Właściwości farmakokinetyczne
Atrovent 0,25 mg/ml

Właściwości farmakokinetyczne leku Atrovent (0,25 mg/ml, roztwór do nebulizacji)

Bromek ipratropiowy, substancja czynna produktu leczniczego Atrovent (0,25 mg/ml, roztwór do nebulizacji), charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym po podaniu wziewnym. Właściwości te decydują o skuteczności klinicznej leku oraz jego bezpieczeństwie stosowania u pacjentów. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane dotyczące procesów farmakokinetycznych obejmujących wchłanianie, dystrybucję, metabolizm oraz eliminację bromku ipratropiowego z organizmu.¹

Wchłanianie bromku ipratropiowego

Działanie terapeutyczne produktu Atrovent wynika przede wszystkim z miejscowego działania w drogach oddechowych. Istotną charakterystyką farmakokinetyczną bromku ipratropiowego jest fakt, że czas wystąpienia działania terapeutycznego (rozszerzenia oskrzeli) nie zależy od farmakokinetyki ogólnoustrojowej.²

Po podaniu wziewnym produktu leczniczego, 10-30% dawki, w zależności od składu preparatu i techniki inhalacji, gromadzi się w drogach oddechowych. Frakcja ta stanowi główną pulę terapeutyczną leku. Znacząca większość podanej dawki (70-90%) jest połykana i przechodzi przez przewód pokarmowy. Ta część dawki, która dociera do płuc, bardzo szybko, bo już w ciągu kilku minut, przedostaje się do krwiobiegu.³

Badania farmakokinetyczne wykazały, że całkowita ogólnoustrojowa biodostępność bromku ipratropiowego po podaniu wziewnym wynosi od 7 do 28%, natomiast po podaniu doustnym zaledwie 2%. Biorąc pod uwagę te dane, połknięta część dawki nie ma istotnego wpływu na stężenie substancji czynnej w osoczu.⁴

Dystrybucja w organizmie

Parametry farmakokinetyczne opisujące rozmieszczenie ipratropium zostały określone na podstawie pomiarów stężeń w osoczu krwi po podaniu dożylnym. Po takim podaniu obserwuje się szybkie, dwufazowe zmniejszenie stężenia leku w osoczu.⁵

Pozorna objętość dystrybucji w stanie równowagi (Vdss) jest znaczna i wynosi około 176 l (około 2,4 l/kg), co wskazuje na ekstensywną dystrybucję leku w tkankach organizmu. Wiązanie bromku ipratropiowego z białkami osocza jest niewielkie, nie przekracza 20%.⁶

Dane niekliniczne wskazują, że bromek ipratropiowy jako czwartorzędowa amina nie przenika przez barierę łożyskową ani barierę krew-mózg, co ma istotne znaczenie dla profilu bezpieczeństwa leku.⁷

Metabolizm bromku ipratropiowego

Po podaniu dożylnym około 60% dawki bromku ipratropiowego ulega procesowi metabolizmu, który zachodzi głównie w wątrobie na drodze utleniania. Zidentyfikowane metabolity powstają na drodze hydrolizy, odwodnienia lub eliminacji grupy hydroksymetylowej w obrębie kwasu tropowego.⁸

Istotną informacją kliniczną jest fakt, że powstałe metabolity wykazują jedynie słabe powinowactwo do receptora muskarynowego i są uznawane za farmakologicznie nieczynne, co zmniejsza ryzyko działań niepożądanych związanych z produktami przemian leku.⁹

Eliminacja z organizmu

Okres półtrwania bromku ipratropiowego w końcowej fazie eliminacji jest stosunkowo krótki i wynosi około 1,6 godziny. Klirens całkowity ipratropium wynosi 2,3 l/min, natomiast klirens nerkowy 0,9 l/min.¹⁰

W badaniach z użyciem produktu leczniczego znakowanego radioaktywnie wykazano, że w ciągu 6 dni dawka znakowanego produktu (zarówno w postaci niezmienionej, jak i w formie metabolitów) jest wydalana następująco:¹¹

Powyższe dane wskazują, że po podaniu dożylnym główną drogą wydalania jest droga nerkowa, natomiast po podaniu doustnym i wziewnym – droga pokarmowa (eliminacja z kałem).¹²

Okres półtrwania dla eliminacji mierzony z użyciem znakowanego izotopowo związku (pomiar obejmujący zarówno związek w postaci niezmienionej, jak i w postaci metabolitów) wynosi 3,6 godziny.¹³