Właściwości farmakokinetyczne
Chlortalidon
Chlortalidon, tiazydopodobny diuretyk, charakteryzuje się biodostępnością około 64% po podaniu doustnym dawki 50 mg, z czasem do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Cmax) wynoszącym 8-12 godzin. Cmax dla dawek 25 mg i 50 mg wynosi odpowiednio 1,5 μg/ml (4,4 μmol/l) oraz 3,2 μg/ml (9,4 μmol/l). Stan stacjonarny osiągany jest po 1-2 tygodniach stosowania dawki 50 mg/dobę, z średnim stężeniem we krwi 7,2 μg/ml (21,2 μmol/l) po 24 godzinach od ostatniej dawki. Lek wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (75-76%, głównie albuminą) oraz intensywne gromadzenie w erytrocytach, co skutkuje niską frakcją wolną (około 1,4%). Objętość dystrybucji wynosi 4 l/kg. Chlortalidon przenika przez barierę łożyskową (stężenie u płodu około 15% stężenia matczynego) oraz do mleka matki (około 4% stężenia matczynego).
Właściwości farmakokinetyczne chlortalidonu
Chlortalidon jest lekiem moczopędnym z grupy tiazydopodobnych diuretyków, którego właściwości farmakokinetyczne charakteryzują się specyficznym profilem wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis farmakokinetyki tej substancji na podstawie danych z charakterystyk produktów leczniczych zawierających chlortalidon.1 2
Wchłanianie
Biodostępność chlortalidonu po podaniu doustnym dawki 50 mg wynosi około 64%. Proces wchłaniania charakteryzuje się stosunkowo wolną kinetyką, gdzie t50 resorpcji wynosi około 2,6 godziny.3 4
Maksymalne stężenie we krwi (Cmax) pojawia się po 8-12 godzinach od zażycia leku. Dla dawek 25 mg i 50 mg wartości Cmax wynoszą odpowiednio średnio 1,5 μg/ml (4,4 μmol/l) i 3,2 μg/ml (9,4 μmol/l). Dla dawek do 100 mg obserwuje się proporcjonalny wzrost parametru AUC (pole pod krzywą stężenia w czasie).5 6
Podczas wielokrotnego podawania dawki dobowej 50 mg, stan stacjonarny (równowaga dynamiczna) osiągany jest po 1-2 tygodniach. Średnie stężenie we krwi w stanie równowagi, mierzone pod koniec 24-godzinnej przerwy w dawkowaniu, wynosi 7,2 μg/ml (21,2 μmol/l).7 8
Dystrybucja
Dystrybucja chlortalidonu charakteryzuje się kilkoma istotnymi cechami. Tylko niewielka frakcja leku we krwi pozostaje w postaci wolnej, co wynika z dwóch głównych procesów: intensywnego gromadzenia się leku w erytrocytach oraz wiązania z białkami osocza.9 10
Chlortalidon wykazuje duże powinowactwo do anhydrazy węglanowej erytrocytów, co powoduje, że jedynie około 1,4% całkowitej ilości leku znajdowano we krwi w stanie równowagi dynamicznej podczas leczenia dawką 50 mg.11
Wiązanie chlortalidonu z białkami osocza, głównie z albuminą, wynosi około 75-76%. Objętość dystrybucji wynosi 4 l/kg.12 13
Chlortalidon przenika przez barierę łożyskową i jest wydzielany do mleka matki. U matek stosujących dawkę 50 mg chlortalidonu na dobę przed i po porodzie, stężenie leku we krwi płodu stanowiło około 15% wartości stężenia, które obserwowano we krwi matki. Stężenie chlortalidonu w płynie owodniowym i mleku kobiecym stanowiło około 4% wartości stężenia we krwi matczynej.14 15
Metabolizm
Metabolizm chlortalidonu stanowi drugorzędną drogę eliminacji leku. Metabolizm wątrobowy i wydalanie leku do żółci mają niewielki udział w całkowitej eliminacji substancji.16 17
W ciągu 120 godzin około 70% dawki leku jest wydalane z moczem i kałem, głównie w postaci niezmienionej.18 19
Eliminacja
Chlortalidon jest wydalany z krwi i osocza przeważnie w postaci niezmienionej. Okres półtrwania (t1/2) leku wynosi przeciętnie 50 godzin i pozostaje niezmieniony nawet po długotrwałym podawaniu.20 21
Większa część wchłoniętej dawki chlortalidonu jest wydalana przez nerki, ze średnim klirensem nerkowym wynoszącym 60 ml/min.22 23
Na szybkość eliminacji leku z krwi i osocza prawdopodobnie wpływa powinowactwo leku do anhydrazy węglanowej erytrocytów.24
Farmakokinetyka w grupach szczególnych
Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
Zaburzenia czynności nerek nie wpływają na farmakokinetykę chlortalidonu. Zmiana dawkowania u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek nie jest konieczna.25
Pacjenci w podeszłym wieku
U pacjentów w podeszłym wieku eliminacja chlortalidonu przebiega wolniej niż u zdrowych, młodych dorosłych, chociaż wchłanianie ma przebieg taki sam. Z tego powodu wskazana jest ścisła obserwacja lekarska podczas stosowania chlortalidonu u pacjentów z tej grupy wiekowej.26 27
Parametry farmakokinetyczne chlortalidonu
| Parametr | Wartość | Uwagi |
|---|---|---|
| Biodostępność | 64% | Po podaniu doustnym dawki 50 mg |
| Czas do osiągnięcia Cmax | 8-12 godzin | Po podaniu pojedynczej dawki |
| Cmax dla dawki 25 mg | 1,5 μg/ml (4,4 μmol/l) | Wartość średnia |
| Cmax dla dawki 50 mg | 3,2 μg/ml (9,4 μmol/l) | Wartość średnia |
| Stężenie w stanie stacjonarnym | 7,2 μg/ml (21,2 μmol/l) | Dla dawki 50 mg/dobę, mierzone po 24h od ostatniej dawki |
| Czas do osiągnięcia stanu stacjonarnego | 1-2 tygodnie | Przy dawkowaniu 50 mg/dobę |
| Wiązanie z białkami osocza | 75-76% | Głównie z albuminą |
| Objętość dystrybucji | 4 l/kg | |
| Okres półtrwania (t1/2) | 50 godzin | Wartość średnia |
| Klirens nerkowy | 60 ml/min | Wartość średnia |
| Frakcja niezmienionego leku w wydalaniu | Dominująca | 70% dawki wydalane w ciągu 120h, głównie w postaci niezmienionej |
| Stężenie we krwi płodu | 15% stężenia matczynego | Przy dawce 50 mg/dobę |
| Stężenie w płynie owodniowym i mleku | 4% stężenia matczynego | Przy dawce 50 mg/dobę |
28 29
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania