Przedawkowanie
Metoprolol Biofarm ZK 23,75 mg

Przedawkowanie metoprololu bursztynianu (Metoprolol Biofarm ZK, 23,75 mg odpowiadające 25 mg metoprololu winianu) prowadzi do nasilenia blokady receptorów beta-adrenergicznych, co skutkuje poważnymi zaburzeniami układu sercowo-naczyniowego i oddechowego. Objawy pojawiają się zwykle w ciągu 20 minut do 2 godzin od przyjęcia leku i obejmują ciężkie niedociśnienie, bradykardię (<50 uderzeń/min), blok przedsionkowo-komorowy, niewydolność serca, wstrząs kardiogenny, zatrzymanie akcji serca, skurcz oskrzeli, utratę przytomności oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego i sinicę. Ryzyko zaostrzenia objawów wzrasta przy jednoczesnym spożyciu alkoholu, leków hipotensyjnych, chinidyny lub barbituranów, co należy uwzględnić w diagnostyce i terapii.

Przedawkowanie leku Metoprolol Biofarm ZK

Przedawkowanie metoprololu bursztynianu zawartego w leku Metoprolol Biofarm ZK może prowadzić do wystąpienia szeregu poważnych konsekwencji zdrowotnych, związanych głównie z blokadą receptorów beta-adrenergicznych. Objawy przedawkowania wynikają bezpośrednio z nasilonego działania farmakologicznego substancji czynnej i mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie życia pacjenta1.

Dynamika występowania objawów

Pierwsze objawy przedawkowania metoprololu zazwyczaj pojawiają się stosunkowo szybko – w przedziale czasowym od 20 minut do 2 godzin od momentu przyjęcia nadmiernej dawki leku2. Szybkość manifestacji objawów klinicznych może zależeć od formy leku, w tym przypadku tabletek o przedłużonym uwalnianiu (ZK) o zawartości 23,75 mg metoprololu bursztynianu, co odpowiada 25 mg metoprololu winianu3.

Czynniki nasilające objawy przedawkowania

Należy podkreślić, że objawy przedawkowania metoprololu mogą ulegać istotnej intensyfikacji w określonych okolicznościach. Szczególne ryzyko zaostrzenia objawów występuje w przypadku jednoczesnego spożycia alkoholu, stosowania innych leków hipotensyjnych, chinidyny lub barbituranów4. Interakcje te powinny być uwzględnione w procesie diagnostyczno-terapeutycznym w przypadku podejrzenia przedawkowania metoprololu.

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie metoprololu charakteryzuje się szerokim spektrum objawów klinicznych, obejmujących przede wszystkim układ sercowo-naczyniowy i oddechowy5.

Objawy przedawkowania Opis kliniczny Mechanizm patofizjologiczny
Ciężkie niedociśnienie Znaczący spadek ciśnienia tętniczego, mogący prowadzić do wstrząsu i hipoperfuzji narządowej Nasilona blokada receptorów β1 w mięśniu sercowym i β2 w naczyniach obwodowych
Znaczne zwolnienie rytmu zatokowego Bradykardia zatokowa ze zwolnieniem akcji serca poniżej 50 uderzeń/min Blokada receptorów β1 w węźle zatokowym
Blok przedsionkowo-komorowy Zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego różnego stopnia Blokada receptorów β1 w układzie przewodzącym serca
Niewydolność serca Objawy zastoju w krążeniu małym i dużym, obniżenie frakcji wyrzutowej Nadmierne obniżenie kurczliwości mięśnia sercowego
Wstrząs kardiogenny Stan krytyczny z hipoperfuzją tkanek, acidozą metaboliczną Następstwo głębokiego obniżenia rzutu serca
Zatrzymanie akcji serca Asystolia lub aktywność elektryczna bez tętna Krańcowa postać blokady receptorów β w sercu
Skurcz oskrzeli Duszność, świszczący oddech, spadek parametrów spirometrycznych Blokada receptorów β2 w drogach oddechowych
Utrata przytomności (śpiączka) Zaburzenia świadomości różnego stopnia aż do śpiączki Następstwo hipoperfuzji mózgowej
Nudności i wymioty Objawy z przewodu pokarmowego Działanie ośrodkowe i obwodowe
Sinica Sinoniebieskie zabarwienie skóry i błon śluzowych Następstwo hipoksji tkankowej

Postępowanie w przedawkowaniu

Leczenie przedawkowania metoprololu wymaga kompleksowego podejścia ukierunkowanego na eliminację leku z organizmu oraz przeciwdziałanie objawom klinicznym6.

Eliminacja leku

W pierwszym etapie postępowania należy zastosować metody ograniczające wchłanianie leku z przewodu pokarmowego:

  • Węgiel aktywowany – podaje się jako podstawowy środek adsorbujący lek w przewodzie pokarmowym7
  • Płukanie żołądka – należy rozważyć w przypadkach ciężkiego przedawkowania, zwłaszcza gdy od momentu zażycia leku upłynęło mniej niż 1-2 godziny8

Leczenie farmakologiczne objawów przedawkowania

W przypadku wystąpienia istotnych objawów klinicznych, wymagane jest wdrożenie odpowiedniego leczenia farmakologicznego:

  1. Leki beta1-adrenomimetyczne (np. prenalterol) – są lekami pierwszego wyboru w leczeniu ciężkiego niedociśnienia, bradykardii lub ryzyka niewydolności serca. Podaje się je dożylnie w odstępach 2 do 5 minut lub w postaci stałego wlewu kroplowego aż do uzyskania zadowalającego efektu klinicznego9
  2. Dopamina – alternatywnie, jeżeli selektywny beta1-adrenomimetyk nie jest dostępny10
  3. Siarczan atropiny – w dawce 0,5 do 2,0 mg dożylnie w celu zablokowania nerwu błędnego, szczególnie przydatny w leczeniu bradykardii11
  4. Inne leki sympatykomimetyczne – w przypadku braku odpowiedzi na powyższe leczenie można zastosować alternatywnie dobutaminę lub noradrenalinę12
  5. Glukagon – podanie 1 do 10 mg glukagonu może być skuteczną metodą przeciwdziałania efektom blokady receptorów beta-adrenergicznych13
  6. Leki beta2-adrenomimetyczne – w przypadku wystąpienia skurczu oskrzeli zaleca się dożylne podanie leku o działaniu beta2-adrenomimetycznym14

Interwencje inwazyjne

W przypadkach opornych na farmakoterapię może być konieczne zastosowanie elektrostymulacji serca15. Czasowa elektroda endokawitarna powinna być wprowadzona w przypadkach ciężkich zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego lub głębokiej bradykardii opornej na leczenie farmakologiczne.

Uwagi dodatkowe

Istotnym aspektem w leczeniu przedawkowania metoprololu jest fakt, że dawki leków wymagane do przeciwdziałania objawom przedawkowania są znacząco wyższe od standardowych dawek terapeutycznych. Wynika to z konieczności przełamania blokady receptorów beta-adrenergicznych wywołanej przez metoprolol16. W praktyce klinicznej oznacza to konieczność stosowania wyższych niż standardowe dawek leków adrenomimetycznych oraz monitorowania odpowiedzi klinicznej pacjenta.

Postępowanie w przypadku przedawkowania metoprololu wymaga ścisłego monitorowania parametrów życiowych pacjenta, w tym ciągłego monitorowania EKG, ciśnienia tętniczego, saturacji, równowagi kwasowo-zasadowej oraz funkcji nerek. Ze względu na możliwość wystąpienia późnych powikłań, pacjent powinien pozostawać pod intensywnym nadzorem medycznym przez co najmniej 24 godziny po ustabilizowaniu stanu klinicznego.

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl