Działania niepożądane
Medoxa 30 mg
Lek Medoxa zawierający prednizon w dawkach od 1 mg do 50 mg wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie są silnie zależne od dawki oraz czasu trwania terapii. W terapii substytucyjnej ryzyko działań niepożądanych jest niskie, natomiast w farmakoterapii mogą wystąpić liczne powikłania, w tym maskowanie objawów zakażeń (wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych, pasożytniczych i oportunistycznych), co może prowadzić do ich nasilenia lub reaktywacji, np. węgorczycy. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się leukocytozę, limfopenię, eozynopenię oraz policytemię. Prednizon może wywoływać reakcje alergiczne, w tym ciężkie anafilaksje, oraz osłabiać odpowiedź immunologiczną. Endokrynologicznie może indukować niedoczynność kory nadnerczy i zespół Cushinga, a także zaburzenia metaboliczne takie jak retencja sodu z obrzękami, hipokaliemia, hiperglikemia, cukrzyca, hipercholesterolemia i hipertriglicerydemia. W sferze psychicznej obserwuje się zaburzenia nastroju, psychozy, manię, omamy, niepokój i myśli samobójcze.
- Działania niepożądane leku Medoxa
- Szczegółowy opis działań niepożądanych
- Zakażenia i zarażenia pasożytnicze
- Zaburzenia krwi i układu chłonnego
- Zaburzenia układu immunologicznego
- Zaburzenia endokrynologiczne
- Zaburzenia metabolizmu i odżywiania
- Zaburzenia psychiczne
- Zaburzenia układu nerwowego
- Zaburzenia oka
- Zaburzenia serca
- Zaburzenia naczyniowe
- Zaburzenia żołądka i jelit
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej
- Zaburzenia nerek i dróg moczowych
- Zaburzenia układu rozrodczego i piersi
- Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania
- Tabela działań niepożądanych
- Zgłaszanie działań niepożądanych
- alergiczne zapalenie naczyń
- alergiczne zapalenie spojówek
- alergiczny nieżyt nosa
- alergiczny wyprysk kontaktowy
- artropatia enteropatyczna
- astma oskrzelowa
- autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna
- autoimmunologiczne zapalenie wątroby
- chłoniak nieziarniczy
- choroba Addisona
- choroba Behçeta
- choroba Hodgkina
- choroba Leśniowskiego-Crohna
- choroba Waldenströma
- ciężka gorączkowa dermatoza neutrofilowa
- egzema
- eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń
- eozynofilowe zapalenie powięzi
- erytrodermia
- gruźlica płuc
- gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
- guz rzekomy oczodołu
- guzkowe zapalenie tętnic
- hiperkalcemia w pierwotnych chorobach złośliwych
- idiopatyczna plamica małopłytkowa
- idiopatyczne włóknienie zaotrzewnowe
- katar sienny
- łagodny pemfigoid błony śluzowej
- liniowa dermatoza IgA
- liszaj ruberowy osutka
- liszajec herpetiformis
- łupież rubra mieszkowy
- łuszczyca krostkowa
- łuszczycowe zapalenie stawów
- mieszane choroby tkanki łącznej
- młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów
- myasthenia
- naczyniak jamisty
- neuropatia nerwu wzrokowego
- niedobór ACTH
- niewydolność kory nadnerczy
- obrzęk Quinckego
- obturacyjne zapalenie krtani podgłośniowej
- odrzucenie przeszczepu
- olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic
- oparzenia zasadowe
- oparzenie przełyku
- opryszczka ciężarnych
- orbitopatia endokrynologiczna
- ostra białaczka limfoblastyczna
- ostra pokrzywka
- ostre zapalenie pęcherzyków płucnych
- paliatywna terapia chorób nowotworowych
- parałuszczyca
- pęcherzyca zwykła
- pemfigoid pęcherzowy
- piodermia zgorzelinowa
- podostry skórny toczeń rumieniowaty
- polimialgia reumatyczna
- polineuropatia związana z gammapatią monoklonalną
- profilaktyka i leczenie wymiotów wywołanych cytostatykami
- profilaktyka zespołu niewydolności oddechowej u wcześniaków
- przewlekła białaczka limfatyczna
- przewlekłe eozynofilowe zapalenie płuc
- przewlekłe zanikowe zapalenie wielochrzęstne
- przewlekłe zapalenie rzęs
- przewlekły tarczowaty toczeń rumieniowaty
- przewlekły zespół Guillaina-Barrégo
- reakcja Jarischa-Herxheimera
- reakcje alergiczne
- reakcje anafilaktoidalne
- reakcje pseudoalergiczne
- reaktywne zapalenie stawów
- reumatoidalne zapalenie stawów
- rozplemowe zewnątrzwłośniczkowe kłębuszkowe zapalenie nerek
- rumień guzowaty
- sarkoidoza
- śródmiąższowe choroby płuc
- śródmiąższowe zapalenie rogówki
- stany stresowe po długotrwałej terapii kortykosteroidami
- stwardnienie rozsiane
- submikroskopowe kłębuszkowe zapalenie nerek
- szpiczak mnogi
- toczeń rumieniowaty układowy
- toksyczna rozpływna martwica naskórka
- twardzina układowa
- uogólniona ostra osutka krostkowa
- usunięcie nadnerczy
- wielopostaciowy rumień wysiękowy
- wrodzone pęcherzowe oddzielanie się naskórka
- wrzodziejące zapalenie jelita grubego
- wyprysk atopowy
- wyprysk bakteryjny
- wyprysk kontaktowy
- wysypki polekowe
- zaostrzenie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc
- zapalenie błony naczyniowej oka
- zapalenie nadtwardówki
- zapalenie rogówki
- zapalenie serca w gorączce reumatycznej
- zapalenie skórno-mięśniowe
- zapalenie stawów kręgosłupa
- zapalenie stawów w sarkoidozie
- zapalenie tętnicy skroniowej
- zapalenie twardówki
- zapalenie wielomięśniowe
- zarostowe zapalenie oskrzelików z organizującym się zapaleniem płuc
- zespół nadnerczowo-płciowy
- zespół Sézary'ego
- zespół Tolosa-Hunta
- zespół Westa
- ziarniniakowatość Wegenera
- ziarniniakowe zapalenie warg
- zwłóknienie płuc
Działania niepożądane leku Medoxa
Lek Medoxa, zawierający prednizon (Prednisonum) w różnych dawkach (1 mg, 2,5 mg, 5 mg, 10 mg, 20 mg, 25 mg, 30 mg i 50 mg), może powodować szereg działań niepożądanych, których występowanie jest silnie zależne od dawki oraz czasu trwania leczenia. Należy rozróżnić ryzyko występowania działań niepożądanych w przypadku terapii substytucyjnej i farmakoterapii.1
Terapia substytucyjna
W przypadku stosowania prednizonu w ramach terapii substytucyjnej przy zalecanych dawkach, ryzyko wystąpienia działań niepożądanych jest małe.2
Farmakoterapia
Podczas stosowania leku Medoxa w ramach farmakoterapii mogą wystąpić liczne działania niepożądane. Ze względu na silną zależność od dawki i czasu trwania leczenia, nie można precyzyjnie określić częstości ich występowania.3
Szczegółowy opis działań niepożądanych
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze
Prednizon może powodować maskowanie objawów zakażeń, co prowadzi do występowania nowych infekcji lub nasilenia i wznowy istniejących zakażeń utajonych. Dotyczy to zarówno zakażeń wirusowych, grzybiczych, bakteryjnych jak i pasożytniczych oraz infekcji oportunistycznych. Szczególnie niebezpieczne jest ryzyko aktywacji węgorczycy.4
Zaburzenia krwi i układu chłonnego
W badaniach laboratoryjnych mogą być obserwowane: umiarkowana leukocytoza (zwiększenie liczby białych krwinek), limfopenia (zmniejszenie liczby limfocytów), eozynopenia (zmniejszenie liczby eozynofilów) oraz policytemia (zwiększenie liczby wszystkich elementów morfotycznych krwi).5
Zaburzenia układu immunologicznego
Prednizon może prowadzić do wystąpienia reakcji alergicznych, takich jak wysypka polekowa. Możliwe są również ciężkie reakcje anafilaktyczne obejmujące zaburzenia rytmu serca, skurcz oskrzeli, wahania ciśnienia tętniczego (zarówno obniżenie jak i podwyższenie), zapaść krążeniową, a nawet zatrzymanie akcji serca. Ponadto prednizon powoduje zmniejszenie odpowiedzi immunologicznej organizmu.6
Zaburzenia endokrynologiczne
Do istotnych zaburzeń endokrynologicznych należą: niedoczynność kory nadnerczy oraz wywołanie zespołu Cushinga, którego typowymi objawami są twarz księżycowata, otyłość tułowia i hiperwolemia (zwiększona objętość krwi krążącej).7
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania
Lek Medoxa może powodować zatrzymanie sodu w organizmie z następczym powstawaniem obrzęków. Jednocześnie obserwuje się zwiększone wydalanie potasu, co może prowadzić do zaburzeń rytmu serca. Inne zaburzenia metaboliczne obejmują: zwiększenie masy ciała, zmniejszenie tolerancji glukozy, rozwój cukrzycy, hipercholesterolemię (podwyższony poziom cholesterolu), hipertriglicerydemię (podwyższony poziom trójglicerydów) oraz zwiększony apetyt.8
Zaburzenia psychiczne
Działania niepożądane w sferze psychicznej mogą być różnorodne i obejmują: depresję, drażliwość, euforię, zwiększenie napędu, psychozy, manię, omamy, chwiejność emocjonalną, niepokój, zaburzenia snu, a nawet myśli samobójcze.9
Zaburzenia układu nerwowego
Prednizon może powodować wystąpienie rzekomego guza mózgu (łac. pseudotumor cerebri), ujawnienie się objawów utajonej padaczki oraz zwiększyć skłonność do występowania napadów drgawkowych u pacjentów z istniejącą padaczką.10
Zaburzenia oka
W trakcie terapii prednizonem mogą wystąpić: zaćma (szczególnie ze zmętnieniem podtorebkowym w części tylnej), jaskra, nasilenie owrzodzenia rogówki oraz nasilenie zapaleń oka wywołanych przez wirusy, bakterie lub grzyby. Pacjenci mogą zgłaszać także nieostre widzenie.11
Zaburzenia serca
Po zastosowaniu dużych dawek prednizonu może wystąpić bradykardia (zwolnienie rytmu serca).12
Zaburzenia naczyniowe
Lek może powodować zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi oraz zwiększać ryzyko rozwoju miażdżycy i zakrzepicy. U pacjentów może rozwinąć się zapalenie naczyń (także jako objaw zespołu odstawiennego po długotrwałym leczeniu). Prednizon zwiększa również kruchość naczyń włosowatych.13
Zaburzenia żołądka i jelit
W obrębie przewodu pokarmowego mogą wystąpić: wrzody żołądka lub jelit, krwawienie z żołądka lub dwunastnicy, a także zapalenie trzustki.14
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Prednizon może wywoływać liczne zmiany skórne, takie jak: rozstępy skórne o czerwonym zabarwieniu, zanik skóry, teleangiektazje (rozszerzone naczynia krwionośne widoczne na skórze), wybroczyny, siniaki, nadmierne owłosienie, trądzik steroidowy, zapalenie skóry wokół ust podobne do trądziku różowatego oraz zmiany pigmentacji skóry.15
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej
Do najważniejszych działań niepożądanych w obrębie układu mięśniowo-szkieletowego należą: atrofia mięśni i osłabienie mięśni, miopatia, osteoporoza (zależna od dawki, możliwa również po krótkotrwałym podawaniu), aseptyczna martwica kości, dyskomfort ścięgien, zapalenie ścięgna, zerwanie ścięgna i tłuszczakowatość nadtwardówkowa. U dzieci może dojść do opóźnienia wzrostu.16
Należy zwrócić uwagę, że po szybkim zmniejszeniu dawki po długotrwałym leczeniu mogą wystąpić takie dolegliwości, jak bóle mięśni i bóle stawów.17
Zaburzenia nerek i dróg moczowych
Istotnym powikłaniem jest twardzinowy przełom nerkowy, którego ryzyko różni się w poszczególnych podgrupach pacjentów. Największe ryzyko występuje u pacjentów z uogólnioną postacią twardziny układowej, natomiast najmniejsze – u pacjentów z ograniczoną postacią twardziny układowej (2%) i z młodzieńczą postacią twardziny układowej (1%).18
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi
Prednizon może powodować zaburzenia wydzielania hormonów płciowych, co w konsekwencji prowadzi do takich objawów jak: brak miesiączki, hirsutyzm (nadmierne owłosienie typu męskiego u kobiet), impotencja.19
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania
Podczas stosowania prednizonu obserwuje się opóźnione gojenie się ran.20
Tabela działań niepożądanych
| Układ/narząd | Działania niepożądane | Opis | Częstość występowania |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Maskowanie zakażeń | Trudność w rozpoznaniu infekcji z powodu tłumienia objawów zapalnych | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia |
| Nasilenie lub wznowa utajonych zakażeń | Wirusowe, grzybicze, bakteryjne, pasożytnicze i oportunistyczne | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia | |
| Aktywacja węgorczycy | Ryzyko rozsianej, zagrażającej życiu infekcji | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Leukocytoza | Umiarkowane zwiększenie liczby białych krwinek | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia |
| Limfopenia | Zmniejszenie liczby limfocytów | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia | |
| Eozynopenia | Zmniejszenie liczby eozynofilów | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia | |
| Policytemia | Zwiększenie liczby wszystkich elementów morfotycznych krwi | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje alergiczne | Np. wysypka polekowa | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia |
| Ciężkie reakcje anafilaktyczne | Zaburzenia rytmu serca, skurcz oskrzeli, zmiany ciśnienia tętniczego, zapaść krążeniowa, zatrzymanie akcji serca | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia | |
| Zmniejszona odpowiedź immunologiczna | Osłabienie naturalnych mechanizmów obronnych organizmu | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia | |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Niedoczynność kory nadnerczy | Niewystarczające wydzielanie hormonów kory nadnerczy | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia |
| Zespół Cushinga | Twarz księżycowata, otyłość tułowia i hiperwolemia | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zatrzymanie sodu z powstawaniem obrzęków | Retencja sodu prowadząca do obrzęków | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia |
| Zwiększone wydalanie potasu | Może prowadzić do zaburzeń rytmu serca | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia | |
| Hiperglikemia | Zmniejszenie tolerancji glukozy, cukrzyca | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia | |
| Zaburzenia lipidowe | Hipercholesterolemia i hipertriglicerydemia | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia | |
| Zaburzenia psychiczne | Zaburzenia nastroju | Depresja, drażliwość, euforia, zwiększenie napędu, mania | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia |
| Psychozy, omamy | Zaburzenia percepcji i myślenia | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia | |
| Inne zaburzenia psychiczne | Chwiejność emocjonalna, niepokój, zaburzenia snu, myśli samobójcze | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Rzekomy guz mózgu | Zespół objawów przypominających guz mózgu | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia |
| Zaburzenia padaczkowe | Ujawnienie utajonej padaczki i zwiększenie skłonności do napadów w istniejącej padaczce | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia | |
| Zaburzenia oka | Zaćma | Szczególnie ze zmętnieniem podtorebkowym w części tylnej | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia |
| Jaskra | Zwiększone ciśnienie wewnątrzgałkowe | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia | |
| Nasilenie patologii rogówki | Nasilenie owrzodzenia rogówki, nasilenie zapaleń oka (wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych) | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia | |
| Zaburzenia serca | Bradykardia | Zwolnienie rytmu serca, występuje po dużych dawkach | Nieznana |
| Zaburzenia naczyniowe | Nadciśnienie tętnicze | Zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia |
| Miażdżyca i zakrzepica | Zwiększone ryzyko powikłań naczyniowych | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia | |
| Zapalenie naczyń | Także jako zespół odstawienny po długotrwałym leczeniu | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Owrzodzenia przewodu pokarmowego | Wrzody żołądka lub jelit | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia |
| Krwawienia z przewodu pokarmowego | Krwawienie z żołądka lub dwunastnicy | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia | |
| Zapalenie trzustki | Stan zapalny trzustki | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Zmiany skórne związane z kortykosteroidami | Rozstępy czerwone, zanik skóry, teleangiektazje, wybroczyny, siniaki, nadmierne owłosienie | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia |
| Trądzik steroidowy | Specyficzna forma zmian trądzikopodobnych | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia | |
| Inne zmiany skórne | Zapalenie skóry wokół ust podobne do trądziku różowatego, zmiany pigmentacji skóry | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Zaburzenia mięśniowe | Atrofia mięśni, osłabienie mięśni, miopatia | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia |
| Osteoporoza | Możliwa również po krótkotrwałym podawaniu | Nieznana, zależna od dawki | |
| Aseptyczna martwica kości | Jałowa martwica tkanki kostnej | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia | |
| Patologie ścięgien | Dyskomfort ścięgien, zapalenie ścięgna, zerwanie ścięgna | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Twardzinowy przełom nerkowy | Największe ryzyko u pacjentów z uogólnioną twardziną układową | Zróżnicowana w zależności od podgrupy pacjentów (1-2% w postaci ograniczonej i młodzieńczej) |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Zaburzone wydzielanie hormonów płciowych | Brak miesiączki, hirsutyzm, impotencja | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia |
| Zaburzenia ogólne | Opóźnione gojenie się rany | Zaburzenie procesu regeneracji tkanek | Nieznana, zależna od dawki i czasu leczenia |
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego Medoxa do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.21
Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:
- Adres: Al. Jerozolimskie 181 C, 02-222 Warszawa
- Tel.: +48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za lek Medoxa.22
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania