Dawkowanie i sposób podawania
Cytarabine Kabi 100 mg/ml

Cytarabina w stężeniu 100 mg/ml jest stosowana w leczeniu ostrej białaczki, podawana dożylnie (w formie szybkiego wstrzyknięcia lub infuzji) lub podskórnie. W indukcji remisji u dorosłych zalecane dawki początkowe wynoszą 2 mg/kg m.c./dobę przy szybkim wstrzyknięciu przez 10 dni, z możliwością zwiększenia do 4 mg/kg m.c./dobę w przypadku braku efektu terapeutycznego i tolerancji, lub 0,5-1,0 mg/kg m.c./dobę w infuzji do 24 godzin (często 1 godzina), z możliwością zwiększenia do 2 mg/kg m.c./dobę po 10 dniach. Alternatywnie stosuje się leczenie okresowe dawką 3-5 mg/kg m.c./dobę przez 5 dni, po czym następuje przerwa 2-9 dni i kolejny cykl. Pierwsze oznaki poprawy czynności szpiku obserwuje się średnio po 28 dniach (zakres 7-64 dni). W leczeniu podtrzymującym cytarabina podawana jest w dawce 1 mg/kg m.c. dożylnie lub podskórnie 1-2 razy w tygodniu. Dzieci i młodzież tolerują wyższe dawki, dlatego zaleca się stosowanie dawek z górnej granicy zakresu. U pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek konieczna jest redukcja dawki, a lek nie powinien być podawany bezpośrednio przed lub po dializie ze względu na jego usuwanie podczas zabiegu.

Dawkowanie i sposób podawania cytarabiny

Cytarabina (100 mg/ml) może być podawana dożylnie (w postaci infuzji lub wstrzykiwań) lub podskórnie. W leczeniu ostrej białaczki zazwyczaj stosuje się jednocześnie kilka chemioterapeutyków, dlatego poniższe zalecenia mają charakter ogólny. Należy pamiętać, że dawkowanie wyliczone na podstawie masy ciała można przekształcić na dawki oparte na powierzchni ciała za pomocą odpowiednich nomogramów.1

Dawkowanie u dorosłych

Schemat dawkowania u dorosłych obejmuje różne protokoły stosowane w indukcji remisji oraz w leczeniu podtrzymującym.2

Indukcja remisji

W indukcji remisji możemy zastosować dwa główne podejścia terapeutyczne: leczenie ciągłe lub leczenie okresowe.3

Leczenie ciągłe

  1. Szybkie wstrzyknięcie – dawka początkowa podawana przez 10 dni wynosi zazwyczaj 2 mg/kg m.c. na dobę. Konieczne jest codzienne monitorowanie morfologii krwi. Jeśli nie obserwuje się działania przeciwbiałaczkowego, a toksyczność nie jest widoczna, dawkę można zwiększyć do 4 mg/kg m.c. na dobę i kontynuować do uzyskania odpowiedzi terapeutycznej lub wystąpienia objawów toksyczności. Należy pamiętać, że przy zastosowaniu większej dawki u prawie wszystkich pacjentów może wystąpić toksyczność.4
  2. Infuzja – dawka 0,5-1,0 mg/kg m.c. na dobę może być podawana w infuzji trwającej do 24 godzin. U większości pacjentów zadowalające wyniki uzyskano już po jednogodzinnym wlewie. Po 10 dniach terapii dawkę początkową można zwiększyć do 2 mg/kg m.c. na dobę, uwzględniając tolerancję leczenia. Terapię należy kontynuować do momentu uzyskania remisji lub wystąpienia objawów toksyczności.5

Leczenie okresowe

W tym schemacie stosuje się dawkę 3-5 mg/kg m.c. na dobę podawaną dożylnie przez 5 kolejnych dni. Po przerwie trwającej 2-9 dni podaje się kolejny cykl leczenia. Terapię należy kontynuować do momentu uzyskania remisji lub wystąpienia objawów toksyczności.6

Warto zauważyć, że pierwsze objawy poprawy czynności szpiku kostnego obserwowano pomiędzy 7 a 64 dniem od rozpoczęcia leczenia (średnio 28 dni).7

Jeśli po zastosowaniu właściwej próby klinicznej u pacjenta nie występują objawy toksyczności ani remisji, można rozważyć ostrożne podawanie większej dawki. Zaobserwowano, że pacjenci lepiej tolerują większe dawki cytarabiny podawane w szybkim wstrzyknięciu dożylnym niż w powolnym wlewie. Wynika to z szybkiego metabolizmu cytarabiny i związanego z tym krótkiego czasu działania dużej dawki.8

Leczenie podtrzymujące

Remisje wywołane przez cytarabinę lub inne leki można podtrzymać przez stosowanie cytarabiny we wstrzyknięciu dożylnym lub podskórnym w dawce 1 mg/kg m.c. raz lub dwa razy w tygodniu.9

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Dzieci i młodzież zazwyczaj lepiej tolerują większe dawki cytarabiny niż dorośli. Dlatego, jeśli w zaleceniach podany jest zakres dawek, należy stosować raczej dawki z górnej granicy zakresu.10

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby i nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek konieczna jest redukcja dawki. Należy pamiętać, że cytarabina ulega dializie, dlatego nie należy podawać leku bezpośrednio przed lub po zabiegu dializy.11

Pacjenci w podeszłym wieku

Nie ma danych sugerujących konieczność modyfikacji dawkowania u pacjentów w podeszłym wieku. Należy jednak pamiętać, że starsi pacjenci zazwyczaj gorzej tolerują toksyczność leku w porównaniu z młodszymi pacjentami. Szczególną uwagę należy zwrócić na występowanie leukopenii, trombocytopenii i anemii wywołanych leczeniem. W przypadku ich wystąpienia, należy wdrożyć odpowiednie leczenie wspomagające.12

Podsumowanie dawkowania cytarabiny

Wskazanie Grupa pacjentów Dawkowanie Sposób podania Czas trwania leczenia
Indukcja remisji – leczenie ciągłe Dorośli 2 mg/kg m.c./dobę (początkowo)

Do 4 mg/kg m.c./dobę (w razie potrzeby)
Szybkie wstrzyknięcie dożylne 10 dni, kontynuowane do remisji lub toksyczności
0,5-1,0 mg/kg m.c./dobę (początkowo)

Do 2 mg/kg m.c./dobę (po 10 dniach)
Infuzja dożylna (do 24h, najczęściej 1h) Do remisji lub toksyczności
Pierwsze objawy poprawy czynności szpiku obserwowane średnio po 28 dniach (7-64 dni)
Indukcja remisji – leczenie okresowe 3-5 mg/kg m.c./dobę Wstrzyknięcie dożylne 5 dni, następnie przerwa 2-9 dni, potem kolejny cykl, do remisji lub toksyczności
Leczenie podtrzymujące 1 mg/kg m.c. Wstrzyknięcie dożylne lub podskórne 1-2 razy w tygodniu
Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek Zmniejszona dawka, nie podawać przed/po dializie
Pacjenci w podeszłym wieku Takie samo dawkowanie jak u innych dorosłych; zwiększona obserwacja pod kątem toksyczności
Dzieci i młodzież Ogólnie większe dawki niż u dorosłych, przy podanym zakresie dawek należy wybrać dawkę z górnej granicy

W trakcie terapii cytarabiną konieczne jest regularne monitorowanie morfologii krwi, aby wcześnie wykryć potencjalne działania toksyczne i odpowiednio dostosować dawkowanie. Należy również pamiętać, że skuteczne leczenie białaczki często wiąże się z wystąpieniem pewnego stopnia toksyczności, dlatego kluczowe jest utrzymanie równowagi między efektem terapeutycznym a działaniami niepożądanymi.13

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl