Przedawkowanie leku Fervex Junior

Fervex Junior (280 mg paracetamolu + 100 mg kwasu askorbowego + 10 mg maleinianu feniraminy) w przypadku przedawkowania może powodować poważne konsekwencje zdrowotne. Ryzyko zatrucia jest szczególnie wysokie u małych dzieci oraz osób w podeszłym wieku, co w skrajnych przypadkach może prowadzić do zgonu.¹

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie leku Fervex Junior charakteryzuje się złożonym obrazem klinicznym, na który składają się efekty toksyczne zarówno paracetamolu, jak i feniraminy. Przypadkowe lub zamierzone przedawkowanie zazwyczaj manifestuje się w ciągu kilku do kilkunastu godzin od przyjęcia leku.²

Objawy początkowe mogą być niespecyficzne i obejmują: nudności, wymioty, nadmierne pocenie się, senność oraz ogólne osłabienie. Te symptomy mogą ustąpić następnego dnia, mimo rozwijającego się uszkodzenia wątroby, które następnie objawia się rozpieraniem w nadbrzuszu, powrotem nudności i żółtaczką.³

Toksyczność związana z feniraminą

Przedawkowanie składnika antyhistaminowego – feniraminy – może wywołać różnorodne objawy neurologiczne. Do najpoważniejszych należą drgawki (występujące szczególnie często u dzieci), zaburzenia świadomości, a w ciężkich przypadkach również śpiączka.⁴

Toksyczność związana z paracetamolem

Szczególnie niebezpieczny w przypadku przedawkowania jest paracetamol, który w wysokich dawkach wykazuje znaczną hepatotoksyczność. Zażycie ponad 10 g paracetamolu u osób dorosłych lub 150 mg/kg masy ciała w dawce jednorazowej u dzieci prowadzi do całkowitej i nieodwracalnej martwicy komórek wątrobowych.⁵

Uszkodzenie wątroby rozwija się stopniowo, prowadząc do poważnych zaburzeń metabolicznych i neurologicznych. W zaawansowanych przypadkach dochodzi do:⁶

• Niewydolności wątroby – z postępującym uszkodzeniem hepatocytów i zaburzeniami funkcji syntetycznych i metabolicznych narządu
• Kwasicy metabolicznej – będącej skutkiem zaburzeń procesów metabolicznych
• Encefalopatii – manifestującej się zaburzeniami świadomości, które mogą prowadzić do śpiączki
• Nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych – zwiększenia aktywności aminotransferaz, dehydrogenazy mleczanowej, zwiększonego stężenia bilirubiny oraz zmniejszenia stężenia protrombiny

Wymienione nieprawidłowości laboratoryjne typowo pojawiają się w okresie od 12 do 48 godzin po zażyciu toksycznej dawki paracetamolu.⁷

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku podejrzenia przedawkowania Fervex Junior konieczne jest podjęcie natychmiastowych działań terapeutycznych:⁸

1. Dekontaminacja przewodu pokarmowego – jeśli od zażycia nie upłynęła więcej niż godzina, należy wywołać wymioty. Następnie podać doustnie 60-100 g węgla aktywnego rozmieszanego z wodą, który adsorbuje pozostałe w przewodzie pokarmowym substancje czynne
2. Ocena ciężkości zatrucia – wiarygodnym parametrem jest oznaczenie stężenia paracetamolu we krwi. Korelacja tego stężenia z czasem, jaki upłynął od zażycia leku, stanowi kluczową wskazówkę dotyczącą konieczności i intensywności leczenia specyficznymi odtrutkami⁹
3. Leczenie przeciwodtrutkowe – w przypadku potwierdzenia przedawkowania lub przy braku możliwości oznaczenia stężenia paracetamolu, a podejrzeniu przyjęcia dużej dawki, należy wdrożyć intensywne leczenie odtrutkami:¹⁰
   • Podanie 2,5 g metioniny w warunkach przedszpitalnych
   • Kontynuacja terapii w warunkach szpitalnych za pomocą N-acetylocysteiny i/lub metioniny

Należy podkreślić, że leczenie przeciwodtrutkowe jest najskuteczniejsze w pierwszych 10-12 godzinach od zatrucia, aczkolwiek prawdopodobnie zachowuje skuteczność nawet po upływie 24 godzin.¹¹

Każdy przypadek przedawkowania leku Fervex Junior wymaga leczenia szpitalnego, w warunkach oddziału intensywnej terapii, ze względu na ryzyko ciężkiej niewydolności wątroby i innych zagrażających życiu powikłań.¹²

Objawy przedawkowania – zestawienie tabelaryczne