyczności in vitro i in vivo potwierdziły brak mutagenności, a badania długoterminowe nie wskazały na potencjał karcynogenny loratadyny u zwierząt doświadczalnych.
badania farmakologiczne bezpieczeństwa, dawka lecznicza, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja terapeutyczna, genotoksyczność, loratadyna, margines bezpieczeństwa, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, stężenie w osoczu, terapia przewlekła, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, wady rozwojowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lioton 1000 8,5 mg/g
Heparyna sodowa, substancja czynna produktu leczniczego Lioton 1000 w stężeniu 8,5 mg (1000 IU)/g, wykazuje bardzo niski profil toksyczności w badaniach przedklinicznych. Bezpieczeństwo jej stosowania jest ściśle związane z czystością substancji czynnej, co wpływa na ryzyko działań niepożądanych. Wysokie stężenia heparyny zwiększają ryzyko powstawania krwiaków, co jest konsekwencją jej działania przeciwzakrzepowego, szczególnie istotne przy długotrwałej terapii lub aplikacji na rozległe powierzchnie skóry.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Opokan 7,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa meloksykamu wykazały, że długotrwałe podawanie dużych dawek tego NLPZ u zwierząt laboratoryjnych prowadzi do typowych dla tej grupy leków działań niepożądanych, takich jak owrzodzenia i nadżerki przewodu pokarmowego oraz martwica brodawek nerkowych, wskazująca na ryzyko nefrotoksyczności. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawki ≥1 mg/kg m.c. powodowały zmniejszenie owulacji, zahamowanie implantacji oraz embriotoksyczność, natomiast nie stwierdzono działania teratogennego przy dawkach do 4 mg/kg u szczurów i do 80 mg/kg u królików, co stanowi 5-10-krotność zalecanego dawkowania klinicznego (7,5-15 mg, przeliczone na mg/kg przy masie ciała 75 kg). W końcowym okresie ciąży meloksykam wykazywał toksyczne działanie na płód, typowe dla inhibitorów syntezy prostaglandyn, związane z ryzykiem zaburzeń układu krążenia i przedwczesnym zamknięciem przewodu tętniczego.
badanie in vitro, badanie in vivo, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, implantacja zarodka, inhibitor syntezy prostaglandyn, martwica brodawek nerkowych, meloksykam, nadżerka, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenie, owulacja, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, resorpcja zarodka - Leksykon substancji czynnych
Sylodosyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Sylodosyna, substancja czynna w lekach takich jak Pirseo, Sidarso czy Silodosin Accord, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach przedklinicznych. Analizy obejmowały ocenę potencjalnej mutagenności, rakotwórczości oraz teratogenności, które nie wykazały istotnych zagrożeń przy dawkach terapeutycznych. Działania toksyczne zaobserwowano jedynie u zwierząt, głównie w obrębie tarczycy gryzoni, jednak przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalną dawkę stosowaną u ludzi, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa klinicznego sylodosyny.
badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, dane niekliniczne, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, efekt toksyczny, maksymalna ekspozycja, maksymalna zalecana dawka, obniżona płodność, profil bezpieczeństwa, substancja czynna, sylodosyna - Leksykon substancji czynnych
Echinacea purpurea – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa preparatu Esberitox N, zawierającego Echinacea purpurea, wykazały korzystny profil toksykologiczny. W badaniach toksyczności ostrej na modelu mysim nie zaobserwowano objawów toksyczności przy jednorazowym podaniu dawki do 5000 mg/kg masy ciała. W badaniach toksyczności podostrej i przewlekłej na szczurach, przy dawce 5000 mg/kg dziennie przez 3 i 6 miesięcy, nie stwierdzono śmiertelności, zmian w masie ciała, zachowaniu ani odchyleń w parametrach klinicznych i badaniach histologicznych. Test Amesa oraz test aberracji chromosomowej in vivo (dawki 250–5000 mg/kg) potwierdziły brak działania mutagennego i genotoksycznego preparatu. Pomimo braku długoterminowych badań karcynogenności, negatywne wyniki badań toksyczności i mutagenności oraz wieloletnie stosowanie kliniczne nie wskazują na potencjał karcynogenny Echinacea purpurea w Esberitox N.
aberracja chromosomowa, badanie toksykologiczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie embriotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie teratogenne, echinacea purpurea, Esberitox N, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, właściwości genotoksyczne, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Roxiper 10 mg + 4 mg + 1,25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa Roxiper, zawierającego rozuwastatynę, peryndopryl i indapamid, wykazały, że kombinacja peryndoprylu z indapamidem cechuje się nieznacznie zwiększoną toksycznością w porównaniu do pojedynczych substancji, głównie w zakresie działań nerkowych u szczurów, toksyczności przewodu pokarmowego u psów oraz zwiększonego toksycznego wpływu na organizm matki u szczurów. Jednakże te efekty występowały przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne, co wskazuje na zachowanie szerokiego marginesu bezpieczeństwa w praktyce klinicznej. Substancje te nie wykazały potencjału genotoksycznego ani karcinogennego, a także nie wpływały negatywnie na rozwój embrionalny, teratogenezę czy płodność w badaniach toksyczności reprodukcyjnej.
dane przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie farmakologiczne rozuwastatyny, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, kanał hERG, materiał genetyczny, objawy nerkowe, pęcherzyk żółciowy, peryndopryl z indapamidem, potencjał genotoksyczny, repolaryzacja mięśnia sercowego, rozuwastatyna, toksyczność jąder, toksyczność przewodu pokarmowego, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność reprodukcyjna rozuwastatyny, zmiany histopatologiczne wątroby - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Mensinorm Set 150 j.m.
Mensinorm Set to preparat zawierający ludzką gonadotropinę menopauzalną (HMG), składającą się z ludzkiego hormonu folikulotropowego (FSH) oraz hormonu luteinizującego (LH) w dawkach 75 j.m. lub 150 j.m., z dodatkiem ludzkiej gonadotropiny kosmówkowej (hCG) w celu zwiększenia aktywności LH. Produkt jest stosowany w leczeniu niepłodności, indukcji owulacji oraz kontrolowanej hiperstymulacji jajników. Przed rozpoczęciem terapii należy wykluczyć ciążę, a pacjentkę należy poinformować o konieczności natychmiastowego przerwania leczenia w przypadku zajścia w ciążę. W trakcie konsultacji lekarz powinien szczegółowo omówić mechanizm działania gonadotropin oraz cel terapii, podkreślając przeciwwskazania do stosowania preparatu w okresie ciąży i laktacji.
ciąża, działanie teratogenne, gonadotropina kosmówkowa, gonadotropina menopauzalna, gonadotropiny z moczu, hiperstymulacja jajników, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, indukcja owulacji, karmienie piersią, laktacja, leczenie niepłodności, niepłodność, prolaktyna, stymulacja jajników, wspomagany rozród - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ertapenem Eugia 1 g
Stosowanie ertapenemu u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią wymaga szczegółowej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Brak jest odpowiednich, dobrze kontrolowanych badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo ertapenemu w ciąży, mimo że badania przedkliniczne na zwierzętach nie wykazały działania teratogennego ani negatywnego wpływu na przebieg ciąży, poród czy rozwój noworodków. Lekarz powinien rozważyć alternatywne terapie o lepszym profilu bezpieczeństwa i stosować ertapenem jedynie wtedy, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. W trakcie terapii konieczne jest monitorowanie przebiegu ciąży. Ertapenem przenika do mleka kobiecego, co może prowadzić do zaburzeń mikrobioty jelitowej, reakcji alergicznych oraz potencjalnych negatywnych efektów immunologicznych u dziecka, dlatego karmienie piersią powinno być przerwane na czas leczenia (dawka 1 g, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji).
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Axotret
Axotret (izotretynoina) jest lekiem o silnym działaniu teratogennym, przeciwwskazanym u kobiet w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym, które nie spełniają wymogów Programu Zapobiegania Ciąży. Lek stosuje się wyłącznie w ciężkich, opornych na standardowe leczenie postaciach trądziku, takich jak trądzik guzkowy lub skupiony, z ryzykiem powstawania trwałych blizn. Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest ocena możliwości zajścia w ciążę oraz pełna świadomość pacjentki dotycząca ryzyka teratogennego i konieczności ścisłej kontroli. W trakcie leczenia oraz przez 1 miesiąc przed i po terapii pacjentka musi stosować co najmniej jedną wysoce skuteczną metodę antykoncepcji niezależną od użytkownika lub dwie uzupełniające się metody zależne od użytkownika, niezależnie od obecności miesiączki. Konieczne jest także regularne wykonywanie testów ciążowych – przed rozpoczęciem leczenia, co miesiąc podczas terapii oraz 1 miesiąc po jej zakończeniu.
antykoncepcja, Axotret, ciężki trądzik, działanie teratogenne, forma oleista leku, izotretynoina, kapsułka miękka, lek miejscowy, lek przeciwbakteryjny, postać farmaceutyczna, Program Zapobiegania Ciąży, teratogenność, teratogenny, test ciążowy, trądzik bliznowaciejący, trądzik guzkowy, trądzik skupiony, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ziele Krwawnika
Produkt leczniczy Ziele krwawnika (Achillea millefolium L., herba) nie przeszedł standardowych badań przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa, w tym toksyczności reprodukcyjnej, genotoksyczności oraz potencjału rakotwórczego. Zgodnie z wytycznymi dla tradycyjnych produktów leczniczych roślinnych, pełen zakres badań przedklinicznych nie jest wymagany, a bezpieczeństwo stosowania opiera się na długotrwałym, tradycyjnym użyciu w medycynie europejskiej. Brak jest danych wskazujących na istotne ryzyko genotoksyczne, kancerogenne czy teratogenne przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami.
badanie przedkliniczne, działanie kancerogenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, karmienie piersią, konwencjonalny produkt leczniczy, lecznictwo tradycyjne, nadzór nad bezpieczeństwem, potencjał rakotwórczy, produkt leczniczy roślinny, profil bezpieczeństwa, ryzyko genotoksyczne, substancja roślinna, toksyczność reprodukcyjna, tradycyjna medycyna europejska, tradycyjny produkt leczniczy pochodzenia roślinnego, ziele krwawnika - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Roticox 120 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa etorykoksybu nie wykazały działania genotoksycznego, co jest istotne dla oceny długoterminowego bezpieczeństwa stosowania leku. W badaniach rakotwórczości u myszy nie stwierdzono efektów nowotworowych, natomiast u szczurów, przy dawkach przekraczających ponad dwukrotnie dobową dawkę stosowaną u ludzi (90 mg), zaobserwowano rozwój gruczolaków wątrobowokomórkowych oraz gruczolaków pęcherzykowych tarczycy. Efekty te są związane z indukcją enzymów CYP specyficzną dla szczurów, która nie występuje u ludzi, co zmniejsza ryzyko podobnych zmian u pacjentów. Ponadto, etorykoksyb wykazuje toksyczny wpływ na przewód pokarmowy zwierząt laboratoryjnych, powodując owrzodzenia przy stężeniach porównywalnych lub wyższych niż te osiągane po dawkach terapeutycznych u ludzi. U psów stwierdzono również zaburzenia czynności nerek przy stężeniach przekraczających dawki terapeutyczne.
CYP3A, deformacja zewnętrzna, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, etorykoksyb, funkcja nerek, gruczolak pęcherzykowy tarczycy, gruczolak wątrobowokomórkowy, indukcja CYP, owrzodzenie przewodu pokarmowego, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, przenikanie do mleka, układ kostny płodu, wczesne poronienie, zaburzenie czynności przewodu pokarmowego, zaburzenie układu sercowo-naczyniowego - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Sylvie 20 20 mcg + 75 mcg
Preparaty Sylvie 20 i Sylvie 30, zawierające odpowiednio 20 μg i 30 μg etynyloestradiolu oraz 75 μg gestodenu, są przeciwwskazane w okresie ciąży i należy je natychmiast odstawić w przypadku jej potwierdzenia lub podejrzenia. Dane epidemiologiczne nie wykazują zwiększonego ryzyka wad wrodzonych ani działania teratogennego przy przypadkowym stosowaniu tych złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych we wczesnej ciąży. Po porodzie decyzja o ponownym włączeniu preparatu powinna uwzględniać zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, co wymaga indywidualnej oceny korzyści i ryzyka podczas konsultacji lekarskiej.
- Leksykon substancji czynnych
Antazolina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Antazolina, obecna w różnych formach farmaceutycznych, wykazuje zróżnicowany profil bezpieczeństwa przedklinicznego w zależności od preparatu. W przypadku Phenazolinum (50 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) oraz Allertec Ukąszenia ((5 mg + 0,25 mg)/ml, aerozol na skórę), brak jest dostępnych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania. Dla kropli do oczu Spersallerg ((0,5 mg + 0,4 mg)/ml), zawierających antazolinę chlorowodorek i tetryzolinę chlorowodorek, dostępne są ograniczone dane, które nie obejmują standardowych badań mutagenności, kancerogenności ani wpływu na reprodukcję. Warto podkreślić, że działania toksyczne obserwowano jedynie przy dawkach znacznie przekraczających maksymalne dawki terapeutyczne stosowane u ludzi, co wskazuje na potencjalnie niski kliniczny wpływ tych efektów przy standardowym stosowaniu.
aerozol na skórę, antazoliny chlorowodorek, antazoliny mezylan, antazoliny siarczan, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, kancerogenność, krople do oczu, margines bezpieczeństwa, nafazoliny azotan, profil bezpieczeństwa, roztwór do wstrzykiwań, tetryzoliny chlorowodorek, toksyczny wpływ na reprodukcję, zdolność reprodukcyjna - Leksykon substancji czynnych
Urofolitropina – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Urofolitropina (FSH), stosowana w leczeniu niepłodności związanej z brakiem owulacji lub niewystarczającym rozwojem pęcherzyków jajnikowych, wymaga szczególnej uwagi w kontekście ciąży i laktacji. Preparaty takie jak Fostimon nie są zalecane u kobiet ciężarnych, mimo braku dowodów na działanie teratogenne w badaniach na modelach zwierzęcych oraz ograniczonych danych epidemiologicznych. Lekarz powinien poinformować pacjentkę o konieczności przerwania terapii w przypadku zajścia w ciążę oraz o przeciwwskazaniach do stosowania urofolitropiny w okresie laktacji, gdyż podwyższony poziom prolaktyny w tym czasie może antagonizować działanie gonadotropin i obniżać skuteczność leczenia.
brak owulacji, ciąża mnoga, dane epidemiologiczne, działanie teratogenne, Fostimon, hiperprolaktynemia, hormon folikulotropowy, hormon gonadotropowy, hormony płciowe, indukcja owulacji, laktacja, niepłodność, pęcherzyk jajnikowy, prolaktyna, stymulacja gonadotropinowa, stymulacja jajników, urofolitropina, zespół hiperstymulacji jajników - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zypsila 60 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa zyprazydonu wykazały brak działania teratogennego u szczurów i królików oraz brak potencjału genotoksycznego i rakotwórczego, co wskazuje na niskie ryzyko tych efektów u ludzi. Jednakże, przy wyższych dawkach, które wywoływały toksyczność matczyną, zaobserwowano niekorzystny wpływ na płodność zwierząt oraz zmniejszenie masy ciała potomstwa. Szczególnie istotne są obserwacje dotyczące zwiększonej śmiertelności okołourodzeniowej oraz opóźnionego rozwoju czynnościowego potomstwa, które występowały przy stężeniach zyprazydonu w osoczu matki odpowiadających maksymalnym stężeniom terapeutycznym u ludzi.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Formoterol Easyhaler 12 mcg/dawkę odmierzoną
Przedkliniczne badania formoterolu fumaranu dwuwodnego, substancji czynnej preparatu Formoterol Easyhaler (12 µg/dawkę), wykazały brak istotnych zagrożeń bezpieczeństwa przy stosowaniu w zalecanych dawkach terapeutycznych. Analizy biochemiczne, hematologiczne oraz histopatologiczne u zwierząt nie ujawniły niekorzystnych efektów, a testy genotoksyczności in vitro i in vivo potwierdziły brak mutagenności i genotoksyczności. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu nie stwierdzono istotnych zagrożeń dla ludzi, a obserwowane zmiany, takie jak niewielkie zwiększenie częstości mięśniaków gładkich macicy u gryzoni, są charakterystyczne dla beta2-mimetyków i nie mają istotnego znaczenia klinicznego.
aberracja chromosomowa, badanie laboratoryjne, badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja terapeutyczna, formoterol fumaran dwuwodny, lek beta2-mimetyczny, mięśniak gładki macicy, mutacja genowa, parametry biochemiczne i hematologiczne, płodność, potencjał genotoksyczny, proszek do inhalacji, rozwój zarodkowo-płodowy, test mutagenności, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność reprodukcyjna, właściwości mutagenne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Curacne 40 mg 40 mg
Badania przedkliniczne izotretynoiny wykazały relatywnie niską toksyczność ostrą, z wartościami LD50 wynoszącymi około 2000 mg/kg u królików, 3000 mg/kg u myszy oraz ponad 4000 mg/kg u szczurów. Długoterminowe podawanie leku szczurzym w dawkach 2, 8 i 32 mg/kg mc./dobę przez ponad 2 lata skutkowało częściową utratą sierści oraz podwyższonym stężeniem trójglicerydów w osoczu, bez masywnych zwapnień tkanek czy zmian w komórkach wątrobowych typowych dla hiperwitaminozy A. Wszystkie działania niepożądane ustępowały samoistnie w ciągu 1-2 tygodni po przerwaniu terapii. Izotretynoina wykazuje działanie teratogenne i embriotoksyczne, co uzasadnia restrykcje w stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym oraz szczególne środki ostrożności w ciąży i laktacji.
atrofia jąder, atroficzne kanaliki nasienne, badanie in vitro, badanie in vivo, dawka śmiertelna LD50, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie mutagenne i karcynogenne, działanie teratogenne, hiperwitaminoza A, izotretynoina, ograniczenia stosowania leku, pochodna witaminy A, potencjał teratogenny, przedawkowanie witaminy A, stężenie trójglicerydów, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność ostra izotretynoiny, toksyczność przewlekła, upośledzenie spermatogenezy, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fromilid 250 mg/5 ml
Przedkliniczne badania toksyczności klarytromycyny w formie zawiesiny doustnej Fromilid (250 mg/5 ml) wykazały, że LD50 u 3-dniowych myszy wynosiła 1290 mg/kg mc. u samców i 1230 mg/kg mc. u samic, a u 3-dniowych szczurów odpowiednio 1330 mg/kg mc. i 1270 mg/kg mc. U dorosłych zwierząt wartości te były wyższe (myszy około 2700 mg/kg mc., szczury około 3000 mg/kg mc.). W badaniach podostrą toksyczność wykazano przy dawkach ≥150 mg/kg mc./dobę u szczurów (objawy: ślinotok, zmniejszenie masy ciała, zmiany hematologiczne i narządowe), a dawka 50-55 mg/kg mc./dobę uznana została za nietoksyczną. U psów rasy beagle dawka 300 mg/kg mc./dobę wywołała zmiany histopatologiczne w wątrobie, natomiast 100 mg/kg mc./dobę była bezpieczna. W badaniach reprodukcyjnych i teratologicznych nie stwierdzono istotnego wpływu na płodność, rozwój embrionalny ani teratogenność przy dawkach do 150-160 mg/kg mc./dobę u szczurów oraz u innych gatunków (króliki, małpy). Wysokie dawki (około 10-krotność dawki klinicznej) u małp powodowały wczesne poronienia, co przypisano toksycznemu działaniu na organizm matki, a nie bezpośredniemu działaniu teratogennemu.
antybiotyki makrolidowe, antybiotyki penicylinowe, badanie histopatologiczne, badanie mutagenności, badanie płodności, badanie pośmiertne, badanie sekcyjne, białko w surowicy, cefalosporyny, działanie mutagenne, działanie teratogenne, hematokryt, hepatocyt, klarytromycyna, LD50, mikroskop elektronowy, mikroskop świetlny, odruch ssania, potencjał mutagenny, przewody żółciowe, rozszczep podniebienia, ślinotok, stężenie hemoglobiny, stłuszczenie hepatocytów, teratogenność, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, wada układu krążenia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Alexan 20 mg/ml
Badania przedkliniczne cytarabiny wykazały istotne działanie embriotoksyczne i teratogenne przy podawaniu ciężarnym samicom ssaków w dawkach odpowiadających klinicznym u ludzi, szczególnie w okresie organogenezy. Ponadto, ekspozycja noworodków na lek w okresie odpowiadającym trzeciemu trymestrowi ciąży wiązała się z uszkodzeniami mózgu, co sugeruje ryzyko neurotoksyczności rozwojowej. W badaniach na myszach zaobserwowano również wzrost częstości nieprawidłowych plemników, wskazujący na potencjalne działanie gonadotoksyczne cytarabiny. Właściwości genotoksyczne potwierdzono zarówno in vivo, jak i in vitro, co może tłumaczyć obserwowane efekty teratogenne oraz wskazywać na potencjalne działanie kancerogenne leku.
badanie in vitro, badanie in vivo, cytarabina, działanie embriotoksyczne, działanie gonadotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, neurotoksyczność rozwojowa, nieprawidłowe plemniki, organogeneza, płodność męska, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, toksyczność gonadalna, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon substancji czynnych
Protoescygenina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksykologiczne wyciągu z nasienia kasztanowca (Aesculus hippocastanum L.), zawierającego protoescygeninę jako główny składnik aktywny, wykazały niską toksyczność po doustnym podaniu. W preparacie Veinofytil jedna tabletka dojelitowa zawiera 21 mg glikozydów triterpenowych przeliczonych na protoescygeninę. Badania ostrej i przewlekłej toksyczności potwierdziły korzystny profil bezpieczeństwa, a testy na modelach zwierzęcych (szczury, króliki) nie wykazały działania teratogennego. Wyniki testu Amesa dotyczącego potencjału genotoksycznego były niejednoznaczne, co przypisano obecności flawonoidu kemferolu, a nie bezpośredniemu działaniu protoescygeniny.
Aesculus hippocastanum, badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, działanie teratogenne, glikozyd triterpenowy, kemferol, mutacja genetyczna, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, protoescygenina, tabletka dojelitowa, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, Veinofytil, wada rozwojowa, wyciąg z nasienia kasztanowca, związek flawonoidowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide Eugia 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lenalidomidu wykazały niską toksyczność ostrą, z dawkami letalnymi powyżej 2000 mg/kg/dobę u gryzoni. W badaniach przewlekłych u szczurów (75-300 mg/kg/dobę przez 26 tygodni) zaobserwowano odwracalne zmiany w mineralizacji miedniczek nerkowych, z NOAEL poniżej 75 mg/kg/dobę, co stanowi około 25-krotną wartość ekspozycji u ludzi (AUC). U małp dawki 4-6 mg/kg/dobę przez 20 tygodni powodowały poważne toksyczne efekty, w tym śmiertelność, utratę masy ciała, cytopenie, krwotoki wielonarządowe oraz atrofię układu chłonnego i szpiku. Niższe dawki (1-2 mg/kg/dobę) indukowały odwracalne zmiany w szpiku i łagodne leukopenie, przy dawce 1 mg/kg/dobę odpowiadającej ekspozycji u ludzi (AUC).
atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia szpiku kostnego, atrofia układu chłonnego, badanie karcynogenności, dawka letalna, działanie teratogenne, komórki mieloidalne, komórkowość szpiku kostnego, krwinka biała, krwinka czerwona, krwotok wielonarządowy, lenalidomid, mineralizacja miedniczek nerkowych, oligodaktylia, płytka krwi, polidaktylia, poziom NOAEL, test mikrojądrowy, test mutacji bakteryjnych, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wada wrodzona, wartość AUC, zastawka przedsionkowo-komorowa