Działania niepożądane
Aripiprazole Medical Valley 30 mg

Aripiprazol, dostępny w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 30 mg, wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący przede wszystkim zaburzenia pozapiramidowe, takie jak akatyzja (częstość ≥ 1/100 do < 1/10) oraz nudności (często). W badaniach klinicznych u pacjentów ze schizofrenią i zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi częstość występowania akatyzji wynosiła odpowiednio do 12,1% i 6,2% w grupach leczonych aripiprazolem, przewyższając placebo. Inne często obserwowane działania to senność, zawroty głowy, bóle głowy, zaburzenia snu oraz zmęczenie. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, zaburzenia rytmu serca (w tym torsades de pointes), oraz zaburzenia metaboliczne, w tym hiperglikemia i cukrzyca (częstość cukrzycy – często). W populacji młodzieży (13-17 lat) profil bezpieczeństwa jest podobny do dorosłych, z wyższą częstością senności i zaburzeń pozapiramidowych.

Działania niepożądane leku Aripiprazole Medical Valley

Aripiprazole Medical Valley to lek przeciwpsychotyczny zawierający arypiprazol, dostępny w tabletkach o mocy 5 mg, 10 mg, 15 mg i 30 mg. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę działań niepożądanych związanych ze stosowaniem tego leku, na podstawie danych z badań klinicznych oraz raportów z okresu po wprowadzeniu produktu do obrotu.1

Ogólny profil bezpieczeństwa

Na podstawie kontrolowanych badań klinicznych z użyciem placebo, najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi u pacjentów przyjmujących arypiprazol doustnie są akatyzja (niepokój ruchowy) oraz nudności. Każde z tych działań występuje u ponad 3% pacjentów.2

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania

Działania niepożądane aripiprazolu są klasyfikowane według częstości występowania w następujących kategoriach:3

  • Bardzo często: występujące u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥ 1/10)
  • Często: występujące u od 1 na 100 do mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥ 1/100 do < 1/10)
  • Niezbyt często: występujące u od 1 na 1000 do mniej niż 1 na 100 pacjentów (≥ 1/1000 do < 1/100)
  • Rzadko: występujące u od 1 na 10000 do mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥ 1/10000 do < 1/1000)
  • Bardzo rzadko: występujące u mniej niż 1 na 10000 pacjentów (< 1/10000)
  • Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Warto zauważyć, że dla działań niepożądanych zgłaszanych po wprowadzeniu leku do obrotu nie można określić dokładnej częstości występowania, ponieważ pochodzą one ze spontanicznych zgłoszeń. Z tego powodu ich częstość określa się jako „nieznana”.4

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Leukopenia Nieznana Zmniejszona liczba białych krwinek
Neutropenia Nieznana Zmniejszona liczba neutrofili
Trombocytopenia Nieznana Zmniejszona liczba płytek krwi
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje uczuleniowe Nieznana Obejmują reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy (w tym obrzęk języka i twarzy), świąd, pokrzywkę
Zaburzenia endokrynologiczne Śpiączka hiperosmolarna cukrzycowa, kwasica ketonowa Nieznana Poważne powikłania metaboliczne związane z zaburzeniami glikemii
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Cukrzyca Często Zaburzenie metabolizmu glukozy
Hiperglikemia Niezbyt często Podwyższone stężenie glukozy we krwi
Hiponatremia Nieznana Obniżone stężenie sodu we krwi
Anoreksja Nieznana Zaburzenie odżywiania, utrata apetytu
Zaburzenia psychiczne Niepokój, zwłaszcza ruchowy Często Nadmierne pobudzenie psychoruchowe
Bezsenność Często Problemy z zasypianiem lub utrzymaniem snu
Lęk Często Uczucie niepokoju, napięcia
Depresja Niezbyt często Obniżenie nastroju
Hiperseksualność Niezbyt często Nadmierne zainteresowanie seksualne
Myśli i zachowania samobójcze Nieznana Próby samobójcze, myśli samobójcze, dokonane samobójstwa
Zaburzenia kontroli impulsów Nieznana Patologiczne uzależnienie od hazardu, kompulsywna potrzeba wydawania pieniędzy, obżarstwo, poriomania
Zachowania agresywne Nieznana Agresja wobec innych
Pobudzenie i nerwowość Nieznana Nadmierne pobudzenie psychiczne
Zaburzenia układu nerwowego Zaburzenia pozapiramidowe Często Sztywność mięśniowa, drżenie, nieprawidłowe ruchy
Akatyzja Często Niemożność pozostania w bezruchu, przymus poruszania się
Drżenie Często Mimowolne rytmiczne ruchy
Zawroty głowy Często Uczucie wirowania lub niestabilności
Sedacja Często Uspokojenie, spowolnienie
Senność Często Nadmierna senność
Bóle głowy Często Ból w obrębie głowy
Późne dyskinezy Niezbyt często Nieprawidłowe, mimowolne ruchy twarzy lub kończyn
Dystonia Niezbyt często Długotrwałe, nieprawidłowe skurcze mięśni
Inne poważne zaburzenia Nieznana Złośliwy zespół neuroleptyczny, drgawki grand mal, zespół serotoninowy, zaburzenia mowy
Zaburzenia oka Niewyraźne widzenie Często Zaburzenia ostrości widzenia
Podwójne widzenie Niezbyt często Widzenie dwóch obrazów jednego przedmiotu
Fotofobia, napad przymusowego patrzenia z rotacją gałek ocznych Niezbyt często/Nieznana Nadwrażliwość na światło, nieprawidłowe ruchy gałek ocznych
Zaburzenia serca Tachykardia Niezbyt często Przyspieszenie czynności serca
Nagły niewyjaśniony zgon Nieznana Nagła śmierć bez ustalonej przyczyny
Torsades de pointes Nieznana Specyficzny rodzaj tachykardii komorowej, potencjalnie zagrażającej życiu
Arytmie komorowe Nieznana Zaburzenia rytmu serca pochodzenia komorowego
Zatrzymanie akcji serca Nieznana Ustanie mechanicznej czynności serca
Bradykardia Nieznana Zwolniona czynność serca
Zaburzenia naczyniowe Hipotensja ortostatyczna Niezbyt często Spadek ciśnienia krwi przy zmianie pozycji na stojącą
Choroba zakrzepowo-zatorowa żył Nieznana Zatory płucne, zakrzepica żył głębokich
Nadciśnienie tętnicze, omdlenia Nieznana Podwyższone ciśnienie krwi, utrata przytomności
Zaburzenia układu oddechowego Czkawka Niezbyt często Mimowolne skurcze przepony
Zachłystowe zapalenie płuc Nieznana Zapalenie płuc spowodowane aspiracją treści pokarmowej
Skurcz krtani i części ustnej gardła Nieznana Zwężenie dróg oddechowych w wyniku skurczu mięśni
Zaburzenia żołądka i jelit Niestrawność Często Dyskomfort po posiłku
Nudności Często Uczucie mdłości
Zaparcia Często Trudności z wypróżnianiem
Nadmierne wydzielanie śliny Często Zwiększona produkcja śliny
Wymioty Często Usunięcie treści żołądkowej przez jamę ustną
Inne zaburzenia Nieznana Zapalenie trzustki, dysfagia, biegunka, dyskomfort w jamie brzusznej i żołądku
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Niewydolność wątroby Nieznana Poważne upośledzenie funkcji wątroby
Zapalenie wątroby Nieznana Stan zapalny tkanki wątrobowej
Żółtaczka Nieznana Żółte zabarwienie skóry i białkówek oczu
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka Nieznana Zmiany skórne
Reakcja fotoalergiczna Nieznana Reakcja alergiczna wywołana ekspozycją na światło
Łysienie, nadmierne pocenie Nieznana Utrata włosów, zwiększona potliwość
Wysypka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi (DRESS) Nieznana Ciężka reakcja polekowa z wysypką i zajęciem narządów wewnętrznych
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Rabdomioliza Nieznana Rozpad mięśni poprzecznie prążkowanych
Bóle mięśniowe, sztywność Nieznana Dolegliwości bólowe mięśni, ograniczenie ruchomości
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Nietrzymanie moczu, zatrzymanie moczu Nieznana Niekontrolowany wyciek moczu lub niemożność oddania moczu
Ciąża i okres okołoporodowy Zespół abstynencyjny u noworodków Nieznana Objawy odstawienne u noworodków narażonych na lek w trakcie ciąży
Zaburzenia układu rozrodczego Priapizm Nieznana Długotrwały, bolesny wzwód prącia niezwiązany ze stymulacją seksualną
Zaburzenia ogólne Zmęczenie Często Uczucie wyczerpania, osłabienia
Zaburzenia regulacji temperatury Nieznana Hipotermia lub gorączka
Ból w klatce piersiowej, obrzęk obwodowy Nieznana Dolegliwości bólowe w klatce piersiowej, gromadzenie płynów w tkankach
Badania diagnostyczne Zmiany masy ciała Nieznana Zwiększenie lub zmniejszenie masy ciała
Zmiany w wynikach badań biochemicznych Nieznana Zwiększenie aktywności enzymów (AlAT, AspAT, GGTP, fosfataza alkaliczna), zwiększenie stężenia glukozy, HbA1c
Zaburzenia kardiologiczne Nieznana Wydłużenie odstępu QT w EKG

Szczegółowe omówienie wybranych działań niepożądanych

Objawy pozapiramidowe (EPS)

Schizofrenia: W długoterminowym 52-tygodniowym badaniu kontrolowanym u pacjentów leczonych arypiprazolem objawy pozapiramidowe występowały rzadziej (25,8%) w porównaniu do pacjentów leczonych haloperydolem (57,3%). W innym długoterminowym 26-tygodniowym badaniu z kontrolą placebo częstość EPS wynosiła 19% u pacjentów leczonych arypiprazolem i 13,1% u pacjentów otrzymujących placebo.5

Zaburzenia afektywne dwubiegunowe: W 12-tygodniowym badaniu kontrolowanym objawy pozapiramidowe występowały u 23,5% pacjentów leczonych arypiprazolem i u 53,3% pacjentów leczonych haloperydolem. W innym 12-tygodniowym badaniu objawy EPS odnotowano u 26,6% pacjentów leczonych arypiprazolem i u 17,6% pacjentów leczonych litem.6

Akatyzja

Akatyzja to niepokój ruchowy charakteryzujący się niemożnością pozostania w bezruchu. W kontrolowanych badaniach placebo u pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi akatyzja występowała u 12,1% pacjentów leczonych arypiprazolem w porównaniu do 3,2% pacjentów otrzymujących placebo. U pacjentów ze schizofrenią częstość akatyzji wynosiła 6,2% w grupie arypiprazolu i 3,0% w grupie placebo.7

Dystonia

Dystonia, czyli długotrwałe nieprawidłowe skurcze grup mięśni, może występować u wrażliwych pacjentów w ciągu pierwszych kilku dni leczenia. Objawy dystonii obejmują skurcze mięśni szyi, czasami postępujące do ucisku w gardle, trudności z przełykaniem, trudności z oddychaniem i/lub zaburzenia ruchów języka. Te objawy mogą wystąpić nawet po zastosowaniu małych dawek, jednak częściej i z większym nasileniem występują podczas stosowania leków przeciwpsychotycznych pierwszej generacji w dużych dawkach. Zwiększone ryzyko ostrej dystonii obserwowano u mężczyzn i w młodszych grupach wiekowych.8

Prolaktyna

Podczas badań klinicznych w zarejestrowanych wskazaniach oraz po wprowadzeniu produktu do obrotu, u pacjentów przyjmujących arypiprazol obserwowano zarówno zwiększenie, jak i zmniejszenie stężenia prolaktyny w surowicy w porównaniu do wartości początkowych.9

W grupie młodzieży (13-17 lat) ze schizofrenią, otrzymującej arypiprazol w dawkach od 5 do 30 mg przez okres do 72 miesięcy, niskie stężenia prolaktyny w surowicy stwierdzono u 25,6% dziewcząt (<3 ng/ml) i 45,0% chłopców (<2 ng/ml).<sup data-drug="Aripiprazole Medical Valley" data-section="Działania niepożądane" title="W grupie młodzieży (w wieku od 13 do 17 lat) ze schizofrenią, otrzymującej dawki arypiprazolu od 5 do 30 mg przez okres maksymalnie do 72 miesięcy, częstość występowania małych stężeń prolaktyny w surowicy u pacjentek (< 3 ng/ml) i u pacjentów (10

Parametry laboratoryjne

Porównania pomiędzy arypiprazolem i placebo dotyczące odsetka pacjentów, u których wystąpiły potencjalnie istotne zmiany rutynowych parametrów laboratoryjnych i lipidowych, nie wykazały medycznie istotnych różnic. Ogólnie przejściowe i bezobjawowe zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej (CPK) obserwowano u 3,5% pacjentów leczonych arypiprazolem w porównaniu do 2,0% pacjentów otrzymujących placebo.11

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Schizofrenia u młodzieży (15 lat i starszej)

W krótkoterminowym badaniu z kontrolą placebo u 302 nastolatków (13-17 lat) ze schizofrenią, częstość i rodzaj działań niepożądanych były podobne do obserwowanych u dorosłych, z wyjątkiem następujących działań niepożądanych zgłaszanych częściej u nastolatków:12

  • Bardzo często (≥1/10): senność/sedacja i zaburzenia pozapiramidowe
  • Często (≥1/100, <1/10): suchość w jamie ustnej, zwiększony apetyt, niedociśnienie ortostatyczne

Profil bezpieczeństwa w 26-tygodniowym otwartym badaniu był podobny do obserwowanego w badaniu krótkoterminowym z kontrolą placebo.13

Epizody maniakalne w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym u młodzieży

Częstość i rodzaj działań niepożądanych u młodzieży z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym typu I były podobne do występujących u dorosłych, z wyjątkiem następujących działań niepożądanych:14

  • Bardzo często (≥1/10): senność (23,0%), zaburzenia pozapiramidowe (18,4%), akatyzja (16,0%), zmęczenie (11,8%)
  • Często (≥1/100, <1/10): ból w górnej części brzucha, zwiększenie częstości akcji serca, zwiększenie masy ciała, zwiększenie apetytu, drżenie mięśni, dyskineza

Występowanie działań niepożądanych związanych z dawką: zaburzenia pozapiramidowe (częstość występowania: 9,1% dla dawki 10 mg, 28,8% dla dawki 30 mg, 1,7% dla placebo) i akatyzja (częstość występowania: 12,1% dla dawki 10 mg, 20,3% dla dawki 30 mg, 1,7% dla placebo).15

Średnie zmiany masy ciała u młodzieży z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym typu I po 12 i 30 tygodniach leczenia wynosiły odpowiednio dla arypiprazolu 2,4 kg oraz 5,8 kg, a dla placebo 0,2 kg oraz 2,3 kg.16

W populacji dzieci i młodzieży senność oraz zmęczenie obserwowano częściej u pacjentów z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym, w porównaniu do pacjentów ze schizofrenią.17

Patologiczne uzależnienie od hazardu i inne zaburzenia kontroli impulsów

U pacjentów leczonych arypiprazolem mogą wystąpić: patologiczne uzależnienie od hazardu, hiperseksualność, kompulsywna potrzeba wydawania pieniędzy, obżarstwo lub kompulsywne objadanie się.18

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: +48 22 49 21 301, fax: +48 22 49 21 309, Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl19

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.20

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl