trombocytopenia
Trombocytopenia (małopłytkowość) to stan charakteryzujący się obniżeniem liczby płytek krwi poniżej 150 tys./μl. Jest to jedno z najczęstszych zaburzeń hematologicznych, które może występować jako izolowany problem lub towarzyszyć innym schorzeniom.
Etiologia trombocytopenii jest zróżnicowana i obejmuje przyczyny związane ze zmniejszonym wytwarzaniem płytek w szpiku kostnym (np. w przebiegu nowotworów hematologicznych, po chemioterapii, w zespołach mielodysplastycznych), zwiększonym niszczeniem obwodowym (immunologicznym, jak w ITP – immunologicznej trombocytopenii, lub nieimmunologicznym, np. w DIC – zespole rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego), sekwestracją śledzionową (w splenomegalii) oraz rozcieńczeniem (po masywnych przetoczeniach).
Objawy kliniczne małopłytkowości zależą od stopnia obniżenia liczby płytek krwi. Przy wartościach powyżej 50 tys./μl pacjenci zwykle nie wykazują objawów, przy wartościach 20-50 tys./μl mogą wystąpić krwawienia po urazach, zaś przy wartościach poniżej 20 tys./μl wzrasta ryzyko samoistnych krwawień śluzówkowych, skórnych (wybroczyny, krwawienie z dziąseł, nosa) oraz krwawień do narządów wewnętrznych.
Diagnostyka trombocytopenii obejmuje badanie morfologii krwi z oceną rozmazu, badania szpiku kostnego, testy na obecność przeciwciał przeciwpłytkowych oraz diagnostykę obrazową (USG jamy brzusznej z oceną śledziony). Leczenie zależy od przyczyny i stopnia nasilenia małopłytkowości oraz obecności objawów krwotocznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Amaryl 2 2 mg
Produkt leczniczy Amaryl (glimepiryd) stosowany w terapii cukrzycy może wywoływać liczne działania niepożądane, obejmujące zaburzenia hematologiczne takie jak trombocytopenia, leukopenia, agranulocytoza, erytropenia, niedokrwistość hemolityczna oraz pancytopenia, z częstością rzadką (≥1/10 000 do <1/1000). Zgłaszano również ciężką trombocytopenię z liczbą płytek poniżej 10 000/μl oraz plamicę małopłytkową (częstość nieznana). Hipoglikemia, o częstości rzadkiej, może mieć nagły i ciężki przebieg, z ryzykiem przedłużenia okresu hipoglikemii, co stanowi istotne zagrożenie dla życia pacjenta. Inne działania niepożądane to przemijające zaburzenia widzenia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka), zaburzenia czynności wątroby (w tym zapalenie i niewydolność wątroby), reakcje nadwrażliwości skórnej oraz przyrost masy ciała.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, cholestaza, ciężka trombocytopenia, cukrzyca, enzymy wątrobowe, erytropenia, glimepiryd, granulocytopenia, hipoglikemia, hiponatremia, leukocyty, leukoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, nadwrażliwość krzyżowa, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, pancytopenia, plamica małopłytkowa, płytki krwi, pochodne sulfonylomocznika, pokrzywka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia widzenia, zapalenie wątroby - Leksykon substancji czynnych
Dalteparyna sodowa – Przeciwwskazania stosowania
Dalteparyna sodowa, jako heparyna drobnocząsteczkowa (LMWH), jest szeroko stosowana w terapii przeciwzakrzepowej, jednak jej podanie jest przeciwwskazane w określonych stanach klinicznych. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na dalteparynę lub inne heparyny, potwierdzoną lub podejrzewaną małopłytkowość poheparynową (HIT), aktywne krwawienia (zwłaszcza z przewodu pokarmowego i naczyń mózgowych), ciężkie zaburzenia krzepnięcia, ostre lub podostre bakteryjne zapalenie wsierdzia oraz niedawne urazy lub zabiegi chirurgiczne w obrębie OUN, oczu lub uszu. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu wysokich dawek dalteparyny (>10 000 j.m.) u pacjentów planowanych do znieczulenia podpajęczynówkowego lub zewnątrzoponowego, ze względu na ryzyko poważnych powikłań krwotocznych. Zaleca się odpowiednie odstępy czasowe od ostatniej dawki leku do planowanego zabiegu: 12 godzin dla dawek profilaktycznych (2500-5000 j.m.) oraz 24 godziny dla dawek pośrednich (5000-10 000 j.m.) i leczniczych (>10 000 j.m.).
aktywność anty-Xa, antagonisty witaminy K, czynne krwawienie, doustne antykoagulanty, fondaparynuks, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, krwawienie zewnątrzoponowe, leczenie przeciwzakrzepowe, małopłytkowość poheparynowa, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na dalteparynę, nakłucie lędźwiowe, niestabilna choroba wieńcowa, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, retinopatia cukrzycowa, ryzyko zakrzepowo-zatorowe, trombocytopenia, zaburzenia czynności płytek krwi, zaburzenia krzepnięcia, zakrzepica żył głębokich, zapalenie wsierdzia, zatorowość płucna, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Meropenem AptaPharma 2000 mg
Meropenem, antybiotyk z grupy karbapenemów, stosowany w leczeniu ciężkich zakażeń, wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący głównie zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka 2,3%, nudności i wymioty 1,4%), reakcje skórne (wysypka 1,4%) oraz odczyny zapalne w miejscu podania (1,1%). W badaniach laboratoryjnych najczęściej obserwowano trombocytozę (1,6%) oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferazy, fosfatazy alkalicznej, dehydrogenazy mleczanowej) w zakresie 1,5-4,3%. Rzadziej występują poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak trombocytopenia, leukopenia, agranulocytoza czy niedokrwistość hemolityczna, które wymagają monitorowania morfologii krwi, zwłaszcza podczas długotrwałej terapii. Wśród działań niepożądanych układu nerwowego dominują ból głowy i parestezje, a drgawki, choć rzadkie, mogą pojawić się u pacjentów z zaburzeniami neurologicznymi lub nerkowymi.
agranulocytoza, aminotransferazy, anafilaksja, biegunka, bilirubina, ciężkie zakażenie, Clostridioides difficile, drgawki, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, kandydoza jamy ustnej, karbapenemy, kreatynina, leukopenia, majaczenie, mocznik, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, odczyn zapalny, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezje, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, trombocytoza, wysypka, zaburzenia funkcji wątroby, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie jelita poantybiotykowe, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aripiprazole Medical Valley 30 mg
Aripiprazol, dostępny w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 30 mg, wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący przede wszystkim zaburzenia pozapiramidowe, takie jak akatyzja (częstość ≥ 1/100 do < 1/10) oraz nudności (często). W badaniach klinicznych u pacjentów ze schizofrenią i zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi częstość występowania akatyzji wynosiła odpowiednio do 12,1% i 6,2% w grupach leczonych aripiprazolem, przewyższając placebo. Inne często obserwowane działania to senność, zawroty głowy, bóle głowy, zaburzenia snu oraz zmęczenie. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, zaburzenia rytmu serca (w tym torsades de pointes), oraz zaburzenia metaboliczne, w tym hiperglikemia i cukrzyca (częstość cukrzycy – często). W populacji młodzieży (13-17 lat) profil bezpieczeństwa jest podobny do dorosłych, z wyższą częstością senności i zaburzeń pozapiramidowych.
akatyzja, anoreksja, arypiprazol, arytmia komorowa, choroba zakrzepowo-zatorowa żył, drżenie, dysfagia, dystonia, fosfokinaza kreatynowa, hiperglikemia, hiperseksualność, hiponatremia, hipotensja ortostatyczna, kwasica ketonowa, leukopenia, neutropenia, niestrawność, nietrzymanie moczu, niewydolność wątroby, nudności, patologiczne uzależnienie od hazardu, późna dyskineza, priapizm, rabdomioliza, reakcja fotoalergiczna, reakcja uczuleniowa, sedacja, tachykardia, torsades de pointes, trombocytopenia, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie pozapiramidowe, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół abstynencyjny noworodków, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Leflunomid Egis 10 mg
Lek Leflunomid Egis, zawierający 10 mg leflunomidu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną, jej metabolit teriflunomid lub substancje pomocnicze. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest historia ciężkich reakcji skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka czy rumień wielopostaciowy. Leku nie należy stosować u osób z zaburzeniami czynności wątroby, w tym z podwyższonymi parametrami wątrobowymi, ze względu na hepatotoksyczność. Ponadto, leflunomid jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi niedoborami odporności (np. AIDS), aktywnymi zakażeniami oraz znacznymi zaburzeniami hematologicznymi, takimi jak anemia, leukopenia, neutropenia czy trombocytopenia, jeśli nie są one związane z chorobą podstawową (RZS lub artropatia łuszczycowa). Niewskazane jest także stosowanie u pacjentów z umiarkowaną do ciężkiej niewydolnością nerek oraz u osób z ciężką hipoproteinemią, np. w zespole nerczycowym, ze względu na zmienioną farmakokinetykę leku i zwiększone ryzyko działań niepożądanych.
anemia, artropatia łuszczycowa, działanie teratogenne, hepatotoksyczność, hipoproteinemia, immunosupresja, leflunomid, leukopenia, neutropenia, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień wielopostaciowy, teriflunomid, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenie czynności szpiku, zespół nabytego niedoboru odporności, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibuprom Forte 400 mg
Ibuprofen w dawce do 1200 mg/dobę, stosowany bez recepty, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, zależne od dawki oraz czasu terapii. Najczęściej dotyczą one przewodu pokarmowego, gdzie obserwuje się dolegliwości takie jak ból brzucha, nudności, niestrawność (częstość niezbyt często) oraz poważniejsze powikłania, w tym wrzody trawienne, perforację i krwawienia (bardzo rzadko), które mogą mieć skutki śmiertelne, zwłaszcza u osób starszych. Długotrwałe stosowanie ibuprofenu, szczególnie w dawkach do 2400 mg/dobę, wiąże się z niewielkim wzrostem ryzyka tętniczych incydentów zatorowo-zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu. Ponadto, bardzo rzadko mogą wystąpić ciężkie reakcje hematologiczne (np. agranulocytoza, pancytopenia) oraz ostre uszkodzenie nerek, manifestujące się wzrostem stężenia mocznika, obrzękami i hipernatremią.
agranulocytoza, anafilaksja, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ból brzucha, choroba Crohna, dysfagia, hipernatremia, ibuprofen, incydent zatorowo-zakrzepowy, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niestrawność, niewydolność serca, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, perforacja, plamica, pokrzywka, polekowa reakcja z eozynofilią, reakcja nadwrażliwości, retencja sodu, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, smolisty stolec, sztywność karku, szum uszny, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, wybroczyny, zaburzenia hematopoezy, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie psychotyczne, zapalenie jelita grubego, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bioprazol 20 mg
Omeprazol w dawce 20 mg, zawarty w leku Bioprazol, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze dotyczą układu nerwowego (ból głowy) oraz przewodu pokarmowego (biegunki, zaparcia, wzdęcia, bóle w nadbrzuszu, nudności, wymioty, łagodne polipy dna żołądka). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000). Rzadkie, ale klinicznie istotne działania obejmują zaburzenia hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza, pancytopenia), wątrobowe (encefalopatia, zapalenie wątroby, niewydolność wątroby) oraz reakcje skórne o ciężkim przebiegu (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczno-rozpływna martwica naskórka). Długotrwałe stosowanie może prowadzić do złamań kości (biodra, nadgarstka, kręgosłupa) oraz hipomagnezemii, co wymaga monitorowania stężenia magnezu.
agranulocytoza, ból nadbrzusza, encefalopatia, enzymy wątrobowe, fotowrażliwość, ginekomastia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor pompy protonowej, leukopenia, martwica naskórka, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omeprazol, pancytopenia, parestezja, polip dna żołądka, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie smaku, zakażenie drożdżakowe, zapalenie cewkowo-śródmiąższowe, zapalenie jamy ustnej, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie patologiczne, złe samopoczucie - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Vaqta 25 25 U wirusa zapalenia wątroby typu A, szczep CR326F/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml), dla dzieci i młodzieży
Szczepionka VAQTA 25, zawierająca 25 jednostek inaktywowanego wirusa zapalenia wątroby typu A (szczep CR326F) w dawce 0,5 ml, jest przeznaczona dla dzieci i młodzieży. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do jej podania jest nadwrażliwość na składniki szczepionki, w tym białka z hodowli MRC-5 oraz adjuwant w postaci 0,225 mg Al³⁺ amorficznego hydroksyfosforanosiarczanu glinu. Reakcje alergiczne mogą manifestować się pokrzywką, obrzękiem naczynioruchowym, dusznością lub wstrząsem anafilaktycznym. Szczepienie należy odroczyć u pacjentów z ciężką chorobą przebiegającą z gorączką, aby uniknąć nasilenia objawów choroby podstawowej i ułatwić różnicowanie działań niepożądanych szczepionki od symptomów infekcji. Decyzja o odroczeniu powinna być indywidualna, oparta na ocenie klinicznej pacjenta.
adjuwant, diploidalne komórki fibroblastów, hydroksyfosforanosiarczan glinu, inaktywowany wirus WZW typu A, nadwrażliwość na składniki szczepionki, niedobór odporności, obrzęk naczynioruchowy, reakcja alergiczna, reakcja poszczepienna, trombocytopenia, wirusowe zapalenie wątroby typu A, wstrząs anafilaktyczny, WZW typu A, zaburzenia krzepnięcia krwi, zaburzenia odporności, zawiesina opalizująca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Myconafine 250 mg
Myconafine, zawierający 250 mg terbinafiny chlorowodorku, może wywoływać liczne działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, obejmujące układy hematologiczny, immunologiczny, nerwowy, pokarmowy, wątrobowy, skórny oraz mięśniowo-szkieletowy. Do najczęstszych należą zmniejszenie apetytu, dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (niestrawność, nudności, bóle brzucha, biegunka) oraz bóle mięśni i stawów. Rzadziej obserwuje się poważne zaburzenia hematologiczne (neutropenia, agranulocytoza, trombocytopenia, pancytopenia), reakcje anafilaktyczne, zapalenie trzustki, niewydolność wątroby, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka) oraz rabdomiolizę. Objawy neurologiczne obejmują ból głowy (często), utratę smaku i węchu, parestezje oraz zaburzenia słuchu o częstości nieznanej. Monitorowanie pacjentów jest kluczowe, zwłaszcza w przypadku objawów sugerujących uszkodzenie wątroby, ciężkie reakcje skórne lub hematologiczne.
ageuzja, agranulocytoza, anosmia, cholestaza, choroba grypopodobna, choroba posurowicza, dysgeuzja, fotodermatoza, hipoestezja, hipogeuzja, łuszczyca, łysienie, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedokrwistość, niedosłuch, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, parestezja, podwyższona kinaza kreatynowa, podwyższone enzymy wątrobowe, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, szum w uszach, terbinafina chlorowodorek, toczeń rumieniowaty skórny, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, wysypka skórna, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Typhim Vi
Szczepionka TYPHIM Vi wymaga ścisłego przestrzegania zasad kwalifikacji pacjenta oraz techniki podania, aby zapewnić bezpieczeństwo i skuteczność immunizacji. Preparat nie może być podawany dożylnie, a u pacjentów z trombocytopenią lub zaburzeniami krzepnięcia wskazane jest podanie podskórne zamiast domięśniowego. Szczepionka chroni wyłącznie przed zakażeniem Salmonella typhi, nie zapewnia ochrony przed Salmonella paratyphi A i B ani innymi pałeczkami Salmonella. Nie jest zalecana dla dzieci poniżej 2 lat ze względu na niewystarczającą odpowiedź immunologiczną. U pacjentów z immunosupresją lub niedoborami odporności szczepienie powinno być odroczone do czasu poprawy stanu immunologicznego, choć jest zalecane także u osób z przewlekłymi niedoborami, w tym zakażonych HIV.
immunogenność szczepionki, leczenie immunosupresyjne, niedobór odporności, odpowiedź immunologiczna, omdlenie, parestezja, reakcja anafilaktyczna, reakcja psychogenna, ruch toniczno-kloniczny, Salmonella typhi, szczepionka Typhim Vi, technika iniekcji, trombocytopenia, układ immunologiczny, wirus HIV, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie widzenia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cabazitaxel Medical Valley 60 mg
W trzech randomizowanych badaniach klinicznych (TROPIC, PROSELICA, CARD) obejmujących 1092 pacjentów z opornym na kastrację rakiem gruczołu krokowego z przerzutami, kabazytaksel podawany w dawce 25 mg/m² co 3 tygodnie przez średnio 6-7 cykli wykazał istotne działania niepożądane. Najczęściej obserwowane były zaburzenia hematologiczne: niedokrwistość (99,0%, stopień ≥3 u 12,0%), leukopenia (93,0%, stopień ≥3 u 59,5%), neutropenia (87,9%, stopień ≥3 u 73,1%) oraz trombocytopenia (41,1%). Ponadto, często występowały biegunka (42,1%, stopień ≥3 u 4,7%), zmęczenie (25,0%) i astenia (15,4%). Gorączka neutropeniczna stopnia ≥3 dotyczyła 8,0% pacjentów i stanowiła poważne zagrożenie wymagające natychmiastowej interwencji. Przerwanie terapii z powodu działań niepożądanych nastąpiło u około 19% pacjentów, najczęściej z powodu krwiomoczu, zmęczenia i neutropenii.
astenia, biegunka, CTCAE, erytrocyt, gorączka neutropeniczna, kabazytaksel, krwiomocz, leukocyt, leukopenia, MedDRA, neutrofil, neutropenia, niedokrwistość, odwodnienie, płytki krwi, rak gruczołu krokowego oporny na kastrację, trombocytopenia, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zespół zmęczenia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Alventa 150 mg
Alventa, zawierająca chlorowodorek wenlafaksyny w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu (dawki 37,5 mg, 75 mg, 150 mg), wykazuje szeroki profil działań niepożądanych. Najczęściej (>1/10) obserwuje się nudności, suchość w jamie ustnej, ból głowy oraz nadmierne pocenie się, w tym nocne poty. Szczególną uwagę należy zwrócić na zespół odstawienny po nagłym przerwaniu terapii, objawiający się zawrotami głowy, parestezjami, zaburzeniami snu, lękiem, nudnościami, drżeniem, bólami głowy, objawami grypopodobnymi oraz nadciśnieniem. U pacjentów pediatrycznych (6-17 lat) profil działań niepożądanych jest podobny do dorosłych, z dodatkowymi objawami takimi jak zmniejszenie apetytu i masy ciała, podwyższenie ciśnienia tętniczego, wzrost cholesterolu, myśli samobójcze, zwiększona wrogość oraz samookaleczenia. Rzadkie, ale poważne działania niepożądane obejmują zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, zaburzenia rytmu serca (w tym torsade de pointes, migotanie komór), wydłużenie odstępu QT, kardiomiopatię stresową, rabdomiolizę, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona), oraz zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, pancytopenia).
agranulocytoza, akatyzja, bezsenność, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, depersonalizacja, drgawki, drżenie, dyskineza, dyskineza późna, dystonia, eozynofilia płucna, hipercholesterolemia, hiperprolaktynemia, hiponatremia, jaskra z zamkniętym kątem, kardiomiopatia Takotsubo, kołatanie serca, krwawienie z nosa, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok maciczny, krwotok miesiączkowy, krwotok poporodowy, migotanie komór, myśli samobójcze, nadciśnienie, nadmierne pocenie, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, nieprawidłowe wydzielanie ADH, niestrawność, nietrzymanie moczu, nudności, objawy grypopodobne, obniżone libido, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, pobudzenie, podwyższone ciśnienie krwi, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, suchość w jamie ustnej, szumy uszne, tachykardia, tachykardia komorowa, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wybroczyny, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenia czucia, zaburzenia ejakulacji, zaburzenia erekcji, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia snu, zaburzenia widzenia, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty błędnikowe, zawroty głowy, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon substancji czynnych
Okskarbazepina – Działania niepożądane
Okskarbazepina, stosowana w monoterapii lub terapii skojarzonej napadów padaczkowych, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęściej (>10%) obserwuje się senność, bóle głowy, zawroty głowy, podwójne widzenie, nudności, wymioty oraz zmęczenie. Istotnym działaniem niepożądanym jest hiponatremia, występująca często (około 2,7% pacjentów) z poziomem sodu w surowicy <125 mmol/l, która może przebiegać bezobjawowo lub manifestować się objawami neurologicznymi i psychicznymi. Rzadkie, ale poważne są zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza czy pancytopenia, wymagające monitorowania morfologii krwi, zwłaszcza na początku terapii. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do zaburzeń metabolizmu kostnego, w tym osteopenii i osteoporozy, co wskazuje na konieczność oceny gęstości mineralnej kości u pacjentów z czynnikami ryzyka.
AGEP, agranulocytoza, arytmia, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, DRESS, dyzartria, encefalopatia wątrobowa, eozynofilia, hamowanie szpiku kostnego, hiponatremia, lek przeciwpadaczkowy, leukopenia, monoterapia, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość wielonarządowa, napad padaczkowy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, okskarbazepina, osteopenia, osteoporoza, pancytopenia, podwójne widzenie, podwyższone transaminazy, profil bezpieczeństwa, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie płuc, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, vertigo, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Lyella, zespół nieprawidłowego wydzielania wazopresyny, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Benalapril 10 10 mg
Benalapril, zawierający enalaprylu maleinian w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg, jest inhibitorem konwertazy angiotensyny, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie zagrażający życiu obrzęk naczynioruchowy obejmujący twarz, kończyny, wargi, język, głośnię i/lub krtań, wymagający natychmiastowej interwencji. Istotne jest także monitorowanie niedociśnienia, zwłaszcza u pacjentów z grup wysokiego ryzyka, ze względu na możliwość wystąpienia zawału mięśnia sercowego lub incydentu naczyniowo-mózgowego. Ponadto, enalapril może powodować poważne powikłania hematologiczne (agranulocytoza, pancytopenia), wątrobowe (niewydolność, zapalenie) oraz nerkowe (zaostrzenie niewydolności, białkomocz, skąpomocz). Wśród działań niepożądanych często występują zawroty głowy, ból głowy, nudności, biegunka, kaszel, duszność, hiperkaliemia oraz podwyższone stężenia kreatyniny i mocznika w surowicy.
agranulocytoza, białkomocz, cholestaza, enalaprylu maleinian, eozynofilowe zapalenie płuc, ginekomastia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, kwasica mleczanowa, napad astmy, neutropenia, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, pancytopenia, parestezja, rumień wielopostaciowy, SIADH, skąpomocz, skurcz oskrzeli, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielenie naskórka, trombocytopenia, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błon surowiczych, zapalenie naczyń krwionośnych, zawał mięśnia sercowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Trabectedin EVER PHARMA 0,25 mg
Trabektedyna charakteryzuje się złożonym profilem bezpieczeństwa, z działaniami niepożądanymi występującymi u około 91% pacjentów w monoterapii oraz 99,4% w terapii skojarzonej. Poważne działania niepożądane (stopień 3. lub 4.) obserwuje się u około 10% pacjentów leczonych monoterapią i 25% w terapii skojarzonej. Najczęstsze powikłania obejmują neutropenię, nudności, wymioty, wzrost aktywności AspAT/AlAT, niedokrwistość, zmęczenie, trombocytopenię, jadłowstręt i biegunkę. Istotnym zagrożeniem są zgony związane z terapią, które wystąpiły u 1,9% pacjentów w monoterapii i 0,6% w terapii skojarzonej, najczęściej w wyniku pancytopenii, gorączki neutropenicznej z posocznicą, powikłań wątrobowych, niewydolności nerek, niewydolności wielonarządowej oraz rabdomiolizy.
AspAT AlAT, biegunka, gorączka neutropeniczna, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, jadłowstręt, klirens kreatyniny, neutropenia, niedokrwistość, niedrożność jelit, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niewydolność wielonarządowa, nudności, odwodnienie, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, posocznica, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, trabektedyna, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, wymioty, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zmęczenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Betesda 20 mg/ml
Betesda (escytalopram) w postaci kropli doustnych (20 mg/ml) jest selektywnym inhibitorem zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI), którego stosowanie wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, najczęściej pojawiających się w pierwszych dwóch tygodniach terapii i zwykle ulegających zmniejszeniu w trakcie dalszego leczenia. Do najczęstszych działań należą ból głowy (bardzo często), nudności (bardzo często), zaburzenia psychiczne takie jak lęk, nerwowość, zmniejszenie libido (często), a także zmiany apetytu i masy ciała (często). Rzadziej obserwuje się poważne powikłania, takie jak reakcje anafilaktyczne, zespół serotoninowy, zaburzenia rytmu serca (w tym wydłużenie odstępu QT i Torsades de Pointes), hiponatremię, krwawienia z przewodu pokarmowego oraz myśli i zachowania samobójcze, które wymagają ścisłego monitorowania pacjentów, zwłaszcza na początku terapii i przy zmianie dawkowania.
akatyzja, anoreksja, bradykardia, bruksizm, depersonalizacja, dyskinezja, escytalopram, halucynacja, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok maciczny, krwotok poporodowy, mania, myśli samobójcze, napad paniki, niedociśnienie ortostatyczne, niemiarowość komorowa, objawy odstawienia, parestezja, priapizm, reakcja anafilaktyczna, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, SSRI, tachykardia, torsades de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zapalenie zatok, zatrzymanie moczu, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – VIXARGIO 15mg; 20 mg
VIXARGIO (rywaroksaban) w dawkach 15 mg i 20 mg jest lekiem przeciwzakrzepowym o dobrze udokumentowanym profilu bezpieczeństwa, potwierdzonym w 13 badaniach fazy III obejmujących 69 608 dorosłych oraz 488 pacjentów pediatrycznych. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są krwawienia, zwłaszcza z nosa (4,5%) i przewodu pokarmowego (3,8%), co wynika z mechanizmu działania leku. Częstość krwawień różni się w zależności od wskazania: w profilaktyce ŻChZZ po aloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego wynosi 6,8%, a w leczeniu ZŻG i ZP aż 23%. Krwawienia mogą prowadzić do niedokrwistości pokrwotocznej, której objawy obejmują osłabienie, bladość, zawroty głowy, ból głowy, duszność oraz wstrząs. W porównaniu z antagonistami witaminy K, rywaroksaban częściej powoduje krwawienia z błon śluzowych, w tym u kobiet nasilone krwawienia miesiączkowe lub nieprawidłowe krwawienia z pochwy.
alergiczne zapalenie skóry, aloplastyka stawu biodrowego, antagonista witaminy K, dławica piersiowa, hematokryt, hemoglobina, hemostaza, krwawienie, krwawienie miesiączkowe, krwawienie z błon śluzowych, krwawienie z dziąseł, krwawienie z nosa, krwawienie z pochwy, krwotok oczny, krwotok podspojówkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, krzepnięcie krwi, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, nadciśnienie tętnicze, nadpłytkowość, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niedokrwistość pokrwotoczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, obniżona perfuzja, obrzęk alergiczny, obrzęk naczynioruchowy, powikłanie krwotoczne, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Empesin 40 IU/2 ml
Empesin (40 IU/2 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji) zawierający 40 j.m. argipresyny (133 µg) stosowany u pacjentów z niedociśnieniem po wstrząsie septycznym wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym arytmii zagrażającej życiu, niedokrwienia krezki jelita, niedokrwienia palców oraz ostrego niedokrwienia mięśnia sercowego. Często obserwowane są zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak arytmia, dławica piersiowa, niedokrwienie mięśnia sercowego oraz zwężenie naczyń obwodowych i martwica tkanek. W obrębie metabolizmu mogą wystąpić hiponatremia (≥1/1 000 do <1/100), zatrucie wodne oraz moczówka prosta po odstawieniu (częstość nieznana). Działania niepożądane dotyczą także układu nerwowego (drżenie, zawroty głowy, ból głowy), układu oddechowego (skurcz oskrzeli) oraz przewodu pokarmowego (skurcze brzucha, nudności, wymioty, wzdęcia, martwica jelit).
anafilaksja, argipresyna, arytmia, arytmia zagrażająca życiu, bladość okołoustna, dławica piersiowa, drżenie, hiperbilirubinemia, hiponatremia, martwica, martwica jelit, martwica skóry, moczówka prosta, niedokrwienie jelit, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwienie palców, octan argipresyny, ostre niedokrwienie mięśnia sercowego, podwyższony poziom transaminaz, pokrzywka, produkt leczniczy, skurcz oskrzeli, trombocytopenia, wazokonstrykcja, wstrząs, wstrząs wazodylatacyjny, zatrucie wodne, zatrzymanie krążenia, zmniejszony rzut serca, zwężenie naczyń obwodowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Neurontin 300 300 mg
Gabapentyna (Neurontin) w dawkach 100 mg, 300 mg i 400 mg jest stosowana w leczeniu padaczki oraz bólu neuropatycznego. Profil działań niepożądanych jest szeroki i obejmuje objawy neurologiczne (senność, zawroty głowy, ataksja – bardzo często, tj. ≥1/10), psychiczne (depresja, lęk, splątanie – często, tj. ≥1/100 do <1/10), zaburzenia hematologiczne (leukopenia – często, trombocytopenia – częstość nieznana), metaboliczne (hiperglikemia, hipoglikemia, hiponatremia), a także reakcje alergiczne i immunologiczne, w tym potencjalnie zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne i zespół nadwrażliwości. U pacjentów dializowanych obserwowano miopatie z podwyższonym poziomem kinazy kreatynowej. W populacji pediatrycznej częste są infekcje dróg oddechowych, zapalenie ucha środkowego, drgawki oraz agresywne zachowania i hiperkinezy. Po odstawieniu leku, zwłaszcza nagłym, mogą wystąpić objawy abstynencyjne (niepokój, bezsenność, nudności, drżenie), co wskazuje na ryzyko uzależnienia i wymaga stopniowego odstawiania przez co najmniej 7 dni.
ataksja, ból neuropatyczny, depresja oddechowa, drgawki, drgawki kloniczne mięśni, dysfagia, dyzartria, fosfokinaza kreatynowa, gabapentyna, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, hiponatremia, impotencja, kinaza kreatynowa, kołatanie serca, leukopenia, miopatia, monoterapia, nadciśnienie tętnicze, Neurontin, niepamięć, nietrzymanie moczu, objawy odstawienne, obrzęk obwodowy, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, padaczka, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, schyłkowa niewydolność nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, uzależnienie lekowe, zakażenie dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie trzustki, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół nadwrażliwości, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dabigatran Etexilate Adamed
Dabigatran Etexilate Adamed w dawce 150 mg (kapsułki twarde) wymaga szczególnej ostrożności podczas terapii ze względu na ryzyko krwawień, które mogą wystąpić w dowolnej lokalizacji anatomicznej. Przed rozpoczęciem leczenia oraz w trakcie terapii konieczna jest dokładna ocena stanu pacjenta i monitorowanie parametrów hemostazy. Szczególnie narażeni na powikłania krwotoczne są pacjenci w wieku ≥75 lat, osoby z zaburzeniami czynności nerek, niską masą ciała (<50 kg) oraz ci, którzy stosują jednocześnie leki hamujące agregację płytek krwi (np. ASA, klopidogrel) lub niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ). W przypadku niewyjaśnionego spadku hemoglobiny, hematokrytu lub ciśnienia tętniczego należy pilnie przeprowadzić diagnostykę w celu identyfikacji źródła krwawienia.
bakteryjne zapalenie wsierdzia, dabigatran eteksylat, działanie przeciwzakrzepowe, hamowanie agregacji płytek krwi, hemodializa, idarucyzumab, inhibitor P-gp, klopidogrel, koncentrat czynników krzepnięcia, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, osocze świeżo mrożone, refluks żołądkowo-przełykowy, rekombinowany czynnik VIIa, stężenie hemoglobiny, transfuzja płytek krwi, trombocytopenia, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie przełyku - Leksykon leków
Działania niepożądane – Astexana 25 mg
Eksemestan w dawce 25 mg/dobę jest stosowany jako leczenie uzupełniające u pacjentek z wczesnym i zaawansowanym rakiem piersi, wykazując dobrą tolerancję. W badaniu IES u pacjentek z wczesnym rakiem piersi 7,4% przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, najczęściej uderzeń gorąca (22%), bólów stawów (18%) i zmęczenia (16%). W grupie z zaawansowanym rakiem piersi odsetek ten wynosił 2,8%, z dominującymi uderzeniami gorąca (14%) i nudnościami (12%). Działania niepożądane wynikają głównie ze zmniejszenia stężenia estrogenów. Najczęstsze objawy obejmują uderzenia gorąca (≥ 10%), bóle głowy, bezsenność, nudności, bóle stawów i zmęczenie, a także zaburzenia hematologiczne takie jak leukopenia i trombocytopenia, choć rzadko. Osteoporoza i złamania występowały często, co wymaga monitorowania stanu kostnego.
anoreksja, astenia, bezsenność, ból głowy, ból stawu, cholesterol HDL, depresja, eksemestan, hipercholesterolemia, leczenie uzupełniające, leukopenia, łysienie, nadwrażliwość, niewydolność serca, nudność, osteoporoza, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, pokrzywka, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, świąd, tamoksyfen, trombocytopenia, uderzenie gorąca, wrzód żołądka, zaawansowany rak piersi, zaburzenie żołądka i jelit, zapalenie stawów, zapalenie wątroby, zastoinowe zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy, zespół cieśni nadgarstka, złamanie, zmęczenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Trileptal 600 mg
Produkt leczniczy Trileptal (okskarbazepina) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii padaczki. Najczęściej (>10%) obserwuje się senność, bóle głowy, nieukładowe zawroty głowy, podwójne widzenie, nudności, wymioty oraz uczucie zmęczenia. Hiponatremia występuje często (2,7% pacjentów z sodem <125 mmol/l), zwykle bezobjawowo, choć w bardzo rzadkich przypadkach może prowadzić do poważnych objawów neurologicznych, takich jak napady padaczkowe, encefalopatia, zaburzenia świadomości i splątanie. Inne istotne działania niepożądane obejmują zaburzenia hematologiczne (leukopenia, agranulocytoza, pancytopenia), reakcje nadwrażliwości wielonarządowej, zaburzenia endokrynologiczne (niedoczynność tarczycy), oraz rzadkie, ale ciężkie reakcje skórne, takie jak DRESS, AGEP, zespół Stevensa-Johnsona i zespół Lyella.
agranulocytoza, amnezja, amylaza, aplazja szpiku kostnego, arytmia, astma, ataksja, białkomocz, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, depresja, diplopia, drżenie, dyzartria, encefalopatia, encefalopatia wątrobowa, eozynofilia, fosfataza zasadowa, hiponatremia, leukopenia, lipaza, nadciśnienie tętnicze, napad padaczkowy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oczopląs, okskarbazepina, osmolalność surowicy, osteopenia, osteoporoza, ostra uogólniona osutka krostkowa, padaczka, pancytopenia, pobudzenie psychoruchowe, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, senność, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, wymioty, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy nieukładowe, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół nadwrażliwości wielonarządowej, zespół nieadekwatnego wydzielania ADH, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Mantreda 15 mg
Bezpieczeństwo stosowania rywaroksabanu zostało ocenione w 13 badaniach klinicznych fazy III, obejmujących 69 608 dorosłych oraz 488 pacjentów pediatrycznych. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są krwawienia, w tym krwawienia z nosa (4,5%) i przewodu pokarmowego (3,8%). Częstość krwawień różni się w zależności od wskazania i dawkowania, np. w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej po zabiegach ortopedycznych wynosi 6,8%, a niedokrwistość 5,9%. Ryzyko krwawień jest wyższe u pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem, zaburzeniami czynności wątroby lub nerek oraz stosujących leki wpływające na hemostazę. U kobiet obserwuje się nasilenie i wydłużenie krwawień menstruacyjnych. Krwawienia mogą mieć charakter jawny lub utajony, prowadząc do niedokrwistości pokrwotocznej, a ich objawy obejmują m.in. osłabienie, bladość, zawroty głowy, duszność i wstrząs.
antykoagulant, cholestaza, dławica piersiowa, eozynofilowe zapalenie płuc, krwawienie menstruacyjne, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwioplucie, krwotok mózgowy, krwotok oczny, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, lek przeciwpłytkowy, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadpłytkowość, nefropatia związana z antykoagulantami, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedokrwistość pokrwotoczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, tętniak rzekomy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wylew krwi do stawu, zapalenie wątroby, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – SITAGLIPTIN BIOTON 100 mg
Lek SITAGLIPTIN BIOTON, stosowany w terapii cukrzycy typu 2, charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa obejmującym zarówno działania niepożądane o znanej częstości, jak i te o częstości nieznanej. Najpoważniejsze działania niepożądane to zapalenie trzustki oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja. Ryzyko hipoglikemii jest istotnie zwiększone przy jednoczesnym stosowaniu sytagliptyny z pochodnymi sulfonylomocznika (4,7-13,8%) oraz insuliną (9,6%). Działania niepożądane klasyfikowane są według układów i narządów oraz częstości występowania, gdzie częstość bardzo częsta to ≥1/10, a rzadkość bardzo rzadka to <1/10 000 przypadków. Wśród często występujących działań wymienia się m.in. ból głowy i hipoglikemię, natomiast rzadziej obserwuje się trombocytopenię czy śródmiąższową chorobę płuc.
artropatia, badanie TECOS, cukrzyca typu 2, dysfagia, farmakoterapia, hipoglikemia, leczenie skojarzone, martwicze zapalenie trzustki, monoterapia sytagliptyną, obrzęk naczynioruchowy, odpowiedź anafilaktyczna, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, sytagliptyna, trombocytopenia, zaburzenie czynności nerek, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Montelukast Teva 4 mg
Montelukast Teva, zawierający montelukast sodowy w formie tabletek do rozgryzania i żucia w dawce 4 mg, był szeroko badany klinicznie u dzieci w wieku od 6 miesięcy do 5 lat, w tym u 851 dzieci w wieku 2-5 lat oraz 175 dzieci w wieku 6 miesięcy do 2 lat. Długotrwałe stosowanie leku (do 12 miesięcy i dłużej) nie wykazało zmiany profilu bezpieczeństwa. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane o częstości ≥1/100 do <1/10 obejmowały ból głowy, ból brzucha, biegunkę, wysypkę, egzemę, astmę oraz wzmożone pragnienie. Po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano dodatkowe działania niepożądane, takie jak infekcje górnych dróg oddechowych (bardzo często), zwiększona skłonność do krwawień (rzadko), trombocytopenia (bardzo rzadko) oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja (niezbyt często).
aminotransferaza, anafilaksja, astma oskrzelowa, ból brzucha, drgawka, egzema, eozynofilia, eozynofilia płucna, hiperkineza, hipoestezja, infekcja górnych dróg oddechowych, kołatanie serca, krwawienie z nosa, montelukast sodowy, myśli samobójcze, naciek eozynofilowy wątroby, nadpobudliwość psychoruchowa, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, skłonność do krwawień, somnambulizm, tabletki do rozgryzania i żucia, trombocytopenia, zaburzenie obsesyjno-kompulsywne, zapalenie wątroby, zespół Churga-Straussa, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba gauchera – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie w chorobie Gauchera jest silnie zróżnicowane i zależy od typu choroby, wieku diagnozy, szybkości wdrożenia leczenia oraz ogólnego stanu pacjenta. Typ 1 cechuje się niemal normalną długością życia przy odpowiedniej enzymatycznej terapii zastępczej (ERT), która redukuje hepatosplenomegalię, cytopenie i ogranicza progresję zmian kostnych. Typ 2, ostry neuronowisceralny, ma bardzo złe rokowanie z większością zgonów przed 5. rokiem życia z powodu postępujących powikłań neurologicznych. Typ 3, przewlekły neuronowisceralny, wykazuje zmienną progresję neurologiczną i skróconą długość życia w porównaniu do typu 1, natomiast typ okołoporodowy letalny cechuje się śmiertelnością niemowlęcą. Typ sercowo-naczyniowy, rzadki wariant, manifestuje się głównie zajęciem układu sercowo-naczyniowego i może słabo reagować na standardowe terapie ERT lub SRT. Czynniki pogarszające rokowanie to m.in. agresywna choroba kości, wystąpienie choroby Parkinsona, otępienia z ciałami Lewy’ego oraz zwiększone ryzyko nowotworów, w tym raka wątrobowokomórkowego.
choroba Gauchera, choroba kostna, choroba Parkinsona, cytopenia, enzymatyczna terapia zastępcza, glukocerebrozydy, hepatosplenomegalia, imigluceraza, martwica awaskularna kości, nieprawidłowość szkieletowa, otępienie z ciałami Lewy’ego, powikłanie neurologiczne, rak wątrobowokomórkowy, stratyfikacja ryzyka, terapia redukcji substratu, test 6-minutowego chodu, trombocytopenia, uszkodzenie narządu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sitagliptin Grindeks 25 mg
Profil bezpieczeństwa leku Sitagliptin Grindeks został określony na podstawie badań klinicznych oraz obserwacji po wprowadzeniu do obrotu. Do najważniejszych działań niepożądanych należą zapalenie trzustki (częstość nieznana, w badaniu TECOS 0,3% vs 0,2% placebo), reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, oraz hipoglikemia, szczególnie w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (częstość 4,7-13,8%) i insuliną (9,6%). Inne często występujące działania to ból głowy (często), zaparcia (niezbyt często), a także zaburzenia czynności nerek i śródmiąższowa choroba płuc (częstość nieznana). Rzadko obserwowano trombocytopenię, a po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano także poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona oraz pemfigoid pęcherzowy.
artropatia, bezpieczeństwo sercowo-naczyniowe, ból głowy, cukrzyca typu 2, hipoglikemia, martwicze zapalenie trzustki, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, odpowiedź anafilaktyczna, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodna sulfonylomocznika, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, suchość w jamie ustnej, sytagliptyna, trombocytopenia, zaburzenie czynności nerek, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zaparcie, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aclotin
Stosowanie chlorowodorku tyklopidyny (produkt Aclotin) wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych hematologicznych, takich jak agranulocytoza, pancytopenia oraz rzadkie przypadki białaczki, które mogą mieć ciężki przebieg, nawet śmiertelny. Szczególnie istotne jest ścisłe monitorowanie parametrów hematologicznych: pełna morfologia krwi z rozmazem powinna być wykonana przed rozpoczęciem terapii, następnie co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące oraz kontrolnie do 15 dni po zakończeniu leczenia, jeśli przerwano terapię w tym okresie. W przypadku spadku liczby neutrofili poniżej 1500/mm³ lub płytek krwi poniżej 100000/mm³, leczenie należy natychmiast przerwać. Dodatkowo, ze względu na długi okres półtrwania tyklopidyny, zaleca się kontrolę hematologiczną do normalizacji parametrów po zaprzestaniu terapii.
agranulocytoza, białaczka, chlorowodorek tyklopidyny, hamowanie agregacji płytek, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, morfologia krwi z rozmazem, neutrofil, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, objawy neurologiczne, pancytopenia, parametry hematologiczne, plazmafereza, przemijający atak niedokrwienny, stent wieńcowy, trombocytopenia, udar mózgu, zaburzenie czynności nerek, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie wątroby - Leksykon substancji czynnych
Erybulina – Dawkowanie i sposób podawania
Erybulina, dostępna w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 0,44 mg/ml (Eribulin EVER Pharma), jest stosowana w leczeniu przeciwnowotworowym z zalecaną dawką 1,23 mg/m² powierzchni ciała, podawaną dożylnie w 1. i 8. dniu 21-dniowego cyklu. Dawka obliczana jest na podstawie substancji czynnej (erybuliny), a nie formy soli (erybuliny mezylanu), co jest istotne dla prawidłowego dawkowania. W przypadku wystąpienia działań niepożądanych, takich jak neutropenia (ANC < 0,5 x 10⁹/L przez >7 dni lub ANC < 1 x 10⁹/L z gorączką), trombocytopenia (< 25 x 10⁹/L lub < 50 x 10⁹/L z krwotokiem) lub toksyczność niehematologiczna 3. lub 4. stopnia, zaleca się odpowiednie zmniejszenie dawki do 0,97 mg/m² lub 0,62 mg/m², a w przypadku nawrotu działań niepożądanych rozważyć przerwanie terapii. Podanie leku powinno być wykonywane przez wykwalifikowany personel medyczny, a profilaktyka przeciwwymiotna jest wskazana ze względu na ryzyko nudności i wymiotów.
bezwzględna liczba neutrofilów, całkowita liczba neutrofilów, centralny dostęp żylny, działanie niepożądane, erybulina mezylan, gorączka neutropeniczna, klirens kreatyniny, kortykosteroid, lek przeciwwymiotny, marskość wątroby, mięsak tkanek miękkich, nudności i wymioty, parametr kliniczny, podanie dożylne, rak piersi, roztwór do wstrzykiwań, skala Child-Pugh, substancja przeciwnowotworowa, terapia przeciwnowotworowa, toksyczność niehematologiczna, transfuzja krwi, trombocytopenia, wynaczynienie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Acard Cor 75 mg
Kwas acetylosalicylowy w dawce 75 mg (Acard Cor, tabletki dojelitowe) jest skutecznym lekiem przeciwpłytkowym, jednak jego stosowanie jest przeciwwskazane w wielu stanach klinicznych. Należą do nich nadwrażliwość na salicylany i inhibitory syntezy prostaglandyn, czynny lub nawracający wrzód trawienny, skazy krwotoczne (np. hemofilia, trombocytopenia), astma aspirynowa, ciężkie zaburzenia czynności wątroby i nerek oraz trzeci trymestr ciąży przy dawkach powyżej 100 mg/dobę. Ponadto, jednoczesne stosowanie z metotreksatem w dawkach >15 mg/tydzień jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko toksyczności. Wymienione przeciwwskazania wynikają z mechanizmu działania kwasu acetylosalicylowego, który może nasilać krwawienia, wywoływać reakcje alergiczne, a także kumulować się w przypadku niewydolności narządów, zwiększając ryzyko powikłań.
Przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi zaleca się odstawienie Acard Cor na 5-7 dni, aby zmniejszyć ryzyko krwawień śródoperacyjnych, z indywidualną oceną korzyści i ryzyka. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów w podeszłym wieku (>75 lat), z chorobą wrzodową w wywiadzie oraz u osób stosujących inne leki przeciwkrzepliwe lub przeciwpłytkowe (np. warfaryna, klopidogrel). U dzieci i młodzieży do 16 roku życia z ostrą infekcją wirusową stosowanie kwasu acetylosalicylowego jest odradzane ze względu na ryzyko zespołu Reye’a. W przypadkach umiarkowanych zaburzeń czynności wątroby i nerek konieczne może być dostosowanie dawki lub rezygnacja z terapii, aby uniknąć kumulacji leku i powikłań.
apiksaban, astma aspirynowa, astma oskrzelowa, choroba wrzodowa żołądka, dabigatran, encefalopatia, hemofilia, inhibitor pompy protonowej, inhibitor syntezy prostaglandyn, klopidogrel, krwawienie wewnątrzczaszkowe, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwkrzepliwy, lek przeciwpłytkowy, metotreksat, nawracający wrzód trawienny, niesteroidowy lek przeciwzapalny, prasugrel, przewód tętniczy płodu, rywaroksaban, skaza krwotoczna, stłuszczenie wątroby, supresja szpiku kostnego, tikagrelor, trombocytopenia, trzeci trymestr ciąży, warfaryna, wrzód trawienny, zabieg chirurgiczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół Reye’a - Leksykon substancji czynnych
Chlorek amonowy – Interakcje
Lenalidomid zawierający chlorek amonowy wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza w terapii szpiczaka mnogiego. Szczególną uwagę należy zwrócić na zwiększone ryzyko zakrzepicy przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na erytropoezę oraz hormonalnej terapii zastępczej, co wymaga profilaktyki przeciwzakrzepowej. Lenalidomid nie indukuje enzymów CYP (CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4/5), jednak deksametazon, często stosowany w skojarzeniu, jest słabym lub umiarkowanym induktorem CYP3A4, co może obniżać skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych. W przypadku warfaryny konieczne jest ścisłe monitorowanie INR ze względu na potencjalne zmiany w jej metabolizmie. Jednoczesne stosowanie lenalidomidu (10 mg/dobę) zwiększa stężenie digoksyny o 14% (przedział ufności 0,52%-28,2%), co wymaga regularnego monitorowania, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek. Ryzyko rabdomiolizy wzrasta przy kojarzeniu lenalidomidu z statynami, co wymaga kontroli enzymów mięśniowych (CK, CKMB) i obserwacji objawów klinicznych uszkodzenia mięśni.
aktywność enzymów mięśniowych, chlorek amonowy, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane hematologiczne, enzym mięśniowy, erytropoeza, glikoproteina p, hepatotoksyczność, indeks terapeutyczny digoksyny, indukcja enzymów, induktor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek stymulujący erytropoezę, lenalidomid, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, neutropenia, parametr krzepnięcia, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, profilaktyka przeciwzakrzepowa, rabdomioliza, środek antykoncepcyjny, stężenie digoksyny, supresja szpiku kostnego, szpiczak mnogi, terapia przeciwnowotworowa, trombocytopenia, współczynnik INR, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nurofen dla dzieci o smaku truskawkowym 100 mg/5 ml
Ibuprofen w postaci zawiesiny doustnej Nurofen dla dzieci (100 mg/5 ml) stosowany krótkotrwale w dawkach do 1200 mg/dobę może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej dotyczą one przewodu pokarmowego, manifestując się bólem brzucha, nudnościami i niestrawnością, a rzadziej biegunką, wzdęciami, zaparciami czy zapaleniem błony śluzowej żołądka. Bardzo rzadko obserwuje się poważne powikłania, takie jak wrzód trawienny, perforacja lub krwotok z przewodu pokarmowego, które mogą mieć charakter zagrażający życiu, zwłaszcza u osób starszych. Inne rzadkie działania obejmują zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza), reakcje nadwrażliwości (pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja), zaburzenia neurologiczne (bóle głowy, zawroty, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych) oraz reakcje skórne, w tym ciężkie dermatozy jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka.
agranulocytoza, anafilaksja, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, choroba Crohna, ibuprofen, krwotok z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, martwicze zapalenie powięzi, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, ospa wietrzna, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, pęcherzowa dermatoza, perforacja przewodu pokarmowego, plamica, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, retencja sodu, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar, wrzód trawienny, wybroczyna, zaburzenie układu krwiotwórczego, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zaostrzenie astmy, zapalenie jelita grubego, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Prohidna 80 mg
Febuksostat, substancja czynna leku Prohidna (tabletki powlekane 80 mg), wykazuje dobrze scharakteryzowany profil bezpieczeństwa u pacjentów z dną moczanową, potwierdzony badaniami klinicznymi fazy 3, badaniami rozszerzonymi oraz danymi po wprowadzeniu do obrotu (m.in. badanie FAST). Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zaostrzenia dny moczanowej, zaburzenia czynności wątroby, biegunka, nudności, bóle głowy i zawroty, duszność, wysypka, świąd, bóle stawów i mięśni, obrzęki oraz zmęczenie, zwykle o nasileniu łagodnym do umiarkowanego. Rzadko odnotowano ciężkie reakcje nadwrażliwości, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz reakcje anafilaktyczne, a także nagłe zgony z przyczyn sercowo-naczyniowych. Częstość działań niepożądanych klasyfikowana jest jako często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) oraz rzadko (≥1/10000 do <1/1000), z uwzględnieniem szerokiego spektrum objawów obejmujących układy krwiotwórczy, immunologiczny, nerwowy, sercowo-naczyniowy, oddechowy, pokarmowy, wątrobowy, skórny, mięśniowo-szkieletowy i nerkowy.
agranulocytoza, białkomocz, biegunka, ból głowy, ból kończyn, ból mięśni, ból stawów, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, dna moczanowa, duszność, eozynofilia, febuksostat, hiperlipidemia, kamica nerkowa, krwiomocz, migotanie przedsionków, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niedowład połowiczy, niedrożność tętnicy siatkówki, nudności, obrzęk, obrzęk twarzy, pancytopenia, parestezja, podwyższone TSH, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, świąd, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wysypka, wysypka złuszczająca, zaburzenie czynności wątroby, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Kostarox 30 mg
Etorykoksyb, substancja czynna leku Kostarox, jest selektywnym inhibitorem COX-2 stosowanym w leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawów (ChZS), reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS), przewlekłego bólu lędźwiowo-krzyżowego oraz zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa. Badania kliniczne obejmujące ponad 17 000 pacjentów wykazały, że długotrwałe stosowanie etorykoksybu w dawkach 30 mg, 60 mg, 90 mg, a także 120 mg (w leczeniu ostrego zapalenia stawów w przebiegu dny moczanowej) jest związane z profilem działań niepożądanych podobnym do innych NLPZ, z ryzykiem poważnych incydentów sercowo-naczyniowych (zawał mięśnia sercowego, udar mózgu) nieprzekraczającym 1% rocznie. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego (ból brzucha, zaparcia, wzdęcia, zapalenie błony śluzowej żołądka, zgaga, biegunka, nudności, wymioty), a także podwyższenia enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT) oraz obrzęków i nadciśnienia tętniczego.
białkomocz, biegunka, ból brzucha, choroba wrzodowa, choroba zwyrodnieniowa stawów, dna moczanowa, enzymy wątrobowe, incydent naczyniowo-mózgowy, incydent zakrzepowy, inhibitor cyklooksygenazy-2, kreatynina, leukopenia, migotanie przedsionków, niedokrwistość, niestrawność, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, perforacja przewodu pokarmowego, przemijający napad niedokrwienny, przewlekły ból lędźwiowo-krzyżowy, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowy, reumatoidalne zapalenie stawów, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, uszkodzenie nerek, wrzód trawienny, wymioty, wzdęcie, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Leflunomide Aurovitas 10 mg
Lek Leflunomide Aurovitas, dostępny w dawkach 10 mg, 15 mg i 20 mg w postaci tabletek powlekanych, zawiera leflunomid jako substancję czynną. Jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na leflunomid, teriflunomid lub substancje pomocnicze, zwłaszcza przy historii ciężkich reakcji skórnych takich jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka czy rumień wielopostaciowy. Lek zawiera laktozę jednowodną w ilościach odpowiednio 80,2 mg (10 mg tabletka), 75,5 mg (15 mg) i 70,7 mg (20 mg), co może stanowić ryzyko dla osób z nietolerancją laktozy. Leflunomid jest przeciwwskazany u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, ciężkimi niedoborami odporności (w tym AIDS), znacznymi zaburzeniami hematologicznymi (anemia, leukopenia, neutropenia, trombocytopenia), ciężkimi zakażeniami, umiarkowaną do ciężkiej niewydolnością nerek oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią ze względu na ryzyko teratogenności i brak danych o przenikaniu do mleka.
AIDS, anemia, artropatia łuszczycowa, działanie teratogenne, farmakokinetyka leku, hepatotoksyczność, hipoproteinemia, immunosupresja, krew obwodowa, laktoza jednowodna, leflunomid, leukopenia, neutropenia, niedobór odporności, niewydolność nerek, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień wielopostaciowy, teriflunomid, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, właściwość immunosupresyjna, zaburzenie czynności szpiku kostnego, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie hematologiczne, zespół nabytego niedoboru odporności, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Theraflu Grip Owoce Leśne 500 mg
Lek Theraflu GRIP Owoce Leśne zawiera paracetamol w dawce 500 mg i wiąże się z różnorodnymi działaniami niepożądanymi, które należy monitorować szczególnie u pacjentów z predyspozycjami. Do najczęstszych i klinicznie istotnych należą zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, leukopenia, trombocytopenia, pancytopenia) występujące rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), które mogą manifestować się zwiększoną podatnością na infekcje i krwawieniami. Rzadkie reakcje nadwrażliwości, takie jak obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka czy wstrząs anafilaktyczny, wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Ponadto, rzadko obserwuje się zaburzenia funkcji wątroby i dróg żółciowych, w tym hepatotoksyczność i niewydolność wątroby, które mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu lub przedawkowaniu paracetamolu.
agranulocytoza, bezmocz, drogi żółciowe, hepatotoksyczność, hipoglikemia, krwiomocz, leukopenia, martwica wątroby, nadwrażliwość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, paracetamol, pokrzywka, reakcja skórna, ropomocz, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, splątanie, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia płytek krwi, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Capecitabine LEK-AM 500 mg
Kapecytabina, doustny prolek fluoropirymidyny, wymaga starannej kwalifikacji pacjentów do terapii ze względu na liczne przeciwwskazania. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują: całkowity niedobór dehydrogenazy pirymidynowej (DPD), ciężką leukopenię, neutropenię, trombocytopenię, ciężką niewydolność wątroby, niewydolność nerek z klirensem kreatyniny poniżej 30 ml/min, nadwrażliwość na kapecytabinę lub fluorouracyl, a także stosowanie brywudyny lub jej analogów. Lek jest również przeciwwskazany w ciąży i laktacji z powodu ryzyka teratogenności. W przypadku planowania terapii skojarzonej, przeciwwskazania do któregokolwiek z leków w schemacie wykluczają stosowanie całego schematu terapeutycznego.
antykoncepcja, brywudyna, dehydrogenaza pirymidynowa, działanie niepożądane, fluoropirymidyna, fluorouracyl, hepatotoksyczność, immunosupresja, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kapecytabina, klirens kreatyniny, leukopenia, morfologia krwi, neutropenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, sorywudyna, terapia skojarzona, trombocytopenia, zaburzenia hematologiczne - Leksykon substancji czynnych
Kwas walproinowy – Działania niepożądane
Kwas walproinowy, stosowany w terapii padaczki oraz schorzeń neurologicznych i psychiatrycznych, wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi o różnej częstości występowania. Do najczęstszych należą niedokrwistość i trombocytopenia (≥1/10), które zwiększają ryzyko krwawień, a także drżenie, nudności i nadwrażliwość skórna. Często obserwuje się hiponatremię, zwiększenie masy ciała, zaburzenia psychiczne (agresja, pobudzenie), a także uszkodzenie wątroby (≥1/100 do <1/10), szczególnie u niemowląt i dzieci poniżej 3. roku życia. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak zapalenie trzustki (≥1/1000 do <1/100), encefalopatia, śpiączka, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, DRESS), zespół mielodysplastyczny, agranulocytoza oraz zaburzenia metaboliczne, w tym hiperamonemia i hipokarnitynemia. W populacji pediatrycznej ryzyko hepatotoksyczności i zapalenia trzustki jest szczególnie wysokie, a także częstsze są zaburzenia psychiczne i neurologiczne, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania.
agranulocytoza, aplazja krwinek czerwonych, ataksja, brak miesiączki, diplopia, drgawka, drżenie, encefalopatia, halucynacja, hepatotoksyczność, hiperamonemia, hiperandrogenizm, hipokarnitynemia, hiponatremia, kwas walproinowy, letarg, leukopenia, makrocytemia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadwrażliwość, napad drgawkowy, niedobór czynnika VIII, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niedokrwistość makrocytowa, niepłodność męska, nieregularny cykl miesiączkowy, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, nudność, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, osłupienie, osteopenia, osteoporoza, otępienie przemijające, padaczka, pancytopenia, parestezja, parkinsonizm, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śpiączka, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, stupor, trombocytopenia, układowy toczeń rumieniowaty, uszkodzenie wątroby, walproinian sodu, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie poznawcze, zapalenie jamy ustnej, zapalenie trzustki, zespół ciężkiej nadwrażliwości, zespół DRESS, zespół Fanconiego, zespół mielodysplastyczny, zespół niedostosowanego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół policystycznych jajników, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Poliowirus typ 3 – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Szczepionka Boostrix Polio zawiera inaktywowany poliowirus typ 3 (szczep Saukett) w dawce 0,5 ml, z 32 jednostkami antygenu D, adsorbowanym na 0,3 mg Al(OH)3 i 0,2 mg AlPO4. Przed podaniem należy przeprowadzić szczegółowy wywiad lekarski, zwracając uwagę na wcześniejsze reakcje niepożądane, takie jak gorączka ≥40,0°C, zapaść, przewlekły płacz ≥3 godzin czy drgawki w ciągu 48 godzin po wcześniejszych szczepieniach. Szczepionka powinna być stosowana ostrożnie u pacjentów z trombocytopenią lub zaburzeniami krzepnięcia, z możliwością podania podskórnego i ucisku miejsca iniekcji przez minimum 2 minuty. U pacjentów z zaburzeniami odporności, w tym zakażonych HIV, możliwa jest obniżona odpowiedź immunologiczna, jednak infekcja HIV nie stanowi przeciwwskazania do szczepienia.
antygen D poliowirusa, drgawki gorączkowe, działanie niepożądane, epizod hipotoniczno-hiporeaktywny, fenyloketonuria, fosforan glinu, inaktywowany poliowirus, krwawienie, kwas para-aminobenzoesowy, odpowiedź immunologiczna, omdlenie, parestezja, poliowirus typ 3, reakcja anafilaktyczna, ruchy toniczno-kloniczne, skurcz oskrzeli, szczep Saukett, szczepionka Boostrix Polio, trombocytopenia, wodorotlenek glinu, wywiad lekarski, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie odporności, zakażenie HIV - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sitagliptin +pharma 100 mg
Profil bezpieczeństwa leku Sitagliptin +pharma wskazuje na występowanie działań niepożądanych o różnej częstości i charakterystyce klinicznej. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zapalenia trzustki (0,3% w grupie leczonej vs. 0,2% placebo) oraz reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję. Hipoglikemia występuje często, zwłaszcza w terapii skojarzonej z pochodnymi sulfonylomocznika (4,7–13,8%) i insuliną (9,6%). Inne istotne działania niepożądane to trombocytopenia (rzadko), śródmiąższowa choroba płuc (częstość nieznana), bóle głowy (często), zawroty głowy (niezbyt często), zaparcia (niezbyt często) oraz obrzęk naczynioruchowy i wysypka (częstość nieznana). W badaniu TECOS, obejmującym 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną, częstość ciężkich działań niepożądanych była porównywalna do placebo, z niewielkim wzrostem ryzyka ciężkiej hipoglikemii (2,7% vs. 2,5% u pacjentów stosujących insulinę/sulfonylomocznik). Profil bezpieczeństwa u pacjentów pediatrycznych (10-17 lat) jest zbliżony do dorosłych.
artropatia, badanie TECOS, EGFR, hipoglikemia, krwotoczne zapalenie trzustki, martwicze zapalenie trzustki, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, pemfigoid pęcherzowy, pochodne sulfonylomocznika, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowa choroba płuc, sytagliptyna, trombocytopenia, zaburzenie czynności nerek, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosogardła, zapalenie kości i stawów, zapalenie naczyń skóry, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczająca choroba skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dopamar mite 100 mg + 25 mg
Dopamar mite to lek zawierający 100 mg lewodopy i 25 mg karbidopy w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, stosowany w terapii choroby Parkinsona. Najczęstsze działania niepożądane obejmują dyskinezy (ruchy pląsawicze, dystoniczne i inne mimowolne), nudności oraz zaburzenia układu nerwowego, takie jak pląsawica, dystonia, zjawisko „on-off” i bradykinezja, które mogą pojawić się po kilku miesiącach lub latach leczenia. W terapii należy monitorować ryzyko złośliwego zespołu neuroleptycznego, nadmiernej senności i nagłego zasypiania. Zaburzenia psychiczne, w tym omamy, splątanie, depresja, zaburzenia kontroli bodźców (np. patologiczna skłonność do hazardu, kompulsywne zachowania) oraz zespół dysregulacji dopaminowej (DDS) są istotnymi powikłaniami wymagającymi modyfikacji leczenia. W zakresie układu sercowo-naczyniowego obserwuje się często hipotonię ortostatyczną, kołatanie serca i nieregularną czynność serca, a także rzadziej nadciśnienie tętnicze i zapalenie żył.
agranulocytoza, bradykinezja, czerniak złośliwy, dysfagia, dyskineza, dystonia, epizod psychotyczny, hipotonia ortostatyczna, jadłowstręt, kurcz powiek, leukopenia, lewodopa z karbidopą, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, nudności, omamy, otępienie, owrzodzenie dwunastnicy, parestezja, plamica Schönleina-Henocha, pląsawica, priapizm, ruchy pląsawicze, skurcz mięśni, ślinotok, splątanie, trombocytopenia, wymioty, zaburzenia pozapiramidowe, zaparcie, zespół dysregulacji dopaminowej, zespół Hornera, zjawisko on-off, złośliwy zespół neuroleptyczny