Działania niepożądane
Metoprolol Biofarm ZK 23,75 mg

Metoprolol Biofarm ZK, zawierający 23,75 mg metoprololu bursztynianu (odpowiadającego 25 mg metoprololu winianu) w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących układy sercowo-naczyniowy, nerwowy, oddechowy, pokarmowy, hematologiczny, skórny oraz inne. Do najczęstszych należą bradykardia, zaburzenia przewodzenia serca, niedociśnienie ortostatyczne, zawroty głowy, depresja, zaburzenia snu, a także objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności i bóle brzucha. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zaostrzenia utajonej cukrzycy, trombocytopenii, leukopenii oraz potencjalne hepatotoksyczne działanie manifestujące się nieprawidłowymi wynikami badań czynności wątroby i zapaleniem wątroby. Działania niepożądane klasyfikowane są zgodnie z MedDRA, jednak częstość wielu z nich pozostaje nieokreślona.

Działania niepożądane leku Metoprolol Biofarm ZK

Metoprolol Biofarm ZK to produkt leczniczy zawierający 23,75 mg metoprololu bursztynianu, co odpowiada 25 mg metoprololu winianu, w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu. W trakcie stosowania tego preparatu odnotowano szereg działań niepożądanych, które występowały zarówno podczas badań klinicznych, jak i w praktyce klinicznej. Warto podkreślić, że w wielu przypadkach nie potwierdzono bezpośredniego związku przyczynowego między przyjmowaniem leku a występowaniem działań niepożądanych.1

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

Częstość występowania działań niepożądanych sklasyfikowano zgodnie z konwencją MedDRA w następujący sposób:2

  • Bardzo często: ≥1/10
  • Często: ≥1/100 do <1/10
  • Niezbyt często: ≥1/1000 do <1/100
  • Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1000
  • Bardzo rzadko: <1/10 000
  • Nieznana: nie można oszacować na podstawie dostępnych danych

Szczegółowy opis działań niepożądanych według układów

Metoprolol może wpływać na wiele układów organizmu, powodując różnorodne działania niepożądane o zróżnicowanym nasileniu. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę tych działań w podziale na poszczególne układy.3

Układ krążenia

W obrębie układu sercowo-naczyniowego obserwuje się takie działania niepożądane jak bradykardia, zaburzenia równowagi (które bardzo rzadko mogą być połączone z omdleniem), kołatanie serca oraz przejściowe zaostrzenie objawów niewydolności serca. Ponadto może wystąpić blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, ból w okolicy przedsercowej, czynnościowe objawy zaburzeń pracy serca, zaburzenia rytmu serca oraz zaburzenia przewodzenia w sercu.4

W zakresie układu naczyniowego może dojść do znacznego zmniejszenia ciśnienia tętniczego krwi i niedociśnienia ortostatycznego, bardzo rzadko z towarzyszącym omdleniem. Pacjenci mogą również doświadczać zimnych dłoni i stóp, a w przypadku osób z ciężkimi chorobami naczyń obwodowych występującymi przed leczeniem może dojść do martwicy. Ponadto lek może nasilać chromanie przestankowe lub zespół Raynauda.5

Układ nerwowy i psychika

Metoprolol może powodować zawroty głowy, bóle głowy i parestezje.6 W sferze psychicznej możliwe jest wystąpienie depresji, osłabienia koncentracji, senności lub bezsenności, koszmarnych snów, nerwowości i niepokoju. Pacjenci mogą doświadczać również zapominania lub osłabienia pamięci, splątania, omamów oraz zmian osobowości, takich jak zmiany nastroju.7

Układ oddechowy

W obrębie układu oddechowego może wystąpić duszność wysiłkowa, skurcz oskrzeli oraz nieżyt nosa.8

Układ pokarmowy

Działania niepożądane dotyczące przewodu pokarmowego obejmują nudności, bóle brzucha, biegunkę, zaparcia, wymioty, suchość w ustach oraz zaburzenia smaku.9

Układ endokrynologiczny i metabolizm

Metoprolol może powodować zaostrzenie utajonej cukrzycy.10 W zakresie metabolizmu i odżywiania może prowadzić do zwiększenia masy ciała.11

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Odnotowano przypadki trombocytopenii i leukopenii.12

Narządy zmysłów

W zakresie narządu wzroku mogą wystąpić zaburzenia widzenia, suchość lub podrażnienie oczu oraz zapalenie spojówek.13 Jeśli chodzi o narząd słuchu, obserwowano szumy uszne i zaburzenia słuchu.14

Wątroba i drogi żółciowe

Możliwe jest wystąpienie nieprawidłowych wyników badań czynności wątroby oraz zapalenia wątroby.15

Skóra i tkanka podskórna

Działania niepożądane dotyczące skóry obejmują wysypkę (pokrzywkę, łuszczycopodobne i dystroficzne zmiany skórne), nasilone pocenie, wypadanie włosów oraz reakcje związane z nadwrażliwością na światło. Ponadto metoprolol może powodować zaostrzenie łuszczycy, wystąpienie łuszczycy oraz łuszczycopodobne zmiany skórne.16

Układ mięśniowo-szkieletowy

W obrębie układu mięśniowo-szkieletowego mogą wystąpić kurcze mięśni, bóle stawów oraz osłabienie mięśni.17

Układ rozrodczy

W zakresie układu rozrodczego mogą wystąpić impotencja oraz inne zaburzenia seksualne, a także plastyczne stwardnienie prącia (choroba Peyroniego).18

Zaburzenia ogólne

Do ogólnych działań niepożądanych należą uczucie zmęczenia i obrzęk.19

Tabela działań niepożądanych leku Metoprolol Biofarm ZK

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstość występowania Opis i potencjalne konsekwencje
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Trombocytopenia Nie określono Zmniejszenie liczby płytek krwi, może prowadzić do zwiększonej skłonności do krwawień
Leukopenia Nie określono Zmniejszenie liczby białych krwinek, może osłabiać odporność organizmu
Zaburzenia endokrynologiczne Zaostrzenie utajonej cukrzycy Nie określono Może prowadzić do hiperglikemii i objawów cukrzycy u osób predysponowanych
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zwiększenie masy ciała Nie określono Przyrost masy ciała podczas terapii
Zaburzenia psychiczne Depresja Nie określono Obniżenie nastroju, apatia, brak motywacji
Osłabienie koncentracji Nie określono Trudności ze skupieniem uwagi
Senność lub bezsenność Nie określono Zaburzenia snu o różnym charakterze
Koszmarne sny Nie określono Nieprzyjemne, zaburzające sen marzenia senne
Nerwowość, niepokój Nie określono Wzmożone napięcie psychiczne
Zapominanie lub osłabienie pamięci Nie określono Zaburzenia funkcji poznawczych
Splątanie, omamy, zmiany osobowości Nie określono Poważne zaburzenia świadomości i percepcji
Zaburzenia układu nerwowego Zawroty głowy Nie określono Uczucie wirowania lub niestabilności
Bóle głowy Nie określono Dolegliwości bólowe różnego nasilenia
Parestezje Nie określono Nieprawidłowe odczucia skórne (mrowienie, drętwienie)
Zaburzenia oka Zaburzenia widzenia Nie określono Nieostre widzenie lub inne anomalie wzrokowe
Suchość lub podrażnienie oczu Nie określono Dyskomfort w obrębie gałki ocznej
Zapalenie spojówek Nie określono Stan zapalny błony śluzowej oka
Zaburzenia ucha i błędnika Szumy uszne Nie określono Słyszenie dźwięków przy braku zewnętrznego źródła
Zaburzenia słuchu Nie określono Pogorszenie percepcji dźwięków
Zaburzenia serca Bradykardia Nie określono Zwolnienie rytmu serca poniżej 60 uderzeń/min
Zaburzenia równowagi Bardzo rzadko z omdleniem Trudności z utrzymaniem prawidłowej postawy ciała
Kołatanie serca Nie określono Subiektywne odczucie nieregularnej pracy serca
Przejściowe zaostrzenie objawów niewydolności serca Nie określono Nasilenie duszności, obrzęków, zmęczenia
Blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia Nie określono Zaburzenie przewodzenia elektrycznego w sercu
Ból w okolicy przedsercowej Nie określono Dyskomfort lub ból w klatce piersiowej
Zaburzenia rytmu i przewodzenia Nie określono Różne formy arytmii i zaburzeń przewodzenia
Zaburzenia naczyniowe Znaczne zmniejszenie ciśnienia i niedociśnienie ortostatyczne Bardzo rzadko z omdleniem Nadmierne obniżenie ciśnienia, szczególnie przy zmianie pozycji
Zimne dłonie i stopy Nie określono Uczucie zimna w kończynach spowodowane zwężeniem naczyń
Martwica u pacjentów z ciężkimi chorobami naczyń obwodowych Nie określono Obumieranie tkanek z powodu niedokrwienia
Nasilenie chromania przestankowego lub zespołu Raynauda Nie określono Pogorszenie objawów istniejących zaburzeń naczyniowych
Zaburzenia układu oddechowego Duszność wysiłkowa Nie określono Trudności w oddychaniu podczas aktywności fizycznej
Skurcz oskrzeli Nie określono Zwężenie dróg oddechowych, szczególnie niebezpieczne u pacjentów z astmą
Nieżyt nosa Nie określono Stan zapalny błony śluzowej nosa
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności Nie określono Nieprzyjemne uczucie w żołądku z tendencją do wymiotów
Bóle brzucha Nie określono Dyskomfort w jamie brzusznej
Biegunka Nie określono Częste, luźne stolce
Zaparcia Nie określono Trudności z wypróżnianiem
Wymioty Nie określono Gwałtowne opróżnianie żołądka
Suchość w ustach, zaburzenia smaku Nie określono Nieprzyjemne odczucia w jamie ustnej, zmieniona percepcja smaku
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby Nie określono Podwyższone enzymy wątrobowe w badaniach laboratoryjnych
Zapalenie wątroby Nie określono Stan zapalny tkanki wątrobowej
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka (pokrzywka, zmiany łuszczycopodobne i dystroficzne) Nie określono Różne formy zmian skórnych
Nasilone pocenie Nie określono Nadmierna produkcja potu
Wypadanie włosów Nie określono Utrata włosów, przerzedzenie owłosienia
Reakcje nadwrażliwości na światło Nie określono Zmiany skórne po ekspozycji na światło słoneczne
Zaostrzenie łuszczycy Nie określono Nasilenie objawów istniejącej choroby skóry
Wystąpienie łuszczycy, łuszczycopodobne zmiany skórne Nie określono Pojawienie się charakterystycznych zmian łuszczycowych
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Kurcze mięśni Nie określono Mimowolne skurcze mięśni szkieletowych
Bóle stawów Nie określono Dolegliwości bólowe w obrębie stawów
Osłabienie mięśni Nie określono Zmniejszenie siły mięśniowej
Zaburzenia układu rozrodczego Impotencja oraz inne zaburzenia seksualne Nie określono Dysfunkcje seksualne różnego typu
Plastyczne stwardnienie prącia (choroba Peyroniego) Nie określono Włókniste zgrubienia w tkance prącia
Zaburzenia ogólne Uczucie zmęczenia Nie określono Ogólne osłabienie, brak energii
Obrzęk Nie określono Gromadzenie się płynu w tkankach

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Szczególnie istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa terapii metoprololem są następujące działania niepożądane:20

Ryzyko sercowo-naczyniowe

Bradykardia i zaburzenia przewodzenia mogą prowadzić do poważnych konsekwencji, szczególnie u pacjentów z już istniejącymi chorobami układu krążenia. Znaczne zmniejszenie ciśnienia tętniczego krwi i niedociśnienie ortostatyczne zwiększają ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych.21

Ryzyko oddechowe

Skurcz oskrzeli jest szczególnie niebezpieczny dla pacjentów z astmą lub przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP), gdyż może prowadzić do ostrej duszności i pogorszenia funkcji oddechowej.22

Ryzyko metaboliczne

Zaostrzenie utajonej cukrzycy może prowadzić do rozwoju pełnoobjawowej cukrzycy i wymagać dodatkowego leczenia. Jest to szczególnie istotne u pacjentów z czynnikami ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2.23

Ryzyko hematologiczne

Trombocytopenia i leukopenia mogą zwiększać ryzyko krwawień i infekcji, co jest szczególnie niebezpieczne u pacjentów z innymi zaburzeniami hematologicznymi lub przyjmujących leki przeciwkrzepliwe.24

Ryzyko wątrobowe

Zapalenie wątroby i nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby mogą wskazywać na hepatotoksyczne działanie leku, szczególnie u pacjentów z wcześniejszymi chorobami wątroby.25

Ryzyko psychiatryczne

Zaburzenia psychiatryczne, takie jak depresja, zaburzenia koncentracji, bezsenność, koszmarne sny, mogą istotnie wpływać na jakość życia pacjentów i ich zdolność do codziennego funkcjonowania.26

Ryzyko naczyniowe

U pacjentów z już istniejącymi zaburzeniami naczyniowymi metoprolol może prowadzić do nasilenia chromania przestankowego lub zespołu Raynauda, a w skrajnych przypadkach nawet do martwicy tkanek.27

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl