Działania niepożądane
Symformin XR 1000 mg

Metformina chlorowodorek w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Symformin XR) wykazuje profil bezpieczeństwa zbliżony do formy o natychmiastowym uwalnianiu. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha i utrata apetytu, które występują u ≥1/10 pacjentów i zwykle ustępują samoistnie podczas kontynuacji terapii. Zaleca się przyjmowanie leku podczas posiłku oraz stopniowe zwiększanie dawki w celu poprawy tolerancji. Często (≥1/100 do <1/10) występuje również zmniejszenie lub niedobór witaminy B12, co wymaga monitorowania, zwłaszcza u pacjentów stosujących metforminę długoterminowo. Rzadkie, ale poważne działania niepożądane obejmują kwasicę mleczanową (<1/10 000), która wymaga natychmiastowej interwencji medycznej ze względu na wysoką śmiertelność.

Działania niepożądane leku Symformin XR

Działania niepożądane obserwowane u pacjentów stosujących metforminę chlorowodorek w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Symformin XR) są porównywalne pod względem charakteru i nasilenia do tych występujących przy stosowaniu tabletek o natychmiastowym uwalnianiu. Profil bezpieczeństwa leku został dobrze scharakteryzowany na podstawie danych klinicznych oraz informacji uzyskanych po wprowadzeniu produktu do obrotu.1

Najczęstsze działania niepożądane

Na początku leczenia najczęściej obserwowane są dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha i utrata apetytu. Większość z tych objawów ustępuje samoistnie w trakcie kontynuacji terapii. W celu zminimalizowania ryzyka ich wystąpienia zaleca się stopniowe zwiększanie dawki leku.2

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Działania niepożądane podczas terapii metforminą zostały sklasyfikowane według następujących kategorii częstości:3

  • Bardzo często: występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
  • Często: występują u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
  • Niezbyt często: występują u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów (≥1/1 000 do <1/100)
  • Rzadko: występują u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1 000)
  • Bardzo rzadko: występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
  • Częstość nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowy opis działań niepożądanych według układów i narządów

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Często: U pacjentów przyjmujących metforminę może wystąpić zmniejszenie lub niedobór witaminy B12. Ten efekt wymaga monitorowania, szczególnie u osób długotrwale stosujących lek.4

Bardzo rzadko: Kwasica mleczanowa – poważne, zagrażające życiu powikłanie metaboliczne, które wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Jest to rzadkie powikłanie, ale o wysokim wskaźniku śmiertelności.5

Zaburzenia układu nerwowego

Często: Zaburzenia smaku – pacjenci mogą doświadczać metalicznego posmaku, co może wpływać na komfort przyjmowania leku.6

Zaburzenia żołądka i jelit

Bardzo często: Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, które obejmują nudności, wymioty, biegunkę, ból brzucha i utratę apetytu. Te działania niepożądane występują najczęściej na początku leczenia i zazwyczaj ustępują samoistnie w miarę kontynuacji terapii. Aby zminimalizować te objawy, zaleca się przyjmowanie metforminy w czasie posiłku lub bezpośrednio po nim. Stopniowe zwiększanie dawki może również poprawić tolerancję leku w przewodzie pokarmowym.7

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Bardzo rzadko: Zgłaszano pojedyncze przypadki nieprawidłowych wyników badań czynności wątroby lub zapalenia wątroby. Te działania niepożądane zwykle ustępują po odstawieniu metforminy.8

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Bardzo rzadko: Mogą wystąpić reakcje skórne takie jak rumień, świąd skóry i pokrzywka. Są to rzadkie objawy nadwrażliwości na substancję czynną.9

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych

Klasyfikacja układów i narządów Częstość występowania Działanie niepożądane Opis
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Często Zmniejszenie/niedobór witaminy B12 Długotrwałe stosowanie metforminy może prowadzić do zmniejszenia wchłaniania witaminy B12, co może wymagać monitorowania u pacjentów stosujących lek przez dłuższy czas
Bardzo rzadko Kwasica mleczanowa Ciężkie powikłanie metaboliczne wymagające natychmiastowej interwencji medycznej, charakteryzujące się wysoką śmiertelnością
Zaburzenia układu nerwowego Często Zaburzenia smaku Metaliczny posmak w ustach wpływający na komfort przyjmowania leku
Zaburzenia żołądka i jelit Bardzo często Nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, utrata apetytu Najczęstsze objawy występujące na początku leczenia, zwykle ustępujące samoistnie w trakcie kontynuacji terapii
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Bardzo rzadko Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby, zapalenie wątroby Pojedyncze przypadki ustępujące po odstawieniu leku
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Bardzo rzadko Rumień, świąd skóry, pokrzywka Rzadkie objawy nadwrażliwości na substancję czynną

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po wprowadzeniu leku do obrotu szczególnie istotne jest monitorowanie i zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to ciągłą ocenę stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu.10

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, które są najczęstsze, zaleca się:11

  1. Przyjmowanie leku Symformin XR podczas posiłku lub bezpośrednio po nim
  2. Stopniowe zwiększanie dawki leku zgodnie z zaleceniami lekarza
  3. Monitorowanie objawów, które zwykle ustępują samoistnie wraz z kontynuacją leczenia

W przypadku podejrzenia kwasicy mleczanowej, która jest rzadkim, ale poważnym powikłaniem, należy natychmiast przerwać stosowanie leku i skontaktować się z lekarzem. Wymaga ona pilnej hospitalizacji.12

W razie wystąpienia zaburzeń czynności wątroby lub reakcji skórnych należy rozważyć odstawienie leku i konsultację lekarską, gdyż objawy te zwykle ustępują po zaprzestaniu stosowania metforminy.13

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl