zatrzymanie akcji serca
Zatrzymanie akcji serca (nagłe zatrzymanie krążenia, NZK) to stan nagłego ustania mechanicznej czynności serca, prowadzący do braku rzutu serca i zatrzymania krążenia krwi. Jest to stan bezpośredniego zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji, gdyż brak podjęcia resuscytacji krążeniowo-oddechowej w ciągu kilku minut prowadzi do nieodwracalnych zmian w ośrodkowym układzie nerwowym i śmierci.
Najczęstszymi przyczynami zatrzymania akcji serca u dorosłych są choroba niedokrwienna serca, zaburzenia rytmu serca (migotanie komór, częstoskurcz komorowy bez tętna), asystolia oraz czynność elektryczna bez tętna (PEA). Inne przyczyny obejmują: zaburzenia elektrolitowe, zatorowość płucną, tamponadę serca, hipoksję, hipowolemię, hipotermię oraz zatrucia.
Rozpoznanie zatrzymania akcji serca opiera się na stwierdzeniu braku przytomności, braku prawidłowego oddechu oraz braku wyczuwalnego tętna na dużych tętnicach. Postępowanie obejmuje natychmiastowe rozpoczęcie resuscytacji krążeniowo-oddechowej (RKO), wezwanie pomocy oraz jak najszybsze użycie automatycznego defibrylatora zewnętrznego (AED), jeśli jest dostępny.
Wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji (ERC) kładą nacisk na wysokiej jakości uciśnięcia klatki piersiowej, minimalizację przerw w RKO oraz wczesną defibrylację jako kluczowe elementy zwiększające szanse na przeżycie. Farmakoterapia w trakcie RKO obejmuje podanie adrenaliny i amiodaronu zgodnie z algorytmami zaawansowanych zabiegów resuscytacyjnych (ALS).
Rokowanie po zatrzymaniu akcji serca zależy od wielu czynników, w tym czasu do rozpoczęcia RKO, czasu do defibrylacji, przyczyny zatrzymania krążenia oraz stanu zdrowia pacjenta przed zdarzeniem. Przeżywalność w przypadku pozaszpitalnego zatrzymania krążenia wynosi około 10-25%, natomiast w przypadku zatrzymania wewnątrzszpitalnego może sięgać 20-40%.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ebrantil 25
Podczas terapii lekiem Ebrantil 25 (5 mg/ml roztwór do wstrzykiwań, substancja czynna: urapidyl) należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z niewydolnością serca spowodowaną uszkodzeniem mechanicznym (np. zwężenie zastawki aortalnej lub mitralnej, zatorowość tętnicy płucnej), gdyż obniżenie ciśnienia tętniczego może pogorszyć ich stan kliniczny. Nie zaleca się stosowania leku u dzieci ze względu na brak badań klinicznych w populacji pediatrycznej. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek konieczne jest dostosowanie dawkowania oraz ścisłe monitorowanie parametrów życiowych, ze względu na metabolizm urapidylu głównie w wątrobie oraz zmienioną farmakokinetykę w niewydolności nerek. Osoby w podeszłym wieku mogą wykazywać zwiększoną wrażliwość na działanie hipotensyjne, co wymaga uważnego monitorowania ciśnienia tętniczego. Ponadto, jednoczesne stosowanie cymetydyny może wpływać na metabolizm urapidylu, co wymaga szczególnej ostrożności.
bradykardia, ciśnienie tętnicze, cymetydyna, efekt hipotensyjny, farmakokinetyka leku, glikol propylenowy, interakcja farmakologiczna, lek hipotensyjny, nagły spadek ciśnienia, niewydolność serca, roztwór iniekcyjny, spadek ciśnienia tętniczego, urapidyl, urapidyl chlorowodorek, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności serca, zaburzenie czynności wątroby, zatorowość tętnicy płucnej, zatrzymanie akcji serca, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Flecainide acetate Holsten 100 mg
Flekainid octan, lek przeciwarytmiczny klasy IC, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, zwłaszcza kardiologicznych. Najpoważniejsze z nich to działanie proarytmiczne, szczególnie u pacjentów ze strukturalną chorobą serca i zaburzeniami czynności lewej komory, co może prowadzić do bloków przedsionkowo-komorowych II i III stopnia, bradykardii, niewydolności serca, zawału mięśnia sercowego, niedociśnienia tętniczego oraz częstoskurczu przedsionkowego i komorowego. Częstość występowania działań niepożądanych jest zróżnicowana: bardzo często (≥1/10) obserwuje się zawroty głowy i zaburzenia widzenia (podwójne i niewyraźne widzenie), często (≥1/100 do <1/10) występuje działanie proarytmiczne oraz bezdech, a niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) zmiany hematologiczne, takie jak anemia, leukopenia i trombocytopenia. Rzadko notuje się zaburzenia psychiczne (omamy, depresja, splątanie), zapalenie płuc, a bardzo rzadko reakcje autoimmunologiczne z podwyższonym stężeniem przeciwciał przeciwjądrowych.
alergiczne zapalenie skóry, amnezja, artralgia, arytmia komorowa, astenia, ataksja, bezdech, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowy, bradykardia, choroba śródmiąższowa płuc, depresja, diplopia, drgawki, dyskinezja, dyspepsja, działanie proarytmiczne, flekainid octan, fotodermatoza, kołatanie serca, lek przeciwarytmiczny, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, mialgia, migotanie komór, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niedokrwistość, niewydolność serca, nudności, omamy, omdlenie, oszołomienie, parestezje, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, przeciwciała przeciwjądrowe, stan splątania, strukturalna choroba serca, szumy uszne, trzepotanie przedsionków, wymioty, zaburzenia widzenia, zapalenie płuc, zaparcia, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie akcji serca, zawał mięśnia sercowego, zawroty błędnikowe, zawroty głowy, zespół Brugadów, złogi rogówkowe, zmęczenie, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Biorphen 10 mg/ml
Fenylefryna chlorowodorek, substancja czynna leku Biorphen, wykazuje działania niepożądane zależne od dawki, wynikające z jej profilu farmakodynamicznego. Najczęściej obserwowane efekty to bradykardia, epizody nadciśnienia tętniczego, nudności oraz wymioty, przy czym nadciśnienie tętnicze występuje częściej po podaniu wysokich dawek. Działania niepożądane obejmują szeroki zakres układów i narządów, w tym zaburzenia układu nerwowego (ból głowy, parestezje, bezsenność), sercowo-naczyniowego (arytmie, tachykardia, zatrzymanie akcji serca, ból dławicowy, niedokrwienie mięśnia sercowego), a także reakcje alergiczne, zaburzenia psychiczne, metaboliczne, oddechowe, żołądkowo-jelitowe oraz miejscowe powikłania takie jak martwica skóry z wynaczynieniem w miejscu podania. Częstość występowania wszystkich wymienionych działań jest nieznana na podstawie dostępnych danych.
arytmia, bradykardia, bradykardia odruchowa, dławica piersiowa, duszność, dysuria, fenylefryna, hiperhidroza, jaskra zamkniętego kąta, krwotok mózgowy, martwica skóry, mydriaza, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedociśnienie, niedokrwienie mięśnia sercowego, nudności, obrzęk płuc, omdlenie, parestezje, skurcz naczyń wieńcowych, ślinotok, stan splątania, tachykardia, wazokonstrykcja, wymioty, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Dexmedetomidine Altan 100 mcg/ml
Przedawkowanie deksmedetomidyny stanowi poważne zagrożenie kliniczne, manifestujące się głównie zaburzeniami hemodynamicznymi i depresją ośrodkowego układu nerwowego. Opisano przypadki infuzji znacznie przekraczających standardowe dawkowanie, np. 60 µg/kg mc./godz. u dziecka oraz 30 µg/kg mc./godz. u dorosłego, prowadzące do objawów takich jak bradykardia, niedociśnienie, nadciśnienie, głęboka sedacja, depresja oddechowa, a nawet zatrzymanie akcji serca. Mechanizmy toksyczności obejmują pobudzenie receptorów α-2 adrenergicznych centralnie i obwodowo, co skutkuje zarówno zahamowaniem czynności serca, jak i zmianami napięcia naczyniowego. Objawy te wymagają natychmiastowej interwencji, gdyż mogą prowadzić do stanu bezpośredniego zagrożenia życia.
antidotum, atropina, badanie kliniczne, bradykardia, ciśnienie tętnicze, dawkowanie, deksmedetomidyna, depresja oddechowa, działanie wazokonstrykcyjne, glikopirolat, intubacja dotchawicza, lek hipotensyjny, lek wazopresyjny, nadciśnienie, nadmierne uspokojenie, niedociśnienie, receptor α-2-adrenergiczny, resuscytacja, sedacja, tlenoterapia, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie przewodzenia, zahamowanie zatokowe, zatrzymanie akcji serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Epistatus 2,5 mg
Midazolam podawany na śluzówkę jamy ustnej w postaci roztworu (preparat Epistatus) wykazuje profil bezpieczeństwa oceniony na podstawie badań klinicznych u 446 dzieci z napadami padaczkowymi. Najistotniejszym klinicznie działaniem niepożądanym jest depresja oddechowa, występująca z częstością do 5%, która może być efektem zarówno napadów drgawkowych, jak i działania benzodiazepin. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Do najczęstszych objawów należą uspokojenie, senność, zmniejszony poziom świadomości, ataksja, zawroty głowy, ból głowy oraz nudności i wymioty. Rzadziej obserwuje się omamy, pobudzenie, niepamięć następczą, świąd, wysypkę, pokrzywkę, zmęczenie, a bardzo rzadko poważne zdarzenia jak bradykardia, zatrzymanie akcji serca, bezdech czy reakcje anafilaktyczne.
agresja, ataksja, benzodiazepina, bezdech, bradykardia, czkawka, depresja oddechowa, duszność, Epistatus, midazolam dośluzówkowy, napad drgawkowy, napad padaczkowy, niedociśnienie tętnicze, niepamięć następcza, nudności i wymioty, obniżenie świadomości, obrzęk naczynioruchowy, omam, pobudzenie psychoruchowe, pokrzywka, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa leku, reakcja anafilaktyczna, reakcja paradoksalna, rozszerzenie naczyń, sedacja, skurcz krtani, stan splątania, suchość jamy ustnej, świąd, układ immunologiczny, układ oddechowy, zaburzenie psychiczne, zaburzenie ruchowe, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie żołądka i jelit, zakrzepica, zaparcie, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie oddychania, złamanie - Leksykon leków
Przedawkowanie – DHC Continus 90 mg
Przedawkowanie dihydrokodeiny winianu w postaci tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu (DHC Continus 60 mg lub 90 mg) może prowadzić do ciężkich objawów klinicznych, w tym senności, osłupienia, śpiączki, miozy źrenic, wymiotów, zaburzeń rytmu serca (tachykardia lub bradykardia), skurczów mięśni oraz rabdomiolizy. Szczególnie niebezpieczne są objawy ze strony układu krążenia i oddechowego, takie jak niedociśnienie tętnicze prowadzące do niewydolności krążeniowej oraz niewydolność oddechowa lub bezdech, które mogą być bezpośrednią przyczyną zgonu. Rabdomioliza stanowi ryzyko ostrej niewydolności nerek, a wymioty zwiększają ryzyko aspiracji. W przypadku przedawkowania konieczna jest natychmiastowa interwencja medyczna z monitorowaniem funkcji życiowych.
antagonista opioidowy, arytmia, aspiracja treści pokarmowej, bezdech, ciągły wlew dożylny, defibrylacja, dihydrokodeina winian, droga dożylna, fizyczne uzależnienie, hipowolemia, lek presyjny, migotanie komór, mioza, nalokson, niedociśnienie tętnicze, niewydolność krążeniowa, niewydolność oddechowa, objaw neurologiczny, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, ostra niewydolność nerek, ostry zespół odstawienny, płukanie żołądka, płynoterapia, rabdomioliza, równowaga wodno-elektrolitowa, roztwór soli fizjologicznej, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, tachykardia, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie krążenia, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Działania niepożądane – Carbetocin Mercapharm 100 mcg/ml
Karbetocyna, syntetyczny analog oksytocyny o dłuższym czasie działania, wykazuje profil bezpieczeństwa zbliżony do oksytocyny, zarówno przy podaniu dożylnym, jak i domięśniowym. Działania niepożądane po podaniu dożylnym, głównie w kontekście cięcia cesarskiego, obejmują bardzo częste niedokrwistości (≥1/10), częste bóle głowy i drżenia (≥1/100 do <1/10), a także niedociśnienie tętnicze i uderzenia gorąca. Podanie domięśniowe, stosowane głównie przy porodzie naturalnym, wiąże się z rzadziej występującymi działaniami niepożądanymi, takimi jak ból głowy, nudności, ból brzucha oraz osłabienie mięśni (częstość od ≥1/1000 do <1/100). Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie zagrażające życiu powikłania sercowo-naczyniowe, w tym bradykardię prowadzącą do zatrzymania akcji serca, arytmie, niedokrwienie mięśnia sercowego oraz wydłużenie odstępu QT, które mogą predysponować do groźnych arytmii komorowych. Ponadto, odnotowano reakcje anafilaktyczne o nieznanej częstości, wymagające natychmiastowej interwencji.
analog oksytocyny, arytmia, ból brzucha, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, dreszcze, duszność, hemoglobina, karbetocyna, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwotok poporodowy, nadmierne pocenie, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, podanie domięśniowe, podanie dożylne, reakcja anafilaktyczna, tachykardia, torsade de pointes, uderzenia gorąca, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenie perfuzji, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie moczu - Leksykon substancji czynnych
Tafluprost – Przedawkowanie
Tafluprost, stosowany w leczeniu jaskry i nadciśnienia ocznego, występuje w preparatach takich jak Taflotan i Taflotan Multi (15 µg/ml tafluprostu) oraz w preparatach złożonych Taptiqom i Taptiqom Multi (15 µg/ml tafluprostu + 5 mg/ml tymololu). Przedawkowanie tafluprostu po miejscowym podaniu do oka jest praktycznie niemożliwe ze względu na niską dawkę substancji czynnej w pojedynczej kropli (~0,45 µg), ograniczoną pojemność worka spojówkowego oraz szybki drenaż leku przez drogi łzowe. W preparatach złożonych ryzyko przedawkowania wiąże się głównie z tymololem, który może wywołać ogólnoustrojowe działania niepożądane typowe dla beta-adrenolityków, takie jak zawroty głowy, ból głowy, duszność, rzadkoskurcz, skurcz oskrzeli czy zatrzymanie akcji serca, wynikające z blokady receptorów β1 i β2.
atropina, beta-2-agonista, bradykardia, dializa, drogi łzowe, hipotensja, izoprenalina, jaskra i nadciśnienie oczne, leczenie objawowe, parametr kardiologiczny, parametr oddechowy, płynoterapia, preparat złożony, procedura resuscytacyjna, przepływ mózgowy, rzadkoskurcz, skurcz oskrzeli, substancja czynna, tafluprost, tymolol, układ krążenia, wazopresor, worek spojówkowy, zaburzenia równowagi, zatrzymanie akcji serca, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Bupiwakaina – Działania niepożądane
Bupiwakaina, jako długo działające miejscowe znieczulenie regionalne, wykazuje istotną kardiotoksyczność, manifestującą się najczęściej niedociśnieniem tętniczym (≥1/10), bradykardią (≥1/100 do <1/10) oraz rzadziej zatrzymaniem akcji serca (≥1/10 000 do <1/1 000). Niedociśnienie tętnicze wynika z blokady współczulnej i rozszerzenia naczyń obwodowych, szczególnie przy znieczuleniu podpajęczynówkowym. Ze strony układu nerwowego często obserwuje się parestezje i zawroty głowy (≥1/100 do <1/10), a rzadziej objawy toksyczności OUN, takie jak drgawki, dyzartria czy utrata przytomności (≥1/1 000 do <1/100). Poważne powikłania neurologiczne, w tym neuropatia, porażenie poprzeczne czy zapalenie pajęczynówki, występują rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000). Działania niepożądane ze strony układu oddechowego, takie jak depresja oddechowa, są rzadkie, ale wymagają natychmiastowej interwencji. W układzie pokarmowym dominują nudności (≥1/10) i wymioty (≥1/100 do <1/10), natomiast w układzie moczowym często występuje zatrzymanie moczu (≥1/100 do <1/10). Reakcje alergiczne i anafilaktyczne są rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu.
bezdech, blokada nerwowo-mięśniowa, blokada współczulna, ból pleców, ból popunkcyjny głowy, bradykardia, bupiwakaina, depresja oddechowa, drętwienie języka, drgawki, dyzartria, dyzestezja, działanie miejscowo znieczulające, hipoksja, kwasica, neuropatia, niedociśnienie tętnicze, nietrzymanie moczu, nudności, osłabienie mięśni, paraliż, parestezja, podwójne widzenie, porażenie poprzeczne, przeczulica słuchowa, reakcja alergiczna, toksyczność OUN, uszkodzenie nerwu obwodowego, wstrząs anafilaktyczny, wyciek płynu mózgowo-rdzeniowego, wymioty, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie widzenia, zapalenie pajęczynówki, zapaść krążeniowa, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie moczu, zespół tętnicy rdzeniowej przedniej, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie rdzeniowe, znieczulenie regionalne - Leksykon leków
Przedawkowanie – Vivacor 6,25 mg
Przedawkowanie karwedylolu, substancji czynnej leku Vivacor, stanowi poważne zagrożenie dla życia, głównie z powodu jego podwójnego mechanizmu działania – blokady receptorów beta- i alfa-adrenergicznych. Objawy przedawkowania obejmują ciężkie niedociśnienie tętnicze, bradykardię (<60 uderzeń/min), niewydolność serca, wstrząs kardiogenny, zahamowanie zatokowe, a nawet zatrzymanie akcji serca. Dodatkowo mogą wystąpić zaburzenia oddychania, skurcz oskrzeli, wymioty, zaburzenia świadomości oraz uogólnione napady drgawkowe. Ze względu na ryzyko hipoperfuzji narządowej i depresji ośrodka oddechowego, pacjenci z podejrzeniem przedawkowania wymagają ścisłej obserwacji i monitorowania parametrów życiowych oraz EKG.
atropina, beta-sympatykomimetyk, bradykardia, depresja ośrodka oddechowego, duszność, glukagon, hipoperfuzja narządowa, hipowentylacja, inhibitor fosfodiesterazy, karwedylol, mięsień sercowy, monitorowanie elektrokardiograficzne, monitorowanie parametrów życiowych, napad drgawkowy, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, ośrodek wymiotny, receptor alfa-adrenergiczny, receptor beta-1, receptor beta-2, receptor beta-adrenergiczny, skurcz oskrzeli, stymulacja przezżylna, węzeł zatokowy, wstrząs kardiogenny, wymioty, zaburzenia oddychania, zaburzenia świadomości, zahamowanie zatokowe, zatrzymanie akcji serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dalacin C 75 mg/5 ml
Klindamycyna w postaci doustnej, zawarta w leku Dalacin C (klindamycyna palmitynian chlorowodorku), wykazuje profil działań niepożądanych sklasyfikowanych według MedDRA i częstości występowania. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego i obejmują biegunkę, ból brzucha, nudności oraz wymioty (często ≥1/100 do <1/10). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia jelit i choroby związanej z Clostridioides difficile, które mogą wystąpić zarówno w trakcie terapii, jak i po jej zakończeniu, stanowiąc potencjalne zagrożenie życia. Charakterystyczne dla postaci doustnej są również owrzodzenia i zapalenia błony śluzowej przełyku. W zakresie działań skórnych najczęściej występują wysypka grudkowo-plamkowa i pokrzywka, jednakże możliwe są także ciężkie reakcje, takie jak zespół Lyella (TEN), zespół Stevensa-Johnsona (SJS), DRESS oraz AGEP, które wymagają natychmiastowej interwencji.
agranulocytoza, biegunka, ból brzucha, choroba Clostridioides difficile, eozynofilia, klindamycyny palmitynian chlorowodorku, leukopenia, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, osutka krostkowa, owrzodzenie przełyku, pęcherzowe zapalenie skóry, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka grudkowo-plamkowa, wysypka odropodobna, zaburzenie smaku, zakażenie pochwy, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie błony śluzowej przełyku, zatrzymanie akcji serca, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aripiprazole Medical Valley 10 mg
Arypiprazol, substancja czynna leku Aripiprazole Medical Valley, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z najczęściej zgłaszanymi w badaniach klinicznych akatyzją i nudnościami (>3%). Działania niepożądane dotyczą wielu układów, w tym nerwowego (często: zaburzenia pozapiramidowe, akatyzja, drżenie, zawroty głowy, sedacja, senność, bóle głowy), psychicznego (często: niepokój ruchowy, bezsenność, lęk; niezbyt często: depresja, hiperseksualność; nieznana częstość: próby samobójcze, zaburzenia kontroli impulsów), metabolicznego (często: cukrzyca; niezbyt często: hiperglikemia; nieznana częstość: hiponatremia, anoreksja, cukrzycowa śpiączka hiperosmolarna, kwasica ketonowa) oraz sercowo-naczyniowego (niezbyt często: tachykardia, hipotensja ortostatyczna; nieznana częstość: nagły zgon, Torsades de pointes, arytmie, zatrzymanie akcji serca). U młodzieży profil działań jest podobny, z wyższą częstością senności/sedacji i zaburzeń pozapiramidowych (≥10%). Dystonia może wystąpić szczególnie w pierwszych dniach leczenia, z ryzykiem zwiększonym u młodszych pacjentów i mężczyzn.
akatyzja, anoreksja, arytmia komorowa, bezsenność, biegunka, ból głowy, bradykardia, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca, cukrzycowa śpiączka hiperosmolarna, depresja, drgawki grand mal, drżenie, dysfagia, dyskineza, dystonia, fotofobia, hiperglikemia, hiperseksualność, hiponatremia, hipotensja ortostatyczna, kwasica ketonowa, lęk, leukopenia, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, nadmierne wydzielanie śliny, neutropenia, niestrawność, niewydolność wątroby, niewyraźne widzenie, nudności, objawy pozapiramidowe, parkinsonizm, podwójne widzenie, późne dyskinezy, próba samobójcza, sedacja, senność, tachykardia, torsades de pointes, trombocytopenia, uzależnienie od hazardu, wymioty, zaburzenia kontroli impulsów, zaburzenia pozapiramidowe, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcia, zatrzymanie akcji serca, zawroty głowy, zespół niespokojnych nóg, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka - Leksykon leków
Przedawkowanie – Gardimax medica truskawkowy 5 mg + 1 mg
Przedawkowanie produktu leczniczego Gardimax medica truskawkowy (5 mg lidokainy + 1 mg chloroheksydyny, tabletki do ssania) może prowadzić do poważnych objawów toksycznych, głównie ze strony ośrodkowego układu nerwowego oraz układu sercowo-naczyniowego. Lidokaina, będąca składnikiem aktywnym, może wywołać objawy neurologiczne takie jak niepokój, nadmierne pobudzenie, ziewanie, nerwowość, szumy uszne, oczopląs, drżenie mięśni, drgawki oraz depresję oddechową. Ze strony układu sercowo-naczyniowego obserwuje się spadek napięcia ścian mięśnia sercowego, rozszerzenie naczyń obwodowych, niedociśnienie, bradykardię, zaburzenia rytmu serca, a w skrajnych przypadkach zatrzymanie akcji serca. Chloroheksydyna wchłania się z przewodu pokarmowego w minimalnym stopniu, co ogranicza ryzyko toksyczności tej substancji.
arytmia, bradykardia, chloroheksydyna, depresja oddechowa, drgawki, drżenie mięśni, hipotonia mięśnia sercowego, lidokainy chlorowodorek jednowodny, niedociśnienie, niepokój, niewydolność oddechowa, oczopląs, ośrodkowy układ nerwowy, szumy uszne, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie akcji serca - Leksykon leków
Przedawkowanie – Citalopram Vitabalans 20 mg
Przedawkowanie cytalopramu stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia, manifestujące się objawami ze strony układu sercowo-naczyniowego i ośrodkowego układu nerwowego. Do najważniejszych objawów kardiologicznych należą tachykardia, bradykardia, wydłużenie odstępu QT, torsade de pointes, blok odnogi pęczka Hisa, poszerzenie zespołu QRS oraz zaburzenia ciśnienia tętniczego (niedociśnienie lub nadciśnienie), a także zatrzymanie akcji serca i sinica. Neurologicznie obserwuje się drgawki, senność, śpiączkę, drżenia, zawroty głowy i stupor. Dodatkowo mogą wystąpić objawy żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, pocenie się), zaburzenia psychiczne (pobudzenie, zespół serotoninowy) oraz inne symptomy, takie jak rozszerzenie źrenic i hiperwentylacja. Warto podkreślić, że większość zgonów po przedawkowaniu cytalopramu wiązała się z jednoczesnym spożyciem innych substancji, jednak odnotowano także przypadki śmiertelne po samodzielnym przedawkowaniu tego leku.
blok odnogi pęczka Hisa, bradyarytmia, bradykardia, drgawki, drżenie, hiperwentylacja, intubacja, lek przeczyszczający osmotyczny, monitorowanie EKG, mydriaza, nadciśnienie tętnicze, nadmierna potliwość, niedociśnienie, niedoczynność wątroby, nudności, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, poszerzenie zespołu QRS, przedawkowanie cytalopramu, przedawkowanie leku, siarczan sodu, sinica, śpiączka, stupor, tachykardia, torsade de pointes, układ sercowo-naczyniowy, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie akcji serca, zawrót głowy, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Fluoxetin Polpharma 20 mg
Przedawkowanie chlorowodorku fluoksetyny może prowadzić do szerokiego spektrum objawów klinicznych obejmujących układy pokarmowy, nerwowy, sercowo-naczyniowy oraz oddechowy. Objawy te wahają się od łagodnych do krytycznych, w zależności od dawki i indywidualnych predyspozycji pacjenta. W układzie pokarmowym dominują nudności i wymioty, które mogą prowadzić do zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej. W układzie nerwowym obserwuje się zarówno pobudzenie psychoruchowe, jak i ciężkie stany, takie jak śpiączka czy napady drgawkowe. Szczególnie niebezpieczne są zaburzenia rytmu serca, w tym arytmie komorowe, wydłużenie odstępu QTc, a w skrajnych przypadkach torsade de pointes oraz zatrzymanie akcji serca, stanowiące bezpośrednie zagrożenie życia. Zaburzenia czynności płuc mogą manifestować się dusznością lub niewydolnością oddechową, co wymaga monitorowania parametrów oddechowych.
arytmia komorowa, chlorowodorek fluoksetyny, dializa, epizod padaczkowy, hemoperfuzja, napad drgawkowy, niewydolność oddechowa, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, przedawkowanie fluoksetyny, rytm węzłowy, śpiączka, torsade de pointes, transfuzja wymienna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QTc, wymuszona diureza, zaburzenie czynności OUN, zaburzenie czynności płuc, zaburzenie równowagi wodno-elektrolitowej, zaburzenie rytmu serca, zatrucie lekiem, zatrzymanie akcji serca - Leksykon leków
Przedawkowanie – Loperamid APTEO MED 2 mg
Przedawkowanie loperamidu, szczególnie w dawkach przekraczających 2 mg zawarte w kapsułkach Loperamid APTEO MED, stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia, zwłaszcza u dzieci oraz pacjentów z upośledzoną funkcją wątroby. Toksyczność leku manifestuje się przede wszystkim zaburzeniami ośrodkowego układu nerwowego (osłupienie, ataksja, senność, mioza, hipertonia mięśniowa) oraz układu oddechowego (depresja oddechowa). Dodatkowo obserwuje się powikłania ze strony układu pokarmowego (zaparcia, niedrożność jelit) i moczowego (zatrzymanie moczu). Szczególnie niebezpieczne są powikłania kardiologiczne, takie jak wydłużenie odstępu QT, torsades de pointes, inne arytmie komorowe, zatrzymanie akcji serca oraz omdlenia, które mogą prowadzić do nagłego zgonu. Przedawkowanie może również ujawnić wcześniej nierozpoznany zespół Brugadów, co dodatkowo zwiększa ryzyko zgonu.
arytmia komorowa, ataksja, badanie elektrokardiograficzne, chlorowodorek loperamidu, częstoskurcz komorowy, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, hipertonia mięśniowa, mioza, nagły zgon sercowy, nalokson, niedrożność jelit, osłupienie, polimorficzny częstoskurcz komorowy, torsades de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności wątroby, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie moczu, zespół Brugadów - Leksykon leków
Przedawkowanie – Vizidor Duo (20 mg + 5 mg)/ml
Przedawkowanie leku Vizidor Duo, zawierającego dorzolamid (20 mg/ml) i tymolol (5 mg/ml), stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. Tymolol, będący beta-adrenolitykiem, może wywołać objawy ogólnoustrojowe takie jak bóle i zawroty głowy, spłycenie oddechu, bradykardię, skurcz oskrzeli, a nawet zatrzymanie akcji serca. Dorzolamid, szczególnie po doustnym przyjęciu, może powodować senność, zaburzenia elektrolitowe, kwasicę oraz objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego. W przypadku podania miejscowego dorzolamidu obserwuje się nudności, zawroty głowy, bóle głowy, uczucie zmęczenia, zaburzenia snu i dysfagię. Brak jest precyzyjnych danych dotyczących przedawkowania u ludzi, jednak literatura medyczna wskazuje na poważne konsekwencje kliniczne wynikające z obu substancji czynnych.
beta-adrenolityk, ból głowy, bronchodylator, chlorowodorek dorzolamidu, dializa, dorzolamid, dysfagia, działanie beta-adrenolityczne, funkcje życiowe, inhibicja anhydrazy węglanowej, kwasica, leczenie objawowe, maleinian tymololu, ośrodkowy układ nerwowy, parametry elektrolitowe, pH krwi, skurcz oskrzeli, spłycenie oddechu, stężenie potasu w surowicy, tymolol, Vizidor Duo, zaburzenie elektrolitowe, zatrzymanie akcji serca, zwolnienie czynności serca - Leksykon substancji czynnych
Klonazepam – Działania niepożądane
Klonazepam, pochodna benzodiazepiny stosowana w terapii padaczki i zaburzeń psychicznych, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, głównie ze strony ośrodkowego układu nerwowego. Najczęściej obserwuje się senność, spowolnienie reakcji, ataksję, dyzartrię oraz zaburzenia pamięci, które zwykle ustępują po adaptacji do leczenia. Szczególnie narażeni są pacjenci w podeszłym wieku, u których ryzyko upadków i złamań jest zwiększone. Istotnym zagrożeniem są reakcje paradoksalne, takie jak niepokój psychoruchowy, agresja i bezsenność, zwłaszcza po spożyciu alkoholu lub u osób z chorobami psychicznymi. Długotrwałe stosowanie wiąże się z ryzykiem uzależnienia psychicznego i fizycznego, nawet przy dawkach terapeutycznych, a nagłe odstawienie może wywołać zespół odstawienia z objawami neuropsychiatrycznymi i drgawkami. W terapii należy również monitorować ryzyko depresji ośrodka oddechowego, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków depresyjnych na układ oddechowy, co jest istotne u pacjentów z POChP lub zespołem bezdechu sennego.
ataksja, bradykardia, depresja ośrodka oddechowego, diplopia, dyzartria, działanie amnestyczne, małopłytkowość, napad padaczkowy, niepamięć następcza, nietrzymanie moczu, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, omam, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna benzodiazepiny, podwójne widzenie, przewlekła obturacyjna choroba płuc, psychoza, reakcja anafilaktyczna, reakcja paradoksalna, stan splątania, terapia padaczki, uzależnienie psychiczne i fizyczne, zaburzenie erekcji, zaburzenie libido, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie ostrości widzenia, zaburzenie pamięci, zaburzenie psychiczne, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie moczu, zespół bezdechu sennego, zespół odstawienia - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metoclopramidum Polpharma
Metoklopramid, stosowany w preparacie Metoclopramidum Polpharma, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia działań niepożądanych związanych z jego mechanizmem działania dopaminergicznym. Szczególnie narażone są dzieci, młodzież oraz pacjenci przyjmujący wysokie dawki, u których mogą pojawić się objawy pozapiramidowe, zwykle na początku terapii, nawet po jednorazowym podaniu. W przypadku ich wystąpienia konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku oraz ewentualne leczenie objawowe (benzodiazepiny u dzieci, leki antycholinergiczne u dorosłych). Długotrwałe stosowanie powyżej 3 miesięcy może prowadzić do dyskinez późnych, potencjalnie nieodwracalnych, zwłaszcza u osób starszych. Ponadto, metoklopramid może wywołać złośliwy zespół neuroleptyczny, nasilać objawy choroby Parkinsona oraz powodować methemoglobinemię, wymagającą natychmiastowego odstawienia leku i leczenia, np. błękitem metylenowym.
akatyzja, aldosteron, błękit metylenowy, bradykardia, choroba Parkinsona, dyskineza późna, hipokaliemia, marskość wątroby, methemoglobinemia, niedobór laktazy, niedobór reduktazy NADH cytochromu b5, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nowotwór piersi, objawy pozapiramidowe, powolny bolus, prolaktyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie przewodzenia serca, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zapaść krążeniowa, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie akcji serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Abelcet
Produkt Abelcet, zawierający amfoterycynę B w kompleksach lipidowych, stosowany jest w leczeniu układowych zakażeń grzybiczych z objawami klinicznymi. Podczas terapii należy zwrócić szczególną uwagę na występowanie reakcji związanych z infuzją, takich jak dreszcze i gorączka, które pojawiają się najczęściej w pierwszych dwóch dniach leczenia i mają charakter łagodny lub umiarkowany. Zaleca się profilaktyczne podanie leków przeciwgorączkowych (np. paracetamolu) przed infuzją. Ze względu na potencjalną nefrotoksyczność konieczne jest monitorowanie czynności nerek, zwłaszcza u pacjentów z chorobami nerek w wywiadzie, niewydolnością nerek lub stosujących inne leki nefrotoksyczne. Również regularne oznaczanie stężenia elektrolitów, ze szczególnym uwzględnieniem potasu, jest niezbędne, gdyż opisano przypadki hiperkaliemii prowadzącej do arytmii i zatrzymania akcji serca, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub po suplementacji potasu.
amfoterycyna B, aminotransferaza, arytmia serca, bilirubina, choroba nerek, elektrolity w surowicy, fosfataza alkaliczna, gorączka i dreszcze, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperkaliemia, hipokaliemia, lek hepatotoksyczny, lek nefrotoksyczny, lek przeciwgorączkowy, nefrotoksyczność, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odrzucanie przeszczepu, reakcja na infuzję, suplementacja potasu, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie grzybicze układowe, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie akcji serca, zespół nerczycowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Questax XR 300 mg
Produkt leczniczy Questax XR zawierający kwetiapinę fumaranu charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, z częstością występowania ≥10% obejmujących senność, ból i zawroty głowy, suchość w ustach oraz objawy odstawienne. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się istotny wzrost stężenia trójglicerydów i cholesterolu całkowitego (głównie LDL), spadek cholesterolu HDL, zmniejszenie hemoglobiny oraz zwiększenie masy ciała. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale ciężkie reakcje skórne typu SCAR, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz DRESS, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii i interwencji medycznej. Ponadto, kwetiapina może indukować poważne powikłania kardiologiczne, w tym wydłużenie odstępu QT, komorowe zaburzenia rytmu serca, torsade de pointes oraz nagłe zgony, co wymaga regularnego monitorowania EKG, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego.
akatyzja, arytmia komorowa, ból głowy, cholesterol HDL, działania niepożądane, farmakovigilance, hipercholesterolemia, hipertrójglicerydemia, kwetiapina, kwetiapina o przedłużonym uwalnianiu, neuroleptyk, niedokrwistość, objawy pozapiramidowe, SCAR, senność, suchość w jamie ustnej, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia endokrynologiczne, zatrzymanie akcji serca, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół odstawienny, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Remifentanil B. Braun
Remifentanyl, silny opioid o bardzo szybkim ustępowaniu działania (5-10 minut po zakończeniu podawania), wymaga stosowania wyłącznie w warunkach szpitalnych przez wykwalifikowany personel. Nie zaleca się stosowania leku dłużej niż 3 dni u pacjentów mechanicznie wentylowanych na oddziałach intensywnej terapii ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. W trakcie terapii należy uwzględnić ryzyko rozwoju tolerancji, hiperalgezji oraz objawów odstawiennych (tachykardia, nadciśnienie, pobudzenie), które mogą wymagać stopniowego zmniejszania dawki. Przed zakończeniem podawania remifentanylu u pacjentów po zabiegach chirurgicznych konieczne jest wprowadzenie alternatywnego leczenia przeciwbólowego, uwzględniając czas działania analgetyków długodziałających oraz ryzyko depresji oddechowej.
agonista receptorów opioidowych, antagonista receptorów opioidowych, asystolia, bezdech, bloker nerwowo-mięśniowy, bradykardia, depresja oddechowa, hiperalgezja, hipotensja, hipowolemia, leczenie przeciwbólowe, lek przeciwcholinergiczny, nadciśnienie, niewydolność wątroby, opioid, pobudzenie, remifentanyl, sedacja, sztywność mięśniowa, tachykardia, tolerancja na leki, wentylacja mechaniczna, wyniszczenie, zaburzenia czynności płuc, zatrzymanie akcji serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Remifentanil B. Braun 5 mg
Remifentanil B. Braun, jako agonista receptorów opioidowych μ, wywołuje działania niepożądane typowe dla opioidów, z szybkim ustępowaniem objawów po zaprzestaniu podawania, zwykle w ciągu kilku minut, co wynika z jego specyficznego profilu farmakokinetycznego. Do bardzo często występujących działań należą sztywność mięśni szkieletowych, hipotonia oraz nudności i wymioty. Często obserwuje się bradykardię, wzrost ciśnienia tętniczego w okresie pooperacyjnym, ostre zahamowanie czynności ośrodka oddechowego oraz bezdech, a także świąd i dreszcze pooperacyjne. Rzadko występują reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, sedacja w fazie wybudzania, asystolia lub zatrzymanie akcji serca (w skojarzeniu z innymi środkami do znieczulenia ogólnego), a także zaparcia i ból pooperacyjny. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się zgodnie z przyjętymi standardami, np. bardzo często ≥ 1/10, często ≥ 1/100 do < 1/10, rzadko ≥ 1/10 000 do < 1/1 000.
agonista receptorów opioidowych, anafilaksja, asystolia, bezdech, blok przedsionkowo-komorowy, ból pooperacyjny, bradykardia, depresja oddechowa, dreszcze pooperacyjne, drgawka, farmakodynamika remifentanylu, hipoksja, hipotonia, nadciśnienie, nadciśnienie tętnicze, nudności i wymioty, pobudzenie psychoruchowe, profil farmakokinetyczny, reakcja nadwrażliwości, remifentanyl, sedacja, świąd, sztywność mięśni szkieletowych, tachykardia, tolerancja lekowa, uzależnienie od leku, zaparcie, zatrzymanie akcji serca, zespół odstawienia opioidów, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Midazolam hameln 2 mg/ml
Midazolam Hameln dostępny jest w roztworze do wstrzykiwań/infuzji w stężeniach 1 mg/ml, 2 mg/ml oraz 5 mg/ml. Lek ten może wywoływać liczne działania niepożądane obejmujące różne układy i narządy. Wśród nich znajdują się reakcje immunologiczne, takie jak nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy oraz wstrząs anafilaktyczny (częstość nieznana). Zaburzenia psychiczne i neurologiczne obejmują stan splątania, dezorientację, zmiany nastroju, reakcje paradoksalne (np. pobudzenie, agresja, omamy), ruchy mimowolne (drgawki toniczno-kloniczne, drżenie mięśniowe), sedację, obniżony poziom czuwania, ataksję oraz niepamięć następczą, której czas trwania jest zależny od dawki. U wcześniaków i noworodków obserwowano drgawki, także w przebiegu odstawienia. Midazolam może prowadzić do fizycznego uzależnienia i objawów odstawiennych, w tym drgawek, zwłaszcza po nagłym przerwaniu terapii.
bezdech, bradykardia, depresja oddechowa, dezorientacja, drgawki toniczno-kloniczne, drgawki z odstawienia, drżenie mięśniowe, incydent zagrażający życiu, midazolam, niedociśnienie tętnicze, niepamięć następcza, obrzęk naczynioruchowy, reakcja paradoksalna, rozszerzenie naczyń krwionośnych, roztwór do wstrzykiwań, ruchy mimowolne, sedacja, skurcz krtani, stan splątania, uzależnienie fizyczne, wstrząs anafilaktyczny, zakrzepowe zapalenie żył, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie oddychania, zespół Kounisa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Marcaine – Adrenaline 0,5% (5 mg + 0,005 mg)/ml
Produkt leczniczy Marcaine-Adrenaline 0,5% zawiera 5 mg chlorowodorku bupiwakainy oraz 0,005 mg winianu adrenaliny na ml roztworu i wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla długo działających leków miejscowo znieczulających. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są niedociśnienie tętnicze (≥1/10), nudności (≥1/10), parestezje i zawroty głowy (≥1/100 do <1/10), a także bradykardia (≥1/100 do <1/10). Rzadziej występują poważne powikłania neurologiczne, takie jak neuropatia, uszkodzenia nerwów obwodowych i zapalenie pajęczynówki (≥1/10 000 do <1/1 000), a także reakcje alergiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny, depresja oddechowa, zatrzymanie akcji serca i zaburzenia rytmu serca (≥1/10 000 do <1/1 000). W populacji pediatrycznej działania niepożądane są podobne, jednak wczesne objawy toksyczności mogą być trudniejsze do rozpoznania, zwłaszcza podczas sedacji lub znieczulenia ogólnego.
blokada nerwu, blokada współczulna, bradykardia, chlorowodorek bupiwakainy, depresja oddechowa, drętwienie, drgawki, drżenia mięśniowe, krwiak podtwardówkowy, lek miejscowo znieczulający, lek przeciwwymiotny, Marcaine-Adrenaline, nadciśnienie tętnicze, neuropatia, niedociśnienie tętnicze, nudności, odwodnienie, parestezje, podwójne widzenie, przeczulica słuchowa, reakcja alergiczna, spadek ciśnienia tętniczego, szumy uszne, toksyczność OUN, uszkodzenie nerwu, uszkodzenie nerwu obwodowego, utrata przytomności, winian adrenaliny, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia mowy, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia widzenia, zapalenie pajęczynówki, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie przewodowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Scandonest 30 mg/ml 30 mg/ml
Preparat Scandonest 30 mg/ml, będący lekiem znieczulającym miejscowo z grupy amidowej, wykazuje działania niepożądane typowe dla tej klasy leków, zależne od dawki i stężenia w osoczu, które mogą wynikać z przedawkowania, szybkiej absorpcji lub niezamierzonego wstrzyknięcia donaczyniowego. Najpoważniejsze działania niepożądane mają charakter ogólnoustrojowy, w tym objawy depresji ośrodkowego układu nerwowego (OUN) takie jak pobudzenie, lęk, drżenie, zaburzenia mowy, które wymagają natychmiastowej obserwacji i interwencji. Szczególną uwagę należy zwrócić na obrzęk krtani i gardła, skurcz oskrzeli, objawy neurologiczne (parestezje, niedoczulica, zaburzenia czucia), niedotlenienie i hiperkapnię wtórne do niewydolności oddechowej oraz owrzodzenia jamy ustnej. Pacjenci z chorobami serca lub czynnikami ryzyka choroby niedokrwiennej serca są szczególnie narażeni na działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego.
bezdech, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, choroba serca, częstoskurcz, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dławica piersiowa, drgawki, duszność, dysfagia, dysfonia, dyzartria, enoftalmia, hiperkapnia, idiosynkrazja, kołatanie serca, lek znieczulający miejscowo, nadciśnienie, nadwrażliwość, napad toniczno-kloniczny, nerwoból, neuropatia, niedociśnienie, niedoczulica, niedotlenienie, niewydolność mięśnia sercowego, niewydolność oddechowa, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, opadanie powiek, parestezja, podwójne widzenie, pokrzywka, przeczulica, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, śpiączka, stan splątania, szumy uszne, tachyarytmia, zaniewidzenie, zapalenie dziąseł, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zatrzymanie akcji serca, zawroty głowy, zawroty głowy błędnikowe, zespół Hornera, złuszczanie błony śluzowej - Leksykon substancji czynnych
Dimeglumina gadopentetanowa – Działania niepożądane
Profil bezpieczeństwa dimegluminy gadopentetonianu, substancji czynnej w produkcie Magnevist, opiera się na danych od 11 000 pacjentów z badań klinicznych oraz monitoringu po wprowadzeniu do obrotu. Najczęstsze działania niepożądane (≥0,4%) obejmują reakcje w miejscu podania (uczucie zimna, parestezje, obrzęk, ból), bóle głowy oraz nudności. Większość działań niepożądanych ma charakter łagodny lub umiarkowany. Najpoważniejsze zagrożenia to nerkopochodne zwłóknienie układowe (NSF) u pacjentów z niewydolnością nerek, zwłaszcza dializowanych, oraz reakcje rzekomoanafilaktyczne, które mogą prowadzić do wstrząsu i zagrażać życiu. Opóźnione reakcje nadwrażliwości mogą wystąpić od kilku godzin do dni po podaniu środka. U pacjentów dializowanych obserwowano także przemijające reakcje zapalne z gorączką, dreszczami i podwyższonym białkiem C-reaktywnym.
białko C-reaktywne, bradykardia, diagnostyka obrazowa, dializa, dimeglumina gadopentetonianu, drgawka, hemodializa, nerkopochodne zwłóknienie układowe, niewydolność nerek, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, parestezja, podwyższony poziom żelaza, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rezonans magnetyczny, skurcz oskrzeli, środek kontrastowy, wstrząs rzekomoanafilaktyczny, zakrzepowe zapalenie żył, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie oddechu - Leksykon substancji czynnych
Bimatoprost – Przedawkowanie
Bimatoprost, stosowany miejscowo w leczeniu jaskry i nadciśnienia ocznego, charakteryzuje się bardzo niskim ryzykiem przedawkowania ze względu na niskie dawki i lokalną drogę podania. Dotychczas nie odnotowano przypadków klinicznych przedawkowania u ludzi. Badania toksykologiczne na zwierzętach wykazały brak toksyczności przy doustnych dawkach do 100 mg/kg mc./dobę. Dla preparatów o stężeniach 0,3 mg/ml i 0,1 mg/ml dawki zawarte w pojedynczych butelkach są odpowiednio 70- i 210-krotnie niższe niż dawki nietoksyczne u gryzoni, a dla żelu 0,1 mg/g suma zawartości opakowania jest 1100-krotnie niższa. W przypadku przypadkowego połknięcia, zwłaszcza u dzieci, ryzyko toksyczności bimatoprostu pozostaje minimalne.
beta-adrenolityk, bimatoprost, bradykardia, droga podania, duszność, hipotensja, jaskra i nadciśnienie oczne, leczenie objawowe, leczenie podtrzymujące, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, objawy ogólnoustrojowe, podanie miejscowe do oka, przedawkowanie bimatoprostu, przypadkowe połknięcie, skurcz oskrzeli, tymolol, zatrzymanie akcji serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydroxyzinum Adamed 25 mg
Hydroksyzyna w dawce do 50 mg/dobę, stosowana w formie tabletek powlekanych, wykazuje działania niepożądane wynikające z hamującego, paradoksalnie pobudzającego oraz przeciwcholinergicznego wpływu na ośrodkowy układ nerwowy, a także z reakcji nadwrażliwości. W badaniach klinicznych na 735 pacjentach częstość występowania najczęstszych działań niepożądanych była następująca: senność (13,74% vs 2,70% placebo), ból głowy (1,63% vs 1,90%), zmęczenie (1,36% vs 0,63%) oraz suchość w jamie ustnej (1,22% vs 0,63%). Po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano szeroki zakres działań niepożądanych o różnej częstości, od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000), obejmujących m.in. trombocytopenię, reakcje anafilaktyczne, zaburzenia psychiczne (pobudzenie, splątanie, omamy), neurologiczne (sedacja, zawroty głowy, drgawki), okulistyczne, kardiologiczne (w tym rzadkie przypadki zatrzymania akcji serca, migotania komór, torsade de pointes), naczyniowe, oddechowe, żołądkowo-jelitowe, skórne oraz zaburzenia nerek i układu moczowego.
chlorowodorek hydroksyzyny, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dystonia, działanie przeciwcholinergiczne, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie komór, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, ośrodkowy układ nerwowy, osutka krostkowa, pemfigoid, polimorficzny częstoskurcz komorowy, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, torsade de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, wysypka polekowa, zaburzenie akomodacji, zapalenie wątroby, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie krążenia, zatrzymanie moczu, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ropimol
Ropiwakaina chlorowodorek stosowana w znieczuleniu przewodowym wymaga ścisłego przestrzegania środków ostrożności i odpowiedniego przygotowania personelu oraz placówki medycznej. Znieczulenie powinno być wykonywane wyłącznie przez przeszkolony personel w ośrodkach wyposażonych w sprzęt do monitorowania pacjenta i resuscytacji. Szczególną uwagę należy zwrócić na unikanie donaczyniowego podania leku, które może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak drgawki, zatrzymanie akcji serca czy wysoki blok rdzeniowy z bezdechem i hipotonią. Pacjenci leczeni lekami przeciwarytmicznymi klasy III (np. amiodaron) oraz osoby w podeszłym wieku ze współistniejącą chorobą serca wymagają intensywnego monitorowania EKG i funkcji układu krążenia. Ropiwakaina metabolizowana jest w wątrobie, dlatego u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby konieczna jest redukcja dawek, a u osób z przewlekłą niewydolnością nerek należy monitorować objawy toksyczności, zwłaszcza w kontekście kwasicy i obniżonego stężenia białek osocza.
amiodaron, bezdech, blok przewodzenia serca, blok rdzeniowy, blokada nerwów, blokada nerwu obwodowego, blokada splotu ramiennego, chondroliza, choroba wątroby, działanie niepożądane, enoksacyna, fluwoksamina, hipowolemia, infuzja zewnątrzoponowa, inhibitor CYP1A2, kwasica, lek przeciwarytmiczny klasy III, monitorowanie EEG, monitorowanie EKG, nadwrażliwość krzyżowa, neurotoksyczność lokalna, obniżenie ciśnienia tętniczego, podanie donaczyniowe, podanie podpajęczynówkowe, porfiria, ropiwakaina chlorowodorek, toksyczność narządowa, toksyczność ogólnoustrojowa, zaburzenie czynności nerek, zatrzymanie akcji serca, znieczulenie przewodowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon substancji czynnych
Zuklopentyksol – Przedawkowanie
Zuklopentyksol, dostępny pod nazwą handlową Clopixol w formie tabletek (10 mg, 25 mg) oraz postaciach parenteralnych (Clopixol Acuphase 50 mg/ml, Clopixol Depot 200 mg/ml), charakteryzuje się różnym ryzykiem przedawkowania w zależności od drogi podania. Największa odnotowana dawka doustna wynosiła 450 mg/dobę. Przedawkowanie może prowadzić do poważnych objawów neurologicznych (senność, śpiączka, drgawki, objawy pozapiramidowe), termoregulacyjnych (hipertermia, hipotermia) oraz kardiologicznych, w tym wydłużenia odstępu QT, torsade de pointes, komorowych zaburzeń rytmu i zatrzymania akcji serca. Szczególnie niebezpieczne jest łączenie zuklopentyksolu z innymi lekami o działaniu kardiotoksycznym, takimi jak neuroleptyki fenotiazynowe, leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, makrolidy, fluorochinolony, leki przeciwmalaryczne, trójpierścieniowe antydepresanty oraz sedatywne leki przeciwhistaminowe.
akatyzja, biperyden, częstoskurcz komorowy, diazepam, dyskineza, dystonia, działanie proarytmiczne, ekstrasystolia komorowa, hipertermia, hipotensja, hipotermia, komorowe zaburzenie rytmu, lek inotropowy, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek wazopresyjny, napad drgawkowy, neuroleptyk, objaw pozapiramidowy, octan zuklopentyksolu, ośrodkowy układ nerwowy, parkinsonizm polekowy, pochodna butyrofenonu, pochodna fenotiazyny, polimorficzny częstoskurcz komorowy, roztwór do wstrzykiwań, tabletka powlekana, torsade de pointes, układ pozapiramidowy, układ sercowo-naczyniowy, wentylacja mechaniczna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zapis EKG, zatrzymanie akcji serca, złośliwy zespół neuroleptyczny, zuklopentyksol - Leksykon leków
Działania niepożądane – Risperidone Grindeks 3 mg
Risperidon Grindeks, lek przeciwpsychotyczny, wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Najczęściej obserwowane (≥10%) to parkinsonizm, sedacja, ból głowy oraz bezsenność. Objawy pozapiramidowe, takie jak parkinsonizm i akatyzja, wykazują zależność od dawki. Hiperprolaktynemia jest istotnym efektem ubocznym, prowadzącym do ginekomastii, zaburzeń miesiączkowania, mlekotoku i dysfunkcji seksualnych. Metabolicznie istotne jest zwiększenie masy ciała, obserwowane u 18% pacjentów ze schizofrenią oraz średni przyrost masy ciała o 7,3 kg u dzieci i młodzieży po 12 miesiącach terapii. Cukrzyca występuje u 0,18% leczonych, co jest wyższą częstością niż w grupie placebo (0,11%). W zakresie układu sercowo-naczyniowego odnotowano tachykardię, nadciśnienie tętnicze oraz bardzo rzadkie przypadki wydłużenia odstępu QT i poważnych arytmii, w tym torsade de pointes. U osób starszych z otępieniem zwiększa się ryzyko przemijających napadów niedokrwiennych (1,4%) i udarów mózgu (1,5%).
akatyzja, arytmia komorowa, atetoza, bezsenność, bradykinezja, choreoatetoza, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca, drżenie, dysfagia, dyskineza, dystonia, eozynofilia, ginekomastia, hiperkeratoza, hiperprolaktynemia, hipokinezja, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, migotanie komór, mlekotok, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, napad toniczno-kloniczny, neutropenia, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, parkinsonizm, pokrzywka, przemijający napad niedokrwienny, przyrost masy ciała, sedacja, tachykardia, torsade de pointes, trombocytopenia, udar naczyniowy mózgu, wydłużenie odstępu QT, zakażenie dróg moczowych, zakrzepica żył głębokich, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zatorowość płucna, zatrzymanie akcji serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Metoclopramide hameln 5 mg/ml
Metoklopramid (Metoclopramide hameln 5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami układu nerwowego, które mogą mieć poważne konsekwencje kliniczne. Najczęściej obserwuje się senność (≥1/10), a także zaburzenia pozapiramidowe, objawy choroby Parkinsona i akatyzję (≥1/100 do <1/10), szczególnie u dzieci, młodzieży i młodych dorosłych oraz przy przekroczeniu dawki. Rzadziej występują dystonia, dyskineza, obniżony poziom świadomości (≥1/1000 do <1/100), drgawki (≥1/10 000 do <1/1000) oraz złośliwy zespół neuroleptyczny i dyskineza późna o nieznanej częstości. Działania niepożądane obejmują również zaburzenia endokrynologiczne (hiperprolaktynemia, brak miesiączki, mlekotok, ginekomastia), psychiczne (depresja, omamy, dezorientacja, myśli samobójcze) oraz sercowo-naczyniowe, takie jak bradykardia, zatrzymanie akcji serca, blok przedsionkowo-komorowy, wydłużenie QT i torsade de pointes. Częstość występowania spadku ciśnienia tętniczego i biegunki wynosi ≥1/100 do <1/10, a astenia również jest często zgłaszana.
akatyzja, astenia, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, brak miesiączki, choroba Parkinsona, depresja, dezorientacja, drgawki, dyskineza, dyskineza późna, dystonia, ginekomastia, guz chromochłonny, hiperprolaktynemia, methemoglobinemia, metoklopramid, mlekotok, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze ostre, nadwrażliwość, obniżony poziom świadomości, reakcja anafilaktyczna, reduktaza NADH cytochromu b5, senność, splątanie, sulfhemoglobinemia, torsade de pointes, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia pozapiramidowe, zahamowanie zatokowe, zatrzymanie akcji serca, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Olamide
Metoklopramid (Olamide 10 mg) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, zwłaszcza objawów pozapiramidowych, które najczęściej pojawiają się u dzieci i młodzieży oraz po podaniu dużych dawek. Objawy te mogą wystąpić nawet po jednorazowej dawce i wymagają natychmiastowego odstawienia leku oraz ewentualnego leczenia objawowego (benzodiazepiny u dzieci, leki przeciwparkinsonowskie o działaniu antycholinergicznym u dorosłych). Długotrwałe stosowanie powyżej 3 miesięcy może prowadzić do dyskinezy późnej, szczególnie u osób starszych, co wymaga przerwania terapii. Zgłaszano również przypadki złośliwego zespołu neuroleptycznego, methemoglobinemii oraz poważnych zaburzeń układu krążenia, takich jak zapaść krążeniowa, ciężka bradykardia, zatrzymanie akcji serca i wydłużenie odstępu QT, zwłaszcza przy podaniu dożylnym.
akatyzja, błękit metylenowy, bolus dożylny, bradykardia, choroba Parkinsona, dyskineza późna, leki wydłużające odstęp QT, methemoglobinemia, metoklopramid, niedobór laktazy, niedobór reduktazy NADH cytochromu b5, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objawy pozapiramidowe, odstęp między dawkami, przerwanie stosowania leku, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia przewodzenia serca, zaburzenia równowagi elektrolitowej, zapaść krążeniowa, zatrzymanie akcji serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aricogan 15 mg
Arypiprazol, substancja czynna leku Aricogan, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które zostały szczegółowo opisane w badaniach klinicznych oraz obserwacjach po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi są akatyzja (12,1% u pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi, 6,2% u pacjentów ze schizofrenią) oraz nudności (>3%). Inne często obserwowane objawy to zaburzenia pozapiramidowe, drżenie, bóle głowy, sedacja, senność i zawroty głowy. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, drgawki typu grand mal czy zespół serotoninowy. W populacji pediatrycznej (13-17 lat) częściej niż u dorosłych obserwuje się senność, zaburzenia pozapiramidowe, suchość w jamie ustnej, zwiększony apetyt oraz niedociśnienie ortostatyczne. Działania niepożądane mają charakter dawkozależny, np. częstość zaburzeń pozapiramidowych wzrasta z 9,1% przy dawce 10 mg do 28,8% przy dawce 30 mg.
akatyzja, bezsenność, ból głowy, bradykardia, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca, drgawki grand mal, drżenie, dysfagia, dystonia, epizod maniakalny, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hiperseksualność, hiponatremia, jadłowstręt, kompulsywne jedzenie, kompulsywne zakupy, kwasica ketonowa, lęk, leukopenia, myśli samobójcze, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niepokój ruchowy, niestrawność, objawy pozapiramidowe, poriomania, późna dyskineza, próba samobójcza, sedacja, senność, skurcz mięśni szyi, śpiączka hiperosmolarna, tachykardia, torsade de pointes, trombocytopenia, trudności z oddychaniem, ucisk w gardle, uzależnienie od hazardu, wydłużenie odstępu QT, wzmożone wydzielanie śliny, zaburzenia mowy, zaburzenia rytmu komorowego, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zaparcie, zatorowość płucna, zatrzymanie akcji serca, zawroty głowy, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon substancji czynnych
Perazyna – Przedawkowanie
Perazyna, neuroleptyk stosowany w leczeniu zaburzeń psychotycznych, dostępna jest w dawkach 25 mg, 50 mg, 100 mg oraz 200 mg. Przedawkowanie, definiowane jako spożycie kilku do kilkunastu gramów, prowadzi do poważnych objawów neurologicznych (dyzartria, ataksja, drżenia mięśniowe, splątanie), okulistycznych (zaburzenia ostrości widzenia), kardiologicznych (zatrzymanie akcji serca, zaburzenia rytmu, hipotensja) oraz oddechowych (duszność, bezdech). Dodatkowo obserwuje się zaburzenia termoregulacji, w tym hipotermię lub hipertermię w przebiegu złośliwego zespołu neuroleptycznego. Stan ten wymaga natychmiastowej hospitalizacji i kompleksowej interwencji medycznej, ze szczególnym uwzględnieniem monitorowania funkcji życiowych i zapobiegania powikłaniom zagrażającym życiu.
amina sympatykomimetyczna, ataksja, bromokryptyna, detoksykacja, diazepam, drgawka, drżenie mięśniowe, dyzartria, fenytoina, hipertermia, hipotensja, hipotermia, intoksykacja, izoproterenol, kardiowersja, komorowe zaburzenie rytmu, lek antyarytmiczny, lidokaina, nagłe zatrzymanie krążenia, neuroleptyk, niewydolność oddechowa, oddychanie kontrolowane, płukanie żołądka, płyn izotoniczny, propranolol, siarczan magnezu, splątanie, środek przeczyszczający, węgiel aktywowany, wentylacja mechaniczna, zaburzenie ostrości widzenia, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie termoregulacji, zapaść sercowo-naczyniowa, zatrzymanie akcji serca, złośliwy zespół neuroleptyczny