krańcowa niewydolność nerek
Krańcowa niewydolność nerek, określana również jako schyłkowa niewydolność nerek, stanowi końcowe stadium przewlekłej choroby nerek, w którym dochodzi do nieodwracalnego uszkodzenia funkcji nefronów. Jest to stan, w którym nerki tracą zdolność do prawidłowego oczyszczania krwi z produktów przemiany materii, regulacji równowagi wodno-elektrolitowej oraz pełnienia innych funkcji metabolicznych i endokrynnych.
W krańcowej niewydolności nerek wartość filtracji kłębuszkowej (GFR) spada poniżej 15 ml/min/1,73 m², co uniemożliwia utrzymanie homeostazy organizmu. Stan ten charakteryzuje się narastającą azotemią, zaburzeniami elektrolitowymi, kwasicą metaboliczną, niedokrwistością oraz zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej. W organizmie gromadzą się toksyny mocznicowe, które prowadzą do rozwoju zespołu mocznicowego.
Leczenie krańcowej niewydolności nerek opiera się na terapii nerkozastępczej, czyli dializoterapii (hemodializa lub dializa otrzewnowa) lub przeszczepieniu nerki. Pacjenci wymagają również ścisłego monitorowania stanu klinicznego, kontroli ciśnienia tętniczego, gospodarki wodno-elektrolitowej oraz leczenia powikłań, takich jak niedokrwistość, osteodystrofia nerkowa czy zaburzenia sercowo-naczyniowe. Wczesne skierowanie do specjalisty nefrologa i zaplanowanie leczenia nerkozastępczego ma kluczowe znaczenie dla rokowania pacjentów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Nossin 5 mg
Lewocetyryzyna dichlorowodorek, substancja czynna leku Nossin 5 mg, jest przeciwwskazana u pacjentów z udokumentowaną nadwrażliwością na lewocetyryzynę, cetyryzynę, hydroksyzynę, inne pochodne piperazyny oraz na substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (64,0 mg/tabletkę). Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować wysypkę, świąd, obrzęk naczynioruchowy, a w ciężkich przypadkach anafilaksję. Ponadto, lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, definiowaną jako klirens kreatyniny <10 ml/min, oraz u pacjentów dializowanych, ze względu na ryzyko kumulacji leku i nasilenia działań niepożądanych, takich jak sedacja, suchość w jamie ustnej, zatrzymanie moczu i zaburzenia widzenia.
cetyryzyna, ciężka niewydolność nerek, działanie antycholinergiczne, działanie niepożądane, hydroksyzyna, klirens kreatyniny, krańcowa niewydolność nerek, lek przeciwhistaminowy, lewocetyryzyna dichlorowodorek, nadwrażliwość na leki, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, pochodna piperazyny, reakcja anafilaktyczna, sedacja, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – TamisPras DUO 6 mg + 0,4 mg
Produkt TamisPras DUO zawiera solifenacynę bursztynian (6 mg, odpowiadające 4,5 mg solifenacyny) oraz tamsulosynę chlorowodorek (0,4 mg, odpowiadające 0,37 mg tamsulosyny) w formie tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Po podaniu wielokrotnym, farmakokinetyka obu substancji jest porównywalna do jednoczesnego podania oddzielnych tabletek. Tmax solifenacyny wynosi 4,27–4,76 h, a tamsulosyny 3,47–5,65 h; Cmax solifenacyny mieści się w zakresie 26,5–32,0 ng/mL, a tamsulosyny 6,56–13,3 ng/mL. AUC dla solifenacyny wynosi 528–601 ng·h/mL, a dla tamsulosyny 97,1–222 ng·h/mL. Biodostępność solifenacyny to około 90%, natomiast tamsulosyny 70–79%. Wysokotłuszczowe, wysokokaloryczne posiłki zwiększają Cmax tamsulosyny o 54% i AUC o 34%, nie wpływając na farmakokinetykę solifenacyny. Werapamil (240 mg/dobę) podany jednocześnie zwiększa Cmax i AUC obu substancji, jednak zmiany te nie są klinicznie istotne. Okres półtrwania solifenacyny wynosi 49,5–53 h, a tamsulosyny 12,8–14 h.
4R-hydroksy solifenacyna, AUC, biodostępność leku, bursztynian solifenacyny, chlorowodorek tamsulosyny, cytochrom CYP2D6, cytochrom CYP3A4, efekt pierwszego przejścia, gammaglutamylotranspeptydaza, hemodializa, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakokinetyczna, klirens kreatyniny, klirens solifenacyny, krańcowa niewydolność nerek, N-glukuronid, okres półtrwania leku, skala Child-Pugh, stężenie leku w osoczu, wchłanianie leku, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, α1-kwaśna glikoproteina - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pirfenidon Zentiva 267 mg
Lek Pirfenidon Zentiva, dostępny w dawkach 267 mg i 801 mg w formie tabletek powlekanych, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Należą do nich nadwrażliwość na pirfenidon lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (około 40 mg w tabletce 267 mg i 120 mg w tabletce 801 mg), a także historia obrzęku naczynioruchowego po stosowaniu pirfenidonu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest także jednoczesne stosowanie fluwoksaminy ze względu na istotne interakcje farmakologiczne. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby oraz u osób z klirensem kreatyniny poniżej 30 ml/min lub u pacjentów dializowanych. Przed wdrożeniem terapii konieczna jest dokładna ocena funkcji wątroby i nerek oraz monitorowanie tych parametrów w trakcie leczenia.
choroba atopowa, ciężkie zaburzenia nerek, ciężkie zaburzenia wątroby, dializoterapia, enzymy CYP1A2, fluwoksamina, interakcja farmakologiczna, klirens kreatyniny, krańcowa niewydolność nerek, krańcowa niewydolność wątroby, laktoza, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, obrzęk naczynioruchowy, parametry wątrobowe, pirfenidon, półokres eliminacji, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, tabletka powlekana, umiarkowane zaburzenia wątroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tamsunorm Combi 6 mg + 0,4 mg
Lek Tamsunorm Combi zawiera 6 mg bursztynianu solifenacyny oraz 0,4 mg chlorowodorku tamsulosyny w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu. Farmakokinetyka obu substancji jest porównywalna do jednoczesnego podania ich oddzielnie w postaci OCAS. Tmax solifenacyny wynosi od 4,27 do 4,76 h, a tamsulosyny od 3,47 do 5,65 h. Cmax solifenacyny mieści się w zakresie 26,5-32,0 ng/ml, a tamsulosyny 6,56-13,3 ng/ml. AUC dla solifenacyny wynosi 528-601 ng·h/ml, a dla tamsulosyny 97,1-222 ng·h/ml. Biodostępność solifenacyny to około 90%, natomiast tamsulosyny 57% (70-79% dawki ulega wchłonięciu). Okres półtrwania solifenacyny wynosi 49,5-53 h, a tamsulosyny 12,8-14 h. Wpływ posiłków jest istotny jedynie dla tamsulosyny – wysokotłuszczowe, wysokokaloryczne śniadanie zwiększa Cmax o 54% i AUC o 33%, natomiast solifenacyna nie wykazuje zmian farmakokinetycznych po posiłku. Interakcje z werapamilem zwiększają ekspozycję obu leków, jednak bez znaczenia klinicznego.
4R-hydroksy solifenacyna, alfa-1 kwaśna glikoproteina, biodostępność, bursztynian solifenacyny, chlorowodorek tamsulosyny, cytochrom CYP2D6, cytochrom CYP3A4, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka populacyjna, gamma-glutamylotranspeptydaza, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, krańcowa niewydolność nerek, łagodne zaburzenie czynności, maksymalne stężenie leku, N-glukuronid, N-tlenek, objętość dystrybucji, pole pod krzywą stężenia, siarczan tamsulosyny, skala Child-Pugh, system OCAS, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dulsevia 30 mg
Duloksetyna, substancja czynna produktu Dulsevia (dostępna w kapsułkach dojelitowych 30 mg i 60 mg), wykazuje złożoną farmakokinetykę z dużą zmiennością osobniczą (50-60%), zależną od płci, wieku, palenia tytoniu oraz aktywności enzymu CYP2D6. Po podaniu doustnym osiąga maksymalne stężenie (Cmax) po około 6 godzinach, z biodostępnością wynoszącą średnio 50% (zakres 32-80%). Spożycie pokarmu wydłuża czas do Cmax do 10 godzin i nieznacznie zmniejsza wchłanianie o około 11%, bez istotnego wpływu klinicznego. Duloksetyna wiąże się silnie z białkami osocza (~96%), a jej metabolizm zachodzi głównie przez CYP2D6 i CYP1A2, prowadząc do nieaktywnych farmakologicznie metabolitów wydalanych przez nerki. Okres półtrwania wynosi średnio 12 godzin (zakres 8-17 h), a klirens osoczowy po podaniu doustnym waha się od 33 do 261 l/h (średnio 101 l/h). U kobiet klirens jest około 50% mniejszy niż u mężczyzn, jednak różnice te nie wymagają modyfikacji dawkowania.
4-hydroksyduloksetyna, alfa-1 kwaśna glikoproteina, AUC, białka osocza, biodostępność duloksetyny, Cmax, cytochrom P450, dializa, duloksetyna, duże zaburzenia depresyjne, enzym CYP2D6, ESRD, farmakokinetyka duloksetyny, kapsułki dojelitowe, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens osoczowy, krańcowa niewydolność nerek, okres półtrwania, pozorny klirens osoczowy, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Iloprost – Właściwości farmakokinetyczne
Iloprost, podawany w formie nebulizacji w stężeniu 10 µg/ml (dawka w ustniku 5 µg), osiąga maksymalne stężenia w surowicy na poziomie 100–200 pg/ml z okresem półtrwania od 5 do 25 minut, a po 30–120 minutach stężenie staje się niewykrywalne (<25 pg/ml). Po dożylnym podaniu u zdrowych osób objętość dystrybucji wynosi 0,6–0,8 l/kg, a całkowite wiązanie z białkami osocza to około 60%, głównie z albuminami (75%). Metabolizm iloprostu odbywa się głównie przez β-oksydację łańcucha karboksylowego, z wytworzeniem farmakologicznie nieaktywnego metabolitu tetranor-iloprostu, wydalanego z moczem i kałem. Klirens całkowity wynosi około 20 ml/kg/min, a okresy półtrwania metabolitów w osoczu i moczu wynoszą odpowiednio około 2 i 5 godzin oraz 2 i 18 godzin. Farmakokinetyka po inhalacji jest proporcjonalna do dawki, a nebulizator Breelib wykazuje wyższe wartości Cmax i AUC w porównaniu do I-Neb AAD, mieszczące się jednak w zakresie obserwowanym w innych badaniach klinicznych.
beta-oksydacja, białko osocza krwi, biotransformacja leku, centralny kompartment, Cmax, cytochrom CYP 450, dystrybucja leku, ekspozycja systemowa, eliminacja leku, iloprost, inhalacja, klirens leku, krańcowa niewydolność nerek, marskość wątroby, nadciśnienie płucne, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, profil dwufazowy, przerywana dializa, radioizotop, stężenie leku w surowicy, tetranor-iloprost, wchłanianie leku - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Pirfenidone Sandoz 267 mg
Pirfenidon jest lekiem stosowanym w terapii idiopatycznego włóknienia płuc, wymagającym starannego dawkowania i monitorowania przez specjalistę. Leczenie rozpoczyna się od stopniowego zwiększania dawki w ciągu 14 dni: od 267 mg trzy razy na dobę (801 mg/dobę) w pierwszym tygodniu, przez 534 mg trzy razy na dobę (1602 mg/dobę) w drugim tygodniu, aż do dawki podtrzymującej 801 mg trzy razy na dobę (2403 mg/dobę). Przerwanie terapii na ponad 14 dni wymaga ponownego wdrożenia schematu dawkowania od początku. W przypadku działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego zaleca się przyjmowanie leku z posiłkiem oraz ewentualne zmniejszenie dawki do 267-534 mg 2-3 razy na dobę z możliwością stopniowego zwiększania w zależności od tolerancji. W razie wystąpienia reakcji nadwrażliwości na światło lub wysypki konieczne jest stosowanie ochrony przeciwsłonecznej, a w cięższych przypadkach przerwanie leczenia i konsultacja lekarska.
AlAT AspAT, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, charakterystyka produktu leczniczego, ciężka niewydolność nerek, ciężka niewydolność wątroby, ciężka reakcja nadwrażliwości, dializoterapia, działania niepożądane układu pokarmowego, idiopatyczne włóknienie płuc, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens kreatyniny, krańcowa niewydolność nerek, krańcowa niewydolność wątroby, leczenie podtrzymujące, nadwrażliwość na światło, nietolerancja leczenia, stężenie bilirubiny, stopniowe zwiększanie dawki, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Pirfenidon – Właściwości farmakokinetyczne
Pirfenidon, stosowany w terapii idiopatycznego włóknienia płuc (IPF), wykazuje istotne zmiany farmakokinetyczne pod wpływem spożycia pokarmu. Podanie leku z posiłkiem zmniejsza maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) o około 40-50%, przy jednoczesnym mniejszym wpływie na pole pod krzywą (AUC), które wynosi około 80-85% wartości po podaniu na czczo. Tabletka 801 mg jest biorównoważna z trzema kapsułkami po 267 mg podawanymi na czczo, natomiast po posiłku Cmax tabletek nieznacznie przekracza górną granicę standardowego limitu biorównoważności (90% CI: 108,26%-125,60%). Z klinicznego punktu widzenia, podawanie pirfenidonu podczas posiłku zmniejsza częstość działań niepożądanych, takich jak nudności i zawroty głowy, co uzasadnia rekomendację stosowania leku z jedzeniem. Pirfenidon wiąże się z białkami osocza (50-58%) i ma pozorną objętość dystrybucji około 70 L, wskazującą na ograniczoną dystrybucję tkankową. Metabolizm odbywa się głównie przez CYP1A2 (70-80%), a główny metabolit 5-karboksy-pirfenidon wykazuje aktywność farmakologiczną, szczególnie istotną u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek, u których ekspozycja na ten metabolit jest zwiększona.
5-karboksy-pirfenidon, badanie biorównoważności, ciężkie zaburzenie czynności nerek, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, CYP1A2, dializoterapia, dostępność biologiczna, działanie niepożądane, farmakokinetyka populacyjna, idiopatyczne włóknienie płuc, inhibitor CYP1A2, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens pirfenidonu, krańcowa niewydolność nerek, krańcowa niewydolność wątroby, maksymalne stężenie w osoczu, nudności, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, wiązanie z białkami osocza, właściwość farmakokinetyczna, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ramve 5 mg 5 mg
Ramve 5 mg (ramipryl) jest inhibitorem ACE stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego, prewencji sercowo-naczyniowej u pacjentów wysokiego ryzyka, leczeniu chorób nerek oraz niewydolności serca. Mechanizm działania polega na hamowaniu konwertazy angiotensyny, co zmniejsza produkcję angiotensyny II, prowadząc do obniżenia oporu naczyniowego i ciśnienia tętniczego. W prewencji sercowo-naczyniowej lek jest wskazany u pacjentów z chorobą wieńcową, po zawale mięśnia sercowego, udarze mózgu, zaburzeniach naczyń obwodowych oraz u chorych z cukrzycą typu 1 i 2 z dodatkowymi czynnikami ryzyka (np. nadciśnienie, dyslipidemia, mikroalbuminuria). W nefropatii cukrzycowej i niecukrzycowej ramipryl spowalnia progresję uszkodzenia nerek, redukując białkomocz (mikroalbuminuria i makroproteinuria ≥ 3 g/dobę). W niewydolności serca poprawia funkcję mięśnia sercowego i zmniejsza objawy kliniczne, a w prewencji wtórnej po zawale mięśnia sercowego redukuje remodeling serca i śmiertelność.
angiotensyna II, aterotromboza, białko C-reaktywne, białkomocz, choroba nerek, choroba wieńcowa serca, cukrzyca, cukrzycowa nefropatia kłębuszkowa, diuretyk, dławica piersiowa, dyslipidemia, enzym konwertujący angiotensynę, hipotonia, inhibitor konwertazy angiotensyny, klirens kreatyniny, krańcowa niewydolność nerek, lek hipotensyjny, makroproteinuria, mikroalbuminuria, nadciśnienie tętnicze, niecukrzycowa nefropatia kłębuszkowa, niedobór sodu, niedokrwienie kończyn dolnych, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obciążenie następcze serca, opór naczyniowy, ostry zawał mięśnia sercowego, prewencja sercowo-naczyniowa, prewencja wtórna, przebudowa mięśnia sercowego, ramipryl, remodeling serca, udar mózgu, układ sercowo-naczyniowy, zabieg rewaskularyzacji, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Metoclopramidum 0,5% Polpharma 5 mg/ml
Metoclopramidum 0,5% Polpharma w roztworze do wstrzykiwań (5 mg/ml) podaje się dożylnie (powolny bolus przez co najmniej 3 minuty) lub domięśniowo. U dorosłych dawka profilaktyczna na nudności i wymioty pooperacyjne (PONV) wynosi 10 mg jednorazowo, natomiast w leczeniu objawowym nudności i wymiotów, w tym po radioterapii (RINV) i ostrym napadzie migreny, zaleca się 10 mg do 3 razy na dobę, maksymalnie 30 mg/dobę lub 0,5 mg/kg masy ciała. Leczenie dożylne powinno być krótkotrwałe, z szybkim przejściem na podanie doustne lub doodbytnicze. U dzieci (1-18 lat) dawka wynosi 0,1-0,15 mg/kg 3 razy na dobę, maksymalnie 0,5 mg/kg/dobę, z przeciwwskazaniem do stosowania poniżej 1. roku życia. Szczegółowe dawkowanie zależy od wieku i masy ciała, np. dzieci 1-3 lata (10-14 kg) otrzymują 1 mg 3 razy/dobę, a młodzież 15-18 lat (>60 kg) 10 mg 3 razy/dobę.
ciężka niewydolność wątroby, klirens kreatyniny, krańcowa niewydolność nerek, metoklopramid, niewydolność nerek, nudności i wymioty po chemioterapii, nudności i wymioty po radioterapii, nudności i wymioty pooperacyjne, ostry napad migreny, pacjent w podeszłym wieku, podanie domięśniowe, podanie dożylne, powolny bolus, roztwór do wstrzykiwań, umiarkowana niewydolność nerek - Leksykon substancji czynnych
Ropinirol – Dawkowanie i sposób podawania
Ropinirol, agonista receptorów dopaminowych, jest stosowany w leczeniu choroby Parkinsona oraz zespołu niespokojnych nóg (RLS). W terapii choroby Parkinsona dostępne są tabletki o natychmiastowym uwalnianiu (dawka początkowa 0,25 mg trzy razy na dobę, stopniowo zwiększana do 3 mg/dobę w ciągu 4 tygodni, z możliwością dalszego wzrostu do maksymalnie 24 mg/dobę) oraz tabletki o przedłużonym uwalnianiu (2 mg raz na dobę w 1. tygodniu, następnie 4 mg, z możliwością zwiększenia do 24 mg/dobę). W leczeniu RLS ropinirol podaje się raz na dobę, rozpoczynając od 0,25 mg, z tygodniowym zwiększaniem dawki do maksymalnie 4 mg/dobę. Średnia dawka w badaniach klinicznych wynosiła 2 mg/dobę, a skuteczność terapii powinna być oceniana po 12 tygodniach. U pacjentów z niewydolnością nerek dawkowanie wymaga modyfikacji jedynie w przypadku hemodializowanych, gdzie dawki maksymalne wynoszą odpowiednio 18 mg/dobę (choroba Parkinsona) i 3 mg/dobę (RLS).
agonista dopaminy, choroba Parkinsona, dyskineza, działanie niepożądane, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens ropinirolu, krańcowa niewydolność nerek, leczenie skojarzone, lewodopa, natychmiastowe uwalnianie, ropinirol, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, zaawansowana choroba Parkinsona, zaburzenie czynności nerek, zespół niespokojnych nóg - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dulxetenon 90 mg
Duloksetyna, dostępna w dawkach 90 mg i 120 mg w postaci kapsułek dojelitowych, charakteryzuje się znaczną zmiennością farmakokinetyczną (50-60%) wynikającą m.in. z różnic w płci, wieku, nawyku palenia oraz aktywności enzymu CYP2D6. Po podaniu doustnym osiąga maksymalne stężenie (Cmax) w osoczu w ciągu 6 godzin (10 godzin przy spożyciu pokarmu), a jej biodostępność wynosi średnio 50% (zakres 32-80%). Duloksetyna wiąże się w około 96% z białkami osocza, głównie albuminą i alfa-1-kwaśną glikoproteiną, a jej metabolizm odbywa się intensywnie przez enzymy CYP1A2 i polimorficzny CYP2D6, prowadząc do powstania nieaktywnych farmakologicznie metabolitów wydalanych z moczem. Okres półtrwania leku wynosi średnio 12 godzin (zakres 8-17 godzin), a pozorny klirens osoczowy po podaniu doustnym wykazuje dużą zmienność (33-261 l/h, średnio 101 l/h). U kobiet klirens jest około 50% niższy niż u mężczyzn, jednak różnice te nie uzasadniają rutynowej modyfikacji dawki.
albumina, alfa-1 kwaśna glikoproteina, AUC, biodostępność, CYP1A2, CYP2D6, cytochrom P450, dializoterapia, duże zaburzenie depresyjne, enzymy utleniające, glukuronid sprzężony, izoenzymy cytochromu P450, kapsułki dojelitowe, klasyfikacja Child-Pugh, klirens osoczowy, krańcowa niewydolność nerek, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania leku, pozorny klirens osoczowy, procesy sprzęgania, siarczan sprzężony, stężenie leku w osoczu, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba wieńcowa – Epidemiologia
Choroba wieńcowa (CAD) pozostaje główną przyczyną zgonów i utraty lat życia na świecie, odpowiadając za około 7 milionów zgonów rocznie oraz 129 milionów DALYs. W USA choroba ta dotyka 15,4 miliona osób powyżej 20 roku życia (6,4% populacji), a śmiertelność z jej powodu spadła od lat 70. XX wieku o 63% u mężczyzn i 60% u kobiet. W Europie rocznie diagnozuje się 3,6 miliona nowych przypadków, a choroba odpowiada za 1,67 miliona zgonów, stanowiąc około 17-18% wszystkich zgonów. Czynniki ryzyka obejmują m.in. nadciśnienie tętnicze (występujące u 32% populacji w badaniu irańskim), palenie tytoniu (19,4%), otyłość (63% z BMI >25) oraz cukrzycę (17,5%). Wysokie ryzyko obserwuje się także u pacjentów dializowanych (173 zgony na 1000 pacjentolat) oraz osób po radioterapii serca. Choroba ma charakter wieloczynnikowy, a jej rozpowszechnienie rośnie wraz ze starzeniem się populacji i globalizacją stylu życia.
cholesterol, choroba niedokrwienna serca, choroba sercowo-naczyniowa, choroba wieńcowa, cukrzyca, DALY, dyslipidemia, incydent wieńcowy, kompleks intima-media, krańcowa niewydolność nerek, lek obniżający poziom lipidów, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, ostra faza choroby, ostry zawał mięśnia sercowego, otyłość, palenie tytoniu, pomostowanie aortalno-wieńcowe, przewlekła choroba nerek, przezskórna interwencja wieńcowa, rezonans magnetyczny, terapia statynowa, tomografia emisyjna pojedynczego fotonu, trójglicerydy, udar mózgu, wskaźnik masy ciała, współczynnik umieralności, zawał serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cinacalcet Aurovitas 30 mg
Cynakalcet, stosowany w leczeniu wtórnej i pierwotnej nadczynności przytarczyc oraz raka przytarczyc, wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, z których najczęstsze to nudności i wymioty o charakterze łagodnym do umiarkowanego. Inne często obserwowane działania obejmują zaburzenia układu nerwowego (drgawki, zawroty głowy, parestezje), sercowo-naczyniowego (nasilenie niewydolności serca, niedociśnienie), układu oddechowego (zakażenia górnych dróg oddechowych, duszność), żołądkowo-jelitowego (niestrawność, biegunka, ból brzucha) oraz skórne reakcje nadwrażliwości (wysypka, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hipokalcemii, która może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu serca. Częstość występowania hipokalcemii i poważnych zaburzeń rytmu nie jest dokładnie określona, co wymaga ścisłego monitorowania poziomu wapnia u pacjentów leczonych cynakalcetem.
biegunka, ból brzucha, ciężka hipokalcemia, cynakalcet, drgawki, duszność, hiperkalemia, hipokalcemia, jadłowstręt, komorowe zaburzenia rytmu serca, krańcowa niewydolność nerek, niedociśnienie, niestrawność, niewydolność serca, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pierwotna nadczynność przytarczyc, pokrzywka, rak przytarczyc, reakcja nadwrażliwości, skurcz mięśni, wtórna nadczynność przytarczyc, wydłużenie odstępu QT, wysypka, zakażenie górnych dróg oddechowych, zaparcie, zmniejszone stężenie testosteronu - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Adartrel 0,5 mg
Adartrel, zawierający ropinirol w dawkach 0,25 mg, 0,5 mg oraz 2 mg, jest stosowany doustnie, głównie w leczeniu zespołu niespokojnych nóg. Zaleca się przyjmowanie leku bezpośrednio przed snem lub do 3 godzin przed zaśnięciem, z możliwością spożywania podczas posiłku w celu poprawy tolerancji przewodu pokarmowego. Dawkowanie rozpoczyna się od 0,25 mg raz na dobę przez 2 dni, następnie zwiększa do 0,5 mg przez pierwszy tydzień. Kolejne tygodnie obejmują stopniowe zwiększanie dawki do średnio 2 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do maksymalnie 4 mg/dobę u wybranych pacjentów. Schemat dawkowania przewiduje tygodniowe zwiększanie dawki o 0,5 mg, a następnie o 1 mg, przy czym dawki powyżej 4 mg nie były badane klinicznie. Leczenie nie powinno przekraczać 12 tygodni bez oceny skuteczności i konieczności kontynuacji terapii.
agonista dopaminy, chlorowodorek ropinirolu, ciężkie zaburzenie czynności nerek, dawka maksymalna, dawka początkowa, dostosowanie dawki, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens ropinirolu, krańcowa niewydolność nerek, łagodne zaburzenie czynności nerek, podanie doustne, ropinirol, rozpoczęcie leczenia, schemat dawkowania, tabletka powlekana, tolerancja leku, zaburzenie czynności nerek, zespół niespokojnych nóg - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Cinacalcet Aurovitas 60 mg
Cynakalcet, będący kalcymimetykiem z grupy substancji przeciwprzytarczycowych (kod ATC: H05BX01), działa poprzez zwiększenie wrażliwości receptora wapniowego na wapń pozakomórkowy, co prowadzi do obniżenia wydzielania parathormonu (PTH) i stężenia wapnia w surowicy. W trzech 6-miesięcznych, randomizowanych badaniach kontrolowanych placebo u 1136 pacjentów dializowanych z wtórną nadczynnością przytarczyc (średnie początkowe iPTH: 683-733 pg/ml, tj. 72,4-77,8 pmol/l) cynakalcet istotnie obniżył stężenia iPTH, wapnia, fosforu oraz iloczyn Ca × P, osiągając ≥30% redukcję iPTH u około 60% pacjentów. Efekt ten utrzymywał się przez 12 miesięcy i był niezależny od typu dializy, stosowania witaminy D oraz początkowych wartości iPTH i Ca × P. W badaniu EVOLVE (n=3883) nie wykazano istotnego zmniejszenia ryzyka zgonu lub zdarzeń sercowo-naczyniowych (HR 0,93; 95% CI: 0,85-1,02; p=0,112), jednak analiza wtórna sugerowała potencjalne korzyści (HR 0,88; 95% CI: 0,79-0,97).
ciężka hiperkalcemia, cynakalcet, czynność nerek, dializoterapia, fosfataza alkaliczna swoista dla kości, gruczoł przytarczyczny, hipokalcemia, homeostaza wapnia, iloczyn Ca × P, krańcowa niewydolność nerek, lek kalcymimetyczny, N-telopeptyd, niestabilna dusznica bolesna, niewydolność serca, obrót kostny, obwodowe zdarzenie naczyniowe, parathormon, paratyreoidektomia, pierwotna nadczynność przytarczyc, preparat wiążący fosforany, przewlekła choroba nerek, PTH, rak przytarczyc, receptor wapniowy, sterol witaminy D, stężenie wapnia i fosforu, substancja przeciwprzytarczycowa, wapń pozakomórkowy, wapń w surowicy, wtórna nadczynność przytarczyc, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie sercowo-naczyniowe, zwłóknienie kości