Przeciwwskazania stosowania
Chlortalidon

Przeciwwskazania stosowania chlortalidonu

Chlortalidon jest substancją należącą do grupy diuretyków tiazydopodobnych, pochodnych sulfonamidowych. Stanowi składnik aktywny leków takich jak Hygroton (50 mg) oraz Uldiulan (dostępny w dawkach 12,5 mg, 25 mg i 50 mg). Ze względu na specyficzny mechanizm działania oraz potencjalne działania niepożądane, stosowanie chlortalidonu podlega określonym ograniczeniom. Poniżej przedstawiono szczegółowe przeciwwskazania, które lekarz powinien wziąć pod uwagę przy przepisywaniu leków zawierających tę substancję.^{1 2}

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Przeciwwskazaniem do stosowania chlortalidonu jest nadwrażliwość na substancję czynną oraz inne pochodne sulfonamidowe lub tiazydowe. Należy uwzględnić możliwość występowania reakcji krzyżowych pomiędzy tymi związkami. Również nadwrażliwość na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do jego stosowania.^{3 4}

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z astmą oskrzelową, ze względu na możliwość wystąpienia reakcji nadwrażliwości.⁵

Zaburzenia czynności nerek

Chlortalidon jest przeciwwskazany u pacjentów z następującymi zaburzeniami funkcji nerek:

• Bezmocz (anuria) – definiowany jako wytwarzanie moczu poniżej 100 mg/24 godziny
• Ciężka niewydolność nerek – charakteryzująca się silnie ograniczonym wytwarzaniem moczu, klirensem kreatyniny poniżej 30 ml/min i/lub stężeniem kreatyniny w surowicy powyżej 1,8 mg/100 ml
• Kłębuszkowe zapalenie nerek

⁶ <sup data-drug="Uldiulan" data-section="Przeciwwskazania" title="bezmocz (wytwarzanie moczu poniżej 100 mg/24 godziny) ciężkie zaburzenia czynności nerek (z silnie ograniczonym wytwarzaniem moczu; klirens kreatyniny 1,8 mg/100 mL) kłębuszkowe zapalenie nerek”>7

Zaburzenia czynności wątroby

Ciężka niewydolność wątroby stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania chlortalidonu. Dotyczy to szczególnie pacjentów w stanie przedśpiączkowym lub ze śpiączką wątrobową, u których podanie leku mogłoby pogorszyć istniejące zaburzenia metaboliczne i nasilić objawy encefalopatii.^{8 9}

Zaburzenia elektrolitowe

Stosowanie chlortalidonu jest przeciwwskazane w następujących zaburzeniach gospodarki elektrolitowej:

• Hiperkalcemia (podwyższone stężenie wapnia we krwi)
• Oporna na leczenie hipokaliemia (obniżone stężenie potasu we krwi) lub stany prowadzące do nasilenia utraty potasu
• Ciężka hiponatremia (obniżone stężenie sodu we krwi)

^{10 11}

Zaburzenia metaboliczne

Objawowa hiperurykemia, czyli podwyższone stężenie kwasu moczowego we krwi objawiające się jako dna moczanowa (skaza moczanowa) lub obecność złogów kwasu moczowego w wywiadzie, stanowi przeciwwskazanie do stosowania chlortalidonu. Lek może nasilać hiperurykemię i przyczyniać się do rozwoju lub zaostrzenia objawów dny moczanowej.^{12 13}

Ciąża

Stosowanie chlortalidonu w leczeniu nadciśnienia tętniczego u kobiet w ciąży jest przeciwwskazane. Leki moczopędne, w tym chlortalidon, mogą wpływać na objętość krwi krążącej, perfuzję łożyska oraz równowagę elektrolitową, co może negatywnie oddziaływać na rozwój płodu.^{14 15}

Inne przeciwwskazania

Nieleczona choroba Addisona (pierwotna niedoczynność kory nadnerczy) stanowi przeciwwskazanie do stosowania chlortalidonu ze względu na możliwość nasilenia zaburzeń elektrolitowych i odwodnienia charakterystycznych dla tej choroby.¹⁶

Jednoczesne stosowanie preparatów litu jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko nasilenia toksyczności litu. Chlortalidon może zmniejszać klirens nerkowy litu, co prowadzi do wzrostu jego stężenia w surowicy do poziomów toksycznych.¹⁷

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności przy stosowaniu chlortalidonu

Należy podkreślić, że w niektórych sytuacjach klinicznych stosowanie chlortalidonu wymaga szczególnej uwagi i monitorowania pacjenta, nawet jeśli nie występują bezwzględne przeciwwskazania. Dotyczy to szczególnie pacjentów z łagodniejszymi formami niewydolności nerek lub wątroby, pacjentów w podeszłym wieku, osób z tendencją do hipokalemii lub z predyspozycją do rozwoju zaburzeń gospodarki węglowodanowej.¹⁸

Warto zwrócić uwagę, że preparaty zawierające chlortalidon, takie jak Uldiulan, mogą zawierać jako substancję pomocniczą laktozę jednowodną (np. Uldiulan 12,5 mg zawiera 39,09 mg, Uldiulan 25 mg zawiera 78,18 mg, a Uldiulan 50 mg zawiera 156,36 mg laktozy jednowodnej), co może stanowić problem u pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.¹⁹