Dawkowanie i sposób podawania
Chlortalidon

Chlortalidon, jako diuretyk tiazydowy, wymaga indywidualnego ustalania dawkowania, rozpoczynając od najmniejszej skutecznej dawki, aby zminimalizować działania niepożądane. W leczeniu nadciśnienia tętniczego dawka początkowa wynosi 12,5-50 mg/dobę (typowo 25 mg/dobę), a dawka podtrzymująca 12,5-25 mg/dobę, z pełnym efektem terapeutycznym po 3-4 tygodniach. W niewydolności serca (II-III stopień) dawka początkowa to 25-50 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 100-200 mg/dobę w ciężkich przypadkach, a dawka podtrzymująca zwykle wynosi 25-50 mg/dobę. W obrzękach pochodzenia sercowego i wątrobowego stosuje się dawki 25-50 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 100-200 mg/dobę, natomiast w obrzękach nerkowych dawka nie powinna przekraczać 50 mg/dobę. W nerkowej moczówce prostej dawka początkowa to 100 mg dwa razy na dobę, a podtrzymująca 50 mg/dobę. U pacjentów w podeszłym wieku oraz z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 30-60 mL/min) zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki, natomiast przy klirensie <30 mL/min chlortalidon traci skuteczność.

Dawkowanie i sposób podawania chlortalidonu

Chlortalidon, jako substancja o działaniu moczopędnym, wymaga szczególnej uwagi przy ustalaniu schematu dawkowania. Analogicznie do innych leków moczopędnych, leczenie chlortalidonem należy rozpoczynać od zastosowania możliwie najmniejszej skutecznej dawki. Dawkę należy ustalić indywidualnie, w oparciu o reakcję pacjenta, dążąc do uzyskania maksymalnych korzyści terapeutycznych przy jednoczesnym ograniczeniu działań niepożądanych do minimum.12

Szczególnie ostrożne dawkowanie jest wskazane u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca lub stwardnieniem mózgowym, a także w stanie po zawale mięśnia sercowego lub udarze mózgowym.3

Dawkowanie w nadciśnieniu tętniczym

W terapii nadciśnienia tętniczego zaleca się dawkę początkową w zakresie 12,5-50 mg chlortalidonu na dobę. Typowa dawka początkowa to 25 mg na dobę. Pełne działanie terapeutyczne podczas stosowania pojedynczej dawki występuje po 3 do 4 tygodniach. Natomiast w leczeniu podtrzymującym stosuje się 12,5-25 mg chlortalidonu dziennie.45

Jeśli obniżenie ciśnienia tętniczego krwi jest niedostateczne podczas stosowania dawek 25 mg lub 50 mg na dobę, zaleca się zastosowanie leczenia skojarzonego z innymi lekami hipotensyjnymi, takimi jak beta-adrenolityki, rezerpina czy inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE).67

Dawkowanie w niewydolności serca

W leczeniu niewydolności serca (II lub III stopień niewydolności) zalecana dawka początkowa wynosi od 25 mg do 50 mg na dobę. W ciężkich przypadkach dawka ta może być zwiększona do 100-200 mg na dobę. Przeciętna dawka podtrzymująca powinna być najniższą skuteczną dawką, zazwyczaj 25-50 mg, podawana codziennie lub co drugi dzień.8

Jeśli reakcja pacjenta na leczenie jest niedostateczna, można zastosować dodatkowo glikozydy nasercowe lub inhibitory konwertazy angiotensyny, lub obie te grupy leków.9

U pacjentów z ciężką niewydolnością serca może dojść do sytuacji, gdy chlortalidon praktycznie nie jest wchłaniany.10

Dawkowanie w obrzękach

W leczeniu obrzęków pochodzenia sercowego, wątrobowego i nerkowego zalecana dawka początkowa wynosi od 25 do 50 mg na dobę. W ciężkich przypadkach może być zwiększona do 100-200 mg na dobę, jednak w przypadku obrzęku pochodzenia nerkowego dawka nie powinna przekraczać 50 mg na dobę.11

Najmniejszą skuteczną dawkę należy ustalić indywidualnie w oparciu o reakcję pacjenta na lek i stosować ją tylko przez ograniczony czas.12

Dawkowanie w nerkowej moczówce prostej

W przypadku leczenia nerkowej moczówki prostej u dorosłych zaleca się dawkę początkową 100 mg dwa razy na dobę. Dawka podtrzymująca wynosi zazwyczaj 50 mg na dobę.13

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku (powyżej 65 lat) zalecana jest standardowa, najmniejsza skuteczna dawka chlortalidonu. Należy pamiętać, że u tych pacjentów wydalanie chlortalidonu przebiega wolniej niż u zdrowych młodych osób, chociaż wchłanianie ma taki sam przebieg. Z tego powodu konieczna jest wnikliwa obserwacja pacjentów w podeszłym wieku podczas terapii chlortalidonem.1415

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 30-60 mL/min i/lub stężenie kreatyniny w surowicy 1,1-1,8 mg/100 mL) zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki chlortalidonu, dostosowanej do wymagań terapeutycznych i tolerancji pacjenta.1617

Istotne jest, że chlortalidon i inne tiazydowe leki moczopędne tracą swoje właściwości moczopędne, gdy klirens kreatyniny jest mniejszy niż 30 ml/min i/lub stężenie kreatyniny w surowicy przekracza 1,8 mg/100 mL.18<sup data-drug="Uldiulan" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Diuretyki tiazydowe i analogi tiazydów, w tym chlortalidon, tracą działanie moczopędne w przypadkach ciężkich zaburzeń czynności nerek, co oznacza klirens kreatyniny 1,8 mg/100 mL.”>19

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby dawkowanie chlortalidonu należy prowadzić zgodnie z obowiązującymi ograniczeniami. Nie zaleca się stosowania chlortalidonu w przypadku ciężkich zaburzeń czynności wątroby.20

Dzieci i młodzież

Dane dotyczące stosowania chlortalidonu u dzieci są ograniczone. Gdy stosuje się lek u dzieci, dawkę należy ustalić indywidualnie. Przykładowo, jako dawkę początkową stosowano 0,5-1 mg/kg masy ciała/48 godzin, a jako maksymalną dawkę 1,7 mg/kg masy ciała/48 godzin.21

Produkt Uldiulan nie jest zalecany do stosowania u dzieci ze względu na brak odpowiednich danych terapeutycznych dotyczących tej populacji.22

Sposób podawania

Chlortalidon należy przyjmować doustnie. Zalecana dawka pojedyncza powinna być przyjmowana rano z posiłkiem, jeśli stosuje się dawkowanie raz na dobę. W przypadku dawkowania dwa razy na dobę, drugą dawkę należy przyjąć z wieczornym posiłkiem.2324

Tabletki należy połykać, popijając wystarczającą ilością płynu (na przykład jedną szklanką wody). Zwiększenie dawki nie powinno być rozważane przed upływem 2-3 tygodni od rozpoczęcia leczenia.25

O czasie trwania leczenia chlortalidonem decyduje lekarz. W przypadku długotrwałego leczenia preparatami chlortalidonu nie należy przerywać terapii nagle, ale odstawiać lek stopniowo.26

Tabela dawkowania chlortalidonu

Wskazanie Grupa pacjentów Dawka początkowa Dawka podtrzymująca Uwagi
Nadciśnienie tętnicze Dorośli 12,5-50 mg/dobę (typowo 25 mg/dobę) 12,5-25 mg/dobę Pełne działanie po 3-4 tygodniach
Niewydolność serca (II lub III stopień) Dorośli 25-50 mg/dobę 25-50 mg/dobę lub co drugi dzień W ciężkich przypadkach do 100-200 mg/dobę
Obrzęki pochodzenia sercowego, wątrobowego Dorośli 25-50 mg/dobę Najmniejsza skuteczna dawka W ciężkich przypadkach do 100-200 mg/dobę
Obrzęki pochodzenia nerkowego Dorośli 25-50 mg/dobę Najmniejsza skuteczna dawka Nie przekraczać 50 mg/dobę
Nerkowa moczówka prosta Dorośli 100 mg 2 razy/dobę 50 mg/dobę
Wszystkie wskazania Pacjenci w podeszłym wieku Najmniejsza skuteczna dawka Dostosowana indywidualnie Wydalanie wolniejsze niż u młodych osób
Wszystkie wskazania Pacjenci z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 30-60 ml/min) Najmniejsza skuteczna dawka Dostosowana indywidualnie Nieskuteczny przy klirensie kreatyniny <30 ml/min
Wszystkie wskazania Dzieci i młodzież (ograniczone dane) 0,5-1 mg/kg mc./48 godzin Do 1,7 mg/kg mc./48 godzin Uldiulan niezalecany u dzieci

2728

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl