Właściwości farmakokinetyczne
Chlortalidon

Chlortalidon, tiazydopodobny diuretyk, charakteryzuje się biodostępnością około 64% po podaniu doustnym dawki 50 mg, z czasem do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Cmax) wynoszącym 8-12 godzin. Cmax dla dawek 25 mg i 50 mg wynosi odpowiednio 1,5 μg/ml (4,4 μmol/l) oraz 3,2 μg/ml (9,4 μmol/l). Stan stacjonarny osiągany jest po 1-2 tygodniach stosowania dawki 50 mg/dobę, z średnim stężeniem we krwi 7,2 μg/ml (21,2 μmol/l) po 24 godzinach od ostatniej dawki. Lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (75-76%, głównie albuminą) oraz intensywne gromadzenie w erytrocytach, co skutkuje niską frakcją wolną (około 1,4%). Objętość dystrybucji wynosi 4 l/kg. Chlortalidon przenika przez barierę łożyskową (stężenie u płodu około 15% stężenia matczynego) oraz do mleka matki (około 4% stężenia matczynego).

Właściwości farmakokinetyczne chlortalidonu

Chlortalidon jest lekiem moczopędnym z grupy tiazydopodobnych diuretyków, którego właściwości farmakokinetyczne charakteryzują się specyficznym profilem wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis farmakokinetyki tej substancji na podstawie danych z charakterystyk produktów leczniczych zawierających chlortalidon.1 2

Wchłanianie

Biodostępność chlortalidonu po podaniu doustnym dawki 50 mg wynosi około 64%. Proces wchłaniania charakteryzuje się stosunkowo wolną kinetyką, gdzie t50 resorpcji wynosi około 2,6 godziny.3 4

Maksymalne stężenie we krwi (Cmax) pojawia się po 8-12 godzinach od zażycia leku. Dla dawek 25 mg i 50 mg wartości Cmax wynoszą odpowiednio średnio 1,5 μg/ml (4,4 μmol/l) i 3,2 μg/ml (9,4 μmol/l). Dla dawek do 100 mg obserwuje się proporcjonalny wzrost parametru AUC (pole pod krzywą stężenia w czasie).5 6

Podczas wielokrotnego podawania dawki dobowej 50 mg, stan stacjonarny (równowaga dynamiczna) osiągany jest po 1-2 tygodniach. Średnie stężenie we krwi w stanie równowagi, mierzone pod koniec 24-godzinnej przerwy w dawkowaniu, wynosi 7,2 μg/ml (21,2 μmol/l).7 8

Dystrybucja

Dystrybucja chlortalidonu charakteryzuje się kilkoma istotnymi cechami. Tylko niewielka frakcja leku we krwi pozostaje w postaci wolnej, co wynika z dwóch głównych procesów: intensywnego gromadzenia się leku w erytrocytach oraz wiązania z białkami osocza.9 10

Chlortalidon wykazuje duże powinowactwo do anhydrazy węglanowej erytrocytów, co powoduje, że jedynie około 1,4% całkowitej ilości leku znajdowano we krwi w stanie równowagi dynamicznej podczas leczenia dawką 50 mg.11

Wiązanie chlortalidonu z białkami osocza, głównie z albuminą, wynosi około 75-76%. Objętość dystrybucji wynosi 4 l/kg.12 13

Chlortalidon przenika przez barierę łożyskową i jest wydzielany do mleka matki. U matek stosujących dawkę 50 mg chlortalidonu na dobę przed i po porodzie, stężenie leku we krwi płodu stanowiło około 15% wartości stężenia, które obserwowano we krwi matki. Stężenie chlortalidonu w płynie owodniowym i mleku kobiecym stanowiło około 4% wartości stężenia we krwi matczynej.14 15

Metabolizm

Metabolizm chlortalidonu stanowi drugorzędną drogę eliminacji leku. Metabolizm wątrobowy i wydalanie leku do żółci mają niewielki udział w całkowitej eliminacji substancji.16 17

W ciągu 120 godzin około 70% dawki leku jest wydalane z moczem i kałem, głównie w postaci niezmienionej.18 19

Eliminacja

Chlortalidon jest wydalany z krwi i osocza przeważnie w postaci niezmienionej. Okres półtrwania (t1/2) leku wynosi przeciętnie 50 godzin i pozostaje niezmieniony nawet po długotrwałym podawaniu.20 21

Większa część wchłoniętej dawki chlortalidonu jest wydalana przez nerki, ze średnim klirensem nerkowym wynoszącym 60 ml/min.22 23

Na szybkość eliminacji leku z krwi i osocza prawdopodobnie wpływa powinowactwo leku do anhydrazy węglanowej erytrocytów.24

Farmakokinetyka w grupach szczególnych

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Zaburzenia czynności nerek nie wpływają na farmakokinetykę chlortalidonu. Zmiana dawkowania u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek nie jest konieczna.25

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku eliminacja chlortalidonu przebiega wolniej niż u zdrowych, młodych dorosłych, chociaż wchłanianie ma przebieg taki sam. Z tego powodu wskazana jest ścisła obserwacja lekarska podczas stosowania chlortalidonu u pacjentów z tej grupy wiekowej.26 27

Parametry farmakokinetyczne chlortalidonu

Parametr Wartość Uwagi
Biodostępność 64% Po podaniu doustnym dawki 50 mg
Czas do osiągnięcia Cmax 8-12 godzin Po podaniu pojedynczej dawki
Cmax dla dawki 25 mg 1,5 μg/ml (4,4 μmol/l) Wartość średnia
Cmax dla dawki 50 mg 3,2 μg/ml (9,4 μmol/l) Wartość średnia
Stężenie w stanie stacjonarnym 7,2 μg/ml (21,2 μmol/l) Dla dawki 50 mg/dobę, mierzone po 24h od ostatniej dawki
Czas do osiągnięcia stanu stacjonarnego 1-2 tygodnie Przy dawkowaniu 50 mg/dobę
Wiązanie z białkami osocza 75-76% Głównie z albuminą
Objętość dystrybucji 4 l/kg
Okres półtrwania (t1/2) 50 godzin Wartość średnia
Klirens nerkowy 60 ml/min Wartość średnia
Frakcja niezmienionego leku w wydalaniu Dominująca 70% dawki wydalane w ciągu 120h, głównie w postaci niezmienionej
Stężenie we krwi płodu 15% stężenia matczynego Przy dawce 50 mg/dobę
Stężenie w płynie owodniowym i mleku 4% stężenia matczynego Przy dawce 50 mg/dobę

28 29

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl