Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Cyprofloksacyna, substancja czynna preparatu Proxacin 1%, wchodzi w szereg istotnych interakcji z innymi lekami, które mogą mieć znaczenie kliniczne. Interakcje te można podzielić na te, w których inne leki wpływają na cyprofloksacynę oraz te, w których cyprofloksacyna wpływa na inne substancje lecznicze.¹

Wpływ innych leków na cyprofloksacynę

Leki wydłużające odstęp QT – cyprofloksacyna, podobnie jak inne fluorochinolony, powinna być stosowana z zachowaniem szczególnej ostrożności u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki mogące wydłużać odstęp QT. Dotyczy to w szczególności leków przeciwarytmicznych klasy IA i III, trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, makrolidów oraz leków przeciwpsychotycznych.²

Probenecyd – substancja ta zakłóca wydzielanie cyprofloksacyny przez nerki. Równoczesne podawanie probenecydu i cyprofloksacyny prowadzi do zwiększenia stężenia cyprofloksacyny w osoczu, co może nasilać jej działanie terapeutyczne, ale także zwiększać ryzyko działań niepożądanych.³

Wpływ cyprofloksacyny na inne leki

Tyzanidyna – jednoczesne stosowanie tyzanidyny z cyprofloksacyną jest przeciwwskazane. Badania kliniczne z udziałem zdrowych osób wykazały, że podawanie tych leków razem powoduje istotne zwiększenie stężenia tyzanidyny w surowicy (7-krotne zwiększenie wartości Cmax w zakresie od 4- do 21-krotnego oraz 10-krotne zwiększenie AUC w zakresie od 6- do 24-krotnego). Podwyższone stężenie tyzanidyny wiąże się z nasileniem działania obniżającego ciśnienie tętnicze oraz działania uspokajającego.⁴

Metotreksat – równoczesne stosowanie cyprofloksacyny z metotreksatem nie jest zalecane, ponieważ cyprofloksacyna może hamować transport metotreksatu przez kanaliki nerkowe. Prowadzi to do zwiększenia stężenia metotreksatu w osoczu i w konsekwencji zwiększenia ryzyka wystąpienia jego toksyczności.⁵

Teofilina – jednoczesne podawanie cyprofloksacyny i teofiliny może prowadzić do niepożądanego zwiększenia stężenia teofiliny w osoczu, co wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych teofiliny. W rzadkich przypadkach działania te mogą zagrażać życiu lub prowadzić do zgonu. Dlatego też podczas jednoczesnego stosowania obu leków należy regularnie kontrolować stężenie teofiliny w osoczu i odpowiednio dostosowywać jej dawkę.⁶

Inne pochodne ksantyn – podczas jednoczesnego stosowania cyprofloksacyny z kofeiną lub pentoksyfiliną (oksypentyfilina) obserwowano podwyższone stężenia tych pochodnych ksantyn w osoczu, co może prowadzić do nasilenia ich działania.⁷

Fenytoina – jednoczesne podawanie cyprofloksacyny i fenytoiny może powodować zarówno zwiększenie, jak i zmniejszenie stężenia fenytoiny w osoczu. Z tego względu zaleca się monitorowanie stężenia fenytoiny podczas terapii skojarzonej.⁸

Cyklosporyna – podczas jednoczesnego stosowania cyprofloksacyny i preparatów zawierających cyklosporynę obserwowano przemijające zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy. U pacjentów otrzymujących takie połączenie leków należy często (dwa razy w tygodniu) kontrolować stężenie kreatyniny w surowicy.⁹

Antagoniści witaminy K – równoczesne podawanie cyprofloksacyny z antagonistami witaminy K (np. warfaryna, acenokumarol, fenprokumon, fluindion) może nasilać ich działanie przeciwzakrzepowe. Ryzyko to może się zmieniać w zależności od rodzaju zakażenia, wieku i ogólnego stanu pacjenta. W związku z tym trudno jest jednoznacznie określić, w jakim stopniu cyprofloksacyna wpłynie na wartość INR (międzynarodowy współczynnik znormalizowany). Zaleca się częste kontrole wartości INR zarówno podczas leczenia cyprofloksacyną podawaną jednocześnie z antagonistą witaminy K, jak i przez krótki czas po zakończeniu takiej terapii.¹⁰

Duloksetyna – chociaż brak jest bezpośrednich danych klinicznych dotyczących możliwej interakcji z cyprofloksacyną, badania kliniczne wykazały, że jednoczesne stosowanie duloksetyny i silnych inhibitorów izoenzymu CYP450 1A2, takich jak fluwoksamina, może powodować zwiększenie AUC oraz Cmax duloksetyny. Cyprofloksacyna jest umiarkowanym inhibitorem izoenzymu CYP450 1A2, dlatego podczas jej jednoczesnego stosowania z duloksetyną można spodziewać się podobnego działania.¹¹

Ropinirol – badania kliniczne wykazały, że jednoczesne stosowanie ropinirolu i cyprofloksacyny, która jest umiarkowanym inhibitorem izoenzymu CYP450 1A2, powoduje zwiększenie wartości Cmax i AUC ropinirolu odpowiednio o 60% i 84%. Zaleca się uważną obserwację pacjenta pod kątem wystąpienia działań niepożądanych związanych z ropinirolem oraz odpowiednie dostosowanie dawki ropinirolu zarówno podczas leczenia skojarzonego z cyprofloksacyną, jak i wkrótce po jego zakończeniu.¹²

Lidokaina – u zdrowych ochotników wykazano, że stosowanie cyprofloksacyny razem z produktami zawierającymi lidokainę powoduje zmniejszenie klirensu dożylnie stosowanej lidokainy o 22%. Chociaż lidokaina była dobrze tolerowana, to podczas jednoczesnego stosowania z cyprofloksacyną mogą występować interakcje związane z działaniami niepożądanymi.¹³

Klozapina – po jednoczesnym podawaniu przez 7 dni 250 mg cyprofloksacyny z klozapiną obserwowano zwiększenie stężenia klozapiny i N-demetyloklozapiny w osoczu odpowiednio o 29% i 31%. Zaleca się ścisłą obserwację kliniczną pacjenta oraz odpowiednie dostosowanie dawki klozapiny zarówno podczas leczenia skojarzonego z cyprofloksacyną, jak i wkrótce po jego zakończeniu.¹⁴

Syldenafil – podczas jednoczesnego podawania zdrowym ochotnikom syldenafilu drogą doustną w dawce 50 mg oraz cyprofloksacyny w dawce 500 mg, odnotowano w przybliżeniu dwukrotne zwiększenie wartości Cmax oraz AUC syldenafilu. Z tego powodu należy zachować szczególną ostrożność przy przepisywaniu cyprofloksacyny pacjentom stosującym syldenafil, a także dokładnie rozważyć stosunek potencjalnych korzyści do ryzyka.¹⁵

Agomelatyna – w badaniach klinicznych wykazano, że fluwoksamina, silny inhibitor izoenzymu CYP450 1A2, znacząco hamuje metabolizm agomelatyny, powodując 60-krotne zwiększenie narażenia na agomelatynę. Mimo braku bezpośrednich danych klinicznych dotyczących interakcji z cyprofloksacyną, która jest umiarkowanym inhibitorem CYP450 1A2, podczas ich jednoczesnego stosowania można spodziewać się podobnego efektu.¹⁶

Zolpidem – jednoczesne stosowanie cyprofloksacyny z zolpidemem może powodować zwiększenie stężenia zolpidemu, dlatego nie zaleca się jednoczesnego stosowania tych leków.¹⁷

Interakcje cyprofloksacyny z alkoholem

Chociaż brak jest bezpośrednich danych dotyczących interakcji cyprofloksacyny z alkoholem, należy pamiętać, że jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii antybiotykami może zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takich jak zawroty głowy, senność czy zaburzenia koordynacji. Ponadto, zarówno cyprofloksacyna jak i alkohol mogą obciążać wątrobę, dlatego ich jednoczesne stosowanie może zwiększać ryzyko hepatotoksyczności. W związku z powyższym zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas leczenia Proxacinem 1%.

Tabela interakcji