nudności
Nudności to subiektywne, nieprzyjemne uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej, często poprzedzające wymioty. Jest to jeden z najczęstszych objawów zgłaszanych przez pacjentów, który może towarzyszyć wielu schorzeniom, zarówno z zakresu gastroenterologii, jak i innych specjalności medycznych.
Etiologia nudności jest bardzo zróżnicowana i obejmuje choroby przewodu pokarmowego (zapalenie żołądka, chorobę wrzodową, niedrożność jelit), zaburzenia metaboliczne (cukrzycowa kwasica ketonowa, mocznica), choroby neurologiczne (migrena, wzrost ciśnienia śródczaszkowego), a także stany fizjologiczne (ciąża, choroba lokomocyjna). Nudności mogą być również działaniem niepożądanym wielu leków, w tym chemioterapeutyków, opioidów czy antybiotyków.
Diagnostyka nudności powinna uwzględniać dokładny wywiad, badanie fizykalne oraz, w zależności od podejrzenia klinicznego, badania laboratoryjne i obrazowe. Leczenie jest ukierunkowane na przyczynę podstawową, ale często wymaga również podawania leków przeciwwymiotnych (antagonistów receptora 5-HT3, antagonistów receptora NK1, leków przeciwhistaminowych, fenotiazyn czy metoklopramidu).
U pacjentów z przewlekłymi nudnościami istotna jest ocena stanu odżywienia i nawodnienia, gdyż długotrwałe występowanie tego objawu może prowadzić do poważnych zaburzeń elektrolitowych i wyniszczenia organizmu. W przypadku nudności opornych na standardowe leczenie należy rozważyć konsultację wielospecjalistyczną.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z łuski ostropestu – Działania niepożądane
Wyciąg z łuski ostropestu (Silybi mariani fructus extractum) stosowany w produkcie leczniczym Sylicynar w dawce 28,6 mg (DER 20-34:1, ekstrakcja metanolem 90%) wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa. Dotychczasowe dane kliniczne nie wskazują na bezpośrednie działania niepożądane, jednak teoretycznie mogą wystąpić zaburzenia żołądkowo-jelitowe (dyskomfort, nudności, wzdęcia), łagodne działanie przeczyszczające oraz reakcje alergiczne (wysypka, świąd, obrzęk naczynioruchowy). Częstotliwość tych zdarzeń jest nieznana, ale prawdopodobnie rzadko lub bardzo rzadko występująca. W przypadku działań niepożądanych zaleca się objawowe leczenie, rozważenie zmniejszenia dawki lub odstawienia leku oraz pilną interwencję medyczną przy ciężkich reakcjach alergicznych.
ból brzucha, Drug Extract Ratio, dyskomfort w jamie brzusznej, działanie niepożądane, działanie przeczyszczające, ekstrahent, interakcja lekowa, nudności, obrzęk naczynioruchowy, perystaltyka jelit, pokrzywka, reakcja alergiczna, Silybi mariani fructus extractum, świąd, Sylicynar, wyciąg z łuski ostropestu, wyciąg z ziela karczocha, wysypka skórna, wzdęcia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie trawienia - Leksykon substancji czynnych
Olejek miętowy – Działania niepożądane
Olejek miętowy (Menthae piperitae aetheroleum) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które mogą dotyczyć układu immunologicznego, nerwowego, sercowo-naczyniowego, pokarmowego, skórnego, moczowego oraz narządu wzroku. Najpoważniejsze reakcje to nadwrażliwość, w tym wstrząs anafilaktyczny i obrzęk Quinckego, wymagające natychmiastowej interwencji. Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego obejmują zgagę, nasilenie refluksu żołądkowo-przełykowego, nudności, wymioty oraz nietypowy zapach stolca (mentolowy), a w przypadku przedawkowania – ciężkie objawy żołądkowo-jelitowe, biegunka i owrzodzenie odbytnicy. Objawy neurologiczne, takie jak drżenia mięśniowe, ataksja, ból głowy, a w ciężkich przypadkach drgawki, utrata przytomności i bezdech, mogą znacząco obniżać jakość życia pacjenta. Bradykardia stanowi istotne ryzyko u osób z chorobami układu krążenia, a reakcje skórne, w tym rumieniowa wysypka i kontaktowe zapalenie błon śluzowych, są szczególnie niebezpieczne u pacjentów z predyspozycjami do nadwrażliwości.
ataksja, bezdech, bradykardia, choroba refluksowa, dolegliwość żołądkowa, drgawki padaczkowe, kontaktowe zapalenie skóry, Menthae piperitae aetheroleum, mentol, nieostre widzenie, nudności, objawy żołądkowo-jelitowe, obrzęk Quinckego, olejek miętowy, owrzodzenie jamy ustnej, owrzodzenie odbytnicy, reakcja liszajowa, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowo-przełykowy, utrata przytomności, utrudnione oddawanie moczu, wstrząs anafilaktyczny, wysypka rumieniowa, zaburzenia rytmu serca, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie żołędzi prącia, zapaść naczyniowa, zespół pieczenia jamy ustnej, zgaga - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rivaldo
Rywastygmina w postaci kapsułek twardych (Rivaldo) wymaga ostrożnego stosowania ze względu na zależność częstości i nasilenia działań niepożądanych od dawki. Po przerwie w leczeniu dłuższej niż 3 dni zaleca się wznowienie terapii od dawki początkowej 1,5 mg dwa razy na dobę, aby zmniejszyć ryzyko wymiotów. U pacjentów z historią alergicznych reakcji skórnych po plastrach rywastygminy konieczne jest wykonanie testu alergicznego przed zmianą na postać doustną. W okresie porejestracyjnym odnotowano rzadkie przypadki rozsianego alergicznego zapalenia skóry, które wymaga natychmiastowego przerwania leczenia. Działania niepożądane specyficzne dla grup pacjentów obejmują nadciśnienie i omamy u chorych na Alzheimera oraz nasilenie objawów pozapiramidowych, zwłaszcza drżenia, u pacjentów z chorobą Parkinsona. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty i biegunka, są częste i zależne od dawki, a u kobiet występują częściej. Nasilone wymioty mogą prowadzić do odwodnienia i poważnych powikłań, w tym pęknięcia przełyku, szczególnie po zwiększeniu dawki.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, astma oskrzelowa, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, choroba Parkinsona, choroba wrzodowa żołądka, drżenie, dyskineza, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor cholinoesterazy, lek cholinomimetyczny, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedrożność dróg moczowych, nudności, objawy pozapiramidowe, obturacyjna choroba płuc, odwodnienie, omamy, otępienie w chorobie Alzheimera, pęknięcie przełyku, rywastygmina, spowolnienie ruchowe, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenia chodu, zaburzenia przewodzenia, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dulcobis 10 mg
Dulcobis w postaci czopków zawierających 10 mg bisakodylu jest skutecznym środkiem przeczyszczającym stosowanym w leczeniu zaparć, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, głównie ze strony układu żołądkowo-jelitowego. Na podstawie analizy 23 badań klinicznych obejmujących 3368 pacjentów, najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są skurcze jamy brzusznej, ból brzucha, biegunka oraz nudności, występujące z częstością >1/100 pacjentów. Rzadziej pojawiają się objawy neurologiczne, takie jak zawroty głowy (częstość >1/1000, <1/100) i omdlenia (>1/10 000, <1/1000), które są związane z odpowiedzią wazowagalną podczas defekacji. Reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy i reakcje anafilaktyczne, występują rzadko (>1/10 000, <1/1000) i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
biegunka, bisakodyl, ból brzucha, czopek doodbytniczy, defekacja, dolegliwość żołądkowo-jelitowa, krew w kale, krwawienie z przewodu pokarmowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, nudności, obrzęk naczynioruchowy, odpowiedź wazowagalna, odwodnienie, omdlenie, przewód pokarmowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz jamy brzusznej, wymioty, zapalenie jelita grubego, zaparcie, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Somatuline Autogel 90 mg/dawkę
Somatuline Autogel (lanreotyd) w dawkach 60 mg, 90 mg i 120 mg wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla analogów somatostatyny, z dominującymi działaniami niepożądanymi ze strony przewodu pokarmowego. Najczęściej obserwuje się przemijającą biegunkę (≥1/10), ból brzucha, nudności, wymioty, zaparcia, wzdęcia oraz uczucie pełności i dyskomfortu. U pacjentów z guzami neuroendokrynnymi (GEP-NET) może wystąpić specyficzna biegunka tłuszczowa oraz zapalenie trzustki (częstość nieznana). Kamica żółciowa jest częstym, często bezobjawowym działaniem niepożądanym, z możliwymi powikłaniami w postaci zapalenia pęcherzyka i dróg żółciowych. Reakcje w miejscu podania, takie jak ból, zgrubienie, stwardnienie, guzek i świąd, występują często, a rzadko zgłaszano ropień. Lanreotyd może wpływać na metabolizm glukozy, powodując hipoglikemię (często), a także hiperglikemię i cukrzycę (częstość nieznana). W badaniach laboratoryjnych obserwuje się wzrost aktywności ALAT, AspAT, bilirubiny, glukozy i hemoglobiny glikozylowanej oraz zmniejszenie aktywności enzymów trzustkowych, zwłaszcza u pacjentów z GEP-NET. Często notuje się także zmniejszenie masy ciała.
akromegalia, anafilaksja, bezsenność, biegunka, biegunka tłuszczowa, ból brzucha, ból mięśniowo-szkieletowy, bradykardia zatokowa, cukrzyca, dyspepsja, enzymy trzustkowe, guzy neuroendokrynne, hemoglobina glikozylowana, hiperglikemia, hipoglikemia, hipotrychoza, kamica żółciowa, lanreotyd, łysienie, nadwrażliwość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, poszerzenie przewodów żółciowych, reakcje alergiczne, reakcje w miejscu podania, ropień w miejscu wstrzyknięcia, roztwór do wstrzykiwań, uderzenia gorąca, wymioty, wzdęcia, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia żołądka i jelit, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zaparcia, zawroty głowy, zmniejszenie apetytu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Opokan 7,5 mg
Meloksykam, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), stosowany w dawkach dobowych 7,5 lub 15 mg, wiąże się z ryzykiem szeregu działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęściej obserwowane są objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak niestrawność, nudności, wymioty, ból brzucha, wzdęcia, zaparcia i biegunka, występujące u ponad 10% pacjentów. Istotne są także poważne powikłania, w tym choroba wrzodowa, perforacja i krwawienia z przewodu pokarmowego, które mogą zagrażać życiu, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku. Dodatkowo, meloksykam może powodować zaburzenia hematologiczne (np. niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia, agranulocytoza), reakcje alergiczne, w tym anafilaktyczne, oraz ciężkie skórne reakcje nadwrażliwości, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN).
agranulocytoza, biegunka, ból brzucha, ból głowy, choroba Crohna, choroba wrzodowa, dezorientacja, hiperkaliemia, kołatanie serca, krwawe wymioty, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, meloksykam, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, napad astmy, niedokrwistość, nieostre widzenie, niepłodność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, niewydolność serca, nudności, objawy dyspeptyczne, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie żołądka, perforacja, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości na światło, reakcja pęcherzowa, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, senność, smoliste stolce, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, świąd, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, trwały rumień polekowy, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, wymioty, wysypka, wzdęcie, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie okrężnicy, zapalenie przełyku, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zaparcie, zatrzymanie sodu, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Menero MED 2,5 mg
Tadalafil, substancja czynna Menero MED w dawce 2,5 mg, wykazuje profil działań niepożądanych, z najczęstszymi objawami takimi jak ból głowy, niestrawność, ból pleców i mięśni, których częstość wzrasta wraz z dawką. Większość działań niepożądanych ma charakter przemijający i umiarkowany, a ból głowy pojawia się najczęściej w ciągu pierwszych 10-30 dni terapii. Dane bezpieczeństwa pochodzą z badań klinicznych obejmujących 8022 pacjentów leczonych tadalafilem oraz 4422 na placebo, stosowanych zarówno doraźnie, jak i w schemacie raz na dobę w leczeniu zaburzeń erekcji oraz łagodnego rozrostu gruczołu krokowego. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) i bardzo rzadko (<1/10 000).
biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból kończyn, ból mięśni, ból pleców, ból w klatce piersiowej, bradykardia zatokowa, centralna surowicza chorioretinopatia, choroba refluksowa przełyku, częstoskurcz, hemospermia, incydent krwotoczny, kołatanie serca, komorowe zaburzenie rytmu serca, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwotok z prącia, łagodny rozrost gruczołu krokowego, migrena, nadciśnienie tętnicze, nadmierna potliwość, nagła głuchota, nagły zgon sercowy, napad drgawkowy, niedociśnienie tętnicze, niestabilna dławica piersiowa, niestrawność, nietętnicza przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, obrzęk twarzy, okluzja naczyń siatkówki, pokrzywka, priapizm, przedłużony wzwód, przekrwienie błony śluzowej nosa, przemijająca amnezja, przemijający napad niedokrwienny, reakcja nadwrażliwości, szum w uszach, tadalafil, udar, wymioty, wysypka, zaburzenie erekcji, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Przedawkowanie – Tokovit E 100 100 j.m.
Przedawkowanie witaminy E w postaci RRR-o-Tokoferolu, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu dawek 400-800 j.m./dobę (odpowiadających 4-8 kapsułkom Tokovit E 100), może prowadzić do licznych objawów niepożądanych obejmujących układ pokarmowy, ośrodkowy układ nerwowy oraz układ endokrynny. Do najczęstszych symptomów należą biegunka, bóle brzucha, nudności, wymioty, zmęczenie, osłabienie mięśniowe, nieostre widzenie, bóle głowy, wysypka oraz zaburzenia czynności gruczołów płciowych. Dodatkowo obserwuje się zmniejszenie stężenia hormonów tarczycy w osoczu, co może manifestować się objawami niedoczynności tarczycy, takimi jak zmęczenie, przyrost masy ciała i wrażliwość na zimno. Szczególnie narażeni są pacjenci z istniejącymi schorzeniami przewodu pokarmowego, zaburzeniami hormonalnymi i chorobami neurologicznymi.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, choroby neurologiczne, funkcje przewodu pokarmowego, hormony tarczycy, niedoczynność tarczycy, nieostre widzenie, nudności, objawy niepożądane, osłabienie mięśniowe, ośrodkowy układ nerwowy, podrażnienie błony śluzowej jelita, poziom hormonów tarczycy, przewód pokarmowy, RRR-o-tokoferol, schorzenia przewodu pokarmowego, stan neurologiczny, tkanka tłuszczowa, Tokovit E 100, układ endokrynny, układ pokarmowy, witamina E, wymioty, wysypka, wzdęcia, zaburzenia gruczołów płciowych, zaburzenia hormonalne, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia ostrości wzroku, zaburzenia trawienia - Leksykon substancji czynnych
Foskarnet – Działania niepożądane
Foskarnet sodowy sześciowodny (Foscarnet sodium hexahydrate Tillomed) jest lekiem o szerokim spektrum działań niepożądanych, szczególnie u pacjentów z obniżoną odpornością i poważnymi infekcjami wirusowymi. Najczęściej obserwuje się zaburzenia hematologiczne, takie jak granulocytopenia i niedokrwistość, oraz zaburzenia elektrolitowe, w tym hipokaliemię, hipomagnezemię i hipokalemię, które mogą prowadzić do poważnych powikłań kardiologicznych, w tym wydłużenia odstępu QT, arytmii komorowych i torsade de pointes. Często występują także objawy neurologiczne (zawroty głowy, parestezje, drgawki) oraz nefrotoksyczność manifestująca się ostrą niewydolnością nerek, białkomoczem i innymi poważnymi uszkodzeniami nerek. Kluczowe jest monitorowanie elektrolitów, funkcji nerek oraz parametrów morfologii krwi, a także stosowanie odpowiedniego nawadniania w celu minimalizacji ryzyka działań niepożądanych.
astenia, biegunka, ból głowy, foskarnet sodowy, granulocytopenia, hiperfosfatemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, kołatanie serca, kwasica kanalików nerkowych, leukopenia, moczówka prosta, nefropatia krystaliczna, neutropenia, niedokrwistość, nudności, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, parestezja, posocznica, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przedawkowanie – Posterisan H 387,1 mg + 5 mg
Posterisan H, zawierający 387,1 mg standaryzowanej zawiesiny kultury bakteryjnej Escherichia coli oraz 5 mg hydrokortyzonu w formie czopków doodbytniczych, nie wykazuje udokumentowanych przypadków przedawkowania ani zatrucia przy prawidłowym stosowaniu. Produkt przeznaczony jest do aplikacji doodbytniczej, a potencjalne objawy niepożądane, takie jak ból brzucha, nudności oraz niespecyficzne dolegliwości żołądkowo-jelitowe, obserwowane są jedynie w kontekście przypadkowego doustnego spożycia, zwłaszcza u dzieci. W skład preparatu wchodzi również hydroksystearynian makrogloglicerolu, który może mieć znaczenie w przypadku reakcji niepożądanych przy przedawkowaniu.
- Leksykon substancji czynnych
Kandesartan – Działania niepożądane
Kandesartan cyleksetyl, antagonista receptora angiotensyny II (ARB), stosowany w nadciśnieniu tętniczym i niewydolności serca, charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa. W badaniach klinicznych odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wynosił około 3,1%, porównywalnie do placebo (3,2%). Najczęstsze działania niepożądane (≥1/100 do <1/10) to zawroty głowy, ból głowy oraz zakażenia układu oddechowego. W leczeniu niewydolności serca częściej obserwowano hiperkaliemię (≥1/100 do <1/10), niedociśnienie tętnicze i zaburzenia czynności nerek, zwłaszcza u pacjentów powyżej 70. roku życia, z cukrzycą lub stosujących jednocześnie inhibitory ACE bądź spironolakton. W populacji pediatrycznej (6–<18 lat) częstość działań niepożądanych jest wyższa, z bardzo częstym występowaniem bólu głowy, zawrotów głowy, zakażeń górnych dróg oddechowych i kaszlu (≥1/10), co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
agranulocytoza, antagonista receptora angiotensyny II, biegunka, ból głowy, ból mięśni, ból pleców, ból stawów, cukrzyca, hemoglobina, hiperkaliemia, hiponatremia, inhibitor ACE, kandesartan cyleksetyl, kaszel, kreatynina, leukopenia, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niemiarowość zatokowa, nieprawidłowa czynność wątroby, niewydolność nerek, niewydolność serca, nudności, obrzęk naczynioruchowy, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, spironolakton, świąd, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wysypka, zaburzenie czynności nerek, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie układu oddechowego, zapalenie nosogardła, zapalenie wątroby, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Tolperyzon – Przedawkowanie
Tolperyzon, stosowany w leczeniu spastyczności mięśniowej, może powodować poważne objawy przedawkowania, obejmujące zaburzenia neurologiczne (senność, bradykinezja, zawroty głowy, ataksja, napady drgawkowe), żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, ból w nadbrzuszu), kardiologiczne (tachykardia, nadciśnienie) oraz oddechowe (depresja oddechowa, bezdech). W najcięższych przypadkach obserwuje się śpiączkę. U dzieci dawki w zakresie 300-600 mg/dobę mogą wywołać pobudliwość i rozdrażnienie, jednak ciężkie objawy toksyczne są rzadkie. Tolperyzon cechuje się szerokim indeksem terapeutycznym, niemniej przedawkowanie wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.
antidotum, ataksja, bezdech, ból nadbrzusza, bradykinezja, dawka toksyczna, depresja oddechowa, duszność, dysfagia, indeks terapeutyczny, monitorowanie parametrów życiowych, nadciśnienie, napad drgawkowy, napad toniczno-kloniczny, napięcie mięśniowe, nudności, pobudliwość, profilaktyka powikłań, rozdrażnienie, śpiączka, tachykardia, tolperyzon, wspomaganie oddychania, wymioty, zaburzenie czynności dróg oddechowych, zaburzenie oddechowe, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zaburzenie świadomości, zawroty głowy układowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – SanoHepatic 70 mg sylimaryny w przeliczeniu na sylibininę
Lek SanoHepatic zawiera wyciąg z owocu ostropestu plamistego (Silybum marianum) w dawce odpowiadającej 70 mg sylimaryny w przeliczeniu na sylibininę. Stosowanie preparatu może wiązać się z występowaniem działań niepożądanych, których częstość jest nieznana. Najczęściej obserwowane są łagodne objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak suchość w jamie ustnej, nudności, rozstrój żołądka, podrażnienie błony śluzowej żołądka oraz biegunka. Ponadto, pacjenci mogą doświadczać bólu głowy jako objawu neurologicznego. Szczególną uwagę należy zwrócić na reakcje nadwrażliwości, które mogą manifestować się zapaleniem skóry, pokrzywką, wysypką, świądem, a w skrajnych przypadkach anafilaksją lub astmą, stanowiąc potencjalne zagrożenie życia.
anafilaksja, astma, biegunka, ból głowy, działanie niepożądane, farmakoterapia, minimalizacja ryzyka, monitorowanie działań niepożądanych, nadwrażliwość, niestrawność, nudności, objaw skórny, ostropest plamisty, pokrzywka, przewód pokarmowy, skurcz oskrzeli, suchość jamy ustnej, świąd, sylimaryna, układ pokarmowy, wysypka, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rosufy 40 mg
Rozuwastatyna (Rosufa) wykazuje profil działań niepożądanych głównie łagodnych i przemijających, z mniej niż 4% pacjentów przerywających terapię z powodu niepożądanych efektów. Częstość działań niepożądanych jest dawkozależna, a najczęściej zgłaszane objawy (≥1/100 do <1/10) to ból głowy, zawroty głowy, zaparcia, nudności, ból brzucha, bóle mięśni, osłabienie oraz cukrzyca, której ryzyko wzrasta przy czynnikach ryzyka takich jak glukoza na czczo ≥5,6 mmol/l, BMI >30 kg/m², podwyższone triglicerydy i nadciśnienie tętnicze. Szczególną uwagę należy zwrócić na działania niepożądane mięśniowo-szkieletowe, zwłaszcza przy dawkach powyżej 20 mg, obejmujące bóle mięśni, miopatię, zapalenie mięśni oraz rzadko rabdomiolizę z możliwą ostrą niewydolnością nerek. Wzrost aktywności kinazy kreatynowej, zwykle łagodny i przemijający, wymaga przerwania leczenia przy wartości >5 x GGN.
aminotransferaza, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, choroba ścięgien, cukrzyca, dysfagia, ginekomastia, hematuria, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, krwiomocz, małopłytkowość, miopatia, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, nudności, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie, ostra niewydolność nerek, polineuropatia, proteinuria, rabdomioliza, rozuwastatyna, śródmiąższowe zapalenie płuc, stężenie glukozy we krwi, triglicerydy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zawroty głowy, zerwanie mięśni, zespół podobny do tocznia, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Przedawkowanie – Ramidilan HCT 5 mg + 5 mg + 12,5 mg
Przedawkowanie Ramidilan HCT, zawierającego ramipryl, amlodypinę i hydrochlorotiazyd, prowadzi do złożonych objawów klinicznych wynikających z działania poszczególnych składników. Ramipryl może wywołać znaczne niedociśnienie tętnicze, bradykardię, zaburzenia elektrolitowe oraz niewydolność nerek. Amlodypina, jako bloker kanałów wapniowych, powoduje nadmierne rozszerzenie naczyń obwodowych, odruchową tachykardię, głębokie i długotrwałe niedociśnienie tętnicze, a także rzadki, ale poważny niekardiogenny obrzęk płuc pojawiający się 24-48 godzin po przedawkowaniu. Hydrochlorotiazyd natomiast wywołuje zaburzenia wodno-elektrolitowe, takie jak hipokaliemia, hipochloremia i hiponatremia, które mogą prowadzić do skurczów mięśni, zaburzeń rytmu serca oraz ostrej retencji moczu u pacjentów z rozrostem gruczołu krokowego.
agonista receptorów alfa1-adrenergicznych, amlodypina, angiotensyna II, bloker kanałów wapniowych, bradykardia, glukonian wapnia, hemodializa, hemofiltracja, hipochloremia, hipokaliemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, nudności, obrzęk płuc niekardiogenny, odwodnienie, ramipryl, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rozrost gruczołu krokowego, rozszerzenie naczyń obwodowych, skurcz mięśni, tachykardia odruchowa, węgiel aktywowany, wstrząs, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca - Leksykon substancji czynnych
Erdosteina – Działania niepożądane
Erdosteina, mukolityk stosowany w terapii schorzeń dróg oddechowych, charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa potwierdzonym w badaniach klinicznych obejmujących około 1520 pacjentów. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są dolegliwości ze strony układu pokarmowego, takie jak ból w nadbrzuszu i nudności, występujące u 1-3% pacjentów, oraz bóle głowy o podobnej częstości. Rzadziej (0,5-1%) zgłaszano zaparcia, biegunkę, suchość jamy ustnej, zawroty głowy i ogólne złe samopoczucie. Zaburzenia smaku, w tym jego utrata, pojawiają się rzadko i najczęściej na początku terapii, co wymaga poinformowania pacjenta w celu uniknięcia nieporozumień diagnostycznych, zwłaszcza w kontekście infekcji wirusowych. Reakcje skórne, takie jak wysypka i pokrzywka, oraz gorączka występują rzadko, ale mogą wskazywać na reakcje nadwrażliwości, wymagające natychmiastowego przerwania leczenia i wdrożenia odpowiednich procedur diagnostyczno-terapeutycznych.
biegunka, ból głowy, ból nadbrzusza, działanie mukolityczne, działanie niepożądane, erdosteina, gorączka, nudności, objaw ogólnoustrojowy, pokrzywka, profil bezpieczeństwa, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, schorzenie dróg oddechowych, suchość jamy ustnej, utrata smaku, wysypka skórna, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie smaku, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zaburzenie żołądka i jelit, zaparcie, zawrót głowy, zgaga - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bosentan Sandoz GmbH
Bozentan, stosowany w leczeniu tętniczego nadciśnienia płucnego (TNP), wymaga ścisłego monitorowania parametrów klinicznych i laboratoryjnych, ze szczególnym uwzględnieniem funkcji wątroby oraz stężenia hemoglobiny. Aktywność aminotransferaz (AspAT i AlAT) powinna być oznaczana przed rozpoczęciem terapii, co miesiąc podczas pierwszych 6 miesięcy oraz 2 tygodnie po każdej zmianie dawki. Wzrost aktywności enzymów wątrobowych powyżej 3 do 5 razy górnej granicy normy (GGN) wymaga potwierdzenia i indywidualnej decyzji terapeutycznej, natomiast wartości >8 × GGN są wskazaniem do przerwania leczenia. W przypadku objawów klinicznych uszkodzenia wątroby (nudności, żółtaczka, ból brzucha) terapia powinna być natychmiast przerwana. Bozentan może powodować zależne od dawki zmniejszenie stężenia hemoglobiny, które stabilizuje się po 4-12 tygodniach; zaleca się monitorowanie hemoglobiny co miesiąc przez pierwsze 4 miesiące, a następnie kwartalnie. U kobiet w wieku rozrodczym konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji, z uwagi na teratogenność leku i ryzyko nasilenia nadciśnienia płucnego w ciąży.
aminotransferazy wątrobowe, ból brzucha, ból mięśni, ból stawów, ciąża, cyklosporyna A, cytochrom P450, duszność, flukonazol, glibenklamid, gorączka, hemoglobina, hepatolog, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, niedokrwistość, niewydolność serca, nudności, obrzęk płuc, przewlekła obturacyjna choroba płuc, ryfampicyna, tętnicze nadciśnienie płucne, wymioty, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV, zatrzymanie płynów, żółtaczka, żylno-okluzyjna choroba płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lemena 75 mcg
Lek Lemena zawiera 75 mikrogramów dezogestrelu i jest doustnym środkiem antykoncepcyjnym zawierającym wyłącznie progestagen. Dominującym działaniem niepożądanym są nieregularne krwawienia miesięczne, występujące u około 50% pacjentek, wynikające z mechanizmu hamowania owulacji z efektywnością bliską 100%. Zaburzenia krwawień obejmują zwiększenie częstotliwości u 20-30% pacjentek, zmniejszenie lub brak krwawień u kolejnych 20%, a także przedłużające się krwawienia z pochwy. Po kilku miesiącach stosowania częstotliwość krwawień zwykle się zmniejsza. Inne często zgłaszane działania niepożądane (występujące u >2,5% pacjentek) to trądzik, zmiany nastroju, ból piersi, nudności oraz zwiększenie masy ciała. Działania te klasyfikowane są według częstości występowania: często (>1/100 do <1/10), niezbyt często (>1/1000 do <1/100) oraz rzadko (>1/10 000 do <1/1000).
ból głowy, ból piersi, bolesne miesiączkowanie, brak miesiączki, ciąża pozamaciczna, dezogestrel, doustny środek antykoncepcyjny, hamowanie owulacji, krwawienie z pochwy, łysienie, nastrój depresyjny, nieregularne krwawienie miesiączkowe, nieregularne miesiączkowanie, nietolerancja szkieł kontaktowych, nowotwór wątroby, nowotwór zależny od hormonów, nudności, obniżony popęd płciowy, obrzęk naczynioruchowy, ostuda, pokrzywka, progestagen, rak piersi, rumień guzowaty, torbiel jajnika, trądzik, wydzielina z piersi, wymioty, wysypka, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe tętnic, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe żył, zakażenie pochwy, zmęczenie, zmiana nastroju, zwiększenie masy ciała, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nolpaza 20 mg tabletki dojelitowe 20 mg
Podczas terapii pantoprazolem (Nolpaza 20 mg) działania niepożądane występują u około 5% pacjentów. Najczęściej obserwuje się polipy dna żołądka (bardzo często, ≥1/10), a także zaburzenia żołądkowo-jelitowe takie jak biegunka, nudności, wymioty, uczucie pełności, wzdęcia, zaparcia, suchość w jamie ustnej oraz ból brzucha (często, ≥1/100 do <1/10). Niezbyt często występują zaburzenia metaboliczne (hiperlipidemia), zaburzenia snu, bóle głowy, zawroty głowy, wysypki skórne, złamania kości biodrowej, nadgarstka lub kręgosłupa oraz podwyższenie enzymów wątrobowych. Rzadko obserwuje się poważne reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella, zespół DRESS), mikroskopowe zapalenie jelita grubego, uszkodzenie hepatocytów, żółtaczkę, niewydolność wątroby, zaburzenia widzenia oraz agranulocytozę. Częstość nieznana obejmuje m.in. nadwrażliwość, małopłytkowość, leukopenię, pancytopenię, hiponatremię, hipomagnezemię, hipokalemię, hipokalcyemię, dezorientację, omamy, splątanie, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek oraz ginekomastię.
agranulocytoza, badanie kliniczne, biegunka, bilirubina, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, depresja, dezorientacja, enzymy wątrobowe, eozynofilia, ginekomastia, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, kurcz mięśni, leukopenia, małopłytkowość, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, morfologia krwi, niewydolność hepatocytów, niewydolność nerek, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, osteoporoza, pancytopenia, pantoprazol, parametry wątrobowe, parestezja, pokrzywka, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, splątanie, toczeń rumieniowaty, toksyczna nekroliza naskórka, uszkodzenie hepatocytów, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie snu, zaparcia, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – JAXTERAN 240 mg
JAXTERAN, zawierający fumaran dimetylu w dawkach 120 mg i 240 mg, wykazuje profil działań niepożądanych, w którym najczęściej (>10%) występują nagłe zaczerwienienia skóry oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, nudności, ból brzucha i bóle w nadbrzuszu. Objawy te pojawiają się głównie w pierwszym miesiącu terapii, ale mogą nawracać okresowo podczas całego leczenia. W badaniach klinicznych obejmujących 2513 pacjentów (łączna ekspozycja 11318 pacjentolat) najczęstszymi przyczynami przerwania terapii były właśnie zaczerwienienia skóry (3%) oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe (4%). Działania niepożądane klasyfikowane są zgodnie z MedDRA i częstością występowania, co umożliwia precyzyjne monitorowanie i ocenę ryzyka u pacjentów leczonych tym preparatem.
anafilaksja, biegunka, ból brzucha, ból nadbrzusza, fumaran dimetylu, kapsułka dojelitowa twarda, leukopenia, limfopenia, morfologia krwi, nadwrażliwość, nudności, ośrodkowy układ nerwowy, półpasiec, postępująca leukoencefalopatia wieloogniskowa, profil bezpieczeństwa, reakcja anafilaktyczna, terminologia MedDRA, trombocytopenia, wirus JC, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zaczerwienienie skóry, zapalenie żołądka i jelit - Leksykon leków
Przedawkowanie – Nicorette Freshmint Gum 2 mg
Przedawkowanie nikotyny związane ze stosowaniem Nicorette FreshMint Gum 2 mg stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, szczególnie u pacjentów o niskiej tolerancji na nikotynę lub przyjmujących nikotynę z innych źródeł. Dawki letalne doustne nikotyny wynoszą 40-60 mg u dzieci oraz 0,8-1,0 mg/kg masy ciała u dorosłych. Objawy przedawkowania obejmują początkowo nudności, wymioty, nadmierne ślinienie, ból brzucha, biegunkę, nadmierne pocenie się, ból głowy, zawroty głowy, zaburzenia słuchu i znaczne osłabienie. W cięższych przypadkach mogą wystąpić niedociśnienie, niemiarowe tętno, trudności w oddychaniu, wyczerpanie, zapaść krążeniowa oraz uogólnione drgawki.
arytmia, biegunka, ból brzucha, ból głowy, dawka letalna, drgawki uogólnione, duszność, leczenie objawowe, manifestacja kliniczna, nadmierna potliwość, niedociśnienie, nikotyna, nudności, ostre zatrucie nikotyną, ślinotok, toksyczność nikotyny, wymioty, zaburzenia słuchu, zapaść krążeniowa, zatrucie ostre, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Syrop sosnowy złożony Aflofarm (427,7 mg + 64,8 mg + 3,24 mg)/5 ml
Syrop sosnowy złożony Aflofarm zawiera w 15 ml: 1283,1 mg wyciągu z cetyny sosnowej, 194,4 mg nalewki z anyżu, 9,72 mg fosforanu kodeiny, 1329,6 mg etanolu oraz 12053 mg sacharozy. Preparat wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które dotyczą układów nerwowego (senność, zawroty głowy), naczyniowego (hipotensja ortostatyczna), oddechowego (depresja oddechowa, skurcz oskrzeli), pokarmowego (zaparcia, kolka żółciowa, nudności, wymioty), moczowego (retencja moczu) oraz immunologicznego (kserostomia, reakcje alergiczne na anetol). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko depresji oddechowej i bronchospazmu u pacjentów z chorobami układu oddechowego oraz na potencjalne reakcje nadwrażliwości związane z nalewką anyżową. Częstość występowania działań niepożądanych nie została określona, co wymaga ostrożności w monitorowaniu pacjentów.
anetol, bronchospazm, depresja oddechowa, dysfagia, etanol, fosforan kodeiny, hipotensja ortostatyczna, kolka żółciowa, kserostomia, nalewka anyżowa, nudności, ośrodkowy układ nerwowy, przerost prostaty, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, retencja moczu, senność, skurcz oskrzeli, spadek ciśnienia, wymioty, zaburzenie naczyniowe, zaburzenie nerek i dróg moczowych, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie układu oddechowego, zaburzenie żołądka i jelit, zaparcie, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Tikagrelor – Przedawkowanie
Tikagrelor, stosowany w profilaktyce incydentów sercowo-naczyniowych, jest dobrze tolerowany do dawki 900 mg, co stanowi dziesięciokrotność standardowej dawki terapeutycznej. Przedawkowanie może prowadzić do objawów ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka) o nasileniu proporcjonalnym do dawki, duszności, pauz komorowych w EKG oraz najpoważniejszego powikłania – przedłużonego czasu krwawienia wynikającego z silnego zahamowania agregacji płytek krwi poprzez blokadę receptorów P2Y12. Monitorowanie pacjenta powinno obejmować ciągłe EKG, ocenę układu krzepnięcia oraz obserwację objawów krwawienia, zarówno zewnętrznego, jak i wewnętrznego.
agregacja płytek, antidotum, biegunka, ból brzucha, czas krwawienia, dializa, dolegliwość żołądkowo-jelitowa, duszność, EKG, incydent sercowo-naczyniowy, koncentrat krwinek czerwonych, lek przeciwpłytkowy, monitorowanie elektrokardiograficzne, nudności, ostry zespół wieńcowy, pauza komorowa, płytka krwi, receptor P2Y12, tikagrelor, transfuzja płytek krwi, układ krzepnięcia, wymioty, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Niko-Lek Lemon 4 mg
Preparat NIKO-LEK LEMON, zawierający 4 mg nikotyny (w postaci 26,5 mg nikotyny z kationitem), jest stosowany w terapii nikotynozastępczej, jednak może wywoływać liczne działania niepożądane, które lekarz powinien uwzględnić podczas planowania leczenia. Objawy te mogą wynikać zarówno z działania samego preparatu, jak i z procesu odstawienia nikotyny, obejmując dysforię, bezsenność, drażliwość, trudności z koncentracją, a także objawy fizyczne takie jak spowolnienie akcji serca, zwiększony apetyt, zawroty głowy, kaszel czy zapalenie nosogardzieli. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to podrażnienie jamy ustnej i gardła, zwiększone wydzielanie śliny, czkawka oraz sporadyczne uszkodzenia błony śluzowej jamy ustnej. U pacjentów z nietolerancją żołądkową mogą wystąpić dyspepsja i zgaga, które można ograniczyć poprzez powolne żucie gumy z przerwami.
anafilaksja, bezsenność, ból głowy, butylohydroksytoluen, czkawka, drażliwość, dysfagia, dysforia, dyspepsja, głód nikotynowy, krwawienie z dziąseł, lęk, lewomentol, maltitol, niewydolność oddechowa, nudności, owrzodzenie jamy ustnej, palpitacje, podrażnienie jamy ustnej, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rozstrój żołądka, spowolnienie akcji serca, terapia nikotynozastępcza, tlenek węgla, trudności z koncentracją, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie nosogardzieli, zawroty głowy, zgaga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Delacet –
Delacet w formie płynu do stosowania na skórę zawiera nalewkę z ziela ostróżeczki (96 g/100 g) oraz kwas octowy 80% (4 g/100 g) z etanolem o stężeniu 59,0-65,0% v/v. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym przy aplikacji miejscowej jest podrażnienie skóry, objawiające się zaczerwienieniem, świądem, pieczeniem lub wysypką. Mechanizm tego podrażnienia może być związany zarówno z kwasem octowym, jak i składnikami nalewki oraz obecnością etanolu. W przypadku niezamierzonego połknięcia preparatu, co jest niezgodne z przeznaczeniem, mogą wystąpić poważne działania niepożądane obejmujące układ pokarmowy (nudności, wymioty, biegunka, podrażnienie błony śluzowej), układ krwionośny (zaburzenia hemodynamiczne, zmiany ciśnienia krwi, arytmie) oraz układ nerwowy (zawroty głowy, bóle głowy, zaburzenia świadomości i koordynacji ruchowej). Częstość występowania tych działań niepożądanych nie jest określona z powodu ograniczonej liczby zgłoszeń.
ból brzucha, ciśnienie krwi, dysfunkcja neurologiczna, działanie niepożądane, farmakovigilance, nudności, podrażnienie skóry, tkanka podskórna, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia koordynacji ruchowej, zaburzenia skóry, zaburzenia świadomości, zaburzenia układu krwionośnego, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia układu pokarmowego, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie rytmu serca, zaczerwienienie skóry, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Alka-Seltzer 324 mg
Kwas acetylosalicylowy w dawce 324 mg, zawarty w tabletce musującej Alka-Seltzer, wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, szczególnie ze strony przewodu pokarmowego. Najczęściej obserwuje się bóle żołądka i brzucha, zgagę oraz niestrawność (częstość 1/100 do <1/10), natomiast rzadziej zapalenie przewodu pokarmowego, krwawienia (jawne lub utajone), chorobę wrzodową oraz perforację, które mogą stanowić zagrożenie życia. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do enteropatii zwężeniowej jelit, nudności i wymiotów. Bardzo rzadko występują przemijające zaburzenia czynności wątroby, manifestujące się wzrostem aminotransferaz. Ponadto, kwas acetylosalicylowy może powodować poważne powikłania neurologiczne, takie jak udar krwotoczny, szczególnie u pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym i stosujących inne leki przeciwzakrzepowe.
astenia, astma aspirynowa, ból głowy, ból żołądka, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, czas protrombinowy, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwgorączkowe, działanie przeciwzapalne, enteropatia zwężeniowa jelit, hemostaza, hipoperfuzja, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość krwotoczna, niedokrwistość z niedoboru żelaza, nudności, obrzęk naczynioruchowy, perforacja, pokrzywka, przekrwienie błony śluzowej nosa, reakcja nadwrażliwości, salicylizm, szumy uszne, trombocytopenia, udar krwotoczny, uszkodzenie nerek, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie czasu krwawienia, wylew krwi do mózgu, wysypka, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie oddychania, zaburzenie pracy serca, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie przewodu pokarmowego, zawroty głowy, zgaga, zwiększenie aktywności aminotransferaz - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dasatinib Krka 140 mg
Dazatynib jest stosowany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL). Analiza bezpieczeństwa opiera się na danych z badań klinicznych obejmujących 2900 pacjentów, z medianą czasu leczenia wynoszącą od 6,2 do 60 miesięcy w zależności od podgrupy. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest zbliżony do dorosłych, z istotnym brakiem przypadków wysięku osierdziowego, opłucnowego, obrzęku płuc i nadciśnienia płucnego. Działania niepożądane prowadzące do przerwania leczenia wystąpiły u 19% dorosłych i 1,5% dzieci. Najczęstsze działania niepożądane to zahamowanie czynności szpiku kostnego (niedokrwistość, neutropenia, małopłytkowość), wysięk w jamie opłucnej, duszność, biegunka, nudności, wymioty oraz wysypka skórna.
aplazja czerwonokrwinkowa, biegunka, ból brzucha, dazatynib, duszność, dysfagia, gorączka neutropeniczna, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, nudności, ostra białaczka limfoblastyczna, ostry zespół wieńcowy, przewlekła białaczka szpikowa, śródmiąższowa choroba płuc, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, wysypka skórna, zaburzenia rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie tarczycy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przedawkowanie – Tadalafil Bluescience 5 mg
Przedawkowanie tadalafilu, substancji czynnej leku Tadalafil Bluescience (5 mg/tabletkę), może prowadzić do nasilenia znanych działań niepożądanych, takich jak hipotonia, bóle głowy, zawroty głowy oraz objawy dyspeptyczne. Badania kliniczne wykazały, że pojedyncze dawki do 500 mg u zdrowych ochotników oraz wielokrotne dawki do 100 mg/dobę u pacjentów nie powodowały działań niepożądanych innych niż te obserwowane przy standardowych dawkach, choć o większym nasileniu. Warto również uwzględnić obecność 77 mg laktozy jednowodnej w każdej tabletce, co może nasilać objawy nietolerancji laktozy u predysponowanych pacjentów przy znacznym przedawkowaniu.
azotany, ból brzucha, ból głowy, działanie hipotensyjne, działanie niepożądane, funkcje życiowe, hemodializa, laktoza jednowodna, nietolerancja laktozy, nudności, objawy dyspeptyczne, postępowanie objawowe, tabletka powlekana, tadalafil, układ nerwowy, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, zawroty głowy, zdrowy ochotnik - Leksykon leków
Przedawkowanie – Nobaxin 500 mg
Przedawkowanie azytromycyny, substancji czynnej leku Nobaxin 500 mg, prowadzi do nasilenia działań niepożądanych typowych dla makrolidów, takich jak przemijająca utrata słuchu, silne nudności, wymioty oraz biegunka. Objawy te mogą być znacznie bardziej intensywne niż przy standardowym dawkowaniu. Przemijająca utrata słuchu manifestuje się jako czasowe upośledzenie percepcji dźwięków, a dolegliwości żołądkowo-jelitowe obejmują intensywne nudności, gwałtowne wymioty oraz częste luźne stolce, co może prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych. W przypadku przedawkowania konieczne jest wdrożenie leczenia objawowego, w tym podanie leków przeciwwymiotnych, nawodnienie dożylne oraz uzupełnianie elektrolitów.
antybiotyk makrolidowy, azytromycyna, biegunka, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, funkcja wątroby i nerek, leczenie objawowe, lek przeciwwymiotny, nawodnienie dożylne, Nobaxin, nudności, oddział ratunkowy, podtrzymanie czynności życiowych, przedawkowanie azytromycyny, utrata słuchu, węgiel aktywny, zaburzenia wodno-elektrolitowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Arilin Rapid 1000 mg
Przedawkowanie metronidazolu, substancji czynnej preparatu Arilin Rapid 1000 mg (globulki dopochwowe), może prowadzić do poważnych objawów toksycznych, zwłaszcza po doustnym przyjęciu dawek sięgających do 15 g. Objawy kliniczne obejmują nudności, wymioty, hiperrefleksję, ataksję, tachykardię (>100 uderzeń/min), skrócenie oddechu oraz splątanie. Brak jest specyficznego antidotum, dlatego leczenie opiera się na postępowaniu objawowym, monitorowaniu funkcji życiowych oraz podtrzymywaniu funkcji narządowych, w tym wyrównywaniu zaburzeń elektrolitowych i odpowiednim nawodnieniu. Pojedyncza globulka zawiera 1000 mg metronidazolu, co stanowi dawkę terapeutyczną przy podaniu dopochwowym, jednak należy zachować ostrożność ze względu na potencjalne ryzyko przedawkowania.
antidotum, Arilin Rapid, ataksja, charakterystyka produktu leczniczego, duszność, funkcje życiowe, globulka, hiperrefleksja, interwencja medyczna, leczenie objawowe, margines bezpieczeństwa, metronidazol, monitorowanie stanu pacjenta, nudności, odruchy ścięgniste, parametry hemodynamiczne, podanie dopochwowe, splątanie, tachykardia, wymioty, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zespół objawów toksycznych - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fluconazole Polfarmex
Fluconazole Polfarmex, zawierający flukonazol, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby. Lek jest przeciwwskazany w leczeniu grzybicy skóry owłosionej głowy ze względu na niską skuteczność (<20% wyzdrowień) w porównaniu z gryzeofulwiną. Wskazania takie jak kryptokokoza, zakażenia płucne, skórne oraz głębokie grzybice endemiczne (parakokcydioidomikoza, sporotrychoza, histoplazmoza) charakteryzują się ograniczonymi danymi skuteczności i brakiem precyzyjnych zaleceń dawkowania. Monitorowanie czynności wątroby jest kluczowe ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, która może prowadzić do ciężkiego uszkodzenia wątroby, niezależnie od dawki, czasu terapii, płci czy wieku pacjenta. Objawy takie jak astenia, jadłowstręt, nudności, wymioty i żółtaczka wymagają natychmiastowego przerwania leczenia i konsultacji lekarskiej.
astenia, cytochrom P450, flukonazol, głęboka grzybica endemiczna, gryzeofulwina, grzybica skóry owłosionej głowy, halofantryna, histoplazmoza, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, jadłowstręt, kryptokokoza, laktoza jednowodna, lek przeciwgrzybiczy, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nudności, parakokcydioidomikoza, reakcja anafilaktyczna, sporotrychoza limfatyczno-skórna, terfenadyna, toksyczne uszkodzenie wątroby, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie elektrolitowe, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Przedawkowanie – Tialorid 5 mg + 50 mg
Przedawkowanie Tialoriodu, zawierającego 5 mg amilorydu chlorowodorku oraz 50 mg hydrochlorotiazydu na tabletkę, prowadzi do poważnych zaburzeń homeostazy wodno-elektrolitowej, manifestujących się szerokim spektrum objawów klinicznych. Do najważniejszych należą tachykardia, niedociśnienie tętnicze, wstrząs, stany splątania, parestezje, kurcze mięśniowe, nudności, wymioty, poliuria, oliguria, anuria oraz zaburzenia biochemiczne takie jak hipokaliemia, hiponatremia, alkaloza i wzrost stężenia azotu mocznikowego, szczególnie niebezpieczne u pacjentów z niewydolnością nerek. Brak swoistej odtrutki oraz nieskuteczność dializy wymuszają leczenie objawowe i podtrzymujące funkcje życiowe.
alkaloza, amiloryd chlorowodorek, anuria, azot mocznikowy, ciśnienie tętnicze, dializa, funkcja nerek, hiperkaliemia, hipokaliemia, hiponatremia, homeostaza wodno-elektrolitowa, hydrochlorotiazyd, insulina krótkodziałająca, kurcze mięśni, niedociśnienie, niewydolność nerek, nudności, oliguria, parametry biochemiczne krwi, parestezja, poliuria, równowaga wodno-elektrolitowa, stan splątania, swoista odtrutka, tachykardia, utrata świadomości, węgiel aktywny, wodorowęglan sodu, wstrząs, wymioty, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Lamisilatt 10 mg/g
Przedawkowanie kremu Lamisilatt zawierającego 10 mg/g chlorowodorku terbinafiny jest rzadkie ze względu na niską absorpcję substancji czynnej przez skórę. Najczęstszym przypadkiem jest przypadkowe połknięcie całej tuby (ok. 30 g kremu), co odpowiada dawce 300 mg terbinafiny – zbliżonej do pojedynczej dawki doustnej (250 mg). Objawy przedawkowania obejmują ból głowy (tępy, czołowy lub skroniowy), nudności, ból brzucha (nadbrzusze) oraz zawroty głowy, pojawiające się przy dawce ≥ 300 mg chlorowodorku terbinafiny. Spektrum objawów jest stosunkowo wąskie, ale może powodować istotny dyskomfort pacjenta.
absorpcja substancji czynnej, alkohol benzylowy, alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, aplikacja zewnętrzna, bezpieczeństwo farmakoterapii, ból brzucha, ból głowy, chlorowodorek terbinafiny, dawka doustna, działanie niepożądane, leczenie objawowe, nudności, obserwacja kliniczna, ośrodek toksykologiczny, preparat terbinafiny, przypadkowe połknięcie, wchłanianie terbinafiny, węgiel aktywowany, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Cefadroksyl – Działania niepożądane
Cefadroksyl, jako antybiotyk cefalosporynowy, wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla tej grupy, z działaniami niepożądanymi obserwowanymi u około 6-7% pacjentów. Najczęstsze objawy to zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty, niestrawność), które można łagodzić podając lek podczas posiłku bez wpływu na wchłanianie. Istotne są również reakcje nadwrażliwości, w tym pokrzywka, wysypka, obrzęk naczynioruchowy oraz ciężkie zespoły dermatologiczne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy i toksyczna nekroliza naskórka. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia okrężnicy wywołanego Clostridioides difficile, które może wystąpić podczas lub po terapii i wymaga natychmiastowego rozpoznania i leczenia. Ponadto, cefadroksyl może indukować poważne zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, neutropenia, trombocytopenia, immunologiczna niedokrwistość hemolityczna) oraz śródmiąższowe zapalenie nerek, które wymaga natychmiastowego odstawienia leku.
agranulocytoza, aminotransferaza, biegunka, ból stawów, cefadroksyl, cefalosporyna, cholestaza, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, eozynofilia, fosfataza zasadowa, kandydoza narządów płciowych, leukopenia, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niestrawność, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Coombsa, pleśniawki, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, zakażenie oportunistyczne, zapalenie pochwy, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ephedrinum hydrochloricum WZF 25 mg/ml
Ephedrinum Hydrochloricum WZF w roztworze do wstrzykiwań (25 mg/ml) wykazuje liczne działania niepożądane, które należy uwzględnić podczas kwalifikacji pacjenta i monitorowania terapii. Najczęstsze objawy dotyczą układu sercowo-naczyniowego, w tym istotnego wzrostu ciśnienia tętniczego, kołatania serca oraz tachykardii (>100 uderzeń/min), a także rzadkich zaburzeń rytmu serca. Zgłaszano również poważne powikłania, takie jak ból dławicowy, odruchowa bradykardia (<60 uderzeń/min), zatrzymanie akcji serca, hipotensja i krwotok mózgowy. W zakresie układu nerwowego często występują nerwowość, drażliwość, niepokój, bóle głowy, nadmierne pocenie się i trudności z zasypianiem, a także splątanie, lęk i depresja. Rzadziej obserwowano drżenia, drgawki, zaburzenia psychotyczne (paranoja, omamy) oraz jaskrę zamkniętego kąta. Działania niepożądane obejmują także duszność, nudności, wymioty, zmniejszenie apetytu, biegunkę, ból brzucha, ostre zatrzymanie moczu i hipokaliemię.
alergia skórna, arytmia serca, biegunka, ból dławicowy, ból głowy, bradykardia odruchowa, drgawki, drżenie, duszność, dysuria, hemostaza pierwotna, hipokaliemia, hipotensja, jaskra zamkniętego kąta, kołatanie serca, krwotok mózgowy, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na lek, nudności, obrzęk płuc, omamy, paranoja, przerost prostaty, ślinotok, splątanie, tachykardia, uzależnienie lekowe, wymioty, wysypka skórna, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia stężenia glukozy, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie moczu - Leksykon substancji czynnych
Tabacum – Wskazania do stosowania
Tabacum w potencji homeopatycznej 4 CH jest jednym z czterech równoważnych składników preparatu Cocculine, obok Cocculus indicus, Nux vomica oraz Petroleum rectificatum, każdy w dawce 0,375 mg na tabletkę. Preparat ten jest stosowany jako środek wspomagający w leczeniu objawów choroby lokomocyjnej, takich jak nudności i ogólne złe samopoczucie, które mogą wystąpić podczas podróży samochodowych, lotniczych (zwłaszcza w warunkach turbulencji) oraz morskich. Tabacum działa synergistycznie z pozostałymi składnikami, co podkreśla jego rolę w kompleksowym podejściu terapeutycznym do łagodzenia dolegliwości związanych z chorobą lokomocyjną.
- Leksykon substancji czynnych
Liście bobrka – Przedawkowanie
Liście bobrka (Menyathes trifoliata L.) są składnikiem nalewki gorzkiej w produkcie leczniczym Krople żołądkowe Amara, który zawiera również korzeń goryczki, owocnię pomarańczy gorzkiej, korzeń waleriany oraz ziele dziurawca. W literaturze medycznej brak jest szczegółowych danych dotyczących specyficznych objawów przedawkowania liści bobrka. Jednakże, przedawkowanie preparatu może wywołać objawy związane z innymi składnikami, takimi jak korzeń waleriany (uczucie zmęczenia, ból brzucha, drżenie rąk, nudności, rozszerzenie źrenic przy dawce 20 g korzenia, odpowiadającej około 400 g produktu) oraz ziele dziurawca (drgawki, dezorientacja, fotosensytyzacja przy dawce 4,5 g suchego wyciągu dziennie przez 2 tygodnie lub 15 g jednorazowo). Produkt zawiera 65-72% (V/V) etanolu, co może nasilać objawy przedawkowania i intoksykacji alkoholowej.
astenia, biegunka, ból brzucha skurczowy, dezorientacja, diagnostyka różnicowa, drgawki, drżenie kończyn, etanol, fotosensytyzacja, Hypericum perforatum, intoksykacja alkoholowa, korzeń goryczki, korzeń waleriany, liść bobrka, Menyathes trifoliata, mydriaza, nalewka gorzka, nudności, owocnia pomarańczy gorzkiej, promieniowanie ultrafioletowe, ucisk w klatce piersiowej, zawroty głowy, ziele dziurawca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zoloft 100 mg
Leczenie sertraliną, substancją czynną leku Zoloft, wiąże się z występowaniem szeregu działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęściej zgłaszanym objawem są nudności, natomiast istotnym działaniem niepożądanym są zaburzenia seksualne, zwłaszcza u mężczyzn leczonych z powodu zespołu lęku społecznego, gdzie niezdolność do ejakulacji występuje u 14% pacjentów (w porównaniu do 0% w grupie placebo). Profil bezpieczeństwa sertraliny opiera się na danych z badań klinicznych kontrolowanych placebo (2542 pacjentów leczonych sertraliną i 2145 placebo) oraz doniesieniach po wprowadzeniu leku do obrotu. Działania niepożądane obejmują m.in. zaburzenia hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia), reakcje alergiczne, zaburzenia endokrynologiczne (w tym hiperprolaktynemię) oraz metaboliczne (hipercholesterolemia, hipoglikemia, hipernatremia, hiperglikemia). Częstość występowania wielu z tych działań nie jest dokładnie określona, jednak ich obecność wymaga monitorowania.
adherencja do leczenia, depresja, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipernatremia, hiperprolaktynemia, hipoglikemia, infekcja górnych dróg oddechowych, lęk napadowy, leukopenia, morfologia krwi, niezdolność do ejakulacji, nudności, profil bezpieczeństwa sertraliny, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, reakcja nadwrażliwości, sertralina, trombocytopenia, zaburzenie łaknienia, zaburzenie psychiczne, zaburzenie seksualne, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie gardła, zapalenie zatok, zespół lęku społecznego, zespół obsesyjno-kompulsyjny, zespół stresu pourazowego, Zoloft - Leksykon leków
Przedawkowanie – Egidon 30 mg
Przedawkowanie etorykoksybu, substancji czynnej leku Egidon, może prowadzić do poważnych powikłań ze strony układu pokarmowego, sercowo-naczyniowego oraz nerkowego. W badaniach klinicznych pojedyncze dawki do 500 mg oraz dawki powtarzane do 150 mg/dobę przez 21 dni nie wykazywały istotnej toksyczności. Objawy przedawkowania obejmują typowe dla NLPZ dolegliwości żołądkowo-jelitowe (bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka) przy dawkach przekraczających 30-120 mg/dobę, zaburzenia sercowo-naczyniowe (nadciśnienie tętnicze, tachykardia, arytmie) nawet po pojedynczych dawkach >500 mg oraz zaburzenia czynności nerek (obniżona filtracja kłębuszkowa, retencja płynów, obrzęki) przy dawkach powyżej 150 mg/dobę.
antidotum, badania kliniczne, biegunka, ból brzucha, dawki powtarzane, dekontaminacja przewodu pokarmowego, dializa otrzewnowa, działania niepożądane, etorykoksyb, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, leczenie objawowe, metody nerkozastępcze, monitorowanie kliniczne, nadciśnienie tętnicze, NLPZ, nudności, objawy sercowo-naczyniowe, objawy żołądkowo-jelitowe, obrzęk, ostre przedawkowanie, płukanie żołądka, retencja płynów, substancja czynna, tachykardia, toksyczność, układ moczowy, układ nerkowy, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, wymioty, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia rytmu serca, zdarzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Sunitinib Glenmark 50 mg
Leczenie sunitynibem wymaga szczególnej uwagi na interakcje lekowe, zwłaszcza z inhibitorami CYP3A4, które są głównym szlakiem metabolicznym tego leku. Jednoczesne podanie sunitynibu z silnymi inhibitorami CYP3A4, takimi jak ketokonazol, rytonawir, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna czy sok grejpfrutowy, prowadzi do istotnego wzrostu stężenia sunitynibu w osoczu – Cmax wzrasta o 49%, a AUC0-∞ o 51%. W takich przypadkach zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania lub redukcję dawki do 37,5 mg/dobę dla GIST i MRCC oraz 25 mg/dobę dla pNET, z dokładnym monitorowaniem tolerancji. Ponadto, należy zachować ostrożność przy stosowaniu inhibitorów BCRP ze względu na potencjalne zwiększenie stężenia sunitynibu, choć dane kliniczne są ograniczone. Wskazane jest także unikanie spożywania alkoholu podczas terapii, ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych ze strony układu nerwowego i przewodu pokarmowego oraz potencjalne obciążenie wątroby.
arytmia, AUC, biegunka, biodostępność leku, erytromycyna, GIST, hepatotoksyczność, hipotensja, inhibitor BCRP, inhibitor cytochromu CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwnadciśnieniowy, niestrawność, niewydolność nerek, niewydolność serca, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nudności, parametry farmakokinetyczne, perforacja przewodu pokarmowego, profil działań niepożądanych, przedawkowanie sunitynibu, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, rytonawir, silny inhibitor CYP3A4, stężenie maksymalne, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zapalenie jamy ustnej, zatorowość płucna, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Korzeń arcydzięgla – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Korzeń arcydzięgla (Angelica archangelica L.) zawiera furokumaryny o silnych właściwościach fotouczulających, które zwiększają wrażliwość skóry na promieniowanie UVA, prowadząc do uszkodzenia DNA komórek i reakcji zapalnej. Stosowanie preparatów takich jak Melisana Klosterfrau Original, zawierających 66,8% alkoholu (V/V), wymaga unikania ekspozycji na światło słoneczne, szczególnie w godzinach 10:00-16:00, oraz stosowania odzieży ochronnej i filtrów przeciwsłonecznych o SPF ≥50. Zaleca się również całkowitą rezygnację z solarium podczas terapii i co najmniej 24 godziny po jej zakończeniu. Miejscowe stosowanie preparatu wymaga przeprowadzenia testu uczuleniowego u pacjentów z alergiami, chorobami skóry oraz osób powyżej 65 roku życia, aby wykluczyć reakcje nadwrażliwości, takie jak zaczerwienienie, pęcherze czy świąd.
alkohol etylowy, choroba przewodu pokarmowego, choroba skóry, filtr przeciwsłoneczny, fototoksyczność, furokumaryna, nadwrażliwość na rośliny, nadwrażliwość skórna, nudności, promieniowanie ultrafioletowe, promieniowanie UV, reakcja fotouczulająca, reakcja krzyżowa, reakcja zapalna, stan zapalny skóry, świąd skóry, test uczuleniowy, uszkodzenie oka, uszkodzenie tkanki, wiązania krzyżowe DNA, właściwość fotouczulająca, wysuszenie skóry, wywiad alergiczny, zgaga