Właściwości farmakokinetyczne ropinirolu

Ropinirol, substancja czynna leku Requip-Modutab, wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne, które wpływają na jego działanie terapeutyczne w leczeniu choroby Parkinsona. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis parametrów farmakokinetycznych, uwzględniający procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji leku z organizmu.

Wchłanianie leku

Ropinirol charakteryzuje się umiarkowaną biodostępnością wynoszącą około 50% (z zakresem od 36% do 57%) po podaniu doustnym. W przypadku tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Requip-Modutab), stężenie substancji czynnej wzrasta stopniowo, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) przeważnie w przedziale czasowym od 6 do 10 godzin po podaniu (wartość środkowa).¹

Istotnym czynnikiem wpływającym na wchłanianie leku jest spożycie wysokotłuszczowego posiłku. Badania przeprowadzone na grupie 25 pacjentów z chorobą Parkinsona, którzy przyjmowali 12 mg ropinirolu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu raz na dobę, wykazały, że wysokotłuszczowy posiłek powoduje:

• zwiększenie ogólnej ekspozycji na ropinirol o średnio 20% (wyrażone jako AUC)
• zwiększenie maksymalnego stężenia leku (Cmax) o średnio 44%
• opóźnienie czasu osiągnięcia maksymalnego stężenia (Tmax) o 3,0 godziny

Pomimo tych zmian, prawdopodobieństwo wystąpienia istotnego klinicznie wpływu (np. zwiększenia częstości zdarzeń niepożądanych) jest niewielkie.²

Warto podkreślić, że ogólna ekspozycja na ropinirol jest porównywalna zarówno przy stosowaniu preparatu Requip-Modutab (tabletki o przedłużonym uwalnianiu), jak i tabletek powlekanych o natychmiastowym uwalnianiu, pod warunkiem zastosowania tej samej dawki dobowej.³

Dystrybucja leku

Ropinirol wykazuje niewielkie powinowactwo do białek osocza, wiążąc się z nimi w zakresie od 10% do 40%. Ze względu na wysoką lipofilność, substancja czynna charakteryzuje się znaczną objętością dystrybucji, wynoszącą około 7 L/kg, co oznacza szerokie rozprzestrzenianie się leku w tkankach organizmu.⁴

Metabolizm leku

Metabolizm ropinirolu zachodzi głównie w wątrobie przy udziale izoenzymu CYP1A2 cytochromu P450. Powstające metabolity są następnie wydalane głównie z moczem. Na podstawie badań na modelach zwierzęcych stwierdzono, że główny metabolit ropinirolu wykazuje co najmniej 100-krotnie słabsze działanie dopaminergiczne w porównaniu do związku macierzystego.⁵

Eliminacja leku

Ropinirol jest eliminowany z krążenia ogólnego ze średnim okresem półtrwania w fazie eliminacji wynoszącym około 6 godzin. W zakresie dawek terapeutycznych obserwuje się proporcjonalny wzrost ekspozycji ogólnoustrojowej (parametry Cmax oraz AUC) wraz ze zwiększaniem dawki leku. Nie stwierdzono zmian klirensu ropinirolu po podaniu doustnym, zarówno po jednokrotnym, jak i wielokrotnym podaniu.⁶

Istotną cechą farmakokinetyki ropinirolu jest międzyosobnicza zmienność parametrów farmakokinetycznych. Po podaniu w stanie stacjonarnym tabletek o przedłużonym uwalnianiu, obserwowano następującą zmienność:

• dla maksymalnego stężenia leku (Cmax) – zmienność między pacjentami wynosi od 30% do 55%
• dla pola pod krzywą stężenia w czasie (AUC) – zmienność od 40% do 70%

⁷

Farmakokinetyka w grupach szczególnych

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z chorobą Parkinsona i współistniejącymi łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek nie zaobserwowano istotnych zmian w farmakokinetyce ropinirolu. Natomiast u pacjentów z krańcową niewydolnością nerek, którzy poddawani są regularnym hemodializom, stwierdzono następujące zmiany:

• klirens ropinirolu po podaniu doustnym ulega zmniejszeniu o około 30%
• klirens metabolitów SKF-104557 ulega zmniejszeniu o około 80%
• klirens metabolitów SKF-89124 ulega zmniejszeniu o około 60%

⁸

Z uwagi na powyższe zmiany, u pacjentów z chorobą Parkinsona i krańcową niewydolnością nerek zaleca się ograniczenie maksymalnej dawki do 18 mg na dobę.⁹

Farmakokinetyka w ciąży

Zmiany fizjologiczne zachodzące w okresie ciąży, w tym zmniejszona aktywność enzymu CYP1A2, mogą prowadzić do stopniowego zwiększania ekspozycji ogólnoustrojowej na ropinirol u kobiet ciężarnych. Należy to uwzględnić przy planowaniu terapii u kobiet w ciąży.¹⁰