Przedawkowanie
Bimatoprost

Bimatoprost, stosowany miejscowo w leczeniu jaskry i nadciśnienia ocznego, charakteryzuje się bardzo niskim ryzykiem przedawkowania ze względu na niskie dawki i lokalną drogę podania. Dotychczas nie odnotowano przypadków klinicznych przedawkowania u ludzi. Badania toksykologiczne na zwierzętach wykazały brak toksyczności przy doustnych dawkach do 100 mg/kg mc./dobę. Dla preparatów o stężeniach 0,3 mg/ml i 0,1 mg/ml dawki zawarte w pojedynczych butelkach są odpowiednio 70- i 210-krotnie niższe niż dawki nietoksyczne u gryzoni, a dla żelu 0,1 mg/g suma zawartości opakowania jest 1100-krotnie niższa. W przypadku przypadkowego połknięcia, zwłaszcza u dzieci, ryzyko toksyczności bimatoprostu pozostaje minimalne.

Przedawkowanie bimatoprostu

Bimatoprost to substancja czynna stosowana w leczeniu jaskry i nadciśnienia ocznego, dostępna w różnych postaciach farmaceutycznych. Pomimo że przedawkowanie bimatoprostu jest mało prawdopodobne, zwłaszcza po podaniu miejscowym do oka, warto mieć świadomość potencjalnych zagrożeń związanych z jego nadmiernym przyjęciem oraz znać odpowiednie postępowanie w takiej sytuacji.12

Ryzyko przedawkowania

Dotychczas nie zgłoszono przypadków przedawkowania bimatoprostu u ludzi. Ze względu na drogę podania (miejscowo do oka) oraz stosunkowo małe dawki substancji czynnej w kroplach, ryzyko przedawkowania jest minimalne. W przypadku preparatów zawierających bimatoprost w połączeniu z tymololem (np. Bimaroz Duo, Vizimaco), również nie jest prawdopodobne wystąpienie miejscowego przedawkowania lub działania toksycznego po podaniu ocznym.345

Przypadkowe spożycie

Większe ryzyko wiąże się z przypadkowym połknięciem preparatu, szczególnie przez dzieci. Dane z badań toksykologicznych na zwierzętach wskazują jednak na stosunkowo duży margines bezpieczeństwa. W dwutygodniowych badaniach na szczurach i myszach doustne dawki bimatoprostu dochodzące do 100 mg/kg masy ciała na dobę nie wykazywały działania toksycznego.67

W kontekście preparatów zawierających bimatoprost w stężeniu 0,3 mg/ml, dawka zawarta w jednej butelce jest co najmniej 70-krotnie niższa (w przeliczeniu na mg/m² powierzchni ciała) niż dawka, która nie powodowała toksyczności u gryzoni, nawet po przypadkowym spożyciu przez dziecko o masie ciała 10 kg.89

W przypadku preparatu Bimatoprost Indoco 0,1 mg/ml dawka zawarta w jednej butelce jest przynajmniej 210-krotnie niższa niż dawka, która nie wykazywała toksyczności u zwierząt laboratoryjnych.10

Dla preparatu Elymbus (żel do oczu 0,1 mg/g w pojemniku jednodawkowym), dawka sumaryczna obejmująca całą zawartość opakowania (30 pojemników jednodawkowych 0,3 g; 9 g) jest co najmniej 1100 razy mniejsza niż dawka, która nie powodowała toksyczności u zwierząt doświadczalnych.11

Przedawkowanie leków złożonych

W przypadku preparatów złożonych zawierających bimatoprost i tymolol (np. Bimaroz Duo, Vizimaco, Bimatoprost + Timolol Pharmabide), należy zwrócić szczególną uwagę na możliwe objawy przedawkowania tymololu – nieselektywnego beta-adrenolityku. W przeciwieństwie do relatywnie bezpiecznego bimatoprostu, tymolol może powodować poważne objawy ogólnoustrojowe w przypadku przedawkowania.1213

Warto zauważyć, że tymolol nie ulega istotnej eliminacji podczas dializy u pacjentów z niewydolnością nerek.1415

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania bimatoprostu, niezależnie od drogi podania, zaleca się wdrożenie leczenia objawowego i podtrzymującego.1617181920

W przypadku produktów złożonych zawierających tymolol, należy monitorować pacjenta pod kątem objawów przedawkowania beta-adrenolityku i wdrożyć odpowiednie leczenie objawowe i podtrzymujące.212223

Tabela objawów przedawkowania

Składnik Objawy przedawkowania Uwagi dotyczące toksyczności
Bimatoprost
(samodzielny)
  • Brak specyficznych objawów
  • Nie zgłoszono żadnych przypadków klinicznych przedawkowania
  • Dawki do 100 mg/kg mc./dobę nie wykazywały toksyczności u gryzoni
  • Dla preparatu 0,3 mg/ml: dawka z jednej butelki jest 70-krotnie niższa niż dawka nietoksyczna u zwierząt (przy przeliczeniu dla dziecka 10 kg)
  • Dla preparatu 0,1 mg/ml: dawka z jednej butelki jest 210-krotnie niższa niż dawka nietoksyczna u zwierząt
  • Dla żelu 0,1 mg/g: dawka z całego opakowania (30 pojemników) jest 1100-krotnie niższa niż dawka nietoksyczna u zwierząt
Tymolol
(składnik preparatów złożonych)
  • Bradykardia
  • Niedociśnienie tętnicze (hipotensja)
  • Skurcz oskrzeli
  • Ból głowy
  • Zawroty głowy
  • Duszność
  • Zatrzymanie akcji serca (w skrajnych przypadkach)
  • Tymolol nie ulega istotnej eliminacji podczas dializy
  • Beta-adrenolityk o potencjalnie poważnych skutkach ogólnoustrojowych
  • Wymaga ścisłego monitorowania i leczenia objawowego

2425

Wnioski kliniczne

Przedawkowanie bimatoprostu w standardowych preparatach okulistycznych jest mało prawdopodobne i wiąże się z minimalnym ryzykiem toksyczności, nawet w przypadku przypadkowego spożycia. Istotnie większe zagrożenie stanowi przedawkowanie tymololu w preparatach złożonych, które może prowadzić do poważnych objawów ogólnoustrojowych wymagających natychmiastowej interwencji medycznej.2627

Niezależnie od rodzaju preparatu, w przypadku podejrzenia przedawkowania należy wdrożyć leczenie objawowe i podtrzymujące, monitorując stan pacjenta pod kątem potencjalnych powikłań, szczególnie w przypadku preparatów zawierających tymolol.2829

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl