Działania niepożądane
AuroFena 200 mcg

Stosowanie tabletek podpoliczkowych fentanylu (AuroFena) wiąże się z występowaniem licznych działań niepożądanych typowych dla opioidów, w tym potencjalnie zagrażających życiu powikłań takich jak depresja oddechowa, depresja krążeniowa, niedociśnienie tętnicze oraz wstrząs. Objawy te wymagają ścisłego monitorowania pacjentów, zwłaszcza w początkowym okresie terapii i przy dostosowywaniu dawki. W trakcie leczenia może rozwijać się tolerancja oraz uzależnienie, nawet przy dawkach terapeutycznych, co podkreśla konieczność indywidualnej oceny ryzyka i regularnej oceny stanu klinicznego. Zespół odstawienia opioidów manifestuje się m.in. nudnościami, wymiotami, biegunką, niepokojem, dreszczami i nadmierną potliwością. Reakcje nadwrażliwości obejmują wysypkę, rumień oraz obrzęk twarzy i warg. W przypadku przedawkowania obserwuje się utratę świadomości i zatrzymanie oddechu, co stanowi bezpośrednie zagrożenie życia.

Substancja czynna

Działania niepożądane leku AuroFena (fentanyl, tabletki podpoliczkowe)

Podczas stosowania tabletek podpoliczkowych fentanylu (AuroFena) należy spodziewać się reakcji niepożądanych typowych dla leków opioidowych. Wiele z tych działań ma tendencję do ustępowania lub zmniejszania intensywności w trakcie terapii, co związane jest z doborem optymalnej dawki dla każdego pacjenta. W poniższym opracowaniu przedstawiono szczegółowy przegląd możliwych działań niepożądanych, ich nasilenia oraz częstotliwości występowania.1

Najpoważniejsze działania niepożądane

Do najpoważniejszych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem leku AuroFena należą:2

  • Depresja oddechowa – potencjalnie zagrażająca życiu, może prowadzić do duszności lub zatrzymania oddechu
  • Depresja krążeniowa – osłabienie funkcji układu krążenia
  • Niedociśnienie – spadek ciśnienia tętniczego krwi poniżej wartości prawidłowych
  • Wstrząs – poważny stan zagrożenia życia wynikający z niedostatecznej perfuzji tkanek

Ze względu na poważne ryzyko wystąpienia powyższych reakcji, pacjenci powinni być ściśle monitorowani w trakcie terapii.3

Mechanizmy rozwoju działań niepożądanych

Podczas leczenia fentanylem w postaci tabletek podpoliczkowych mogą rozwinąć się dwa istotne zjawiska:4

  1. Tolerancja – w wyniku wielokrotnego stosowania organizm pacjenta może się przyzwyczaić do leku, co prowadzi do zmniejszenia jego skuteczności przy tej samej dawce
  2. Uzależnienie od leku – wielokrotne stosowanie AuroFena może prowadzić do uzależnienia nawet przy dawkach terapeutycznych

Warto podkreślić, że ryzyko uzależnienia może się różnić w zależności od indywidualnych czynników ryzyka u danego pacjenta, wielkości dawki oraz czasu trwania leczenia opioidami.5

Zespół odstawienia

W związku ze stosowaniem fentanylu podawanego przez błony śluzowe obserwowano objawy zespołu odstawienia opioidów, takie jak:6

  • Nudności
  • Wymioty
  • Biegunka
  • Niepokój
  • Dreszcze
  • Drżenie
  • Nadmierna potliwość

Reakcje nadwrażliwości

Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano przypadki reakcji nadwrażliwości, które obejmowały:7

  • Wysypkę
  • Rumień
  • Obrzęk warg i twarzy
  • Pokrzywkę

Przedawkowanie

W kontekście przedawkowania leku AuroFena obserwowano szczególnie niebezpieczne powikłania:8

  • Utrata świadomości – stan całkowitego braku reakcji na bodźce zewnętrzne
  • Zatrzymanie oddychania – brak spontanicznej aktywności oddechowej, stan bezpośredniego zagrożenia życia

Szczegółowa tabela działań niepożądanych leku AuroFena

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane zaobserwowane podczas stosowania tabletek podpoliczkowych fentanylu i/lub innych związków zawierających fentanyl w badaniach klinicznych oraz w okresie po wprowadzeniu leku do obrotu. Działania niepożądane zostały uporządkowane według częstości występowania w poszczególnych grupach narządów.9

Klasyfikacja układów i narządów Działania niepożądane Częstość występowania
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Kandydoza jamy ustnej
Zapalenie gardła
Krosty w jamie ustnej
Bardzo często (≥1/10)
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Niedokrwistość
Neutropenia
Trombocytopenia
Bardzo często (≥1/10)
Zaburzenia układu immunologicznego Nadwrażliwość Bardzo często (≥1/10)
Zaburzenia endokrynologiczne Hipogonadyzm
Niedoczynność kory nadnerczy
Niedobór androgenów
Bardzo często (≥1/10)
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Jadłowstręt Bardzo często (≥1/10)
Zaburzenia psychiczne Depresja
Niepokój
Stan splątania
Bezsenność
Stan euforyczny
Nerwowość
Halucynacje
Omamy wzrokowe
Zmiany psychiczne
Dezorientacja
Bardzo często (≥1/10)
Zaburzenia układu nerwowego Zawroty głowy
Ból głowy
Zaburzenia smaku
Senność
Letarg
Drżenie
Uspokojenie
Niedoczulica
Migrena
Obniżony poziom świadomości
Zaburzenia uwagi
Zaburzenia równowagi
Dyzartria
Zaburzenia zdolności poznawczych
Zaburzenia motoryczne
Utrata świadomości
Drgawki
Bardzo często (≥1/10)
Zaburzenia oka Zaburzenia wzroku
Przekrwienie spojówek
Zamglone widzenie
Ograniczona ostrość widzenia
Zaburzenia odczuć w obrębie gałki ocznej
Fotopsja
Bardzo często (≥1/10)
Zaburzenia ucha i błędnika Zawroty głowy
Szumy uszne
Dolegliwości uszne
Bardzo często (≥1/10)
Zaburzenia serca Tachykardia
Bradykardia
Bardzo często (≥1/10)
Zaburzenia naczyniowe Niedociśnienie
Nadciśnienie
Rumieńce
Uderzenia gorąca
Bardzo często (≥1/10)
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Duszność
Ból gardła i krtani
Depresja oddechowa
Zespół bezdechu sennego
Zatrzymanie oddychania
Bardzo często (≥1/10)
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności
Wymioty
Zaparcia
Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej
Suchość w ustach
Biegunka
Ból brzucha
Refluks żołądkowo-przełykowy
Dolegliwości żołądkowe
Dyspepsja
Bóle zębów
Niedrożność jelit
Owrzodzenia ust
Niedoczulica jamy ustnej
Dolegliwości jamy ustnej
Odbarwienie błony śluzowej jamy ustnej
Dolegliwości tkanek miękkich jamy ustnej
Obrzęk języka
Pęcherze na języku
Ból dziąseł
Owrzodzenia języka
Dolegliwości języka
Zapalenie przełyku
Spękane usta
Zmiany pęcherzowe błony śluzowej jamy ustnej
Suche wargi
Bardzo często (≥1/10)
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Poszerzenie dróg żółciowych Bardzo często (≥1/10)
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Świąd
Nadmierna potliwość
Wysypka
Zimne poty
Obrzęk twarzy
Ogólny świąd
Łysienie
Łamliwość paznokci
Bardzo często (≥1/10)
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Bóle mięśni
Ból pleców
Drżenie mięśni
Osłabienie mięśni
Bardzo często (≥1/10)
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Zatrzymanie moczu Bardzo często (≥1/10)
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Reakcje w miejscu podania leku (krwawienie, ból, owrzodzenie, podrażnienie, parestezja, brak czucia, rumień, obrzęk, opuchlizna, pęcherze)
Obrzęk obwodowy
Zmęczenie
Osłabienie
Zespół odstawienia leku
Dreszcze
Apatia
Spowolnienie
Dolegliwości w klatce piersiowej
Złe samopoczucie
Zdenerwowanie
Uczucie pragnienia
Uczucie zimna
Uczucie gorąca
Gorączka
Zespół odstawienny u noworodka
Tolerancja na lek
Bardzo często (≥1/10)
Badania diagnostyczne Zmniejszenie masy ciała
Obniżona liczba płytek krwi
Zwiększona częstość akcji serca
Obniżony hematokryt
Obniżony poziom hemoglobiny
Bardzo często (≥1/10)
Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach Upadki Bardzo często (≥1/10)

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu szczególnie istotne jest systematyczne zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Taka praktyka umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku AuroFena.10

Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane do:11

  • Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
  • Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
  • Tel.: + 48 22 49 21 301
  • Faks: + 48 22 49 21 309
  • Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za produkt AuroFena. Systematyczna rejestracja wszelkich odchyleń od oczekiwanego profilu bezpieczeństwa leku pozwala na gromadzenie większej ilości informacji, co bezpośrednio przekłada się na poprawę bezpieczeństwa stosowania fentanylu w postaci tabletek podpoliczkowych.12

Wskazówki dotyczące rozpoznawania działań niepożądanych

Podczas stosowania leku AuroFena należy zwracać szczególną uwagę na wszelkie nietypowe objawy, zwłaszcza te związane z układem oddechowym oraz krążenia. W przypadku wystąpienia objawów takich jak znaczna duszność, nietypowa senność, spowolnienie oddechu, zawroty głowy lub dezorientacja, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem prowadzącym. Objawy te mogą wskazywać na rozwijającą się depresję oddechową, która stanowi najpoważniejsze zagrożenie związane ze stosowaniem fentanylu.13

Szczególną czujność należy zachować również w przypadku pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka uzależnienia od leku, w tym osoby z wcześniejszym uzależnieniem od substancji opioidowych lub innych środków psychoaktywnych.14

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl