Działania niepożądane
Metoprolol Biofarm ZK 23,75 mg
Metoprolol Biofarm ZK, zawierający 23,75 mg metoprololu bursztynianu (odpowiadającego 25 mg metoprololu winianu) w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących układy sercowo-naczyniowy, nerwowy, oddechowy, pokarmowy, hematologiczny, skórny oraz inne. Do najczęstszych należą bradykardia, zaburzenia przewodzenia serca, niedociśnienie ortostatyczne, zawroty głowy, depresja, zaburzenia snu, a także objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności i bóle brzucha. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zaostrzenia utajonej cukrzycy, trombocytopenii, leukopenii oraz potencjalne hepatotoksyczne działanie manifestujące się nieprawidłowymi wynikami badań czynności wątroby i zapaleniem wątroby. Działania niepożądane klasyfikowane są zgodnie z MedDRA, jednak częstość wielu z nich pozostaje nieokreślona.
- dławica piersiowa
- kołatanie serca spowodowane czynnościowymi zaburzeniami pracy serca
- nadciśnienie tętnicze
- profilaktyka migreny
- profilaktyka ponownego zawału serca po przebytej ostrej fazie zawału mięśnia sercowego
- profilaktyka zgonu z przyczyn sercowych po przebytej ostrej fazie zawału mięśnia sercowego
- stabilna objawowa niewydolność serca
- zaburzenia rytmu serca
Działania niepożądane leku Metoprolol Biofarm ZK
Metoprolol Biofarm ZK to produkt leczniczy zawierający 23,75 mg metoprololu bursztynianu, co odpowiada 25 mg metoprololu winianu, w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu. W trakcie stosowania tego preparatu odnotowano szereg działań niepożądanych, które występowały zarówno podczas badań klinicznych, jak i w praktyce klinicznej. Warto podkreślić, że w wielu przypadkach nie potwierdzono bezpośredniego związku przyczynowego między przyjmowaniem leku a występowaniem działań niepożądanych.1
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
Częstość występowania działań niepożądanych sklasyfikowano zgodnie z konwencją MedDRA w następujący sposób:2
- Bardzo często: ≥1/10
- Często: ≥1/100 do <1/10
- Niezbyt często: ≥1/1000 do <1/100
- Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1000
- Bardzo rzadko: <1/10 000
- Nieznana: nie można oszacować na podstawie dostępnych danych
Szczegółowy opis działań niepożądanych według układów
Metoprolol może wpływać na wiele układów organizmu, powodując różnorodne działania niepożądane o zróżnicowanym nasileniu. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę tych działań w podziale na poszczególne układy.3
Układ krążenia
W obrębie układu sercowo-naczyniowego obserwuje się takie działania niepożądane jak bradykardia, zaburzenia równowagi (które bardzo rzadko mogą być połączone z omdleniem), kołatanie serca oraz przejściowe zaostrzenie objawów niewydolności serca. Ponadto może wystąpić blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, ból w okolicy przedsercowej, czynnościowe objawy zaburzeń pracy serca, zaburzenia rytmu serca oraz zaburzenia przewodzenia w sercu.4
W zakresie układu naczyniowego może dojść do znacznego zmniejszenia ciśnienia tętniczego krwi i niedociśnienia ortostatycznego, bardzo rzadko z towarzyszącym omdleniem. Pacjenci mogą również doświadczać zimnych dłoni i stóp, a w przypadku osób z ciężkimi chorobami naczyń obwodowych występującymi przed leczeniem może dojść do martwicy. Ponadto lek może nasilać chromanie przestankowe lub zespół Raynauda.5
Układ nerwowy i psychika
Metoprolol może powodować zawroty głowy, bóle głowy i parestezje.6 W sferze psychicznej możliwe jest wystąpienie depresji, osłabienia koncentracji, senności lub bezsenności, koszmarnych snów, nerwowości i niepokoju. Pacjenci mogą doświadczać również zapominania lub osłabienia pamięci, splątania, omamów oraz zmian osobowości, takich jak zmiany nastroju.7
Układ oddechowy
W obrębie układu oddechowego może wystąpić duszność wysiłkowa, skurcz oskrzeli oraz nieżyt nosa.8
Układ pokarmowy
Działania niepożądane dotyczące przewodu pokarmowego obejmują nudności, bóle brzucha, biegunkę, zaparcia, wymioty, suchość w ustach oraz zaburzenia smaku.9
Układ endokrynologiczny i metabolizm
Metoprolol może powodować zaostrzenie utajonej cukrzycy.10 W zakresie metabolizmu i odżywiania może prowadzić do zwiększenia masy ciała.11
Zaburzenia krwi i układu chłonnego
Odnotowano przypadki trombocytopenii i leukopenii.12
Narządy zmysłów
W zakresie narządu wzroku mogą wystąpić zaburzenia widzenia, suchość lub podrażnienie oczu oraz zapalenie spojówek.13 Jeśli chodzi o narząd słuchu, obserwowano szumy uszne i zaburzenia słuchu.14
Wątroba i drogi żółciowe
Możliwe jest wystąpienie nieprawidłowych wyników badań czynności wątroby oraz zapalenia wątroby.15
Skóra i tkanka podskórna
Działania niepożądane dotyczące skóry obejmują wysypkę (pokrzywkę, łuszczycopodobne i dystroficzne zmiany skórne), nasilone pocenie, wypadanie włosów oraz reakcje związane z nadwrażliwością na światło. Ponadto metoprolol może powodować zaostrzenie łuszczycy, wystąpienie łuszczycy oraz łuszczycopodobne zmiany skórne.16
Układ mięśniowo-szkieletowy
W obrębie układu mięśniowo-szkieletowego mogą wystąpić kurcze mięśni, bóle stawów oraz osłabienie mięśni.17
Układ rozrodczy
W zakresie układu rozrodczego mogą wystąpić impotencja oraz inne zaburzenia seksualne, a także plastyczne stwardnienie prącia (choroba Peyroniego).18
Zaburzenia ogólne
Do ogólnych działań niepożądanych należą uczucie zmęczenia i obrzęk.19
Tabela działań niepożądanych leku Metoprolol Biofarm ZK
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis i potencjalne konsekwencje |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Trombocytopenia | Nie określono | Zmniejszenie liczby płytek krwi, może prowadzić do zwiększonej skłonności do krwawień |
| Leukopenia | Nie określono | Zmniejszenie liczby białych krwinek, może osłabiać odporność organizmu | |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Zaostrzenie utajonej cukrzycy | Nie określono | Może prowadzić do hiperglikemii i objawów cukrzycy u osób predysponowanych |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zwiększenie masy ciała | Nie określono | Przyrost masy ciała podczas terapii |
| Zaburzenia psychiczne | Depresja | Nie określono | Obniżenie nastroju, apatia, brak motywacji |
| Osłabienie koncentracji | Nie określono | Trudności ze skupieniem uwagi | |
| Senność lub bezsenność | Nie określono | Zaburzenia snu o różnym charakterze | |
| Koszmarne sny | Nie określono | Nieprzyjemne, zaburzające sen marzenia senne | |
| Nerwowość, niepokój | Nie określono | Wzmożone napięcie psychiczne | |
| Zapominanie lub osłabienie pamięci | Nie określono | Zaburzenia funkcji poznawczych | |
| Splątanie, omamy, zmiany osobowości | Nie określono | Poważne zaburzenia świadomości i percepcji | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy | Nie określono | Uczucie wirowania lub niestabilności |
| Bóle głowy | Nie określono | Dolegliwości bólowe różnego nasilenia | |
| Parestezje | Nie określono | Nieprawidłowe odczucia skórne (mrowienie, drętwienie) | |
| Zaburzenia oka | Zaburzenia widzenia | Nie określono | Nieostre widzenie lub inne anomalie wzrokowe |
| Suchość lub podrażnienie oczu | Nie określono | Dyskomfort w obrębie gałki ocznej | |
| Zapalenie spojówek | Nie określono | Stan zapalny błony śluzowej oka | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Szumy uszne | Nie określono | Słyszenie dźwięków przy braku zewnętrznego źródła |
| Zaburzenia słuchu | Nie określono | Pogorszenie percepcji dźwięków | |
| Zaburzenia serca | Bradykardia | Nie określono | Zwolnienie rytmu serca poniżej 60 uderzeń/min |
| Zaburzenia równowagi | Bardzo rzadko z omdleniem | Trudności z utrzymaniem prawidłowej postawy ciała | |
| Kołatanie serca | Nie określono | Subiektywne odczucie nieregularnej pracy serca | |
| Przejściowe zaostrzenie objawów niewydolności serca | Nie określono | Nasilenie duszności, obrzęków, zmęczenia | |
| Blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia | Nie określono | Zaburzenie przewodzenia elektrycznego w sercu | |
| Ból w okolicy przedsercowej | Nie określono | Dyskomfort lub ból w klatce piersiowej | |
| Zaburzenia rytmu i przewodzenia | Nie określono | Różne formy arytmii i zaburzeń przewodzenia | |
| Zaburzenia naczyniowe | Znaczne zmniejszenie ciśnienia i niedociśnienie ortostatyczne | Bardzo rzadko z omdleniem | Nadmierne obniżenie ciśnienia, szczególnie przy zmianie pozycji |
| Zimne dłonie i stopy | Nie określono | Uczucie zimna w kończynach spowodowane zwężeniem naczyń | |
| Martwica u pacjentów z ciężkimi chorobami naczyń obwodowych | Nie określono | Obumieranie tkanek z powodu niedokrwienia | |
| Nasilenie chromania przestankowego lub zespołu Raynauda | Nie określono | Pogorszenie objawów istniejących zaburzeń naczyniowych | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Duszność wysiłkowa | Nie określono | Trudności w oddychaniu podczas aktywności fizycznej |
| Skurcz oskrzeli | Nie określono | Zwężenie dróg oddechowych, szczególnie niebezpieczne u pacjentów z astmą | |
| Nieżyt nosa | Nie określono | Stan zapalny błony śluzowej nosa | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności | Nie określono | Nieprzyjemne uczucie w żołądku z tendencją do wymiotów |
| Bóle brzucha | Nie określono | Dyskomfort w jamie brzusznej | |
| Biegunka | Nie określono | Częste, luźne stolce | |
| Zaparcia | Nie określono | Trudności z wypróżnianiem | |
| Wymioty | Nie określono | Gwałtowne opróżnianie żołądka | |
| Suchość w ustach, zaburzenia smaku | Nie określono | Nieprzyjemne odczucia w jamie ustnej, zmieniona percepcja smaku | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby | Nie określono | Podwyższone enzymy wątrobowe w badaniach laboratoryjnych |
| Zapalenie wątroby | Nie określono | Stan zapalny tkanki wątrobowej | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka (pokrzywka, zmiany łuszczycopodobne i dystroficzne) | Nie określono | Różne formy zmian skórnych |
| Nasilone pocenie | Nie określono | Nadmierna produkcja potu | |
| Wypadanie włosów | Nie określono | Utrata włosów, przerzedzenie owłosienia | |
| Reakcje nadwrażliwości na światło | Nie określono | Zmiany skórne po ekspozycji na światło słoneczne | |
| Zaostrzenie łuszczycy | Nie określono | Nasilenie objawów istniejącej choroby skóry | |
| Wystąpienie łuszczycy, łuszczycopodobne zmiany skórne | Nie określono | Pojawienie się charakterystycznych zmian łuszczycowych | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Kurcze mięśni | Nie określono | Mimowolne skurcze mięśni szkieletowych |
| Bóle stawów | Nie określono | Dolegliwości bólowe w obrębie stawów | |
| Osłabienie mięśni | Nie określono | Zmniejszenie siły mięśniowej | |
| Zaburzenia układu rozrodczego | Impotencja oraz inne zaburzenia seksualne | Nie określono | Dysfunkcje seksualne różnego typu |
| Plastyczne stwardnienie prącia (choroba Peyroniego) | Nie określono | Włókniste zgrubienia w tkance prącia | |
| Zaburzenia ogólne | Uczucie zmęczenia | Nie określono | Ogólne osłabienie, brak energii |
| Obrzęk | Nie określono | Gromadzenie się płynu w tkankach |
Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
Szczególnie istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa terapii metoprololem są następujące działania niepożądane:20
Ryzyko sercowo-naczyniowe
Bradykardia i zaburzenia przewodzenia mogą prowadzić do poważnych konsekwencji, szczególnie u pacjentów z już istniejącymi chorobami układu krążenia. Znaczne zmniejszenie ciśnienia tętniczego krwi i niedociśnienie ortostatyczne zwiększają ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych.21
Ryzyko oddechowe
Skurcz oskrzeli jest szczególnie niebezpieczny dla pacjentów z astmą lub przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP), gdyż może prowadzić do ostrej duszności i pogorszenia funkcji oddechowej.22
Ryzyko metaboliczne
Zaostrzenie utajonej cukrzycy może prowadzić do rozwoju pełnoobjawowej cukrzycy i wymagać dodatkowego leczenia. Jest to szczególnie istotne u pacjentów z czynnikami ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2.23
Ryzyko hematologiczne
Trombocytopenia i leukopenia mogą zwiększać ryzyko krwawień i infekcji, co jest szczególnie niebezpieczne u pacjentów z innymi zaburzeniami hematologicznymi lub przyjmujących leki przeciwkrzepliwe.24
Ryzyko wątrobowe
Zapalenie wątroby i nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby mogą wskazywać na hepatotoksyczne działanie leku, szczególnie u pacjentów z wcześniejszymi chorobami wątroby.25
Ryzyko psychiatryczne
Zaburzenia psychiatryczne, takie jak depresja, zaburzenia koncentracji, bezsenność, koszmarne sny, mogą istotnie wpływać na jakość życia pacjentów i ich zdolność do codziennego funkcjonowania.26
Ryzyko naczyniowe
U pacjentów z już istniejącymi zaburzeniami naczyniowymi metoprolol może prowadzić do nasilenia chromania przestankowego lub zespołu Raynauda, a w skrajnych przypadkach nawet do martwicy tkanek.27
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania