niedoczynność kory nadnerczy

Niedoczynność kory nadnerczy (inaczej choroba Addisona) to stan endokrynologiczny charakteryzujący się niewystarczającą produkcją hormonów kory nadnerczy, głównie kortyzolu i aldosteronu. Może mieć charakter pierwotny (spowodowany bezpośrednim uszkodzeniem nadnerczy) lub wtórny (wynikający z niedoboru ACTH produkowanego przez przysadkę mózgową).

Etiologia pierwotnej niedoczynności obejmuje najczęściej procesy autoimmunologiczne (80% przypadków w krajach rozwiniętych), zakażenia (np. gruźlica, grzybice), nowotwory oraz krwawienia do nadnerczy. Wtórna niedoczynność wiąże się z zaburzeniami osi podwzgórze-przysadka lub długotrwałą steroidoterapią.

Objawy rozwijają się powoli i niespecyficznie, co często opóźnia diagnozę. Typowe manifestacje to: przewlekłe zmęczenie, osłabienie mięśniowe, hipotonia, hiperpigmentacja skóry (tylko w pierwotnej niedoczynności), utrata apetytu, utrata masy ciała, hipoglikemia oraz zaburzenia elektrolitowe (hiponatremia, hiperkaliemia).

Diagnostyka obejmuje ocenę stężenia kortyzolu i ACTH w surowicy, test stymulacji ACTH (test synactenowy) oraz badania obrazowe nadnerczy. Leczenie polega na dożywotniej substytucji hormonalnej (hydrokortyzon, fludrokortyzon) i wymaga modyfikacji dawek w sytuacjach stresowych, choroby czy zabiegów operacyjnych.

Przełom nadnerczowy stanowi stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowego podania glikokortykosteroidów, płynów i elektrolitów. Edukacja pacjenta dotycząca samodostosowania dawek leków oraz postępowania w sytuacjach kryzysowych jest kluczowym elementem terapii.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przeciwwskazania – Medithyrox 75 mcg

Lewotyroksyna sodowa, aktywny składnik leku Medithyrox, jest syntetycznym hormonem tarczycy stosowanym w terapii zaburzeń endokrynologicznych. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do jej stosowania są nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze, a także nieleczone zaburzenia endokrynologiczne, takie jak niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność przysadki oraz nadczynność tarczycy. W tych stanach podanie lewotyroksyny może prowadzić do poważnych powikłań, w tym przełomu nadnerczowego lub tarczycowego. Ponadto, ze względu na wpływ leku na układ sercowo-naczyniowy, przeciwwskazane jest stosowanie Medithyrox u pacjentów po świeżo przebytym zawale mięśnia sercowego, z ostrym zapaleniem mięśnia sercowego lub zapaleniem osierdzia, gdyż może to pogorszyć rokowanie i stan kliniczny.
hormon tarczycy, indeks terapeutyczny, lek przeciwtarczycowy, lewotyroksyna sodowa, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na lewotyroksynę, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność przysadki, niedoczynność tarczycy płodu, przełom nadnerczowy, przełom tarczycowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, terapia skojarzona, tyreotoksykoza, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Euthyrox N 50

Przed rozpoczęciem terapii lewotyroksyną konieczne jest wykluczenie lub odpowiednie leczenie współistniejących schorzeń, takich jak niewydolność wieńcowa, dławica piersiowa, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność przysadki, niedoczynność kory nadnerczy oraz autonomiczna czynność tarczycy, które mogą zwiększać ryzyko powikłań. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, rozpoczynając terapię od niskich dawek i stopniowo je zwiększając, przy częstym monitorowaniu stężeń TSH, fT3 i fT4, aby uniknąć indukcji nadczynności tarczycy i pogorszenia stanu klinicznego. U chorych z ryzykiem zaburzeń psychotycznych wskazane jest ścisłe monitorowanie stanu psychicznego w początkowej fazie leczenia, a w przypadku wtórnej niedoczynności tarczycy – ustalenie etiologii i leczenie ewentualnej niedoczynności kory nadnerczy przed wdrożeniem substytucji lewotyroksyną, aby zapobiec przełomowi nadnerczowemu.
autonomiczna czynność tarczycy, dławica piersiowa, hormon tarczycy, lewotyroksyna, mała dawka, miażdżyca naczyń, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność przysadki, niewydolność serca, niewydolność wieńcowa, przełom nadnerczowy, stężenie TSH, terapia substytucyjna lewotyroksyną, wtórna niedoczynność tarczycy, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Medithyrox

Przed rozpoczęciem terapii lewotyroksyną sodową preparatem Medithyrox konieczne jest przeprowadzenie szczegółowej diagnostyki w celu wykluczenia lub leczenia współistniejących schorzeń, zwłaszcza układu sercowo-naczyniowego (niewydolność wieńcowa, dławica piersiowa, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze) oraz zaburzeń endokrynologicznych (niedoczynność przysadki, niedoczynność kory nadnerczy, autonomiczna czynność tarczycy). U pacjentów z ryzykiem zaburzeń psychotycznych zaleca się rozpoczęcie terapii od niskich dawek z powolnym zwiększaniem, z dokładnym monitorowaniem stanu klinicznego. Szczególną ostrożność należy zachować u chorych z niewydolnością serca lub zaburzeniami rytmu serca, unikając farmakologicznie indukowanej nadczynności tarczycy i często kontrolując stężenia hormonów tarczycy w surowicy.
autonomiczna czynność tarczycy, dławica piersiowa, hipertyreoza, hormon tarczycy, lek przeciwtarczycowy, lewotyroksyna sodowa, miażdżyca naczyń, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność przysadki, niewydolność serca, niewydolność wieńcowa, osteoporoza, przełom nadnerczowy, scyntygrafia supresyjna, stężenie hormonów tarczycy, tachykardia, test TRH, tyreoliberyna, układ sercowo-naczyniowy, wtórna niedoczynność tarczycy, zaburzenie endokrynologiczne, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie rytmu serca
Leksykon substancji czynnych
Hydrokortyzon – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Hydrokortyzon, glikokortykosteroid o szerokim spektrum zastosowań, powinien być stosowany pod ścisłą kontrolą specjalistów, zwłaszcza okulologów i otolaryngologów w przypadku preparatów miejscowych do oczu i uszu. Zaleca się ograniczenie stosowania do maksymalnie 7 dni bez konsultacji lekarskiej, aby zmniejszyć ryzyko nadkażeń bakteryjnych i grzybiczych. U dzieci terapia powinna być stosowana wyłącznie w sytuacjach bezwzględnej konieczności, z uwagi na ryzyko zahamowania wzrostu i rozwoju oraz zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Preparaty nie powinny być aplikowane na zdrową skórę, powieki ani w przypadku perforacji błony bębenkowej. Wchłanianie hydrokortyzonu jest zwiększone w obszarach o cienkiej warstwie rogowej, na uszkodzoną skórę, pod opatrunkiem okluzyjnym oraz u dzieci, co może prowadzić do ogólnoustrojowych działań niepożądanych, takich jak zespół Cushinga czy zahamowanie czynności kory nadnerczy.
centralna chorioretinopatia surowicza, CSCR, cukrzyca, glikokortykosteroid, gruźlica prosówkowa, hipokaliemia, hydrokortyzon, immunoglobulina, jaskra, kardiomiopatia przerostowa, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, łuszczyca krostkowa, marskość wątroby, miastenia, nadkażenie bakteryjne i grzybicze, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność tarczycy, nieostre widzenie, niewydolność nerek, opatrunek okluzyjny, opryszczka oka, ospa wietrzna, osteoporoza, ostra niewydolność kory nadnerczy, ostry stan zapalny skóry, padaczka, perforacja błony bębenkowej, perforacja rogówki, półpasiec, psychoza maniakalno-depresyjna, psychoza steroidowa, reakcja uczuleniowa, rozstęp skórny, trądzik posteroidowy, uchyłkowatość jelit, utajona gruźlica, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakrzepowe zapalenie żył, zastoinowa niewydolność krążenia, zespół Cushinga, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Levothyroxine Accord 200 mcg

Levothyroxine Accord, zawierający lewotyroksynę sodową, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym barwniki takie jak żółcień pomarańczowa (E 110, obecna w dawkach 25 μg, 100 μg i 125 μg), czerwień Allura AC (E 129, w dawkach 75 μg, 112 μg, 125 μg i 200 μg) oraz tartrazyna (E 102, w dawkach 88 μg i 100 μg). Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nieleczoną niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność przysadki, nieleczoną nadczynność tarczycy oraz ostre stany kardiologiczne, takie jak świeżo przebyty zawał mięśnia sercowego, myocarditis i pancarditis, ze względu na ryzyko nasilenia objawów i pogorszenia rokowania. Szczególną ostrożność należy zachować u kobiet w ciąży z nadczynnością tarczycy, gdzie jednoczesne stosowanie lewotyroksyny i leków przeciwtarczycowych jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko niedoczynności tarczycy u płodu.
barwnik spożywczy, choroba wieńcowa, czerwień Allura AC, lek przeciwtarczycowy, lewotyroksyna sodowa, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność przysadki, przełom nadnerczowy, przełom tarczycowy, tartrazyna, tyreotoksykoza, zaburzenia czynności nadnerczy, zaburzenia rytmu serca, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie wszystkich warstw serca, zawał mięśnia sercowego, żółcień pomarańczowa
Leksykon substancji czynnych
Rytonawir – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Rytonawir jest inhibitorem proteazy stosowanym w terapii zakażenia HIV-1, pełniącym rolę zarówno leku przeciwretrowirusowego, jak i wzmacniacza farmakokinetycznego innych inhibitorów proteazy. Nie powoduje wyleczenia HIV ani AIDS, a u pacjentów mogą występować zakażenia oportunistyczne. Lek jest przeciwwskazany u osób z ciężkim lub niewyrównanym zaburzeniem czynności wątroby, a u pacjentów z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu B lub C istnieje zwiększone ryzyko ciężkich reakcji hepatotoksycznych. W trakcie terapii należy monitorować czynność wątroby, zwłaszcza że już po 7 dniach leczenia obserwowano wzrost aktywności aminotransferaz i bilirubiny. Klirens nerkowy rytonawiru jest nieistotny, jednak u pacjentów leczonych jednocześnie fumaranu dizoproksylu tenofowiru odnotowano przypadki niewydolności nerek i zespołu Fanconiego, co wymaga monitorowania funkcji nerek. U pacjentów z hemofilią typu A i B obserwowano zwiększone krwawienia, a także przypadki zapalenia trzustki, szczególnie przy hipertriglicerydemii, co wymaga uwagi klinicznej i ewentualnego przerwania terapii.
AIDS, aminotransferazy, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, blok przedsionkowo-komorowy, choroba Gravesa-Basedowa, CYP3A, cytomegalia, hemofilia, hiperbilirubinemia, hipertriglicerydemia, HIV-1, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy, klirens nerkowy, kwasica ketonowa, martwica kości, nadciśnienie płucne, niedoczynność kory nadnerczy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, pneumocystoza, rabdomioliza, tenofowir, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenia erekcji, zakażenia oportunistyczne, zapalenie trzustki, zespół Cushinga, zespół Fanconiego, zespół rekonstytucji immunologicznej
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Hygroton 50 mg

Chlortalidon, substancja czynna leku Hygroton w dawce 50 mg, jest tiazydopodobnym diuretykiem sulfonamidowym, którego stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na chlortalidon lub inne pochodne sulfonamidowe, bezmoczem, ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), ciężką niewydolnością wątroby oraz u kobiet w ciąży z nadciśnieniem tętniczym. Ponadto, niezalecane jest stosowanie u osób z oporną hipokaliemią, hiponatremią, hiperkalcemią, objawową hiperurykemią, a także u pacjentów z nieleczoną chorobą Addisona. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko reakcji alergicznych, zwłaszcza u pacjentów z alergią na sulfonamidy, oraz na możliwość nasilenia zaburzeń elektrolitowych i metabolicznych, które mogą prowadzić do poważnych powikłań klinicznych, takich jak zaburzenia rytmu serca, encefalopatia wątrobowa czy zaostrzenie dny moczanowej.
alergia na sulfonamidy, bezmocz, chlortalidon, choroba Addisona, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność wątroby, diuretyk tiazydopodobny, dna moczanowa, encefalopatia wątrobowa, hiperkalcemia, hiperurykemia objawowa, hipoglikemia, hipokaliemia oporna na leczenie, hiponatremia, kalcyfikacja tkanek miękkich, klirens kreatyniny, lek moczopędny, nadciśnienie ciążowe, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na chlortalidon, niedoczynność kory nadnerczy, pochodna sulfonamidowa, przełom nadnerczowy, reakcja krzyżowa, skaza moczanowa, toksyczność litu, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zatrucie litem, złóg moczanowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Eferox

Lewotyroksyna sodowa zawarta w preparacie Eferox wymaga ścisłego przestrzegania środków ostrożności ze względu na ryzyko indukcji nadczynności tarczycy oraz poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi (choroba wieńcowa, dławica piersiowa, niewydolność serca, tachyarytmie) oraz u osób z niedoczynnością kory nadnerczy, cukrzycą, moczówką prostą czy padaczką. Zaleca się rozpoczęcie terapii od niskich dawek i stopniowe ich zwiększanie, z regularnym monitorowaniem stężeń hormonów tarczycy i funkcji serca (w tym EKG u pacjentów z podejrzeniem choroby sercowo-naczyniowej). Szczególną ostrożność należy zachować u kobiet w ciąży, pacjentów z rakiem tarczycy, a także u osób z zaburzeniami wchłaniania oraz u niemowląt przedwcześnie urodzonych. W przypadku zmiany preparatu zawierającego lewotyroksynę konieczne jest ścisłe monitorowanie kliniczne i laboratoryjne, aby uniknąć destabilizacji funkcji tarczycy.
biotyna, choroba wieńcowa serca, cukrzyca, dławica piersiowa, lewotyroksyna, łysienie, miażdżyca, moczówka prosta, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, napad padaczkowy, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność przysadki, niedoczynność tarczycy, niewydolność serca, obrzęk śluzowaty, ośrodkowa niedoczynność tarczycy, osteoporoza, padaczka, przełom nadnerczowy, scyntygrafia, tachyarytmia, terapia substytucyjna, test hamowania tarczycy, test TRH, zapaść krążeniowa, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Pabi-Dexamethason 500 mcg

Deksametazon, jako glikokortykosteroid o wysokiej zdolności przenikania przez barierę łożyskową, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach wskazują na ryzyko rozszczepów podniebienia, opóźnienia wzrostu płodu, zaburzeń rozwoju mózgu oraz ogólnego zahamowania rozwoju, choć brak jest jednoznacznych dowodów na zwiększenie częstości tych wad u ludzi. Długotrwałe lub częste podawanie deksametazonu może zwiększać ryzyko opóźnienia rozwoju płodu, a także niedoczynności kory nadnerczy u noworodków, co wynika z wpływu leku na oś podwzgórze-przysadka-nadnercza. Decyzja o terapii powinna być indywidualna, oparta na analizie korzyści i ryzyka, stosując lek wyłącznie wtedy, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne zagrożenia dla płodu.
bariera łożyskowa, czynność kory nadnerczy, deksametazon, glikokortykosteroid, gospodarka wodno-elektrolitowa, kortykosteroid, niedoczynność kory nadnerczy, opóźnienie wzrostu płodu, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, przenikanie do mleka, przenikanie przez łożysko, reakcja na stres, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, zaburzenia rozwoju mózgu, zahamowanie rozwoju płodu
Leksykon substancji czynnych
Fentanyl – Działania niepożądane

Fentanyl, silny opioid stosowany w leczeniu bólu przewlekłego i przebijającego, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od formy podania, dawki oraz indywidualnych cech pacjenta. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) obejmują nudności (35,7%), wymioty (23,2%), zaparcia (23,1%), senność (15,0%), zawroty głowy (13,1%) oraz ból głowy (11,8%). U dzieci i młodzieży profil jest podobny, choć z nieco inną częstością występowania objawów, np. wymioty 33,9%, nudności 23,5%, ból głowy 16,3%. Najpoważniejszymi powikłaniami są depresja oddechowa, depresja krążeniowa, niedociśnienie tętnicze i wstrząs, które wymagają ścisłego monitorowania, zwłaszcza u opioidowo-naïwnych, osób starszych oraz pacjentów z chorobami układu oddechowego. Depresja oddechowa może manifestować się hipowentylacją, bezdechem, a nawet zatrzymaniem oddechu i wymaga natychmiastowego leczenia antagonistami opioidów, np. naloksonem.
bezdech, ból przebijający, ból przewlekły, depresja krążeniowa, depresja oddechowa, dezorientacja, drżenie, dyspepsja, działania niepożądane, euforia, fentanyl, halucynacje, hipogonadyzm, jadłowstręt, lek opioidowy, lek przeciwwymiotny, majaczenie, mioza, nalokson, niedobór androgenów, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niedoczynność kory nadnerczy, niedrożność jelit, objawy neuropsychiatryczne, opioidy, ośrodkowy układ nerwowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowo-przełykowy, skurcz krtani, skurcz oskrzeli, środek przeczyszczający, stan splątania, wstrząs, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia erekcji, zaburzenia lękowe, zaburzenia świadomości, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zatrzymanie moczu, zatrzymanie oddychania, zawroty głowy, zespół odstawienia, zespół odstawienia noworodków
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Genotropin 12

Leczenie somatropiną (Genotropin) wymaga prowadzenia terapii przez lekarzy z odpowiednimi kwalifikacjami, z uwzględnieniem maksymalnej zalecanej dawki dobowej w celu minimalizacji działań niepożądanych. Terapia wpływa na metabolizm glukozy, zmniejszając wrażliwość na insulinę, co wymaga ścisłego monitorowania pacjentów z cukrzycą, nietolerancją glukozy lub czynnikami ryzyka cukrzycy. Należy kontrolować funkcję tarczycy, gdyż somatropina zwiększa konwersję T4 do T3, co może ujawnić subkliniczną niedoczynność tarczycy. U pacjentów z niedoczynnością kory nadnerczy konieczne może być dostosowanie dawki glikokortykosteroidów. U kobiet stosujących doustną terapię estrogenową dawka somatropiny może wymagać korekty w celu utrzymania prawidłowego stężenia IGF-I. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów po chorobach nowotworowych, zwłaszcza po napromienianiu głowy, ze względu na ryzyko wtórnych guzów wewnątrzczaszkowych i białaczki.
bezdech senny, białaczka, cukrzyca, czynność tarczycy, dehydrogenaza 11 β-hydroksysteroidowa, doustny test tolerancji glukozy, dysplazja nasady kości udowej, glikokortykosteroid, guz wewnątrzczaszkowy, hormon wzrostu, IGF-I, IGF-I/IGFBP-3, kortyzol, kwasica, meta-krezol, nadciśnienie śródczaszkowe, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadczynność przytarczyc, napromienianie głowy, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność przysadki, niedoczynność tarczycy, nietolerancja glukozy, nocna oksymetria, obrzęk nerwu wzrokowego, obturacja dróg oddechowych, oponiak, opóźnienie wzrastania wewnątrzmacicznego, polisomnografia, przeszczepienie nerki, przewlekła niewydolność nerek, rogowacenie ciemne, skolioza, skrzywienie kręgosłupa, somatropina, terapia estrogenowa, trójjodotyronina, tyroksyna, wrażliwość na insulinę, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zespół Pradera-Williego, zespół Silver-Russela
Leksykon substancji czynnych
Kwas fusydynowy – Działania niepożądane

Kwas fusydynowy, stosowany miejscowo w leczeniu zakażeń skóry, charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa, z częstością działań niepożądanych około 2,3% w badaniach klinicznych obejmujących ponad 4700 pacjentów. Najczęściej obserwuje się przemijające reakcje skórne, takie jak świąd, wysypka, podrażnienie, ból i uczucie pieczenia w miejscu aplikacji, występujące u mniej niż 1% pacjentów. Preparaty złożone zawierające kortykosteroidy (np. betametazon, hydrokortyzon) wykazują wyższą częstość działań niepożądanych, sięgającą około 5%, w tym reakcje nadwrażliwości (częstość niezbyt częsta do rzadka), zapalenie spojówek (rzadko) oraz nieostre widzenie (częstość nieznana). Działania niepożądane kortykosteroidów obejmują m.in. atrofię skóry, teleangiektazje, rozstępy, zapalenie mieszków włosowych, depigmentację, jaskrę oraz supresję nadnerczy, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu miejscowym i w okolicy oczu.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atrofia skóry, betametazon, ciśnienie wewnątrzgałkowe, depigmentacja, hydrokortyzon, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, kwas fusydynowy, niedoczynność kory nadnerczy, obrzęk naczynioruchowy, okołoustne zapalenie skóry, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, rozstęp skórny, supresja nadnerczy, teleangiektazja, trądzik różowaty, wybroczyna, wyprysk, wysypka grudkowa, wysypka krostkowa, wysypka pęcherzykowa, wysypka plamisto-grudkowa, wysypka rumieniowa, wysypka uogólniona, zakażenie skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie spojówek
Leksykon chorób i schorzeń
Hiponatremia – Patofizjologia i mechanizm

Hiponatremia, definiowana jako stężenie sodu w surowicy <135 mmol/l, jest najczęstszym zaburzeniem elektrolitowym u hospitalizowanych pacjentów i wiąże się ze zwiększoną śmiertelnością, zwłaszcza przy ostrym lub ciężkim przebiegu. Patogeneza hiponatremii opiera się na zaburzeniach gospodarki wodnej, gdzie dochodzi do względnego nadmiaru wody względem sodu. Kluczową rolę odgrywa wazopresyna (ADH), której nieprawidłowa sekrecja lub zwiększona wrażliwość receptorów V2 w kanalikach zbiorczych nerek prowadzi do nadmiernej retencji wody i rozcieńczenia sodu. Najczęstszą przyczyną hiponatremii euwolmicznej jest zespół nieadekwatnego wydzielania ADH (SIADH), charakteryzujący się niekontrolowanym wydzielaniem ADH niezależnie od osmolalności osocza. Inne formy hiponatremii obejmują hipowolemiczną (utrata sodu przewyższa utratę wody) oraz hiperwolemiczną (wzrost zarówno sodu, jak i wody, ale z przewagą wody), typową dla niewydolności serca, marskości wątroby czy zespołu nerczycowego. Warto podkreślić, że prawidłowa osmolalność osocza mieści się w zakresie 275-290 mOsm/kg, a nerki mogą wydalić do 15-20 litrów wolnej wody dziennie, co jest kluczowe dla utrzymania homeostazy wodno-elektrolitowej.
akwaporyny, baroreceptory, diuretyki tiazydowe, gospodarka wodna, hiponatremia, hiponatremia euwolemiczna, hiponatremia hiperwolemiczna, hiponatremia hipowolemiczna, hiponatremia polekowa, hormon antydiuretyczny, interleukina-6, kortykoliberyna, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność kory nadnerczy, osmolalność osocza, polidypsja, polidypsja psychogenna, potomania piwna, przedsionkowy peptyd natriuretyczny, receptor V2, SIADH, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wazopresyna, zaburzenia elektrolitowe, zatrucie wodne, zespół Guillaina-Barrégo, zespół nerczycowy
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Euthyrox N 137 mcg 137 mcg

Lewotyroksyna sodowa w dawce 137 µg, zawarta w preparacie Euthyrox N, posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnie przeciwwskazane jest stosowanie leku u pacjentów z nadwrażliwością na lewotyroksynę lub substancje pomocnicze. Ponadto, terapia wymaga uprzedniego wyrównania nieleczonych stanów endokrynologicznych, takich jak niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność przysadki oraz nadczynność tarczycy, aby uniknąć poważnych powikłań metabolicznych, w tym przełomu nadnerczowego i tarczycowego. Wskazane jest także wykluczenie ostrych stanów kardiologicznych, takich jak świeżo przebyty zawał mięśnia sercowego, ostre zapalenie mięśnia sercowego oraz pancarditis, ze względu na ryzyko nasilenia niedokrwienia i pogorszenia przebiegu choroby.
Euthyrox N, lek przeciwtarczycowy, lewotyroksyna sodowa, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na lewotyroksynę, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność przysadki, niedoczynność tarczycy płodu, pancarditis, powikłanie, powikłanie kardiologiczne, powikłanie metaboliczne, przełom nadnerczowy, przełom tarczycowy, przysadka mózgowa, reakcja alergiczna, układ endokrynologiczny, układ sercowo-naczyniowy, wywiad alergologiczny, zaburzenie rozwojowe, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie serca, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Działania niepożądane – Encorton 1 mg

Prednizon, jako glikokortykosteroid, wywołuje liczne działania niepożądane, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu. Do najważniejszych należą zaburzenia endokrynologiczne, takie jak wtórna niedoczynność kory nadnerczy i przysadki (zwłaszcza przy dawkach >5 mg/dobę), zespół Cushinga, zahamowanie wzrostu u dzieci, nieregularności cyklu miesiączkowego oraz zaburzenia metabolizmu węglowodanów, w tym hiperglikemia i ujawnienie cukrzycy. Ponadto obserwuje się ujemny bilans azotowy, glukozurię, wzrost masy ciała związany z retencją płynów i zwiększonym łaknieniem, a także ryzyko zespołów zakrzepowo-zatorowych. Zaburzenia psychiczne, występujące u 15-50% pacjentów, pojawiają się najczęściej w pierwszych dwóch tygodniach terapii, zwłaszcza przy dawkach około 40 mg/dobę, manifestując się objawami schizofrenii, manii lub majaczenia. Wśród powikłań neurologicznych wymienia się wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego, drgawki, zawroty głowy i bóle głowy.
alergiczne zapalenie skóry, aseptyczna martwica głowy kości udowej, bradykardia, ciśnienie śródgałkowe, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, cukrzyca, dyspepsja, fenotiazyna, glukozuria, gospodarka wodno-elektrolitowa, guz mózgu rzekomy, hiperglikemia, hiperhidroza, hipokaliemia, hirsutyzm, jaskra, katabolizm białek, kompresyjne złamanie kręgosłupa, kortykosteroid, metabolizm węglowodanów, miopatia steroidowa, nadciśnienie, niedoczynność kory nadnerczy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, osteoporoza, owrzodzenie, perforacja jelita, pokrzywka, prednizon, reakcja anafilaktyczna, rumień, schizofrenia, tarcza zastoinowa, trądzik steroidowy, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, twarz księżycowata, układ odpornościowy, wrzód trawienny, wybroczyna, wytrzeszcz, zaćma podtorebkowa tylna, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zasadowica hipokaliemiczna, zastoinowa niewydolność krążenia, zatorowość płucna, zespół Cushinga, zespół zakrzepowo-zatorowy
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Phoxilium 1,2 mmol/l

Phoxilium to roztwór stosowany w hemodializie i hemofiltracji, zawierający 4,00 mmol/l potasu, 30,0 mmol/l wodorowęglanu, 1,20 mmol/l wodorofosforanu, 1,25 mmol/l wapnia, 0,600 mmol/l magnezu, 140,0 mmol/l sodu oraz 115,9 mmol/l chlorków. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki, hiperkaliemią, alkalozą metaboliczną oraz hiperfosfatemią, ze względu na ryzyko pogłębienia zaburzeń elektrolitowych i kwasowo-zasadowych. Dodatkowo, przeciwwskazania wynikają z procedury dializacyjnej, obejmując niewydolność nerek z nasilonym hiperkatabolizmem, niewystarczające ciśnienie tętnicze w dostępie naczyniowym oraz wysokie ryzyko krwotoku przy antykoagulacji ogólnoustrojowej.
alkaloza metaboliczna, antykoagulacja, bloker receptora angiotensyny, chlorek magnezu, chlorek wapnia, fosforan disodu, funkcja nerek, hemodializa i hemofiltracja, hemofiltracja, hiperchloremia, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperkatabolizm, hipermagnezemia, hipernatremia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kalcyfikacja tkanek miękkich, lek moczopędny oszczędzający potas, nadwrażliwość na składniki leku, niedoczynność kory nadnerczy, niestabilność hemodynamiczna, powikłanie krwotoczne, równowaga kwasowo-zasadowa, stan hemodynamiczny, substancja czynna, uremia, wodorowęglan sodu, zaburzenia czynności przytarczyc, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dexaven 4 mg/ml

Dawkowanie deksametazonu (Dexaven) powinno być indywidualizowane w zależności od wskazań klinicznych, stanu pacjenta oraz odpowiedzi na terapię. Standardowa dawka u dorosłych wynosi 4-16 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 32 mg/dobę w wyjątkowych sytuacjach, a dawka jednorazowa mieści się w zakresie 4-8 mg. W stanach nagłych, takich jak wstrząs anafilaktyczny czy ostry atak astmy, stosuje się wyższe dawki. W leczeniu obrzęku mózgu zaleca się dawkę początkową 10 mg dożylnie, następnie 4 mg domięśniowo co 6 godzin, z odpowiedzią terapeutyczną w ciągu 12-24 godzin i stopniowym odstawianiem po 5-7 dniach. W profilaktyce nudności i wymiotów indukowanych chemioterapią stosuje się 8-20 mg dożylnie przed terapią, z możliwością podania dodatkowej dawki po 24-72 godzinach. W leczeniu COVID-19 rekomendowana dawka to 6 mg dożylnie na dobę przez maksymalnie 10 dni, zarówno u dorosłych, jak i u młodzieży powyżej 12 lat. Dawkowanie u dzieci wynosi 0,2-0,4 mg/kg masy ciała na dobę, a u pacjentów geriatrycznych wymagana jest szczególna ostrożność ze względu na ryzyko działań niepożądanych.
chemioterapia i radioterapia, cukrzyca, deksametazon fosforan, dysfagia, działanie niepożądane, glikokortykosteroid, hipokaliemia, leczenie COVID-19, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność kory nadnerczy, nudności i wymioty, obrzęk mózgu, osteoporoza, ostry atak astmy, pacjent geriatryczny, podanie dostawowe, podanie nasiękowe, stan zapalny, terapia przeciwnowotworowa, wlew kroplowy, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapaść sercowo-naczyniowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Corhydron 25

Hydrokortyzon w preparacie Corhydron wymaga szczególnej ostrożności ze względu na jego działanie ogólnoustrojowe i potencjalne działania niepożądane. Podczas terapii należy unikać szczepień z powodu osłabionej odpowiedzi immunologicznej oraz monitorować ryzyko zakażeń, zwłaszcza ospy wietrznej, która może przebiegać ciężko i wymagać podania immunoglobuliny VZIG w ciągu 10 dni od ekspozycji. U pacjentów z gruźlicą stosowanie hydrokortyzonu powinno być ograniczone do przypadków piorunującej gruźlicy prosówkowej, a w przypadku utajonej gruźlicy konieczna jest obserwacja i ewentualne leczenie przeciwprątkowe. Nagłe odstawienie leku po długotrwałej terapii może prowadzić do ostrej niewydolności kory nadnerczy, dlatego dawkę należy zwiększyć w sytuacjach stresowych, urazach lub zabiegach chirurgicznych. Dożylne podanie hydrokortyzonu powinno trwać 1-10 minut, aby zmniejszyć ryzyko działań niepożądanych, a u pacjentów z nadwrażliwością na leki należy zachować szczególną ostrożność ze względu na ryzyko reakcji uczuleniowych.
centralna chorioretinopatia surowicza, cukrzyca, glikokortykosteroid, gruźlica prosówkowa, gruźlica utajona, hipokaliemia, hydrokortyzon, immunoglobulina, jaskra, kardiomiopatia przerostowa, leczenie przeciwprątkowe, lek przeciwgruźliczy, marskość wątroby, miastenia, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na tuberkulinę, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, odpowiedź immunologiczna, opryszczka oka, ospa wietrzna, osteoporoza, ostra niewydolność kory nadnerczy, owrzodzenie błony śluzowej, padaczka, perforacja rogówki, półpasiec, przeciwciała, psychoza maniakalno-depresyjna, psychoza steroidowa, reakcja uczuleniowa, reakcja zapalna, uchyłkowatość jelit, układ odpornościowy, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaćma, zakażenie grzybicze, zakażenie ropne, zakrzepowe zapalenie żył, zastoinowa niewydolność krążenia
Leksykon substancji czynnych
Disodu fosforan bezwodny – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Disodu fosforan bezwodny, obecny w preparacie Coloclear w dawce 398 mg na tabletkę, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich zaburzeń elektrolitowych, zwłaszcza u pacjentów geriatrycznych oraz osób z niewydolnością nerek, ostrą nefropatią fosforanową, zaburzeniami rytmu serca, kardiomiopatią czy po niedawnym zawale mięśnia sercowego lub operacji serca. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest dokładne zbadanie stosunku korzyści do ryzyka oraz wykluczenie przeciwwskazań. Monitorowanie stężeń elektrolitów (sodu, potasu, wapnia, chlorków, dwuwęglanów, fosforanów) oraz parametrów nerkowych (mocznika, kreatyniny) jest obligatoryjne zarówno przed, jak i po zakończeniu leczenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów przyjmujących leki moczopędne, inhibitory ACE, blokery ARB oraz NLPZ, które mogą nasilać zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej i funkcji nerek.
antagonista receptora angiotensyny, bloker ARB, cukrzyca, disodu fosforan bezwodny, diuretyk, hiponatremia, hipowolemia, ileostomia, inhibitor ACE, insulina, kardiomiopatia, kolostomia, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, nadciśnienie tętnicze, napad toniczno-kloniczny, niedociśnienie, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność tarczycy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, NLPZ, odwodnienie, ostra nefropatia fosforanowa, pacjent geriatryczny, pomostowanie tętnic wieńcowych, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zespół SIADH, zwolniona perystaltyka jelit
Leksykon leków
Działania niepożądane – Medoxa 20 mg

Produkt leczniczy Medoxa zawiera prednizon w dawkach od 1 mg do 50 mg w formie tabletek. Działania niepożądane są ściśle zależne od dawki i czasu leczenia – terapia substytucyjna niesie niskie ryzyko, natomiast długotrwałe lub wysokodawkowe stosowanie prednizonu znacząco zwiększa spektrum i nasilenie działań niepożądanych. Prednizon może powodować immunosupresję, maskowanie infekcji oraz zwiększoną podatność na zakażenia wirusowe, bakteryjne, grzybicze i pasożytnicze, w tym aktywację węgorczycy. Wśród poważnych reakcji immunologicznych wymienia się reakcje alergiczne i anafilaktyczne z zaburzeniami rytmu serca, skurczem oskrzeli i zapaścią krążeniową. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do zespołu Cushinga, niedoczynności kory nadnerczy, zaburzeń metabolicznych (retencja sodu, hipokaliemia, cukrzyca, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia), a także zaburzeń hematologicznych (leukocytoza, limfopenia, eozynopenia, policytemia).
aseptyczna martwica kości, atrofia mięśni, bradykardia, brak miesiączki, drgawki, eozynopenia, farmakoterapia, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hiperwolemia, hirsutyzm, impotencja, jaskra, kruchość naczyń, krwawienie z żołądka, leukocytoza, limfopenia, maskowanie infekcji, miażdżyca, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność kory nadnerczy, nietolerancja glukozy, obrzęk, osteoporoza, owrzodzenie rogówki, padaczka, policytemia, prednizon, reakcja anafilaktyczna, rozstępy skórne, rzekomy guz mózgu, skurcz oskrzeli, teleangiektazje, terapia substytucyjna, trądzik steroidowy, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, twarz księżycowata, węgorczyca, wrzód jelita, wrzód żołądka, wybroczyny, wydalanie potasu, zaburzenie odporności, zaćma, zakażenie wirusowe, zakrzepica, zanik skóry, zapalenie naczyń, zapalenie oka, zapalenie ścięgna, zapalenie trzustki, zapaść krążeniowa, zatrzymanie sodu, zerwanie ścięgna, zespół Cushinga
Leksykon leków
Przedawkowanie – Flixonase 50 mcg/dawkę inh.

Flutykazon propionian, substancja czynna leku Flixonase (50 µg/dawkę) w formie aerozolu do nosa, wykazuje ograniczone ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych przy krótkotrwałym stosowaniu wysokich dawek donosowych. Badania kliniczne potwierdzają, że podawanie dawki 2 mg dwa razy na dobę (co stanowi 40-krotność standardowej dawki) przez 7 dni u zdrowych ochotników nie wpływało negatywnie na funkcjonowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Niemniej jednak, długotrwałe stosowanie dawek przekraczających zalecane wartości może prowadzić do zahamowania czynności tej osi, skutkując niedoczynnością kory nadnerczy, objawiającą się zmęczeniem, osłabieniem i obniżeniem ciśnienia tętniczego.
aerozol do nosa, działanie niepożądane, Flixonase, flutykazon propionian, kortykosteroid, niedobór kortyzolu, niedoczynność kory nadnerczy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, przedawkowanie leku, wydzielanie kortyzolu, zahamowanie czynności nadnerczy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Althyxin

Przed rozpoczęciem terapii hormonami tarczycy, takimi jak lewotyroksyna, konieczne jest wykluczenie lub odpowiednie leczenie współistniejących schorzeń, w tym niewydolności wieńcowej, dławicy piersiowej, miażdżycy, nadciśnienia tętniczego, niewydolności przysadki oraz niedoczynności kory nadnerczy. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z grup ryzyka zaburzeń psychotycznych, u których terapia powinna rozpoczynać się od niskich dawek z powolnym zwiększaniem, a także na osoby z niewydolnością serca lub zaburzeniami rytmu serca, gdzie nawet minimalna nadczynność tarczycy może być niebezpieczna. W przypadku wtórnej niedoczynności tarczycy i współistniejących zaburzeń kory nadnerczy, leczenie substytucyjne kory nadnerczy musi być wdrożone przed rozpoczęciem terapii lewotyroksyną, aby zapobiec ostrej niewydolności nadnerczy. Diagnostyka autonomicznej czynności tarczycy powinna obejmować test z tyreoliberyną (TRH) lub scyntygrafię supresyjną.
amina sympatykomimetyczna, autonomiczna czynność tarczycy, biotyna, brak laktazy, dławica piersiowa, eutyreoza, hipertyreoza, hormon tarczycy, leczenie substytucyjne, lek przeciwtarczycowy, lek przeciwzakrzepowy, lewotyroksyna, miażdżyca naczyń, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedoczynność kory nadnerczy, nietolerancja galaktozy, niewydolność przysadki, niewydolność serca, niewydolność wieńcowa, orlistat, osteoporoza, ostra niewydolność kory nadnerczy, scyntygrafia supresyjna, tachykardia, test TRH, wtórna niedoczynność tarczycy, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie rytmu serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Medoxa 30 mg

Lek Medoxa zawierający prednizon w dawkach od 1 mg do 50 mg wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie są silnie zależne od dawki oraz czasu trwania terapii. W terapii substytucyjnej ryzyko działań niepożądanych jest niskie, natomiast w farmakoterapii mogą wystąpić liczne powikłania, w tym maskowanie objawów zakażeń (wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych, pasożytniczych i oportunistycznych), co może prowadzić do ich nasilenia lub reaktywacji, np. węgorczycy. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się leukocytozę, limfopenię, eozynopenię oraz policytemię. Prednizon może wywoływać reakcje alergiczne, w tym ciężkie anafilaksje, oraz osłabiać odpowiedź immunologiczną. Endokrynologicznie może indukować niedoczynność kory nadnerczy i zespół Cushinga, a także zaburzenia metaboliczne takie jak retencja sodu z obrzękami, hipokaliemia, hiperglikemia, cukrzyca, hipercholesterolemia i hipertriglicerydemia. W sferze psychicznej obserwuje się zaburzenia nastroju, psychozy, manię, omamy, niepokój i myśli samobójcze.
aseptyczna martwica kości, atrofia mięśni, bradykardia, brak miesiączki, eozynopenia, farmakoterapia, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hiperwolemia, hirsutyzm, jaskra, krwawienie z żołądka, leukocytoza, limfopenia, maskowanie zakażeń, miopatia, napad drgawkowy, niedoczynność kory nadnerczy, osteoporoza, owrzodzenie rogówki, policytemia, prednizon, reakcja anafilaktyczna, rozstępy skórne, rzekomy guz mózgu, skurcz oskrzeli, teleangiektazja, terapia substytucyjna, trądzik różowaty, trądzik steroidowy, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, twarz księżycowata, węgorczyca, zaburzenie rytmu serca, zaćma, zakażenie grzybicze, zakrzepica, zapalenie naczyń, zapalenie ścięgna, zapalenie trzustki, zapaść krążeniowa, zerwanie ścięgna, zespół Cushinga
Leksykon substancji czynnych
Kwas fusydynowy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Kwas fusydynowy, stosowany miejscowo w dermatologii, wymaga ograniczenia czasu terapii do maksymalnie 14 dni, zwłaszcza w preparatach złożonych z kortykosteroidami (np. betametazon, hydrokortyzon), aby minimalizować ryzyko rozwoju oporności bakterii, w tym Staphylococcus aureus, oraz zapobiegać maskowaniu objawów zakażeń opornych drobnoustrojów. Należy unikać stosowania kwasu fusydynowego w zakażeniach wywołanych przez drobnoustroje niewrażliwe, szczególnie Pseudomonas aeruginosa, a w przypadku braku odpowiedzi na leczenie miejscowe wskazane jest wdrożenie terapii ogólnoustrojowej. Preparaty te mogą wywoływać miejscowe reakcje alergiczne i zapalne, związane z substancjami pomocniczymi takimi jak butylohydroksyanizol (E320), alkohol cetylowy, potasu sorbinian (E202) czy parahydroksybenzoesany (E216, E218). Szczególną ostrożność należy zachować podczas aplikacji w okolicy oczu ze względu na ryzyko podrażnienia spojówek oraz rozwoju jaskry przy stosowaniu preparatów z kortykosteroidami.
alkohol cetylowy, bakteryjne zakażenie skóry, betametazon, butylohydroksyanizol, chorioretinopatia surowicza, cukrzyca, działanie immunosupresyjne, hydrokortyzon, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, kwas fusydynowy, niedoczynność kory nadnerczy, nieostre widzenie, oporność bakteryjna, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, owrzodzenie skóry, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, podrażnienie spojówki, Pseudomonas aeruginosa, reakcja alergiczna, sorbinian potasu, Staphylococcus aureus, supresja osi PPN, świąd odbytu, trądzik pospolity, wrzód skórny, zaburzenie widzenia, zaćma, zanik skóry, zanikowe zapalenie skóry, zespół Cushinga
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Euthyrox N 100

Przed rozpoczęciem terapii lewotyroksyną sodową (Euthyrox N w dawkach 100, 150 lub 200 µg) konieczne jest przeprowadzenie kompleksowej diagnostyki w celu wykluczenia lub leczenia współistniejących schorzeń, zwłaszcza chorób układu sercowo-naczyniowego (niewydolność wieńcowa, dławica piersiowa, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze) oraz zaburzeń endokrynologicznych (niedoczynność przysadki, kory nadnerczy, autonomiczna czynność tarczycy). U pacjentów z ryzykiem zaburzeń psychotycznych zaleca się rozpoczynanie terapii od niskich dawek z powolnym zwiększaniem i monitorowaniem stanu klinicznego. W przypadku niewydolności serca lub zaburzeń rytmu z tachykardią należy unikać farmakologicznej nadczynności tarczycy i często kontrolować stężenia hormonów tarczycy. Wtórna niedoczynność tarczycy wymaga ustalenia przyczyny i ewentualnego leczenia niedoczynności nadnerczy przed włączeniem lewotyroksyny. U pacjentów z zaburzeniami czynności kory nadnerczy konieczne jest stosowanie terapii zastępczej, aby zapobiec ostrej niewydolności nadnerczy.
autonomiczna czynność tarczycy, choroby układu sercowo-naczyniowego, cukrzyca, dławica piersiowa, eutyreoza, hipertyreoza, hormon tarczycy, leczenie przeciwzakrzepowe, lek przeciwtarczycowy, lek sympatykomimetyczny, lewotyroksyna sodowa, miażdżyca naczyń, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność przysadki, niedoczynność tarczycy, niewydolność serca, niewydolność wieńcowa, osteoporoza, ostra niewydolność kory nadnerczy, scyntygrafia supresyjna, tachykardia, terapia substytucyjna, test TRH, tyreoliberyna, wtórna niedoczynność tarczycy, zaburzenie czynności kory nadnerczy, zaburzenie endokrynologiczne, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie rytmu serca, zapaść krążeniowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dexamethasone Krka

Produkt leczniczy Dexamethasone Krka, zawierający deksametazon, wymaga stosowania z dużą ostrożnością ze względu na liczne potencjalne powikłania związane z terapią glikokortykosteroidami. Niedoczynność kory nadnerczy może utrzymywać się nawet ponad rok po zakończeniu leczenia, co wymaga monitorowania poziomu kortyzolu, zwłaszcza w sytuacjach stresu fizycznego, gdzie może być konieczne zwiększenie dawki. Leczenie powinno być ograniczone do poważnych wskazań, a w przypadku infekcji wirusowych (Herpes zoster, Herpes simplex, Varicella), przewlekłego zapalenia wątroby z antygenem HBsAg, gruźlicy (z osłoną leków przeciwgruźliczych) oraz innych wymienionych stanów, konieczne jest stosowanie terapii przeciwinfekcyjnej. Deksametazon może powodować poważne działania niepożądane, takie jak reakcje anafilaktyczne, zapalenie i zerwanie ścięgien (zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonów), zaostrzenie miastenii gravis, zaburzenia widzenia (zaćma, jaskra, CSCR), a także ryzyko perforacji jelita w określonych stanach chorobowych. Dawkowanie powinno być stopniowo zmniejszane, aby uniknąć zespołu odstawienia i ostrej niewydolności nadnerczy.
antygen HBsAg, atrofia skóry, bradykardia, brak laktazy, chemioterapeutyk, choroba Heinego-Medina, COVID-19, fluorochinolon, glikokortykosteroid, gruźlica, guz chromochłonny, herpes simplex, herpes zoster, hipokaliemia, indeks proliferacyjny, infekcja oportunistyczna, jaskra otwartego kąta, jaskra zamkniętego kąta, kortyzol, miastenia gravis, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność kory nadnerczy, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, nowotwór układu krwiotwórczego, opryszczkowe zapalenie rogówki, osteoporoza, ostra niewydolność nadnerczy, owrzodzenie rogówki, pęknięcie serca, perforacja rogówki, perforacja żołądkowo-jelitowa, podrażnienie otrzewnej, przewlekła obturacyjna choroba płuc, przewlekłe aktywne zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, szczepionka żywa, układowa mykoza, węgorczyca, wrzód żołądka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaćma podtorebkowa tylna, zakażenie mątwikiem, zapalenie ścięgna, zapalenie uchyłków, zapalenie węzłów chłonnych, zawał serca, zespół rozpadu guza, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zespolenie jelitowo-jelitowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Desmopressin Aristo 120 mcg

Desmopressin Aristo w formie tabletek podjęzykowych (dostępnych w dawkach 60, 120 oraz 240 mikrogramów) posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na desmopresynę lub składniki pomocnicze, w tym laktozę (62 mg/tabletkę), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy. Leku nie należy stosować u pacjentów z nawykową lub psychogenną polidypsją (>40 mg/kg mc./dobę), hiponatremią w wywiadzie, zespołem SIADH, niewydolnością serca, umiarkowaną do ciężkiej niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <50 ml/min), a także u dzieci poniżej 5 roku życia i osób powyżej 65 lat w leczeniu pierwotnego izolowanego moczenia nocnego. Kluczowe jest także wykluczenie braku zdolności pacjenta do przestrzegania ograniczenia podaży płynów, co jest niezbędne do zapobiegania hiponatremii i zatruciu wodnemu.
chlorpromazyna, desmopresyna, dieta niskosodowa, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, karbamazepina, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, lek moczopędny, moczenie nocne, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, niedoczynność kory nadnerczy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, NLPZ, pierwotne izolowane moczenie nocne, polidypsja psychogenna, retencja wody, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SIADH, tabletka podjęzykowa, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zatrucie wodne, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ryaltris 600 mcg + 25 mcg/dawkę

Produkt leczniczy Ryaltris zawiera mometazon furoinian (25 µg/dawkę) oraz olopatadynę (600 µg/dawkę) w formie aerozolu do nosa. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży są bardzo ograniczone, a badania przedkliniczne wykazały toksyczny wpływ obu substancji na reprodukcję po podaniu ogólnoustrojowym u zwierząt. Stosowanie Ryaltris w ciąży jest dopuszczalne jedynie, gdy potencjalne korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu lub noworodka. Należy monitorować noworodki pod kątem niedoczynności kory nadnerczy ze względu na możliwy wpływ mometazonu na oś podwzgórze-przysadka-nadnercza.
aerozol do nosa, badania przedkliniczne, kortykosteroidy, laktacja, mometazonu furoinian, niedoczynność kory nadnerczy, olopatadyna, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, podanie doustne, podanie ogólnoustrojowe, produkt leczniczy, przenikanie do mleka, Ryaltris, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozrodcza
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Verospiron 100 mg

Spironolakton (Verospiron) jest lekiem moczopędnym oszczędzającym potas, którego stosowanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań, szczególnie związanych z funkcją nerek i gospodarką elektrolitową. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na spironolakton lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (127,50 mg w kapsułce 50 mg i 255,00 mg w kapsułce 100 mg) oraz barwnik żółcień pomarańczową (E 110) w kapsułkach 100 mg. Niewskazane jest stosowanie u pacjentów z bezmoczem, ostrą niewydolnością nerek oraz przy przesączaniu kłębuszkowym poniżej 10 mL/min, ze względu na ryzyko hiperkaliemii i powikłań elektrolitowych. W populacji pediatrycznej przeciwwskazaniem są umiarkowane i ciężkie zaburzenia czynności nerek. Hiperkaliemia stanowi bezwzględne przeciwwskazanie, gdyż spironolakton blokuje receptory aldosteronu, hamując wydalanie potasu i zwiększając ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca.
amiloryd, antagonista aldosteronu, bezmocz, choroba Addisona, hiperkaliemia, kaliemia, kapsułka twarda, laktoza jednowodna, lek moczopędny oszczędzający potas, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór aldosteronu, niedoczynność kory nadnerczy, ostra niewydolność nerek, przesączanie kłębuszkowe, receptor aldosteronu, spironolakton, suplement potasu, triamteren, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie rytmu serca, żółcień pomarańczowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Esotkaleno 20 mg

Prednizon (Esotkaleno) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie są ściśle związane z dawkowaniem oraz czasem trwania terapii. W terapii substytucyjnej ryzyko działań niepożądanych jest niskie, natomiast w farmakoterapii immunosupresyjnej profil bezpieczeństwa jest znacznie bardziej złożony. Kluczowe działania niepożądane obejmują immunosupresję z maskowaniem i aktywacją utajonych zakażeń (w tym węgorczycy), zmiany hematologiczne (leukocytoza, limfopenia, eozynopenia, policytemia), reakcje alergiczne, w tym anafilaksję, oraz zaburzenia endokrynologiczne takie jak niedoczynność kory nadnerczy i zespół Cushinga. Ponadto prednizon wpływa na gospodarkę wodno-elektrolitową (zatrzymanie sodu, hipokaliemia), metabolizm glukozy (zmniejszona tolerancja, ryzyko cukrzycy) i lipidów (hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia), co może prowadzić do powikłań kardiologicznych i naczyniowych, w tym bradykardii, nadciśnienia tętniczego, miażdżycy i zakrzepicy.
amenorrhea, aseptyczna martwica kości, bradykardia, chwiejność emocjonalna, cukrzyca, depresja, eozynopenia, farmakoterapia, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hirsutyzm, impotencja, jaskra, krwawienie żołądkowe, leukocytoza, limfopenia, maskowanie zakażenia, miopatia, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność kory nadnerczy, nietolerancja glukozy, osteoporoza, owrzodzenie rogówki, padaczka utajona, policytemia, prednizon, psychoza, reakcja anafilaktyczna, rozstępy skórne, rzekomy guz mózgu, teleangiektazja, terapia substytucyjna, tłuszczakowatość nadtwardówkowa, trądzik steroidowy, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, utajone zakażenie, węgorczyca, wrzód żołądka, wybroczyny, wydalanie potasu, wysypka polekowa, zaburzenie gojenia rany, zaćma, zapalenie naczyń, zapalenie ścięgna, zapalenie trzustki, zatrzymanie sodu, zespół Cushinga
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Euthyrox N 200 200 mcg

Lewotyroksyna sodowa, substancja czynna leku Euthyrox N 200 (200 µg/tabletka), jest skutecznym preparatem w terapii zaburzeń tarczycy, jednak jej stosowanie jest przeciwwskazane w przypadku nadwrażliwości na lek lub substancje pomocnicze oraz u pacjentów z nieleczonymi zaburzeniami endokrynologicznymi, takimi jak niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność przysadki czy nadczynność tarczycy. Ponadto, ze względu na wpływ hormonów tarczycy na układ sercowo-naczyniowy, lek nie powinien być stosowany u pacjentów po świeżo przebytym zawale mięśnia sercowego, z zapaleniem mięśnia sercowego lub pancarditis, gdyż może to prowadzić do poważnych powikłań kardiologicznych i dekompensacji układu krążenia. W okresie ciąży stosowanie lewotyroksyny w skojarzeniu z lekami przeciwtarczycowymi jest niewskazane ze względu na ryzyko niedoczynności tarczycy u płodu.
autonomia tarczycy, bariera łożyskowa, choroba wieńcowa, cukrzyca, hormony tarczycy, lek przeciwtarczycowy, lek tyreostatyczny, lewotyroksyna sodowa, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność przysadki, niedoczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy płodu, pancarditis, parametr tarczycowy, powikłanie kardiologiczne, przełom nadnerczowy, reakcja nadwrażliwości, tachykardia, tyreotoksykoza, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie tarczycy, zapalenie mięśnia sercowego, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Działania niepożądane – Esotkaleno 25 mg

Prednizon w preparacie Esotkaleno wykazuje profil bezpieczeństwa silnie zależny od dawki i czasu trwania terapii. Przy dawkach substytucyjnych ryzyko działań niepożądanych jest niskie, natomiast dawki farmakologiczne, zwłaszcza w terapii długoterminowej, zwiększają częstość i nasilenie powikłań. Kluczowe działania niepożądane obejmują immunosupresję z maskowaniem objawów infekcji oraz ryzykiem reaktywacji zakażeń wirusowych, grzybiczych, bakteryjnych, pasożytniczych (w tym strongyloidozy) i oportunistycznych. W zakresie hematologicznym obserwuje się umiarkowaną leukocytozę, limfopenię, eozynopenię i policytemię. Endokrynologicznie mogą wystąpić niedoczynność kory nadnerczy (zwłaszcza po nagłym odstawieniu) oraz jatrogenny zespół Cushinga z charakterystycznymi objawami: twarzą księżycowatą, otyłością centralną i hiperwolemią. Prednizon wpływa również na gospodarkę wodno-elektrolitową, powodując zatrzymanie sodu (obrzęki), zwiększone wydalanie potasu (ryzyko zaburzeń rytmu serca), zaburzenia metabolizmu węglowodanów (zmniejszona tolerancja glukozy, cukrzyca posteroidowa) i lipidów (hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia), a także zwiększenie masy ciała.
aseptyczna martwica kości, bradykardia, choroba wrzodowa, cukrzyca posteroidowa, eozynopenia, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hirsutyzm, jaskra, kandydoza, leukocytoza, limfopenia, maskowanie objawów infekcji, miażdżyca, miopatia posteroidowa, nadciśnienie śródczaszkowe, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność kory nadnerczy, osteoporoza posteroidowa, owrzodzenie rogówki, policytemia, reakcja nadwrażliwości, rozstęp skórny, rzekomy guz mózgu, teleangiektazja, terapia substytucyjna, tłuszczakowatość nadtwardówkowa, trądzik steroidowy, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, węgorczyca, zaburzenie gospodarki lipidowej, zaburzenie gospodarki węglowodanowej, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie rytmu serca, zaćma, zakażenie grzybicze, zakażenie wirusowe, zanik skóry, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zatrzymanie sodu, zespół Cushinga jatrogenny
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Eltroxin 100 mcg

Eltroxin (lewotyroksyna sodowa) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, tyreotoksykozą oraz ostrymi stanami kardiologicznymi, takimi jak zawał mięśnia sercowego, ostre zapalenie mięśnia sercowego i pancarditis. Podanie lewotyroksyny w tych stanach może prowadzić do nasilenia objawów, powikłań sercowo-naczyniowych (tachykardia, zaburzenia rytmu, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca) oraz zwiększonego zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen, co pogarsza rokowanie. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z niewyrównaną niedoczynnością kory nadnerczy ze względu na ryzyko przełomu nadnerczowego, wymagającego najpierw wyrównania funkcji nadnerczy glikokortykosteroidami. W okresie ciąży stosowanie Eltroxinu w skojarzeniu z lekami przeciwtarczycowymi jest niewskazane ze względu na ryzyko niedoczynności tarczycy u płodu.
choroba wieńcowa, cukrzyca, glikokortykosteroidy, hipotonia, leki przeciwtarczycowe, lewotyroksyna sodowa, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na lewotyroksynę, niedoczynność kory nadnerczy, niewydolność serca, pancarditis, powikłania metaboliczne, powikłania sercowo-naczyniowe, przełom nadnerczowy, reakcja anafilaktyczna, tachykardia, tyreotoksykoza, zaburzenia czynności tarczycy, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia wchłaniania jelitowego, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zapalenie całego serca, zapalenie mięśnia sercowego, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Letrox 100

Przed rozpoczęciem terapii lewotyroksyną (Letrox) konieczne jest wykluczenie lub odpowiednie leczenie współistniejących schorzeń takich jak choroba wieńcowa, dusznica bolesna, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność przysadki lub kory nadnerczy oraz autonomiczny guzek tarczycy, które mogą wpływać na bezpieczeństwo terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z niedoczynnością nadnerczy lub przysadki, u których brak wcześniejszego leczenia kortykosteroidami może prowadzić do przełomu nadnerczowego. W przypadku wtórnej niedoczynności tarczycy i potwierdzonej niedoczynności kory nadnerczy, priorytetem jest leczenie hydrokortyzonem. U pacjentów z chorobami serca (choroba wieńcowa, niewydolność serca, zaburzenia rytmu z tachykardią, zapalenie mięśnia sercowego, zawał mięśnia sercowego w wywiadzie) należy unikać nawet łagodnej nadczynności tarczycy wywołanej lekiem i częściej monitorować stężenia hormonów tarczycy.
amiodaron, autonomiczna czynność tarczycy, choroba wieńcowa, cukrzyca, dusznica bolesna, guzek autonomiczny, hormon tarczycy, inhibitor kinazy tyrozynowej, kora nadnerczy, leczenie przeciwzakrzepowe, lewotyroksyna, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność przysadki, niedoczynność tarczycy, niedojrzała czynność nadnerczy, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, ostra niewydolność nadnerczy, padaczka, salicylany, scyntygrafia supresyjna, sewelamer, stężenie TSH, tachykardia, test TRH, wtórna niedoczynność tarczycy, zaburzenia rytmu serca, zapalenie mięśnia sercowego, zapaść krążeniowa, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pabi-Dexamethason

Deksametazon, jako glikokortykosteroid, wymaga ścisłej kontroli lekarskiej ze względu na ryzyko niedoczynności kory nadnerczy, która może utrzymywać się nawet ponad rok po zakończeniu terapii. W sytuacjach stresu fizycznego (np. uraz, zabieg operacyjny, poród) konieczne może być zwiększenie dawki. Terapia powinna być stopniowo odstawiana, aby uniknąć ostrej niewydolności nadnerczy. Lek stosuje się wyłącznie w poważnych wskazaniach, często z dodatkowym leczeniem przeciwinfekcyjnym, zwłaszcza przy infekcjach wirusowych (Herpes zoster, Herpes simplex, Varicella), przewlekłym zapaleniu wątroby z antygenem HbsAg, gruźlicy (z osłoną leków przeciwgruźliczych) oraz innych zakażeniach. Należy monitorować parametry gospodarki węglowodanowej u pacjentów z cukrzycą oraz ciśnienie tętnicze, szczególnie przy wysokich dawkach. Ryzyko powikłań obejmuje m.in. reakcje anafilaktyczne, zapalenie i zerwanie ścięgien (zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu fluorochinolonów), zaostrzenie miastenii gravis, zaburzenia widzenia (zaćma, jaskra, CSCR), a także ryzyko perforacji jelit w ciężkich stanach zapalnych przewodu pokarmowego.
atrofia skóry, bradykardia, centralna chorioretinopatia surowicza, cukrzyca, depresja, guz chromochłonny, herpes simplex, herpes zoster, hipokaliemia, infekcja oportunistyczna, jaskra, jaskra otwartego kąta, jaskra zamkniętego kąta, kontrola ciśnienia krwi, maskowanie infekcji, miastenia gravis, migrena, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność kory nadnerczy, niewydolność serca, opryszczkowe zapalenie rogówki, osteoporoza, owrzodzenie rogówki, perforacja jelita, profilaktyka osteoporozy, reakcja anafilaktyczna, reakcja psychotyczna, skłonność samobójcza, uraz głowy, uraz rogówki, węgorczyca, wrzód żołądka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie widzenia, zaćma podtorebkowa tylna, zahamowanie wzrostu, zapalenie ścięgna, zapalenie uchyłków, zapalenie węzłów chłonnych, zawał serca, zerwanie ścięgna, zespół rozpadu guza, zespolenie jelitowe, zmiany psychologiczne
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Medrol 4 mg

Medrol, zawierający metyloprednizolon w dawkach 4 mg i 16 mg, jest glikokortykosteroidem o szerokim spektrum działania przeciwzapalnego i immunosupresyjnego, stosowanym w leczeniu wielu schorzeń o podłożu zapalnym, autoimmunologicznym i alergicznym. W reumatologii znajduje zastosowanie w łuszczycowym i reumatoidalnym zapaleniu stawów, zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa oraz ostrych stanach zapalnych kaletek i pochewek ścięgnistych. W chorobach tkanki łącznej, takich jak toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie wielomięśniowe czy olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, Medrol stosuje się zarówno w zaostrzeniach, jak i jako leczenie podtrzymujące. W dermatologii lek jest wskazany w ciężkich postaciach pęcherzycy, rumienia wielopostaciowego, łuszczycy oraz innych ciężkich dermatozach. Ponadto, w alergologii, okulistyce, pulmonologii, hematologii, onkologii, gastroenterologii, neurologii, transplantologii i endokrynologii Medrol pełni rolę leku wspomagającego lub podstawowego, dostosowanego do specyfiki i nasilenia choroby.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, alergiczne zapalenie spojówek, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, beryloza, białaczka, chłoniak, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba posurowicza, choroba zwyrodnieniowa stawów, dnawe zapalenie stawów, glikokortykosteroid, gruźlica płuc, hiperkalcemia, kontaktowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość, metyloprednizolon, młodzieńcze reumatoidalne zapalenie stawów, niedobór erytroblastów, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość hipoplastyczna, nieropne zapalenie tarczycy, nietolerancja laktozy, obrzęk mózgu, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, ostra białaczka, owrzodzenie rogówki, pęcherzowe opryszczkowate zapalenie skóry, pęcherzyca, polimialgia reumatyczna, półpasiec oczny, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego, rumień wielopostaciowy, samoistna plamica małopłytkowa, sarkoidoza, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, wrodzony przerost nadnerczy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, współczulne zapalenie błony naczyniowej, wyprysk kontaktowy, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony maziowej, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie naczyniówki, zapalenie naczyniówki i siatkówki, zapalenie nadkłykcia, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pochewki ścięgna, zapalenie rogówki, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie tęczówki, zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego, zapalenie wielomięśniowe, zespół Loefflera, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Corhydron 100 100 mg

Hydrokortyzon w postaci buforowanego hydrokortyzonu sodu bursztynianu (lek Corhydron) wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Badania na zwierzętach wskazują na ryzyko teratogenności przy dużych dawkach glikokortykosteroidów, a dane kliniczne u ludzi są niewystarczające. Farmakologiczne dawki hydrokortyzonu mogą zwiększać ryzyko niewydolności łożyskowej, zmniejszać masę urodzeniową noworodka oraz podnosić ryzyko martwych urodzeń. Lek przenika przez barierę łożyskową, co wymaga stosowania Corhydronu w ciąży jedynie wtedy, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne zagrożenia dla płodu. W stanach przedrzucawkowych konieczne jest ścisłe monitorowanie gospodarki wodno-elektrolitowej.
bariera łożyskowa, Corhydron, dawka farmakologiczna, endogenny glikokortykosteroid, glikokortkosteroid, gospodarka wodno-elektrolitowa, hydrokortyzon, hydrokortyzon sodu bursztynian, kortykosteroid, mleko kobiece, niedoczynność kory nadnerczy, niewydolność łożyskowa, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, przedrzucawka, Światowa Organizacja Zdrowia
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dexamethasone Zentiva

Leczenie deksametazonem wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko niedoczynności kory nadnerczy, która może utrzymywać się nawet ponad rok po zakończeniu terapii. W sytuacjach stresu fizycznego (uraz, zabieg chirurgiczny, poród) konieczne może być tymczasowe zwiększenie dawki. Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki w celu minimalizacji ryzyka ostrej niewydolności nadnerczy. Ze względu na działanie immunosupresyjne, terapia zwiększa ryzyko zakażeń bakteryjnych, wirusowych, pasożytniczych i grzybiczych, a objawy infekcji mogą być maskowane. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko reaktywacji gruźlicy, wirusowego zapalenia wątroby typu B oraz ciężki przebieg chorób wirusowych, takich jak ospa wietrzna i odra. Wskazane jest rozważenie profilaktyki przeciwinfekcyjnej oraz szczepień inaktywowanymi szczepionkami, choć ich skuteczność może być osłabiona przy wysokich dawkach kortykosteroidów.
bradykardia, centralna retinopatia surowicza, choroba Heinego-Medina, cukrzyca, działanie immunosupresyjne, dziedziczna nietolerancja galaktozy, guz chromochłonny, jaskra, metabolizm wapnia, miastenia, nadciśnienie tętnicze, nicienie karłowate, niedobór laktazy, niedoczynność kory nadnerczy, niewydolność serca, osteoporoza, ostra infekcja wirusowa, owrzodzenie rogówki, perforacja jelita, przewlekła choroba płuc, przewlekłe aktywne zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, układowa grzybica, wrzód żołądka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie widzenia, zapalenie ścięgna, zapalenie uchyłków, zerwanie ścięgna, zespół rozpadu guza, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zespolenie jelitowo-jelitowe
Leksykon substancji czynnych
Betametazon – Wskazania do stosowania

Betametazon jest silnym kortykosteroidem stosowanym w leczeniu różnorodnych stanów zapalnych i alergicznych, dostępny w wielu postaciach farmaceutycznych, co pozwala na precyzyjne dostosowanie terapii do rodzaju i lokalizacji schorzenia. W dermatologii preparaty miejscowe betametazonu są wskazane m.in. w łuszczycy (z wyłączeniem uogólnionych zmian), atopowym zapaleniu skóry, wypryskach, liszaju płaskim, toczeniu rumieniowatym krążkowym oraz alergicznym i kontaktowym zapaleniu skóry. Preparaty złożone, zawierające betametazon w połączeniu z gentamycyną, kwasem fusydynowym, klotrymazolem lub kwasem salicylowym, rozszerzają spektrum działania o zwalczanie wtórnych zakażeń bakteryjnych i grzybiczych, co jest szczególnie istotne w stanach zapalnych skóry powikłanych infekcjami. Preparaty takie jak Diprolene czy Daivobet są stosowane w ciężkich i opornych na leczenie postaciach chorób skóry, w tym łuszczycy i atopowego zapalenia skóry. Betametazon w formie roztworu do wstrzykiwań (Celestone, Diprophos) znajduje zastosowanie w leczeniu ostrych i przewlekłych schorzeń endokrynologicznych, reumatologicznych, alergicznych, dermatologicznych oraz hematologicznych, a także w stanach nagłych, takich jak wstrząs czy obrzęk mózgu.
alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, Candida albicans, choroba Crohna, dermatofit, dysfagia, gentamycyna, grzybica pachwin, klotrymazol, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, kwas fusydynowy, kwas salicylowy, liszaj płaski, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, łuszczyca plackowata, łuszczycowe zapalenie stawów, małopłytkowość samoistna, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk mózgu, opryszczkowe pęcherzowe zapalenie skóry, pęcherzyca, przerost nadnerczy, Pseudomonas aeruginosa, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień wielopostaciowy, świerzbiączka guzkowa, świerzbiączka ograniczona, toczeń rumieniowaty krążkowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyprysk, zapalenie błony maziowej, zapalenie kaletek maziowych, zapalenie kości i stawów, zapalenie tarczycy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zaburzeń oddychania, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, ziarniniak grzybiasty, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Althyxin

Przed rozpoczęciem terapii lewotyroksyną preparatem Althyxin lub wykonaniem testu hamowania czynności tarczycy, konieczne jest wykluczenie lub leczenie współistniejących schorzeń takich jak niewydolność wieńcowa, dławica piersiowa, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, niewydolność przysadki oraz niedoczynność kory nadnerczy. Szczególną uwagę należy zwrócić na autonomiczną czynność tarczycy, którą można potwierdzić testem z TRH lub scyntygrafią supresyjną. U pacjentów z ryzykiem zaburzeń psychotycznych zaleca się rozpoczęcie terapii od niskich dawek z powolnym zwiększaniem, a u osób z chorobami serca – częste monitorowanie hormonów tarczycy, aby uniknąć nawet subklinicznej nadczynności. W przypadku wtórnej niedoczynności tarczycy i współistniejących zaburzeń kory nadnerczy, konieczne jest odpowiednie leczenie zastępcze przed wdrożeniem lewotyroksyny, aby zapobiec ostrej niewydolności nadnerczy.
aminy sympatykomimetyczne, autonomiczna czynność tarczycy, biotyna, dławica piersiowa, hipertyreoza, laktoza jednowodna, lewotyroksyna, miażdżyca naczyń, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedobór laktazy, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność przysadki, niewydolność serca, niewydolność wieńcowa, orlistat, osteoporoza, ostra niewydolność kory nadnerczy, scyntygrafia supresyjna, test TRH, tyreoliberyna, wcześniactwo, wtórna niedoczynność tarczycy, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia rytmu serca, zapaść krążeniowa, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Medithyrox

Przed rozpoczęciem terapii lewotyroksyną sodową (np. preparatem Medithyrox) konieczne jest wykluczenie lub leczenie współistniejących schorzeń takich jak niewydolność wieńcowa, dławica piersiowa, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność przysadki i kory nadnerczy, które mogą wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ryzykiem zaburzeń psychotycznych, rozpoczynając leczenie od niskich dawek i stopniowo je zwiększając, z monitorowaniem stanu klinicznego. U chorych z niewydolnością serca lub zaburzeniami rytmu serca z tachykardią należy unikać nawet niewielkiej nadczynności tarczycy wywołanej terapią, co wymaga częstego monitorowania stężeń hormonów tarczycy. W przypadku wtórnej niedoczynności tarczycy wskazane jest ustalenie przyczyny i ewentualne leczenie niedoczynności nadnerczy przed wdrożeniem terapii substytucyjnej.
autonomiczna czynność tarczycy, dławica piersiowa, hipertyreoza, lek przeciwtarczycowy, lewotyroksyna sodowa, menopauza, miażdżyca naczyń, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność nadnerczy, niedoczynność przysadki, niewydolność serca, niewydolność wieńcowa, osteoporoza, scyntygrafia supresyjna, test TRH, wtórna niedoczynność tarczycy, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia rytmu serca
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Hydrocortisonum Jelfa 20 mg

Stosowanie hydrokortyzonu u kobiet w ciąży i karmiących piersią wymaga szczególnej ostrożności, z indywidualną oceną stosunku korzyści do ryzyka. Hydrokortyzon przenika przez barierę łożyskową, co może prowadzić do powikłań u płodu, takich jak rozszczep podniebienia (ryzyko niewielkie) oraz zahamowanie wewnątrzmacicznego wzrostu płodu. Długotrwała ekspozycja na lek może również hamować oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, co wymaga monitorowania noworodków pod kątem niedoczynności kory nadnerczy. W przypadku karmienia piersią hydrokortyzon przenika do mleka matki i może powodować zmniejszenie endogennej produkcji glikokortykosteroidów u dziecka, zahamowanie wzrostu oraz inne działania niepożądane.
bariera łożyskowa, ekspozycja na glikokortykosteroidy, endogenne glikokortykosteroidy, glikokortykosteroid, Hydrocortisonum Jelfa, hydrokortyzon, karmienie piersią, mleko kobiece, niedoczynność kory nadnerczy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, rozszczep podniebienia, wada rozwojowa, zahamowanie wzrostu, zahamowanie wzrostu płodu
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Pabi-Dexamethason 8 mg

Deksametazon, jako silny glikokortykosteroid, przenika przez barierę łożyskową, co może prowadzić do bezpośredniego kontaktu płodu z lekiem. Badania na zwierzętach wskazują na ryzyko rozszczepu podniebienia, zahamowania wzrostu wewnątrzmacicznego oraz niekorzystnego wpływu na rozwój mózgu płodu. U ludzi brak jednoznacznych dowodów na zwiększenie częstości wad wrodzonych, jednak długotrwałe lub wielokrotne stosowanie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zahamowania wzrostu wewnątrzmacicznego. Noworodki narażone prenatalnie na kortykosteroidy mogą wykazywać niedoczynność kory nadnerczy, zwykle ustępującą samoistnie, lecz wymagającą monitorowania. Stosowanie deksametazonu w ciąży, zwłaszcza w I trymestrze, powinno być ograniczone do sytuacji, gdy korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu, a dawki minimalne i czas terapii skrócony do niezbędnego minimum.
ACTH, bariera łożyskowa, biosynteza testosteronu, cykl jajnikowy, deksametazon, glikokortykosteroid, hormon adrenokortykotropowy, kortykosteroid, niedoczynność kory nadnerczy, pierwszy trymestr ciąży, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi i podniebienia, spermatogeneza, układ endokrynny, upośledzenie czynności kory nadnerczy, wada wrodzona, zahamowanie wzrostu wewnątrzmacicznego
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – HERBAPini

Produkt leczniczy HERBAPINI, zawierający fosforan kodeiny, wyciąg płynny z pędów sosny oraz nalewkę z owocu kopru włoskiego, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza ze względu na ryzyko uzależnienia przy długotrwałym stosowaniu powyżej 7 dni oraz przekraczaniu zalecanych dawek. Nie jest wskazany u osób uzależnionych od opioidów oraz pacjentów przyjmujących agonistów lub antagonistów morfiny. Konieczna jest konsultacja lekarska u pacjentów z niewydolnością nerek, nadczynnością tarczycy, astmą oskrzelową, chorobą obturacyjną płuc, przerostem prostaty, drgawkami, urazami głowy oraz po zabiegach chirurgicznych w obrębie przewodu pokarmowego lub moczowo-płciowego. Produkt jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby ze względu na ryzyko śpiączki. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z inhibitorami MAO oraz ryzyko nasilenia działań niepożądanych u osób z niedoczynnością tarczycy, kory nadnerczy, miastenią, niedociśnieniem i wstrząsem.
agonista morfiny, astma oskrzelowa, choroba Addisona, choroba obturacyjna płuc, ciśnienie śródczaszkowe, depresja oddechowa, drgawki, enzym CYP2D6, fosforan kodeiny, guz chromochłonny, inhibitor MAO, kamica żółciowa, metabolit, miastenia, mioza, nadczynność tarczycy, nalewka z kopru włoskiego, niedobór CYP2D6, niedociśnienie, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność tarczycy, niewydolność krążenia, niewydolność krążeniowo-oddechowa, niewydolność nerek, ostre zapalenie jelita grubego, perystaltyka jelit, płytki oddech, pobudzenie OUN, pochodna opioidowa, przełom nadciśnieniowy, przerost prostaty, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, skurcz dróg żółciowych, śpiączka, splątanie, toksyczne rozdęcie okrężnicy, toksyczność opioidowa, uwalnianie katecholamin, uzależnienie, wyciąg z pędów sosny, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie uchyłków, zwężenie źrenic
Leksykon leków
Działania niepożądane – AuroFena 200 mcg

Stosowanie tabletek podpoliczkowych fentanylu (AuroFena) wiąże się z występowaniem licznych działań niepożądanych typowych dla opioidów, w tym potencjalnie zagrażających życiu powikłań takich jak depresja oddechowa, depresja krążeniowa, niedociśnienie tętnicze oraz wstrząs. Objawy te wymagają ścisłego monitorowania pacjentów, zwłaszcza w początkowym okresie terapii i przy dostosowywaniu dawki. W trakcie leczenia może rozwijać się tolerancja oraz uzależnienie, nawet przy dawkach terapeutycznych, co podkreśla konieczność indywidualnej oceny ryzyka i regularnej oceny stanu klinicznego. Zespół odstawienia opioidów manifestuje się m.in. nudnościami, wymiotami, biegunką, niepokojem, dreszczami i nadmierną potliwością. Reakcje nadwrażliwości obejmują wysypkę, rumień oraz obrzęk twarzy i warg. W przypadku przedawkowania obserwuje się utratę świadomości i zatrzymanie oddechu, co stanowi bezpośrednie zagrożenie życia.
błona śluzowa, bradykardia, depresja krążeniowa, depresja oddechowa, dyspepsja, dyzartria, fentanyl, halucynacja, hematokryt, hipogonadyzm, jadłowstręt, kandydoza jamy ustnej, lek opioidowy, neutropenia, niedobór androgenów, niedociśnienie, niedoczynność kory nadnerczy, niedokrwistość, niedrożność jelit, obrzęk języka, obrzęk obwodowy, owrzodzenie jamy ustnej, perfuzja tkanki, poszerzenie dróg żółciowych, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowo-przełykowy, stan splątania, tabletka podpoliczkowa fentanylu, tachykardia, tolerancja na lek, trombocytopenia, uzależnienie lekowe, wstrząs, zaburzenie poznawcze, zapalenie błony śluzowej, zapalenie gardła, zapalenie przełyku, zatrzymanie moczu, zatrzymanie oddychania, zespół bezdechu sennego, zespół odstawienia leku, zespół odstawienia opioidów, zespół odstawienny noworodka
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Medithyrox 100 mcg

Lewotyroksyna sodowa, zawarta w preparacie Medithyrox (dawki od 13 do 200 µg), jest wskazana w leczeniu niedoczynności tarczycy, jednak jej stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na lewotyroksynę lub substancje pomocnicze, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, w tym anafilaksji. Wśród przeciwwskazań endokrynologicznych wyróżnia się nieleczoną niedoczynność kory nadnerczy (ryzyko przełomu nadnerczowego), nieleczoną niedoczynność przysadki (możliwe nasilenie zaburzeń hormonalnych) oraz nieleczoną nadczynność tarczycy (ryzyko przełomu tarczycowego). W tych przypadkach konieczne jest najpierw leczenie podstawowego schorzenia przed wdrożeniem terapii lewotyroksyną.
leczenie skojarzone, lek przeciwtarczycowy, lewotyroksyna sodowa, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na lewotyroksynę, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność przysadki, niedoczynność tarczycy, pancarditis, przełom nadnerczowy, przełom tarczycowy, reakcja anafilaktyczna, tyreostatyk, tyrostatyk, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie wszystkich warstw serca, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Hydrocortisonum-SF 10 mg

Hydrocortisonum-SF w dawce 10 mg w formie tabletek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na hydrokortyzon lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (76,00 mg/tabletkę). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest obecność układowych zakażeń grzybiczych, gdyż stosowanie glikokortykosteroidów może prowadzić do immunosupresji i zaostrzenia infekcji. W takich przypadkach konieczne jest najpierw wdrożenie leczenia przeciwgrzybiczego przed rozważeniem terapii hydrokortyzonem. Ponadto, pacjenci z dziedziczną nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy powinni unikać tego preparatu ze względu na zawartość laktozy.
glikokortykosteroid, hydrokortyzon, laktoza jednowodna, leczenie przeciwgrzybicze, nadwrażliwość na składnik pomocniczy, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, niedoczynność kory nadnerczy, nietolerancja cukru mlecznego, nietolerancja galaktozy, supresja układu immunologicznego, tabletka z linią podziału, zakażenie grzybicze układowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Dexamethasone Krka 20 mg

Deksametazon wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których nasilenie i charakter zależą od dawki, czasu trwania terapii oraz indywidualnych cech pacjenta. Krótkotrwałe stosowanie może prowadzić do przyrostu masy ciała, zaburzeń psychicznych (np. euforia, depresja, psychozy), nietolerancji glukozy oraz przejściowej niedoczynności kory nadnerczy. Długotrwała terapia (miesiące/lata) wiąże się z ryzykiem otyłości brzusznej, osteoporozy (może wystąpić już po 3 miesiącach), atrofii mięśni, zahamowania wzrostu u dzieci i młodzieży (nieodwracalne zamykanie nasad kości), a także długotrwałej niewydolności nadnerczy. Deksametazon może maskować objawy zakażeń, co utrudnia diagnostykę i zwiększa ryzyko progresji infekcji, a także zwiększa ryzyko perforacji przewodu pokarmowego, zwłaszcza u pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego. Ponadto, obserwuje się powikłania sercowo-naczyniowe, takie jak bradykardia, zaostrzenie niewydolności serca, nadciśnienie oraz ryzyko pęknięcia mięśnia sercowego po niedawno przebytym zawale.
alkaloza hipokaliemiczna, aseptyczna martwica kości, atrofia rogówki, atrofia skóry, bradykardia, centralna retinopatia surowicza, choroba zakrzepowo-zatorowa, ciśnienie śródczaszkowe, cukrzyca, deksametazon, drożdżyca przełyku, eozynopenia, epilepsja, guz rzekomy mózgu, hipercholesterolemia, hipertrichoza, hipertrójglicerydemia, hipokaliemia, impotencja, jaskra, leukocytoza, limfopenia, maskowanie zakażenia, miażdżyca, nadciśnienie, nadkrwistość, niedociśnienie, niedoczynność kory nadnerczy, niewydolność serca, nieżyt nosa, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, osteoporoza, ostra niedoczynność nadnerczy, ostre zapalenie trzustki, otyłość brzuszna, owrzodzenie rogówki, pęknięcie serca, perforacja jelita grubego, perforacja przewodu pokarmowego, podrażnienie otrzewnej, pokrzywka, powikłanie sercowo-naczyniowe, teleangiektazja, trądzik steroidowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie gospodarki węglowodanowej, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie psychiczne, zaćma podtorebkowa, zapalenie błony śluzowej przełyku, zapalenie naczyń, zapalenie spojówek, zawał mięśnia sercowego, zespół Cushinga
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Euthyrox N 150 150 mcg

Lek Euthyrox N 150 zawiera 150 mikrogramów lewotyroksyny sodowej i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nieleczoną niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność przysadki, nieleczoną nadczynność tarczycy oraz stany zapalne mięśnia sercowego (myocarditis) i całego serca (pancarditis). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, zwłaszcza po świeżo przebytym zawale mięśnia sercowego, ze względu na ryzyko zwiększonego zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen i pogorszenia rokowania. W okresie ciąży przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie lewotyroksyny z lekami przeciwtarczycowymi, aby uniknąć ryzyka niedoczynności tarczycy u płodu.
choroba wieńcowa, endokrynolog, hormony tarczycy, lek przeciwtarczycowy, lewotyroksyna sodowa, nadczynność tarczycy, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność przysadki, niedoczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy u płodu, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność serca, oś podwzgórzowo-przysadkowo-tarczycowa, powikłania sercowo-naczyniowe, przełom nadnerczowy, tyreostatyk, tyreotoksykoza, zaburzenia rytmu serca, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie wszystkich warstw serca, zawał mięśnia sercowego
Leksykon substancji czynnych
Chlortalidon – Przeciwwskazania stosowania

Chlortalidon, diuretyk tiazydopodobny pochodzenia sulfonamidowego, jest składnikiem leków takich jak Hygroton (50 mg) oraz Uldiulan (12,5 mg, 25 mg, 50 mg). Przeciwwskazania do jego stosowania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną lub inne pochodne sulfonamidowe i tiazydowe, a także na substancje pomocnicze. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z bezmoczem (wytwarzanie moczu <100 mg/24 h), ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min, stężenie kreatyniny >1,8 mg/100 ml), kłębuszkowym zapaleniem nerek oraz ciężką niewydolnością wątroby, zwłaszcza w stanach przedśpiączkowych i śpiączce wątrobowej. Ponadto, stosowanie chlortalidonu jest zabronione przy hiperkalcemii, opornej hipokaliemii, ciężkiej hiponatremii oraz objawowej hiperurykemii (dna moczanowa). Przeciwwskazaniem jest także ciąża ze względu na ryzyko zaburzeń perfuzji łożyska i równowagi elektrolitowej u płodu.
anuria, astma oskrzelowa, chlortalidon, choroba Addisona, diuretyk tiazydopodobny, dna moczanowa, encefalopatia, gospodarka węglowodanowa, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokalemia, hipokaliemia, hiponatremia, kłębuszkowe zapalenie nerek, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedobór laktazy, niedoczynność kory nadnerczy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, pochodna sulfonamidowa, śpiączka wątrobowa, toksyczność litu, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy