Właściwości farmakokinetyczne ropinirolu

Ropinirol, substancja czynna leku Aropilo SR (dostępny w dawkach 2 mg, 4 mg i 8 mg w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu), charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który warunkuje jego skuteczność terapeutyczną u pacjentów z chorobą Parkinsona. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę właściwości farmakokinetycznych tego leku.¹

Wchłanianie ropinirolu

Biodostępność ropinirolu po podaniu doustnym wynosi około 50%, z zakresem 36% do 57%. Lek w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu charakteryzuje się stopniowym zwiększaniem stężenia we krwi, osiągając maksymalne stężenie (Cmax) przeważnie w czasie od 6 do 10 godzin (wartość środkowa) od momentu podania.²

Wpływ posiłków na wchłanianie leku został przebadany w warunkach stanu stacjonarnego u 25 pacjentów z chorobą Parkinsona przyjmujących 12 mg ropinirolu w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu raz na dobę. Zaobserwowano, że wysokotłuszczowy posiłek powoduje:

• Zwiększenie ogólnej ekspozycji na ropinirol o średnio 20% (mierzonej jako AUC)
• Zwiększenie maksymalnego stężenia (Cmax) o średnio 44%
• Opóźnienie czasu osiągnięcia maksymalnego stężenia (Tmax) o 3,0 godziny

Powyższe zmiany najprawdopodobniej nie mają istotnego znaczenia klinicznego i nie zwiększają częstości występowania zdarzeń niepożądanych.³

Warto podkreślić, że ogólna ekspozycja na ropinirol jest porównywalna w przypadku stosowania leku w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Aropilo SR) i w postaci tabletek powlekanych o natychmiastowym uwalnianiu, przy zastosowaniu tej samej dawki dobowej.⁴

Dystrybucja ropinirolu

Ropinirol charakteryzuje się stosunkowo niewielkim stopniem wiązania z białkami osocza, wynoszącym od 10% do 40%. Ze względu na wysoką lipofilność, lek cechuje się dużą objętością dystrybucji, osiągającą około 7 l/kg. Ta właściwość umożliwia efektywne przenikanie ropinirolu przez bariery tkankowe i dotarcie do miejsca działania.⁵

Metabolizm ropinirolu

Ropinirol podlega metabolizmowi głównie za pośrednictwem izoenzymu CYP1A2 układu cytochromu P450. Powstałe metabolity są wydalane przede wszystkim z moczem. Badania na zwierzętach wykazały, że główny metabolit ropinirolu wykazuje działanie dopaminergiczne co najmniej 100 razy słabsze niż związek macierzysty. Ta właściwość podkreśla znaczenie utrzymania odpowiedniego stężenia niezmienionej formy leku dla zachowania efektu terapeutycznego.⁶

Eliminacja ropinirolu

Ropinirol jest eliminowany z krążenia ogólnego ze średnim okresem półtrwania w fazie eliminacji (t1/2) wynoszącym około 6 godzin. Przy zwiększaniu dawki w zakresie terapeutycznym obserwuje się proporcjonalny wzrost ogólnej ekspozycji na lek (Cmax oraz AUC). Nie zaobserwowano zmian w klirensie ropinirolu zarówno po pojedynczym podaniu, jak i po wielokrotnym podawaniu.⁷

Charakterystyczną cechą farmakokinetyki ropinirolu jest znaczna zmienność międzyosobnicza parametrów farmakokinetycznych. W stanie stacjonarnym, po podaniu leku w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, osobnicza zmienność maksymalnego stężenia (Cmax) wynosi od 30% do 55%, a pola pod krzywą stężenia (AUC) – od 40% do 70%.⁸

Farmakokinetyka w wybranych populacjach

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z chorobą Parkinsona, u których występują łagodne lub umiarkowane zaburzenia czynności nerek, nie zaobserwowano istotnych zmian w farmakokinetyce ropinirolu. Jednakże sytuacja przedstawia się inaczej w przypadku pacjentów z krańcową niewydolnością nerek.⁹

U pacjentów poddawanych regularnym hemodializom z powodu krańcowej niewydolności nerek obserwuje się:

• Zmniejszenie klirensu ropinirolu po podaniu doustnym o około 30%
• Zmniejszenie klirensu metabolitu SKF-104557 o około 80%
• Zmniejszenie klirensu metabolitu SKF-89124 o około 60%

Z uwagi na powyższe zmiany farmakokinetyczne, u pacjentów z krańcową niewydolnością nerek maksymalna zalecana dawka ropinirolu jest ograniczona do 18 mg na dobę.¹⁰

Farmakokinetyka w ciąży

Fizjologiczne zmiany zachodzące w organizmie kobiety podczas ciąży wpływają na farmakokinetykę ropinirolu. Przewiduje się, że te modyfikacje, w tym zwłaszcza zmniejszona aktywność izoenzymu CYP1A2, będą prowadzić do stopniowego zwiększania ogólnoustrojowej ekspozycji matki na ropinirol w trakcie trwania ciąży. Fakt ten należy uwzględnić przy planowaniu terapii u kobiet ciężarnych.¹¹

Podsumowanie parametrów farmakokinetycznych ropinirolu