Właściwości farmakokinetyczne
Cisatrakurium

Cisatrakurium, niedepolaryzujący lek zwiotczający o strukturze benzylizochinolinowej, charakteryzuje się średnio długim czasem działania i unikalnym mechanizmem eliminacji poprzez nieenzymatyczną eliminację Hofmanna, zależną od pH i temperatury. Metabolity cisatrakurium, w tym laudanozyna i monoczwartorzędowy metabolit akrylanowy, nie wykazują aktywności blokującej przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. Parametry farmakokinetyczne po podaniu dawek 0,1-0,2 mg/kg (2-4 × ED95) obejmują klirens 4,7-5,7 ml/min/kg, objętość dystrybucji 121-161 ml/kg oraz okres półtrwania eliminacji 22-29 minut. Farmakokinetyka pozostaje liniowa nawet do dawki 0,4 mg/kg (8 × ED95), a profil ustępowania bloku niedepolaryzacyjnego jest stabilny niezależnie od wieku pacjenta oraz funkcji nerek i wątroby.

Właściwości farmakokinetyczne cisatrakurium

Cisatrakurium jest substancją o średnio długim czasie działania, należącą do niedepolaryzujących leków zwiotczających o strukturze benzylizochinolinowej. Właściwości farmakokinetyczne tej substancji charakteryzują się specyficznym metabolizmem oraz profilem eliminacji, który odróżnia ją od innych leków z tej grupy farmakologicznej.1

Metabolizm i eliminacja

W organizmie człowieka cisatrakurium podlega degradacji w fizjologicznym zakresie wartości pH i temperatury poprzez eliminację Hofmanna (proces chemiczny), w wyniku której powstają dwa główne metabolity: laudanozyna oraz monoczwartorzędowy metabolit akrylanowy. Ten drugi ulega następnie hydrolizie przez nieswoiste esterazy osoczowe, przekształcając się w monoczwartorzędowy alkohol.2

Charakterystyczną cechą eliminacji cisatrakurium jest jej względna niezależność od czynności narządów wewnętrznych. Niemniej, wątroba i nerki stanowią główne drogi eliminacji metabolitów tej substancji. Warto podkreślić, że powstałe metabolity nie wykazują właściwości blokowania przewodnictwa nerwowo-mięśniowego.3

Farmakokinetyka u osób dorosłych

Ogólne właściwości farmakokinetyczne cisatrakurium, oceniane przy użyciu modelu niekompartmentowego, charakteryzują się niezależnością od dawki w zakresie 0,1-0,2 mg/kg masy ciała (co odpowiada 2-4 × ED95). Metoda farmakokinetyki populacyjnej potwierdziła tę niezależność nawet w rozszerzonym zakresie dawek, sięgającym 0,4 mg/kg masy ciała (8 × ED95).4

Główne parametry farmakokinetyczne cisatrakurium po podaniu dawek 0,1 i 0,2 mg/kg masy ciała u zdrowych dorosłych osób poddawanych zabiegom chirurgicznym przedstawiają się następująco:5

Parametr Zakres wartości średnich
Klirens 4,7 do 5,7 ml/min/kg mc.
Objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym 121 do 161 ml/kg mc.
Okres półtrwania w fazie eliminacji 22 do 29 min

6

Farmakokinetyka u pacjentów w podeszłym wieku

Badania porównawcze nie wykazały klinicznie istotnych różnic między parametrami farmakokinetycznymi cisatrakurium u pacjentów w podeszłym wieku a parametrami obserwowanymi u młodych osób dorosłych. Co istotne, profil ustępowania bloku niedepolaryzacyjnego również pozostaje niezmieniony u pacjentów geriatrycznych.7

Farmakokinetyka u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby

W badaniach klinicznych nie wykazano klinicznie istotnych różnic między parametrami farmakokinetycznymi cisatrakurium u pacjentów z krańcową niewydolnością nerek lub z krańcową niewydolnością wątroby w porównaniu do parametrów obserwowanych u zdrowych osób dorosłych. Profil ustępowania bloku niedepolaryzacyjnego również pozostaje niezmieniony u tych grup pacjentów.8

Farmakokinetyka podczas infuzji

Parametry farmakokinetyczne cisatrakurium pozostają podobne zarówno po podaniu leku w postaci infuzji, jak i w pojedynczym wstrzyknięciu dożylnym. Co istotne z klinicznego punktu widzenia, profil ustępowania bloku niedepolaryzacyjnego po podaniu cisatrakurium w postaci infuzji ciągłej nie zależy od czasu trwania infuzji i jest zbliżony do profilu ustępowania obserwowanego po jednorazowym wstrzyknięciu dożylnym.9

Farmakokinetyka u pacjentów w Oddziałach Intensywnej Terapii

Parametry farmakokinetyczne cisatrakurium u pacjentów w Oddziałach Intensywnej Terapii (OIT), otrzymujących lek w postaci długotrwałej infuzji, są podobne do parametrów farmakokinetycznych obserwowanych u zdrowych osób dorosłych poddawanych zabiegom chirurgicznym, otrzymujących cisatrakurium dożylnie w postaci infuzji lub w pojedynczych wstrzyknięciach.10

Po stosowaniu cisatrakurium w postaci infuzji u pacjentów w OIT profil ustępowania bloku niedepolaryzacyjnego nie zależy od czasu trwania infuzji. Należy jednak zwrócić uwagę, że u pacjentów w OIT z nieprawidłową czynnością nerek i/lub wątroby stężenia metabolitów są większe. Jest to istotna informacja kliniczna, aczkolwiek należy podkreślić, że metabolity te nie biorą udziału w blokowaniu przewodnictwa nerwowo-mięśniowego.11 12

Specyfika degradacji cisatrakurium

Szczególną cechą cisatrakurium jest specyficzny mechanizm jego degradacji w organizmie. Eliminacja Hofmanna to proces chemiczny, nieenzymatyczny, zależny od pH i temperatury, co odróżnia cisatrakurium od wielu innych leków zwiotczających mięśnie szkieletowe, których metabolizm jest głównie zależny od enzymów i funkcji narządów wewnętrznych. Ten sposób degradacji przyczynia się do przewidywalności działania cisatrakurium nawet u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby czy nerek.13

Głównym metabolitem cisatrakurium jest laudanozyna, która nie wykazuje działania zwiotczającego mięśnie szkieletowe, ale może mieć znaczenie w kontekście długotrwałego stosowania leku, szczególnie u pacjentów w OIT.14

Porównanie parametrów farmakokinetycznych w różnych grupach pacjentów

Podsumowując dane farmakokinetyczne cisatrakurium, można stwierdzić, że jego parametry pozostają stabilne w różnych grupach pacjentów. Niezależnie od wieku pacjenta, funkcji nerek czy wątroby, a także sposobu podania (pojedyncze wstrzyknięcie czy infuzja ciągła), cisatrakurium wykazuje przewidywalny profil farmakokinetyczny i farmakodynamiczny.15

Ta stabilność parametrów farmakokinetycznych, w połączeniu z niezależnością od funkcji narządów wewnętrznych, czyni cisatrakurium substancją o przewidywalnym działaniu klinicznym, co jest istotną zaletą w praktyce anestezjologicznej i intensywnej terapii.16

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl