Działania niepożądane
Meropenem AptaPharma 2000 mg

Profil bezpieczeństwa meropenemu

Meropenem jest antybiotykiem z grupy karbapenemów stosowanym w leczeniu ciężkich zakażeń. Jak każdy produkt leczniczy, Meropenem AptaPharma może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Monitorowanie bezpieczeństwa stosowania tego antybiotyku jest niezbędnym elementem terapii, szczególnie w przypadku długotrwałego leczenia lub stosowania u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby lub nerek.¹

Najczęściej występujące działania niepożądane

Analiza danych pochodzących od 4872 pacjentów obejmujących 5026 zastosowań meropenemu wykazała, że najczęstszymi działaniami niepożądanymi były: biegunka (2,3%), wysypka (1,4%), nudności lub wymioty (1,4%) oraz odczyny zapalne w miejscu podania (1,1%). W zakresie nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych najczęściej obserwowano trombocytozę (1,6%) oraz podwyższoną aktywność enzymów wątrobowych (1,5-4,3%).²

Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych

Działania niepożądane meropenemu zostały sklasyfikowane zgodnie z układami i narządami oraz częstością występowania. Klasyfikacja częstości obejmuje: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100, <1/10), niezbyt często (≥1/1000, <1/100), rzadko (≥1/10 000, <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana (nie może być ustalona na podstawie dostępnych danych). Warto zaznaczyć, że w obrębie każdej grupy częstości, działania niepożądane wymienione są zgodnie ze zmniejszającym się nasileniem.³

Zagrożenia związane z poszczególnymi układami

Powikłania hematologiczne

Stosowanie meropenemu może wiązać się z zaburzeniami hematologicznymi o różnym nasileniu. Trombocytoza (zwiększenie liczby płytek krwi) jest najczęściej zgłaszanym zaburzeniem, występującym u 1,6% pacjentów. Poważniejsze komplikacje takie jak trombocytopenia, leukopenia, neutropenia, agranulocytoza oraz niedokrwistość hemolityczna występują niezbyt często, jednak mogą stanowić poważne zagrożenie dla pacjenta, szczególnie w przypadku długotrwałej terapii. Zaburzenia te mogą predysponować do powikłań krwotocznych lub infekcyjnych, a w przypadku agranulocytozy stwarzać ryzyko zagrażających życiu zakażeń.⁴

Zaburzenia wątrobowe

Meropenem często (1,5-4,3%) powoduje zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, w tym aminotransferaz, fosfatazy alkalicznej oraz dehydrogenazy mleczanowej. Niezbyt często obserwuje się zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi. Zmiany te są zazwyczaj przejściowe i odwracalne po zakończeniu leczenia, ale wymagają monitorowania, szczególnie u pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami czynności wątroby. W rzadkich przypadkach mogą być objawem uszkodzenia wątroby wywołanego lekiem.⁵

Reakcje skórne i nadwrażliwość

Reakcje skórne są jednymi z częstszych działań niepożądanych meropenemu, z wysypką występującą u 1,4% pacjentów. Szczególnie niepokojące są ciężkie reakcje skórne, takie jak toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona oraz rumień wielopostaciowy, choć występują niezbyt często. Z nieznaną częstością raportowano również osutkę polekową z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS) oraz ostrą uogólnioną osutkę krostkową (AGEP). Te ciężkie reakcje nadwrażliwości mogą zagrażać życiu i wymagają natychmiastowego przerwania leczenia oraz wdrożenia odpowiedniego postępowania.⁶

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Meropenem często powoduje biegunkę (2,3%), wymioty, nudności i bóle brzucha. Szczególnie istotnym powikłaniem jest zapalenie jelita związane z antybiotykoterapią, w tym rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy wywołane przez Clostridioides difficile. To powikłanie, choć występuje niezbyt często, może być poważne i wymagać specyficznego leczenia. Dlatego też wystąpienie biegunki podczas lub po zakończeniu terapii meropenemem wymaga szczególnej uwagi, zwłaszcza jeśli jest nasilona lub zawiera krew bądź śluz.⁷

Zaburzenia neurologiczne

Wśród działań niepożądanych dotyczących układu nerwowego, ból głowy jest najczęściej zgłaszanym objawem. Poważniejsze zaburzenia obejmują parestezje (niezbyt często) oraz drgawki (rzadko). Ryzyko wystąpienia drgawek jest większe u pacjentów z istniejącymi wcześniej zaburzeniami neurologicznymi, zaburzeniami czynności nerek oraz u pacjentów otrzymujących duże dawki meropenemu. W przypadku wystąpienia drgawek konieczne może być zmniejszenie dawki lub odstawienie leku.⁸

Reakcje w miejscu podania

U 1,1% pacjentów otrzymujących meropenem zaobserwowano odczyny zapalne w miejscu podania. Objawy te obejmują stan zapalny i ból (często) oraz zakrzepowe zapalenie żył (niezbyt często). Reakcje te można minimalizować poprzez powolne podawanie infuzji, zmianę miejsca wkłucia oraz stosowanie odpowiednich rozcieńczeń leku.⁹

Bezpieczeństwo w populacjach szczególnych

Dzieci i młodzież

Meropenem AptaPharma jest zatwierdzony do stosowania u dzieci w wieku powyżej 3 miesięcy. Dostępne, choć ograniczone dane, nie wskazują na zwiększone ryzyko występowania jakichkolwiek działań niepożądanych w populacji pediatrycznej. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest zgodny z profilem obserwowanym u pacjentów dorosłych. Niemniej jednak, ze względu na niedojrzałość układów narządów u dzieci, zwłaszcza najmłodszych, zaleca się uważne monitorowanie tej grupy pacjentów podczas terapii meropenemem.¹⁰

Raportowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Wszystkie podejrzewane działania niepożądane powinny być zgłaszane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.¹¹