klirens całkowity
Klirens całkowity (total clearance) to kluczowy parametr farmakokinetyczny określający objętość osocza całkowicie oczyszczoną z danej substancji w jednostce czasu. Jest sumą wszystkich procesów eliminacji leku z organizmu, obejmując klirens nerkowy, wątrobowy, płucny i inne drogi usuwania substancji.
Parametr ten wyrażany jest najczęściej w ml/min lub l/h i stanowi istotny wskaźnik w ustalaniu dawkowania leków. Klirens całkowity wpływa bezpośrednio na stężenie leku we krwi i czas jego półtrwania w organizmie. Wartość klirensu całkowitego może ulegać zmianie w różnych stanach patologicznych, takich jak niewydolność nerek czy wątroby.
W praktyce klinicznej monitorowanie klirensu całkowitego jest szczególnie ważne przy stosowaniu leków o wąskim indeksie terapeutycznym, gdzie precyzyjne dostosowanie dawki może zadecydować o skuteczności terapii i ograniczeniu działań niepożądanych. Jego ocena jest niezbędnym elementem indywidualizacji farmakoterapii, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami funkcji narządów odpowiedzialnych za eliminację leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sandostatin LAR 30 mg
Sandostatin LAR, zawierający oktreotyd w formie octanu, charakteryzuje się dwufazowym profilem farmakokinetycznym po jednorazowym wstrzyknięciu domięśniowym. Początkowy, przejściowy szczyt stężenia (poniżej 0,5% dawki) pojawia się w ciągu pierwszej godziny, po czym stężenie spada do nieoznaczalnych wartości w ciągu 24 godzin. Po około 7 dniach następuje ponowne zwiększenie stężenia, osiągające stan równowagi około 14 dnia, utrzymujący się przez 3-4 tygodnie, a następnie stopniowy spadek po 42 dniach związany z degradacją matrycy polimerowej. U pacjentów z akromegalią stężenia w stanie równowagi po pojedynczym podaniu dawek 10 mg, 20 mg i 30 mg wynoszą odpowiednio 358 ng/l, 926 ng/l i 1710 ng/l, natomiast po wielokrotnym podaniu (3 iniekcje co 4 tygodnie) wzrastają do 1557 ng/l i 2384 ng/l dla dawek 20 mg i 30 mg. W przypadku rakowiaka stężenia po wielokrotnym podaniu dawek 10 mg, 20 mg i 30 mg wynoszą średnio 1231 ng/l, 2620 ng/l i 3928 ng/l, wykazując liniową zależność od dawki.
akromegalia, biodegradacja, farmakokinetyka oktreotydu, klirens całkowity, matryca polimerowa, objętość dystrybucji, oktreotyd, oktreotyd octan, otyłość podwzgórzowa, preparat o przedłużonym uwalnianiu, profil farmakokinetyczny, rakowiak, Sandostatin LAR, stan równowagi farmakologicznej, stężenie w stanie stacjonarnym, uwalnianie substancji czynnej, wiązanie z białkami osocza, wstrzyknięcie domięśniowe, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zavedos 10 mg
Idarubicyna chlorowodorek wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym w dawkach 10-60 mg/m² u dorosłych, z maksymalnym stężeniem w osoczu 4-12,65 ng/ml osiąganym w ciągu 1-4 godzin. Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 12,7 ± 6,0 godziny po podaniu doustnym oraz 13,9 ± 5,9 godziny po podaniu dożylnym, co wskazuje na podobne farmakokinetyczne zachowanie leku niezależnie od drogi podania. Idarubicyna ulega przekształceniu do aktywnego metabolitu idarubicynolu, którego okres półtrwania jest znacznie dłuższy (41-69 godzin), co tłumaczy długotrwałą ekspozycję na działanie cytotoksyczne. W komórkach docelowych (jądrzaste komórki krwi i szpiku) stężenia idarubicyny i idarubicynolu są ponad 100-krotnie wyższe niż w osoczu, a okres półtrwania metabolitu w komórkach wynosi około 72 godziny. Eliminacja leku i metabolitów odbywa się głównie przez żółć i nerki, z dominującą rolą idarubicynolu.
akumulacja leku, białaczka, cykl leczenia, działanie cytotoksyczne, ekspozycja na substancję aktywną, faza eliminacji, idarubicyna chlorowodorek, idarubicynol, kinetyka wchłaniania, klirens całkowity, komórki szpiku kostnego, modyfikacja dawkowania, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podanie doustne, podanie dożylne, stężenie idarubicyny, stężenie leku w osoczu, wydalanie z żółcią, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Oxaliplatinum Accord 5 mg/ml
Oksaliplatyna, stosowana w chemioterapii, charakteryzuje się dobrze poznanymi właściwościami farmakokinetycznymi, które obejmują szybkie przenikanie do tkanek i intensywną biotransformację. Po dwugodzinnym wlewie dożylnym w dawkach 85 mg/m² co dwa tygodnie oraz 130 mg/m² co trzy tygodnie, maksymalne stężenia (Cmax) wynoszą odpowiednio 0,814 μg/ml i 1,21 μg/ml, a pole pod krzywą stężenia w czasie (AUC0-48) odpowiednio 4,19 μg·h/ml i 8,20 μg·h/ml. Okresy półtrwania t1/2α, t1/2β i t1/2γ wynoszą około 0,28-0,43 h, 16,3-16,8 h oraz 273-391 h, co odzwierciedla nieodwracalne wiązanie oksaliplatyny z erytrocytami i białkami osocza. Klirens całkowity (CL) waha się od 10,1 do 17,4 l/h, a objętość dystrybucji w stanie równowagi (Vss) od 440 do 582 l. Lek nie kumuluje się w ultrafiltracie osocza, a jego eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z wydaleniem około 54% dawki w moczu w ciągu 5 dni.
albumina osocza, biotransformacja oksaliplatyny, chemioterapia, ciężka niewydolność nerek, cytochrom P450, czynność nerek, klirens całkowity, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksaliplatyna, parametr farmakokinetyczny, platyna podlegająca ultrafiltracji, pochodna platyny, ultrafiltracja osocza, umiarkowana niewydolność nerek, wlew dożylny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Memolek 20 mg
Memantyna, zawarta w produkcie Memolek w dawce 20 mg (ekwiwalent 16,62 mg memantyny), charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością doustną (~100%) oraz Tmax wynoszącym 3-8 godzin. W stanie równowagi farmakokinetycznej przy dawce 20 mg/dobę osiąga stężenia w osoczu 70-150 ng/ml (0,5-1 μmol), z dużą zmiennością indywidualną. Lek wykazuje dobrą penetrację do OUN, z współczynnikiem rozdziału płyn mózgowo-rdzeniowy/osocze na poziomie 0,52 oraz objętością dystrybucji około 10 l/kg. Wiązanie z białkami osocza jest umiarkowane (~45%). Metabolizm memantyny jest ograniczony, z około 80% substancji krążącej w formie niezmienionej, a główne metabolity nie wykazują antagonistycznego działania na receptory NMDA. Nie stwierdzono udziału enzymów cytochromu P450 w metabolizmie, co zmniejsza ryzyko interakcji farmakokinetycznych.
alkalizacja moczu, antagonista receptora, białko transportujące, biodostępność, cytochrom P450, farmakokinetyka liniowa, izotop znakowany, klirens całkowity, klirens nerkowy, memantyny chlorowodorek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, receptor NMDA, stała hamowania, stężenie leku w osoczu, Tmax, wiązanie z białkami osocza, współczynnik rozdziału, zmienność osobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ivares 5 mg
Iwabradyna charakteryzuje się korzystnymi właściwościami farmakokinetycznymi, które wpływają na jej skuteczność kliniczną. Po podaniu doustnym lek jest szybko i niemal całkowicie wchłaniany, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) około 22 ng/ml (CV=29%) w ciągu około 1 godziny na czczo, przy dawce 5 mg dwa razy na dobę. Bezwzględna dostępność biologiczna wynosi około 40%, co jest wynikiem efektu pierwszego przejścia w jelitach i wątrobie. Spożycie pokarmu opóźnia wchłanianie o około 1 godzinę i zwiększa ekspozycję na lek o 20-30%, dlatego zaleca się przyjmowanie leku podczas posiłków. Iwabradyna wiąże się z białkami osocza w około 70%, a jej objętość dystrybucji wynosi około 100 litrów. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, a głównym aktywnym metabolitem jest pochodna N-demetylowa (S 18982), której ekspozycja stanowi około 40% ekspozycji na substancję macierzystą. Lek wykazuje farmakokinetykę liniową w zakresie dawek 0,5-24 mg, a jego efektywny okres półtrwania wynosi około 11 godzin, co umożliwia dawkowanie dwa razy na dobę.
biotransformacja wątrobowa, cytochrom P450 3A4, częstość rytmu serca, dostępność biologiczna bezwzględna, efekt pierwszego przejścia, enancjomer S, farmakokinetyka liniowa, inhibitor CYP3A4, klirens całkowity, klirens nerkowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania efektywny, pochodna N-demetylowa, przewlekła niewydolność serca, skala Child-Pugh, stan równowagi stacjonarnej, stężenie maksymalne w osoczu, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Lewofloksacyna – Właściwości farmakokinetyczne
Lewofloksacyna podana doustnie charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością (99-100%) oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu w ciągu 1-2 godzin. Lek wykazuje szeroką dystrybucję do tkanek (objętość dystrybucji około 100 l) i umiarkowane wiązanie z białkami osocza (30-40%), co sprzyja dobrej penetracji do błony śluzowej oskrzeli, płynu wyściełającego nabłonek dróg oddechowych, makrofagów pęcherzyków płucnych, tkanki płuc, skóry, gruczołu krokowego oraz moczu. Lewofloksacyna słabo przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego, co należy uwzględnić przy leczeniu zakażeń OUN. Po podaniu miejscowym do oka stężenia w filmie łzowym wynoszą 17,0 μg/ml po 4 godzinach i 6,6 μg/ml po 6 godzinach, a stężenia w osoczu są ponad 1000-krotnie niższe niż po podaniu doustnym. Okres półtrwania leku wynosi 6-8 godzin, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (>85% w formie niezmienionej), co wymaga modyfikacji dawkowania u pacjentów z niewydolnością nerek (np. przy ClCR <20 ml/min okres półtrwania wydłuża się do 35 godzin).
biodostępność, ciecz wodnista oka, dystrybucja tkankowa, farmakokinetyka liniowa, film łzowy, inwersja chiralna, klirens całkowity, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, lewofloksacyna, makrofagi pęcherzykowe, nabłonek dróg oddechowych, najmniejsze stężenie hamujące, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, prostata, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zakażenie OUN - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Proxacin 1% 10 mg/ml
Cyprofloksacyna w preparacie Proxacin 1% (10 mg/ml) wykazuje liniową farmakokinetykę przy dawkach do 400 mg dożylnie, z maksymalnym stężeniem (Cmax) osiąganym pod koniec 60-minutowej infuzji. Porównanie dawek dożylnych i doustnych wskazuje, że 200 mg i.v. co 12 h odpowiada AUC dawce doustnej 250 mg co 12 h, natomiast 400 mg i.v. co 12 h odpowiada AUC dawce doustnej 500 mg co 12 h, z Cmax zbliżonym do dawki doustnej 750 mg. Cyprofloksacyna wiąże się z białkami osocza w 20-30%, ma dużą objętość dystrybucji (2-3 l/kg), co umożliwia wysoką penetrację do tkanek, zwłaszcza płuc, zatok, układu moczowo-płciowego oraz miejsc zapalnych. Metabolizowana jest do czterech głównych metabolitów (M1-M4), które wykazują słabszą aktywność przeciwbakteryjną, a lek wykazuje umiarkowaną inhibicję CYP1A2, co należy uwzględnić przy politerapii.
AUC, cyprofloksacyna, cytochrom P450, deetylenocyprofloksacyna, dostępność biologiczna, formylocyprofloksacyna, infuzja dożylna, izoenzym 1A2, klirens całkowity, klirens nerkowy, klirens pozanerkowy, liniowość farmakokinetyczna, makrofagi pęcherzykowe, objętość dystrybucji, okres półtrwania, oksocyprofloksacyna, płyn nabłonkowy, posocznica, przesączanie kłębuszkowe, stężenie leku w surowicy, sulfocyprofloksacyna, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie jelitowe, wydzielanie kanalikowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cefepime AptaPharma 2 g
Cefepim wykazuje liniowe właściwości farmakokinetyczne w dawkach od 250 mg do 2 g (iv) oraz od 500 mg do 2 g (im), z niezmiennymi parametrami podczas całego leczenia, co zapewnia przewidywalność działania. Po podaniu domięśniowym lek jest szybko i całkowicie wchłaniany, a jego objętość dystrybucji wynosi około 18 L. Wiązanie z białkami osocza jest niskie (<19%), co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Okres półtrwania wynosi około 2 godzin u pacjentów z prawidłową funkcją nerek, ale ulega wydłużeniu przy niewydolności nerek. Stężenia w osoczu zależą od dawki i drogi podania, np. po 2 g iv stężenie wynosi 163,1 µg/mL po 0,5 godz., spadając do 1,1 µg/mL po 12 godz. Cefepim dobrze penetruje do tkanek i płynów ustrojowych, osiągając wysokie stężenia w moczu (do 3120 µg/g po 2 g iv w ciągu 0-4 godz.), co potwierdza dominującą rolę nerek w eliminacji leku.
białka osocza, dializa otrzewnowa, faza eliminacji, hemodializa, klirens całkowity, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, kumulacja leku, N-tlenek N-metylopirolidyny, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, odwracalna encefalopatia, okres półtrwania, penetracja do tkanek, płyny ustrojowe, podanie domięśniowe, podanie dożylne, przesączanie kłębuszkowe, stężenie terapeutyczne, wiązanie z białkami, właściwości farmakokinetyczne, wlew dożylny, wstrzyknięcie domięśniowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Irprestan 75 mg
Irbesartan, antagonista receptora angiotensyny II, charakteryzuje się wysoką dostępnością biologiczną po podaniu doustnym na poziomie 60-80%, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym w ciągu 1,5-2 godzin. Wchłanianie leku nie jest istotnie modyfikowane przez obecność pokarmu, co umożliwia podawanie niezależnie od posiłków. Lek wykazuje silne wiązanie z białkami osocza (~96%) oraz dużą objętość dystrybucji (53-93 l), co wskazuje na efektywną penetrację do tkanek. Metabolizm irbesartanu zachodzi głównie w wątrobie, z dominującym udziałem sprzęgania z kwasem glukuronowym oraz utleniania katalizowanego przez CYP2C9, przy minimalnym udziale CYP3A4. Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 10-600 mg, z klirensem całkowitym 157-176 ml/min i okresem półtrwania 11-15 godzin, co pozwala na dawkowanie raz na dobę. Stan stacjonarny osiągany jest po około 3 dniach, a kumulacja leku jest ograniczona (<20%).
antagonista receptora angiotensyny II, białko osocza, biodostępność, CYP2C9, CYP3A4, dostępność biologiczna, farmakokinetyka liniowa, glukuronid irbesartanu, hemodializa, klirens całkowity, klirens nerkowy, kwas glukuronowy, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenie-czas, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, utlenianie, wchłanianie leku, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – BisoHEXAL 10 10 mg
Bisoprolol wykazuje korzystny profil farmakokinetyczny umożliwiający dawkowanie raz na dobę, co jest potwierdzone okresem półtrwania w osoczu wynoszącym 10-12 godzin. Po podaniu doustnym lek charakteryzuje się wysoką dostępnością biologiczną około 90%, co zapewnia niemal całkowite wchłanianie i dostęp do krążenia ogólnego. Wiązanie z białkami osocza jest stosunkowo niskie (około 30%), co zmniejsza ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Objętość dystrybucji wynosi 3,5 l/kg, wskazując na dobrą penetrację do tkanek. Całkowity klirens bisoprololu to około 15 l/h, a eliminacja odbywa się dwutorowo: 50% dawki jest metabolizowane w wątrobie do nieaktywnych metabolitów, a pozostałe 50% wydalane jest przez nerki w postaci niezmienionej. Taki mechanizm zmniejsza ryzyko kumulacji leku u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek, co eliminuje konieczność modyfikacji dawkowania w tych grupach.
biotransformacja wątrobowa, BisoHEXAL, bisoprolol, dawkowanie leku, dostępność biologiczna, eliminacja leku, farmakokinetyka, fumaran bisoprololu, klirens całkowity, kumulacja leku, lek beta-adrenolityczny, niewydolność serca, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przewlekła niewydolność serca, tabletka powlekana, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Ofloksacyna – Właściwości farmakokinetyczne
Ofloksacyna, fluorochinolon o specyficznych właściwościach farmakokinetycznych, wykazuje wysoką skuteczność miejscową po podaniu do oka, gdzie stężenia w filmie łzowym po 4 godzinach wynoszą średnio 9,2 μg/g, co znacznie przekracza MIC90 (2 μg/ml) dla najczęstszych patogenów. Po miejscowym stosowaniu do oka, maksymalne stężenia w strukturach takich jak spojówka (9,72 μg/g), rogówka (4,87 μg/g) czy ciecz wodnista (0,69 μg/g) osiągane są w ciągu 5 minut do 1 godziny, a ekspozycja ogólnoustrojowa jest minimalna (około 1000-krotnie niższa niż po podaniu doustnym), co przekłada się na brak działań niepożądanych systemowych. Wielokrotne podawanie umożliwia osiągnięcie terapeutycznych stężeń także w ciele szklistym, co jest istotne w leczeniu głębokich infekcji oka.
aktywność przeciwbakteryjna, ciało rzęskowe, ciało szkliste, ciecz wodnista, desmetylofloksacyna, dystrybucja w tkankach oka, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka, film łzowy, fluorochinolon, glukuronian, infekcja oczna, infuzja dożylna, klirens całkowity, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, komora przednia oka, maść do oczu, melanina, MIC90, N-demetyloofloksacyna, N-tlenek ofloksacyny, objętość dystrybucji, ofloksacyna, okres półtrwania, rogówka, spojówka, stężenie terapeutyczne, tęczówka, twardówka, wiązanie z białkami osocza, współczynnik kumulacji - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Baxiren 2,5 mg
Apiksaban, substancja czynna leku Baxiren (2,5 mg), charakteryzuje się biodostępnością około 50% dla dawek do 10 mg, szybkim wchłanianiem z maksymalnym stężeniem (Cmax) osiąganym po 3-4 godzinach oraz liniową farmakokinetyką w tym zakresie dawek. Przyjmowanie apiksabanu z posiłkiem nie wpływa na AUC ani Cmax, co umożliwia podawanie niezależnie od jedzenia. Lek wiąże się z białkami osocza w 87%, ma objętość dystrybucji około 21 litrów i jest eliminowany wieloma drogami, w tym nerkową (27% klirensu). Całkowity klirens wynosi około 3,3 L/h, a okres półtrwania to około 12 godzin, co uzasadnia dawkowanie dwa razy na dobę. Metabolizm odbywa się głównie przez CYP3A4/5, a apiksaban jest substratem P-gp i BCRP. U pacjentów starszych (>65 lat) AUC wzrasta o 32%, natomiast Cmax pozostaje bez zmian. Zaburzenia czynności nerek powodują wzrost ekspozycji (AUC) odpowiednio o 16% (łagodne), 29% (umiarkowane) i 44% (ciężkie), a u pacjentów z ESRD po hemodializie AUC wzrasta o 36%. Hemodializa zmniejsza AUC tylko o 14%, co wskazuje na jej ograniczoną skuteczność w usuwaniu apiksabanu.
aktywność anty-Xa, białko BCRP, białko transportowe P-gp, biodostępność, biotransformacja, czynnik Xa, dysfagia, działanie przeciwkrzepliwe, farmakokinetyka liniowa, izoenzym CYP3A4/5, klirens całkowity, klirens dializacyjny, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stężenie w osoczu, wartość INR, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności wątroby, zgłębnik nosowo-żołądkowy