Właściwości farmakodynamiczne
Medoxa 30 mg

Prednizon, będący niefluorowanym glikokortykosteroidem (kod ATC: H02AB07), wykazuje działanie zależne od dawki na metabolizm tkanek oraz regulację układu immunologicznego. W terapii substytucyjnej niewydolności kory nadnerczy, dawka 5 mg prednizonu odpowiada około 20 mg hydrokortyzonu, jednak ze względu na ograniczone działanie mineralokortykosteroidowe konieczne jest uzupełnienie leczenia o mineralokortykosteroid. W zespole nadnerczowo-płciowym prednizon zastępuje kortyzol, hamując jednocześnie nadmierną produkcję kortykotropiny i androgenów. W dawkach przekraczających zapotrzebowanie substytucyjne wykazuje szybkie działanie przeciwzapalne i opóźnione immunosupresyjne, m.in. poprzez hamowanie chemotaksji leukocytów, uwalniania mediatorów zapalnych oraz enzymów lizosomalnych. W terapii obturacji oskrzeli prednizon potęguje efekt beta-adrenomimetyków, poprawiając drożność dróg oddechowych poprzez redukcję obrzęku, hamowanie produkcji śluzu i stabilizację błony śluzowej.

Pobierz ChPL PDF Medoxa – Tabletki – 30 mg
  1. Właściwości farmakodynamiczne prednizonu
    1. Działanie substytucyjne
    2. Działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne
    3. Wpływ na metabolizm i równowagę elektrolitową
    4. Działanie w schorzeniach dróg oddechowych
    5. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. alergiczne zapalenie naczyń
  2. alergiczne zapalenie spojówek
  3. alergiczny nieżyt nosa
  4. alergiczny wyprysk kontaktowy
  5. artropatia enteropatyczna
  6. astma oskrzelowa
  7. autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna
  8. autoimmunologiczne zapalenie wątroby
  9. chłoniak nieziarniczy
  10. choroba Addisona
  11. choroba Behçeta
  12. choroba Hodgkina
  13. choroba Leśniowskiego-Crohna
  14. choroba Waldenströma
  15. ciężka gorączkowa dermatoza neutrofilowa
  16. egzema
  17. eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń
  18. eozynofilowe zapalenie powięzi
  19. erytrodermia
  20. gruźlica płuc
  21. gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
  22. guz rzekomy oczodołu
  23. guzkowe zapalenie tętnic
  24. hiperkalcemia w pierwotnych chorobach złośliwych
  25. idiopatyczna plamica małopłytkowa
  26. idiopatyczne włóknienie zaotrzewnowe
  27. katar sienny
  28. łagodny pemfigoid błony śluzowej
  29. liniowa dermatoza IgA
  30. liszaj ruberowy osutka
  31. liszajec herpetiformis
  32. łupież rubra mieszkowy
  33. łuszczyca krostkowa
  34. łuszczycowe zapalenie stawów
  35. mieszane choroby tkanki łącznej
  36. młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów
  37. myasthenia
  38. naczyniak jamisty
  39. neuropatia nerwu wzrokowego
  40. niedobór ACTH
  41. niewydolność kory nadnerczy
  42. obrzęk Quinckego
  43. obturacyjne zapalenie krtani podgłośniowej
  44. odrzucenie przeszczepu
  45. olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic
  46. oparzenia zasadowe
  47. oparzenie przełyku
  48. opryszczka ciężarnych
  49. orbitopatia endokrynologiczna
  50. ostra białaczka limfoblastyczna
  51. ostra pokrzywka
  52. ostre zapalenie pęcherzyków płucnych
  53. paliatywna terapia chorób nowotworowych
  54. parałuszczyca
  55. pęcherzyca zwykła
  56. pemfigoid pęcherzowy
  57. piodermia zgorzelinowa
  58. podostry skórny toczeń rumieniowaty
  59. polimialgia reumatyczna
  60. polineuropatia związana z gammapatią monoklonalną
  61. profilaktyka i leczenie wymiotów wywołanych cytostatykami
  62. profilaktyka zespołu niewydolności oddechowej u wcześniaków
  63. przewlekła białaczka limfatyczna
  64. przewlekłe eozynofilowe zapalenie płuc
  65. przewlekłe zanikowe zapalenie wielochrzęstne
  66. przewlekłe zapalenie rzęs
  67. przewlekły tarczowaty toczeń rumieniowaty
  68. przewlekły zespół Guillaina-Barrégo
  69. reakcja Jarischa-Herxheimera
  70. reakcje alergiczne
  71. reakcje anafilaktoidalne
  72. reakcje pseudoalergiczne
  73. reaktywne zapalenie stawów
  74. reumatoidalne zapalenie stawów
  75. rozplemowe zewnątrzwłośniczkowe kłębuszkowe zapalenie nerek
  76. rumień guzowaty
  77. sarkoidoza
  78. śródmiąższowe choroby płuc
  79. śródmiąższowe zapalenie rogówki
  80. stany stresowe po długotrwałej terapii kortykosteroidami
  81. stwardnienie rozsiane
  82. submikroskopowe kłębuszkowe zapalenie nerek
  83. szpiczak mnogi
  84. toczeń rumieniowaty układowy
  85. toksyczna rozpływna martwica naskórka
  86. twardzina układowa
  87. uogólniona ostra osutka krostkowa
  88. usunięcie nadnerczy
  89. wielopostaciowy rumień wysiękowy
  90. wrodzone pęcherzowe oddzielanie się naskórka
  91. wrzodziejące zapalenie jelita grubego
  92. wyprysk atopowy
  93. wyprysk bakteryjny
  94. wyprysk kontaktowy
  95. wysypki polekowe
  96. zaostrzenie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc
  97. zapalenie błony naczyniowej oka
  98. zapalenie nadtwardówki
  99. zapalenie rogówki
  100. zapalenie serca w gorączce reumatycznej
  101. zapalenie skórno-mięśniowe
  102. zapalenie stawów kręgosłupa
  103. zapalenie stawów w sarkoidozie
  104. zapalenie tętnicy skroniowej
  105. zapalenie twardówki
  106. zapalenie wielomięśniowe
  107. zarostowe zapalenie oskrzelików z organizującym się zapaleniem płuc
  108. zespół nadnerczowo-płciowy
  109. zespół Sézary'ego
  110. zespół Tolosa-Hunta
  111. zespół Westa
  112. ziarniniakowatość Wegenera
  113. ziarniniakowe zapalenie warg
  114. zwłóknienie płuc
Substancja czynna
  1. prednizon
Kategoria leku
  1. glikokortykosteroidy
  2. leki immunosupresyjne
  3. leki przeciwreumatyczne
  4. leki przeciwzapalne

Właściwości farmakodynamiczne prednizonu

Prednizon należy do grupy farmakoterapeutycznej niefluorowanych glikokortykosteroidów (kod ATC: H02AB07) stosowanych w leczeniu układowym. Wywiera on zależny od dawki wpływ na metabolizm niemal wszystkich tkanek organizmu. W zakresie fizjologicznym działania te są kluczowe dla utrzymania homeostazy organizmu zarówno w spoczynku, jak i podczas obciążenia, a także dla regulacji aktywności układu immunologicznego.1

Działanie substytucyjne

W przypadkach niewydolności kory nadnerczy lub jej całkowitego braku, prednizon może skutecznie zastępować endogenny hydrokortyzon. Warto podkreślić, że pod względem siły działania około 5 mg prednizonu odpowiada działaniu 20 mg hydrokortyzonu. Ze względu na ograniczone działanie mineralokortykosteroidowe prednizonu, w terapii substytucyjnej niewydolności kory nadnerczy konieczne jest jednoczesne zastosowanie dodatkowego mineralokortykosteroidu.2

W zespole nadnerczowo-płciowym prednizon pełni funkcję zastępczą dla kortyzolu, którego brak wynika z wady enzymatycznej. Dodatkowo hamuje nadmierne wytwarzanie kortykotropiny w przysadce mózgowej oraz androgenów w korze nadnerczy. Jeżeli defekt enzymatyczny dotyczy również syntezy mineralokortykosteroidu, niezbędna jest jego dodatkowa suplementacja.3

Działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne

Prednizon stosowany w dawkach przewyższających zapotrzebowanie substytucyjne wykazuje szybkie działanie przeciwzapalne (przeciwwysiękowo i antyproliferacyjnie) oraz opóźnione działanie immunosupresyjne. Mechanizm działania polega na hamowaniu chemotaksji i aktywności komórek układu odpornościowego, a także na blokowaniu uwalniania i działania mediatorów stanu zapalnego oraz reakcji immunologicznych, takich jak enzymy lizosomalne, prostaglandyny i leukotrieny.4

W przypadku zwężenia oskrzeli prednizon potęguje działanie beta-adrenomimetyków rozszerzających oskrzela, co określa się jako efekt permisywny.5

Należy zaznaczyć, że długotrwałe leczenie dużymi dawkami prednizonu prowadzi do atrofii układu immunologicznego oraz kory nadnerczy, co stanowi istotne ograniczenie terapii długoterminowej.6

Wpływ na metabolizm i równowagę elektrolitową

Prednizon istotnie wpływa na równowagę metaboliczną węglowodanów, białek i tłuszczów. W przeciwieństwie do hydrokortyzonu, prednizon wykazuje słabsze działanie mineralotropowe, jednakże efekt ten nadal występuje, co może wymagać monitorowania stężeń elektrolitów w surowicy krwi w trakcie terapii.7

Działanie w schorzeniach dróg oddechowych

Działanie prednizonu w przypadku zwężenia dróg oddechowych obejmuje szereg mechanizmów, które prowadzą do poprawy drożności oskrzeli. Główne efekty terapeutyczne obejmują:

  • Hamowanie procesów zapalnych w obrębie dróg oddechowych
  • Zapobieganie i redukcja obrzęku błony śluzowej
  • Przeciwdziałanie niedrożności oskrzeli
  • Hamowanie lub ograniczanie produkcji śluzu
  • Zmniejszanie lepkości wydzieliny oskrzelowej

Powyższe efekty wynikają z następujących mechanizmów działania prednizonu:8

  1. Uszczelnienie naczyń i stabilizacja błony śluzowej
  2. Normalizacja odpowiedzi mięśnia oskrzeli na leki β2-sympatykomimetyczne, która mogła zostać osłabiona w wyniku ich długotrwałego stosowania
  3. Osłabienie reakcji alergicznej typu I, co obserwuje się od drugiego tygodnia leczenia
Aspekt działania farmakodynamicznego Charakterystyka
Grupa farmakoterapeutyczna Glikokortykosteroidy
Kod ATC H02AB07
Równoważność dawek 5 mg prednizonu ≈ 20 mg hydrokortyzonu
Główne działania Przeciwzapalne, immunosupresyjne, wpływ na metabolizm
Działanie mineralokortykosteroidowe Ograniczone (słabsze niż hydrokortyzon)
Efekt w drogach oddechowych Hamowanie zapalenia, redukcja obrzęku, poprawa przepływu powietrza
Efekt przy długotrwałym stosowaniu w dużych dawkach Zanik układu immunologicznego i kory nadnerczy

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl