Właściwości farmakokinetyczne
Dermitopic 0,1%

Takrolimus stosowany miejscowo w postaci maści Dermitopic 0,1% wykazuje specyficzny profil farmakokinetyczny charakteryzujący się minimalną ekspozycją ogólnoustrojową. Po aplikacji miejscowej stężenia takrolimusu we krwi u pacjentów z atopowym zapaleniem skóry, zarówno dorosłych, dzieci, jak i niemowląt powyżej 5. miesiąca życia, pozostają zazwyczaj poniżej 1,0 ng/ml, co jest znacznie niższe niż docelowe stężenia minimalne 5-20 ng/ml obserwowane przy doustnym stosowaniu w terapii immunosupresyjnej po przeszczepach narządów. Ekspozycja ogólnoustrojowa wzrasta proporcjonalnie do leczonej powierzchni skóry, jednak poprawa stanu skóry zmniejsza szybkość i stopień wchłaniania. Średni okres półtrwania takrolimusu po wielokrotnym miejscowym podaniu wynosi około 75 godzin u dorosłych i 65 godzin u dzieci, a lek nie wykazuje kumulacji w narządach wewnętrznych. Ponadto, takrolimus wiąże się z białkami osocza w ponad 98,8%, co jednak nie ma istotnego znaczenia klinicznego ze względu na niską ekspozycję układową.

Właściwości farmakokinetyczne takrolimusu w maści Dermitopic 0,1%

Takrolimus podawany miejscowo w postaci maści Dermitopic 0,1% charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym. Badania kliniczne wykazały, że po zastosowaniu miejscowym stężenia takrolimusu w krążeniu ogólnoustrojowym pozostają na niskim poziomie lub, jeśli są wykrywalne, mają jedynie przemijający charakter1.

Wchłanianie

U zdrowych osób zarówno jednorazowe, jak i wielokrotne stosowanie maści z takrolimusem prowadzi do minimalnej ekspozycji ogólnoustrojowej. W wielu przypadkach takrolimus pozostaje całkowicie niewykrywalny w krążeniu2.

Dla porównania, przy doustnym stosowaniu takrolimusu u pacjentów po przeszczepieniu narządów (terapia immunosupresyjna), docelowe stężenia minimalne leku we krwi wynoszą 5-20 ng/ml. Natomiast u większości pacjentów z atopowym zapaleniem skóry (zarówno dorosłych, jak i dzieci) leczonych maścią z takrolimusem (0,03-0,1%), a także u niemowląt powyżej 5. miesiąca życia leczonych maścią z takrolimusem 0,03%, stężenia substancji czynnej we krwi pozostają poniżej 1,0 ng/ml<sup data-drug="Dermitopic" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="U większości pacjentów z atopowym zapaleniem skóry (dorośli i dzieci), leczonych jednorazowym lub wielokrotnym zastosowaniem takrolimusu w maści (0,03 – 0,1%) oraz u niemowląt powyżej 5. miesiąca leczonych takrolimusem w maści (0,03%), stężenie we krwi wynosiło 3.

Ewentualne przekroczenie tego stężenia ma zazwyczaj charakter przejściowy. Należy podkreślić, że ekspozycja ogólnoustrojowa zwiększa się wraz ze wzrostem leczonej powierzchni skóry. Jednak zarówno stopień, jak i szybkość miejscowego wchłaniania takrolimusu ulegają zmniejszeniu w miarę poprawy stanu skóry4.

Istotną obserwacją jest fakt, że zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, u których leczono średnio 50% powierzchni ciała, ogólnoustrojowa ekspozycja (mierzona jako AUC) na takrolimus z maści jest około 30-krotnie mniejsza niż obserwowana przy immunosupresyjnym leczeniu doustnym u pacjentów po przeszczepieniu nerek i wątroby5.

Warto zaznaczyć, że minimalne stężenie takrolimusu we krwi, przy którym można zaobserwować działania ogólnoustrojowe, nie zostało dokładnie określone. Długotrwałe stosowanie maści z takrolimusem nie powoduje kumulacji leku w narządach wewnętrznych zarówno u dorosłych, jak i u dzieci6.

Dystrybucja

Ze względu na niską ekspozycję układową po zastosowaniu maści z takrolimusem, jego znaczne wiązanie z białkami osocza (przekraczające 98,8%) nie ma istotnego znaczenia klinicznego 98,8%) nie ma klinicznie istotnego znaczenia.”>7.

Takrolimus po miejscowym zastosowaniu w formie maści wykazuje swoistą penetrację do skóry z minimalną dyfuzją do krążenia ogólnoustrojowego8. Ta właściwość wskazuje na celowane działanie leku w obrębie skóry, co jest korzystne w terapii miejscowej dermatoz.

Metabolizm

W badaniach farmakologicznych nie stwierdzono metabolizmu takrolimusu w ludzkiej skórze9. Takrolimus, który dostaje się do krążenia ogólnoustrojowego, podlega intensywnemu metabolizmowi w wątrobie za pośrednictwem enzymu CYP3A410. Ta droga metaboliczna ma szczególne znaczenie w kontekście potencjalnych interakcji z innymi lekami.

Eliminacja

Badania farmakokinetyczne wykazały, że po podaniu dożylnym takrolimus charakteryzuje się niskim klirensem. Średni klirens całkowity wynosi około 2,25 l/h11.

Warto podkreślić, że klirens wątrobowy takrolimusu obecnego w krążeniu ogólnoustrojowym może być zmniejszony u pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności wątroby lub u osób przyjmujących równocześnie silne inhibitory cytochromu CYP3A412.

Po wielokrotnym miejscowym zastosowaniu maści z takrolimusem średni okres półtrwania substancji czynnej został oszacowany na 75 godzin u dorosłych i 65 godzin u dzieci13. Różnica w okresie półtrwania pomiędzy populacjami dorosłych i pediatryczną może wynikać z odmienności w fizjologii skóry oraz metabolizmie leku.

Farmakokinetyka w populacji dzieci i młodzieży

Farmakokinetyka takrolimusu po miejscowym podaniu na skórę u dzieci i młodzieży wykazuje profil podobny do obserwowanego u pacjentów dorosłych. Charakteryzuje się minimalną ekspozycją ogólnoustrojową oraz brakiem dowodów na kumulację leku w organizmie14. Ta zbieżność profili farmakokinetycznych między populacjami stanowi istotną informację dla klinicystów stosujących Dermitopic 0,1% u pacjentów pediatrycznych.

Parametr farmakokinetyczny Dorośli Dzieci i młodzież
Stężenie we krwi po miejscowym podaniu Najczęściej < 1,0 ng/ml Najczęściej < 1,0 ng/ml
Wiązanie z białkami osocza > 98,8% > 98,8%
Metabolizm w skórze Nie wykryto Nie wykryto
Główny enzym metabolizujący (ekspozycja układowa) CYP3A4 CYP3A4
Średni okres półtrwania po wielokrotnym podaniu miejscowym 75 godzin 65 godzin
Ekspozycja układowa (przy leczeniu 50% powierzchni ciała) w porównaniu do terapii doustnej ~30 razy niższa ~30 razy niższa
  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl