Właściwości farmakokinetyczne
Proxacin 1% 10 mg/ml

Właściwości farmakokinetyczne leku Proxacin 1%

Cyprofloksacyna zawarta w produkcie leczniczym Proxacin 1% (10 mg/ml) charakteryzuje się kompleksowymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jej dystrybucję w organizmie, metabolizm oraz procesy eliminacji. Szczegółowa charakterystyka tych właściwości jest kluczowa dla zrozumienia działania leku i optymalizacji schematów dawkowania w różnych populacjach pacjentów.¹

Wchłanianie

Po podaniu dożylnym cyprofloksacyny w postaci infuzji, maksymalne stężenie leku w surowicy (Cmax) osiągane jest pod koniec infuzji. Istotną cechą farmakokinetyki cyprofloksacyny jest jej liniowość w zakresie dawek do 400 mg podawanych drogą dożylną. Oznacza to proporcjonalny wzrost parametrów farmakokinetycznych wraz ze zwiększeniem dawki w tym zakresie.²

Badania porównawcze różnych schematów dawkowania wykazały, że cyprofloksacyna nie ulega kumulacji w organizmie zarówno przy schemacie dawkowania dwa razy na dobę, jak i trzy razy na dobę. Dotyczy to zarówno substancji czynnej, jak i jej metabolitów.³

Biorównoważność różnych form podania

Przeprowadzono szereg badań porównujących parametry farmakokinetyczne po podaniu dożylnym i doustnym, które wykazały następujące zależności:⁴

• 60-minutowa infuzja 200 mg cyprofloksacyny podawana co 12 godzin wykazuje porównywalne pole pod krzywą stężenia w surowicy w funkcji czasu (AUC) jak dawka doustna 250 mg cyprofloksacyny podawana co 12 godzin⁵
• 60-minutowa infuzja dożylna 400 mg cyprofloksacyny co 12 godzin odpowiada pod względem wartości AUC dawce doustnej 500 mg podawanej co 12 godzin⁶
• Po 60-minutowej infuzji dożylnej 400 mg cyprofloksacyny co 12 godzin uzyskuje się wartość Cmax zbliżoną do tej obserwowanej przy dawce doustnej 750 mg⁷
• 60-minutowa infuzja 400 mg cyprofloksacyny co 8 godzin jest równoważna pod względem wartości AUC dawce doustnej 750 mg podawanej co 12 godzin⁸

Dystrybucja

Cyprofloksacyna charakteryzuje się specyficznym profilem dystrybucji w organizmie. Lek w niewielkim stopniu (20-30%) wiąże się z białkami osocza, występując głównie w postaci niezjonizowanej. Cechuje go duża objętość dystrybucji w stanie równowagi, wynosząca 2-3 l/kg masy ciała, co wskazuje na znaczną penetrację do tkanek i przestrzeni pozanaczyniowych.⁹

Cyprofloksacyna osiąga wysokie stężenia w wielu tkankach i płynach ustrojowych, często przekraczające stężenia obserwowane w osoczu. Szczególnie wysokie stężenia leku odnotowano w:¹⁰

• Płucach – w płynie nabłonkowym, makrofagach pęcherzykowych oraz tkance płucnej pobranej podczas biopsji
• Zatokach
• Zmianach zapalnych – np. w płynie z pęcherzy indukowanych kantarydyną
• Układzie moczowo-płciowym – w moczu, gruczole krokowym oraz endometrium

Metabolizm

Cyprofloksacyna podlega procesom metabolicznym, w wyniku których powstają cztery główne metabolity:¹¹

1. Deetylenocyprofloksacyna (M1)
2. Sulfocyprofloksacyna (M2)
3. Oksocyprofloksacyna (M3)
4. Formylocyprofloksacyna (M4)

Metabolity te występują w organizmie w małych stężeniach i wykazują działanie przeciwbakteryjne in vitro, jednak jest ono słabsze w porównaniu z substancją macierzystą. Cyprofloksacyna wykazuje umiarkowane działanie hamujące wobec izoenzymów 1A2 układu cytochromu P450 (CYP 450), co może mieć znaczenie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków metabolizowanych przez ten układ enzymatyczny.¹²

Wydalanie

Cyprofloksacyna jest wydalana z organizmu głównie w postaci niezmienionej, przy czym dominującą drogą eliminacji jest wydalanie przez nerki. W mniejszym stopniu lek jest wydalany również z kałem.¹³

Szczegółowa analiza wydalania cyprofloksacyny po podaniu dożylnym przedstawia się następująco:¹⁴

Klirens nerkowy cyprofloksacyny wynosi od 180 do 300 ml/kg/h, natomiast klirens całkowity mieści się w zakresie od 480 do 600 ml/kg/h. Lek podlega zarówno przesączaniu kłębuszkowemu, jak i wydzielaniu kanalikowemu. W przypadku ciężkiego zaburzenia czynności nerek obserwuje się znaczące wydłużenie okresu półtrwania cyprofloksacyny (nawet do 12 godzin).¹⁵

Klirens pozanerkowy cyprofloksacyny wynika głównie z aktywnego wydzielania jelitowego oraz przemian metabolicznych. Około 1% dawki jest wydzielane z żółcią, przy czym lek osiąga w niej wysokie stężenia.¹⁶

Farmakokinetyka w populacji pediatrycznej

Dane dotyczące właściwości farmakokinetycznych cyprofloksacyny w populacji pediatrycznej są ograniczone, jednak dostępne wyniki badań dostarczają istotnych informacji.¹⁷

W badaniach przeprowadzonych u dzieci powyżej 1. roku życia nie zaobserwowano zależności wartości Cmax i AUC od wieku. Również po podaniu wielokrotnym w dawce 10 mg/kg masy ciała trzy razy na dobę nie odnotowano zauważalnego zwiększenia tych parametrów.¹⁸

Szczegółowe badania u dzieci z ciężką posocznicą wykazały następujące parametry farmakokinetyczne po 1-godzinnej infuzji dożylnej w dawce 10 mg/kg masy ciała:¹⁹

Uzyskane wartości parametrów farmakokinetycznych u dzieci mieszczą się w zakresie opisywanym dla osób dorosłych otrzymujących lek w dawkach terapeutycznych. Na podstawie populacyjnej analizy farmakokinetycznej u dzieci z różnymi zakażeniami, przewidywany średni okres półtrwania cyprofloksacyny wynosi około 4-5 godzin. Dostępność biologiczna zawiesiny doustnej w populacji pediatrycznej waha się w zakresie od 50 do 80%.²⁰