kortykosteroid miejscowy

Kortykosteroidy miejscowe to grupa leków przeciwzapalnych stosowanych zewnętrznie na skórę, błony śluzowe lub do inhalacji. Działają poprzez hamowanie odpowiedzi immunologicznej i zapalnej w miejscu aplikacji, co czyni je kluczowymi preparatami w leczeniu różnorodnych schorzeń dermatologicznych, alergicznych i pulmonologicznych.

W dermatologii kortykosteroidy miejscowe klasyfikowane są według siły działania (od bardzo silnych do słabych), co pozwala na dobór odpowiedniego preparatu w zależności od lokalizacji zmian, wieku pacjenta i charakteru schorzenia. Stosowane są w leczeniu chorób takich jak wyprysk, łuszczyca, atopowe zapalenie skóry czy liszaj płaski.

Mechanizm działania kortykosteroidów miejscowych opiera się na wiązaniu z receptorami glikokortykosteroidowymi, co prowadzi do hamowania syntezy mediatorów zapalnych, zmniejszenia przepuszczalności naczyń i migracji komórek zapalnych. Przy długotrwałym stosowaniu mogą jednak powodować działania niepożądane, takie jak ścieńczenie naskórka, teleangiektazje, zaniki skóry czy nadkażenia.

Racjonalna terapia kortykosteroidami miejscowymi wymaga przestrzegania zasad dotyczących częstotliwości aplikacji, doboru siły preparatu oraz czasu leczenia. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu na twarz, okolice anogenitalne oraz u dzieci, gdzie preferowane są preparaty o niższej sile działania.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Działania niepożądane – Posterisan H 387,1 mg + 5 mg

Produkt leczniczy Posterisan H zawiera 387,1 mg standaryzowanej zawiesiny kultury bakteryjnej Escherichia coli (zabitej 6,6 mg płynnego fenolu) oraz 5 mg hydrokortyzonu. Działania niepożądane leku obejmują głównie miejscowe reakcje nadwrażliwości, takie jak świąd i pieczenie, występujące u 1-10% pacjentów, oraz alergiczne kontaktowe zapalenie skóry u 0,1-1% pacjentów, najczęściej związane z fenolem jako środkiem konserwującym. Długotrwałe stosowanie hydrokortyzonu może prowadzić do typowych dla kortykosteroidów miejscowych działań niepożądanych, takich jak atrofia skóry, teleangiektazje, rozstępy oraz trądzik steroidowy, co wymaga monitorowania i ewentualnej modyfikacji terapii.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atrofia skóry, czopek leczniczy, ekspozycja tkanek, Escherichia coli, farmakovigilance, hydrokortyzon, hydroksystearynian makrogologlicerolu, kompleks antygenowy, kortykosteroid miejscowy, pajączek naczyniowy, reakcja nadwrażliwości, rozstęp, świąd, synteza kolagenu, teleangiektazja, trądzik steroidowy, zaburzenie mikrokrążenia, zapalenie skóry
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Edelan 1 mg/g

Mometazonu furoinian w kremie (Edelan, 1 mg/g) jest miejscowym kortykosteroidem, którego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną, inne kortykosteroidy lub składniki pomocnicze. Nie należy go stosować w wybranych dermatozach, takich jak trądzik pospolity i różowaty, zapalenie skóry wokół ust, zanik skóry, świąd okolicy odbytu i narządów płciowych oraz pieluszkowe zapalenie skóry, ze względu na ryzyko zaostrzenia zmian i maskowania objawów. Ponadto, krem jest przeciwwskazany w przypadku infekcji skórnych bakteryjnych (np. liszajec, ropne zapalenie skóry), wirusowych (np. opryszczka, półpasiec, ospa wietrzna, brodawki, kłykciny kończyste, mięczak zakaźny) oraz pasożytniczych i grzybiczych (dermatofity, drożdżaki), gdyż może nasilać zakażenie i utrudniać diagnostykę.
brodawka zwykła, dermatofity, drożdżaki, gruźlica skóry, kiła skóry, kłykcina kończysta, kortykosteroid miejscowy, liszajec, mięczak zakaźny, mometazonu furoinian, nadwrażliwość na mometazonu furoinian, odczyn poszczepienny, opryszczka zwykła, ospa wietrzna, owrzodzenie skóry, perioral dermatitis, pieluszkowe zapalenie skóry, półpasiec, ropne zapalenie skóry, świąd odbytu, trądzik pospolity, trądzik różowaty, zakażenie grzybicze skóry, zakażenie pasożytnicze skóry, zanik skóry, zapalenie skóry wokół ust
Leksykon leków
Działania niepożądane – Laticort 0,1% 1 mg/ml

Laticort 0,1% zawiera hydrokortyzon 17-maślan (1 mg/ml) i jest stosowany miejscowo na skórę w postaci płynu. Lek ten, jak inne kortykosteroidy miejscowe, może wywoływać działania niepożądane zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe, których częstość występowania jest nieznana. Do działań niepożądanych dotyczących oczu należą nieostre widzenie, jaskra i zaćma, szczególnie przy aplikacji na powieki lub długotrwałym stosowaniu. Najczęstsze działania miejscowe obejmują zmiany skórne takie jak objawy trądzikopodobne, plamica posteroidowa, zanik naskórka i tkanki podskórnej, suchość skóry, hirsutyzm lub łysienie, zmiany pigmentacji, rozstępy, teleangiektazje, perioral dermatitis, zapalenie mieszków włosowych, wtórne zakażenia, podrażnienie skóry oraz reakcje alergiczne jak pokrzywka czy wysypka plamisto-grudkowa. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do zaostrzenia istniejących zmian chorobowych (efekt rebound).
cukromocz, hiperglikemia, hirsutyzm, hydrokortyzon 17-maślan, immunosupresja, jaskra, kortykosteroid miejscowy, łysienie, nadciśnienie, nieostre widzenie, niewydolność nadnerczy, obrzęk, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, perioral dermatitis, plamica posteroidowa, podrażnienie skóry, pokrzywka, przebarwienie skóry, rozstępy skóry, suchość skóry, teleangiektazje, zaćma, zahamowanie wzrostu, zakażenie wtórne, zanik naskórka, zapalenie mieszków włosowych, zespół Cushinga
Leksykon chorób i schorzeń
Grzybiec pierścieniowy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Granuloma annulare (grzybiec pierścieniowy) to łagodne, niezakaźne zapalne schorzenie skóry, charakteryzujące się obecnością pierścieniowatych papul lub grudek, najczęściej lokalizujących się na kończynach górnych. Choroba dotyczy głównie dzieci i młodych dorosłych, przebiega zwykle samoistnie, ustępując w ciągu kilku miesięcy do 2 lat bez pozostawiania blizn. Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym i badaniu histopatologicznym, które wykazuje zmiany granulomatyczne w skórze właściwej. W różnicowaniu należy uwzględnić m.in. grzybice skóry, liszaj płaski pierścieniowaty oraz rumień wielopostaciowy. Leczenie miejscowe obejmuje kortykosteroidy o dużej sile działania (np. triamcynolon 0,1%, klobetazol 0,05%), stosowane dwa razy dziennie przez kilka tygodni, często z opatrunkiem okluzyjnym, oraz krioterapię, która może hamować wzrost zmian, choć niesie ryzyko blizn. W opornych przypadkach stosuje się miejscowe inhibitory kalcyneuryny (takrolimus, pimekrolimus) oraz inne preparaty, takie jak imikwimod, dapson czy inhibitory JAK (ruksolitynib).
adalimumab, badanie histopatologiczne, baricytynib, biopsja skóry, ciekły azot, dapson, doksycyklina, dupilumab, etanercept, fototerapia, granuloma annulare, grzybica skóry, grzybiec pierścieniowy, hydroksychlorochina, imikwimod, infliksymab, inhibitor JAK, inhibitor kalcyneuryny, inhibitor TNF-α, iniekcja kortykosteroidów, izotretynoina, klobetazol, kortykosteroid miejscowy, kortykosteroid ogólnoustrojowy, krioterapia, laser pulsacyjno-barwnikowy, laseroterapia, minocyklina, ofloksacyna, opatrunek okluzyjny, pimekrolimus, psoralen, PUVA, remisja, ruksolitynib, rumień wielopostaciowy, ryfampicyna, takrolimus, tofacytynib, triamcynolon, upadacytynib, wąskopasmowe UVB
Leksykon leków
Działania niepożądane – Edelan 1 mg/g

Maść Edelan zawierająca 1 mg/g mometazonu furoinianu może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, obejmujące zarówno reakcje miejscowe, jak i potencjalne efekty ogólnoustrojowe. Do najczęściej obserwowanych należą wtórne infekcje skórne, kontaktowe zapalenie skóry, zmiany trądzikopodobne, świąd, ból i reakcje w miejscu aplikacji, a także zaburzenia czucia takie jak parestezje. Rzadziej występują zapalenie mieszków włosowych, uczucie pieczenia, nieostre widzenie oraz zmiany dermatologiczne jak zanik skóry czy rozstępy. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko działań ogólnoustrojowych, takich jak zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zespół Cushinga oraz zaburzenia wzrostu, zwłaszcza u dzieci, co jest związane z większym stosunkiem powierzchni ciała do masy ciała. Ryzyko to wzrasta przy stosowaniu na dużą powierzchnię skóry, długotrwałej terapii oraz stosowaniu opatrunków okluzyjnych.
działanie immunosupresyjne kortykosteroidów, działanie niepożądane, hirsutyzm, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid miejscowy, maceracja skóry, mometazon furoinian, niedobór barwnika, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, parestezja, potówka, rozstęp, teleangiektazja, wtórna infekcja skórna, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zanik skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry okołoustne, zespół Cushinga, zmiana trądzikopodobna
Leksykon substancji czynnych
Parahydroksybenzoesan butylu – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Parahydroksybenzoesan butylu jest jednym z pięciu parabenów obecnych w mieszaninie parabenów (pozycja nr 8) w plastrze do prób prowokacyjnych TRUE Test 36, stosowanym w stężeniu 1000 µg/cm² (810 µg/płatek). Substancja ta, podobnie jak inne składniki testu, może wywołać uczulenie, zwłaszcza jeśli reakcja pojawi się po 10 dniach lub później, co sugeruje nabycie nadwrażliwości kontaktowej. Interpretacja wyników wymaga uwzględnienia zespołu nadwrażliwości skóry pleców (angry back syndrome), który może powodować liczne fałszywie dodatnie reakcje. W takich przypadkach wskazane jest powtórzenie testu po pewnym czasie. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią reakcji anafilaktoidalnych lub silnych alergii, a także w sytuacjach zaburzających prawidłowy kontakt testu ze skórą, takich jak nadmierna potliwość, ekspozycja na światło słoneczne czy zmiany chorobowe skóry.
alergen, alergia kontaktowa, butylohydroksyanizol, butylohydroksytoluen, kortykosteroid miejscowy, kortykosteroid ogólnoustrojowy, mieszanina parabenów, nadwrażliwość kontaktowa, parahydroksybenzoesan benzylu, parahydroksybenzoesan butylu, parahydroksybenzoesan etylu, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, próba prowokacyjna, reakcja anafilaktoidalna, reakcja krzyżowa, test płatkowy, uczulenie, zespół nadwrażliwości skóry pleców
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Infilea

Produkt leczniczy Infilea zawiera klobetazol propionian w stężeniu 0,5 mg/g w postaci kremu, będący jednym z najsilniejszych miejscowych kortykosteroidów. Stosowanie wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko miejscowych i ogólnoustrojowych działań niepożądanych, takich jak hiperkortyzolizm, zahamowanie osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej, a także poważne powikłania jak martwica kości czy układowa immunosupresja. Czynniki zwiększające ryzyko to m.in. długotrwałe stosowanie, aplikacja na dużą powierzchnię skóry, stosowanie pod opatrunkiem okluzyjnym, na uszkodzoną skórę lub na obszary o cienkiej skórze (np. twarz). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z łuszczycą, u których może dojść do zaostrzenia zmian, rozwoju tolerancji na lek oraz ryzyka uogólnionej łuszczycy krostkowej. W przypadku zakażeń skóry konieczne jest przerwanie terapii i wdrożenie leczenia przeciwdrobnoustrojowego.
centralna chorioretinopatia surowicza, ciężka infekcja, hiperkortyzolizm, immunosupresja, infekcja bakteryjna, jaskra, klobetazol propionian, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid miejscowy, łuszczyca, łuszczyca krostkowa, martwica kości, martwicze zapalenie powięzi, metotreksat, mięsak Kaposiego, mykofenolan mofetylu, nadwrażliwość na kortykosteroidy, niedobór glikokortykosteroidów, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowa, zaburzenie endokrynologiczne, zaćma, zakażenie skóry, zanik skóry, zespół Cushinga
Leksykon leków
Skład i postać leku – Afloderm 0,5 mg/g

Afloderm to krem dermatologiczny zawierający 0,5 mg alklometazonu dipropionianu w 1 gramie preparatu, będący miejscowym kortykosteroidem o działaniu przeciwzapalnym. Formuła kremu oparta jest na emulsji typu olej w wodzie, zawierającej substancje pomocnicze takie jak glikol propylenowy (nawilżający i poprawiający penetrację), chlorokrezol (konserwant o działaniu przeciwbakteryjnym) oraz alkohol cetostearylowy (nawilżający i stabilizujący konsystencję). Ze względu na obecność tych składników, istnieje potencjalne ryzyko wystąpienia reakcji niepożądanych u pacjentów wrażliwych. Preparat dostępny jest w tubach aluminiowych o pojemności 20 g i 40 g, z membraną zabezpieczającą i zakrętką z przebijakiem, co zapewnia higieniczne i wygodne stosowanie.
alklometazonu dipropionian, alkohol cetostearylowy, aplikacja miejscowa na skórę, chlorokrezol, działanie przeciwzapalne, emulgator, emulsja olej w wodzie, glikol propylenowy, kortykosteroid miejscowy, kwas fosforowy, makrogolu eter cetostearylowy, niezgodność farmaceutyczna, reakcja niepożądana, regulator kwasowości, sodu diwodorofosforan, substancja buforująca, substancja nawilżająca, wazelina biała, właściwości przeciwbakteryjne
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dermovate 0,5 mg/g

Klobetazol propionian, silny kortykosteroid stosowany miejscowo w postaci kremu 0,5 mg/g (0,05%), wykazuje zmienne wchłanianie przezskórne zależne od integralności bariery naskórkowej, rodzaju podłoża oraz obecności zmian zapalnych. Badania farmakokinetyczne wykazały, że u osób ze zdrową skórą maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po zastosowaniu 30 g maści wynosi około 0,63 ng/ml z Tmax około 8 godzin, natomiast krem zapewnia nieco wyższe stężenia z Tmax około 10 godzin. U pacjentów z łuszczycą i wypryskiem, po jednorazowej dawce 25 g maści, Cmax wynosi odpowiednio 2,3 ng/ml i 4,6 ng/ml z Tmax około 3 godzin, co wskazuje na znacznie zwiększone wchłanianie w stanach zapalnych skóry, zwłaszcza w wyprysku. Wchłanianie jest dodatkowo potęgowane przez stosowanie opatrunków okluzyjnych. Pomimo niskich stężeń w osoczu, ocena ogólnoustrojowej ekspozycji powinna opierać się na farmakodynamicznych punktach końcowych ze względu na trudności w detekcji kortykosteroidów w krążeniu.
badanie farmakokinetyczne, bariera naskórkowa, biotransformacja, dysfagia, farmakodynamiczny punkt końcowy, klobetazolu propionian, kortykosteroid miejscowy, łuszczyca, metabolizm wątrobowy, opatrunek okluzyjny, proces zapalny, stężenie osoczowe, wchłanianie przezskórne, wydalanie nerkowe, wydalanie żółciowe, wyprysk
Leksykon substancji czynnych
Mometyzon – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Mometazon furoinian, substancja czynna aerozolu do nosa Nasopronal (50 mikrogramów/dawkę), jest glikokortykosteroidem stosowanym miejscowo w terapii schorzeń górnych dróg oddechowych. Ze względu na minimalne wchłanianie ogólnoustrojowe, ryzyko działań niepożądanych wpływających na funkcje poznawcze i motoryczne jest niskie. Niemniej jednak, w dokumentacji produktu leczniczego brak jest danych dotyczących wpływu mometazonu furoinianu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, co wymaga zachowania ostrożności w praktyce klinicznej, zwłaszcza w początkowym okresie terapii.
charakterystyka produktu leczniczego, choroby współistniejące, działanie niepożądane, funkcje poznawcze, glikokortykosteroid, interakcje lekowe, kortykosteroid miejscowy, mometazon furoinian, odpowiedź na leczenie, podanie donosowe, schorzenia górnych dróg oddechowych, substancja czynna, wchłanianie ogólnoustrojowe, zawroty głowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Dermatol Aflofarm –

W dostępnej dokumentacji medycznej oraz badaniach klinicznych nie stwierdzono udokumentowanych interakcji zewnętrznie stosowanego bizmutu galusanu zasadowego, substancji czynnej pudru leczniczego Dermatol Aflofarm. Ze względu na minimalne wchłanianie ogólnoustrojowe przy aplikacji miejscowej, ryzyko interakcji z lekami systemowymi jest znikome. Brak jest również danych dotyczących interakcji z alkoholem spożywanym doustnie, jednak zaleca się ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu preparatów zawierających alkohol na tę samą powierzchnię skóry, aby uniknąć potencjalnego podrażnienia lub zmiany właściwości pudru.
aplikacja zewnętrzna, bizmut galusan zasadowy, enzym proteolityczny, interakcja miejscowa, interakcja z alkoholem, kortykosteroid miejscowy, kwas AHA, kwas BHA, nadtlenek wodoru, niezgodność fizykochemiczna, podrażnienie skóry, preparat dermatologiczny, preparat przeciwbakteryjny miejscowy, preparat złuszczający, środek odkażający, stosowanie miejscowe, wchłanianie ogólnoustrojowe
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Locoid 1 mg/g

Locoid krem o stężeniu 1 mg/g, zawierający 17-maślan hydrokortyzonu, jest wskazany do leczenia nieinfekcyjnych stanów zapalnych skóry wymagających miejscowej terapii kortykosteroidowej. Preparat stosuje się w przypadkach, gdy słabsze kortykosteroidy, takie jak hydrokortyzon, nie przyniosły oczekiwanych efektów terapeutycznych, ze względu na silniejsze działanie przeciwzapalne 17-maślanu hydrokortyzonu. Locoid jest również użyteczny w terapii podtrzymującej po leczeniu silniejszymi kortykosteroidami, umożliwiając kontrolę stanu zapalnego przy jednoczesnym zmniejszeniu ryzyka działań niepożądanych związanych z długotrwałym stosowaniem silnych preparatów.
17-maślan hydrokortyzonu, działanie niepożądane, infekcja skórna, kortykosteroid, kortykosteroid miejscowy, krem leczniczy, miejscowy kortykosteroid, proces zapalny, skóra delikatna, stan zapalny skóry, terapia kortykosteroidowa, terapia podtrzymująca, zakażenie, zapalna choroba skóry
Leksykon leków
Interakcje leku – Elosone 1 mg/g

Produkt leczniczy Elosone w postaci maści o stężeniu 1 mg/g zawiera mometazonu furoinian, kortykosteroid stosowany miejscowo, charakteryzujący się minimalną absorpcją ogólnoustrojową przy prawidłowym stosowaniu. Dotychczas nie udokumentowano klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych ani farmakodynamicznych z innymi lekami, w tym z alkoholem spożywanym doustnie. Niemniej jednak, ze względu na potencjalne zwiększenie penetracji przez skórę, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu preparatów zawierających substancje keratolityczne (np. kwas salicylowy) lub zmiękczające (wysokie stężenia mocznika), a także przy stosowaniu opatrunków okluzyjnych, które mogą zwiększać wchłanianie mometazonu i ryzyko działań niepożądanych. Równoczesne stosowanie innych kortykosteroidów miejscowo lub ogólnoustrojowo może prowadzić do sumowania efektów farmakologicznych, co wymaga monitorowania i ostrożności klinicznej.
absorpcja ogólnoustrojowa, bariera skórna, charakterystyka produktu leczniczego, działanie keratolityczne, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kortykosteroid miejscowy, kwas salicylowy, maść Elosone, mocznik, mometazon furoinian, opatrunek okluzyjny, penetracja skórna, wchłanianie mometazonu
Leksykon leków
Interakcje leku – Fastum 25 mg/g

Produkt leczniczy Fastum w postaci żelu zawiera ketoprofen w stężeniu 25 mg/g i cechuje się minimalnym potencjałem interakcyjnym, co wynika z miejscowego zastosowania i ograniczonego wchłaniania ogólnoustrojowego. Dotychczasowe dane kliniczne nie wskazują na istotne interakcje z innymi lekami, jednak zaleca się ostrożność u pacjentów stosujących jednocześnie doustne leki przeciwzakrzepowe ze względu na teoretyczne ryzyko nasilenia działania przeciwzakrzepowego i zwiększonego ryzyka krwawień. Ketoprofen, jako NLPZ, może również wykazywać interakcje charakterystyczne dla tej grupy leków przy znaczącym wchłanianiu przez skórę. Ponadto, produkt zawiera 307 mg/g etanolu, co może zwiększać przenikanie substancji czynnej i nasilać miejscowe działania niepożądane, zwłaszcza przy jednoczesnym spożyciu alkoholu.
agregacja płytek krwi, białko osocza, etanol, fotouczulenie, fotowrażliwość, ketoprofen, kortykosteroid miejscowy, lek przeciwzakrzepowy, monitorowanie pacjenta, niesteroidowy lek przeciwzapalny, reakcja fotoalergiczna, reakcja fototoksyczna, reakcja nadwrażliwości, wchłanianie ogólnoustrojowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Hasceral (100 mg + 50 mg)/g

Produkt leczniczy Hasceral w postaci maści o stężeniu 100 mg mocznika i 50 mg kwasu salicylowego na gram nie wykazuje udokumentowanych interakcji z innymi lekami. Ze względu na keratolityczne właściwości kwasu salicylowego, istnieje potencjalne ryzyko zwiększonej penetracji innych substancji leczniczych przez skórę, co może nasilać działanie miejscowych kortykosteroidów, leków keratolitycznych, przeciwbakteryjnych, przeciwgrzybiczych oraz retinoidów. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu preparatów zawierających alkohol, które mogą potęgować wysuszenie i podrażnienie skóry. Zaleca się monitorowanie pacjentów pod kątem działań niepożądanych oraz unikanie jednoczesnego stosowania wielu preparatów na tę samą powierzchnię skóry.
absorpcja ogólnoustrojowa, działanie drażniące, działanie keratolityczne, efekt synergistyczny, efekt złuszczający, kortykosteroid miejscowy, kwas salicylowy, lek keratolityczny, lek przeciwbakteryjny miejscowy, lek przeciwgrzybiczy miejscowy, mocznik, nasilenie działania drażniącego, penetracja przez skórę, podrażnienie skóry, preparat dermatologiczny, produkt nawilżający, retinoid miejscowy, składnik aktywny, zaburzenie bariery skórnej
Leksykon leków
Przedawkowanie – Dermovate 0,5 mg/ml

Przedawkowanie klobetazolu propionianu w postaci roztworu na skórę (Dermovate 0,5 mg/ml) może prowadzić do ogólnoustrojowego działania glikokortykosteroidowego, zwłaszcza przy długotrwałym lub nieprawidłowym stosowaniu. Najpoważniejszym skutkiem jest hiperkortyzolizm (zespół Cushinga), objawiający się m.in. twarzą księżycowatą, otyłością centralną, rozstępami skórnymi, hiperglikemią, glikozurią oraz zaburzeniami elektrolitowymi. Dodatkowo obserwuje się supresję osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, co niesie ryzyko niewydolności nadnerczy przy nagłym odstawieniu leku. Objawy skórne obejmują ścieńczenie skóry, teleangiektazje, łatwe siniaczenie oraz zanik skóry, wynikające z hamowania syntezy kolagenu i proliferacji fibroblastów.
glikokortykosteroid, glikozuria, glukoneogeneza wątrobowa, hiperglikemia, hiperkortyzolizm, insulinooporność, klobetazol propionian, kortykosteroid miejscowy, niewydolność nadnerczy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ostra niewydolność nadnerczy, otyłość centralna, rozstęp skórny, ścieńczenie skóry, teleangiektazja, twarz księżycowata, zaburzenia elektrolitowe, zanik skóry, zespół Cushinga
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Diprosalic (0,64 mg + 30 mg)/g

Diprosalic maść zawiera betametazon dipropionian (0,64 mg/g) oraz kwas salicylowy (30 mg/g) i wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa betametazonu dipropionianu w ciąży, a badania na modelach zwierzęcych wskazują na potencjalne działanie teratogenne kortykosteroidów miejscowych. Stosowanie leku w ciąży powinno być ograniczone do sytuacji, gdy korzyści terapeutyczne przewyższają ryzyko dla płodu, z zastosowaniem minimalnej skutecznej dawki na możliwie najmniejszą powierzchnię skóry i przez najkrótszy czas. Konieczne jest monitorowanie stanu pacjentki oraz rozwoju płodu podczas terapii.
betametazon, betametazonu dipropionian, Diprosalic, działanie niepożądane, działanie teratogenne, ekspozycja niemowlęcia, karmienie piersią, kortykosteroid, kortykosteroid miejscowy, kwas salicylowy, laktacja, profil bezpieczeństwa, stosunek korzyści do ryzyka, wada rozwojowa płodu
Leksykon leków
Przedawkowanie – Edelan 1 mg/g

Przedawkowanie miejscowych kortykosteroidów, takich jak mometazonu furoinian (1 mg/g krem, Edelan), może prowadzić do supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza i wtórnej niewydolności nadnerczy. Długotrwałe stosowanie na dużych powierzchniach skóry lub w nadmiernych dawkach zwiększa ryzyko działań ogólnoustrojowych, w tym zaburzeń elektrolitowych (retencja sodu, utrata potasu) oraz objawów zespołu Cushinga (twarz księżycowata, otyłość centralna, rozstępy, nadciśnienie). Przypadkowe połknięcie pojedynczego opakowania nie powinno wywołać istotnej toksyczności. W przypadku potwierdzonej supresji osi HPA konieczne jest stopniowe odstawienie leku, zmniejszenie częstości aplikacji lub zamiana na kortykosteroid o słabszym działaniu, pod ścisłą kontrolą lekarską.
działanie ogólnoustrojowe, gospodarka sodowo-potasowa, hipoglikemia, hipotensja, kortykosteroid miejscowy, kortyzol, leczenie objawowe, leczenie wspomagające, mometazon furoinian, nadciśnienie, niewydolność nadnerczy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, otyłość centralna, retencja sodu, równowaga elektrolitowa, rozstępy skórne, substytucja hormonalna, twarz księżycowata, wtórna niewydolność nadnerczy, zaburzenia elektrolitowe, zatrucie kortykosteroidami, zespół Cushinga
Leksykon chorób i schorzeń
Wszy odzieżowe – Diagnostyka i diagnoza

Wszy odzieżowe (Pediculus humanus corporis) to pasożyty hematofagiczne bytujące głównie w szwach odzieży i pościeli, a na skórę gospodarza przemieszczają się jedynie w celu pobrania pokarmu. Diagnostyka opiera się na badaniu wzrokowym z użyciem szkła powiększającego, ze szczególnym uwzględnieniem szwów w okolicach pasa, pach, bielizny oraz miejsc przylegania odzieży do skóry. Dorosłe wszy mają długość 2,3-3,6 mm i są koloru szaro-białego lub jasnobrązowego. Charakterystyczne objawy kliniczne to intensywny świąd nasilający się nocą, drobne czerwone ukłucia, wysypka alergiczna, liniowe zadrapania oraz wtórne zakażenia bakteryjne. W przewlekłych przypadkach może wystąpić „skóra włóczęgi” (vagabond skin). Diagnostyka różnicowa obejmuje wszawicę głowową i łonową, świerzb, dermatofitozy oraz zapalenia skóry o różnej etiologii. Wspomagająco stosuje się lampę Wooda, badanie mikroskopowe oraz metody molekularne (PCR) w celu wykrycia patogenów przenoszonych przez wszy.
atopowe zapalenie skóry, badanie wzrokowe, Bartonella quintana, Borrelia recurrentis, choroba zakaźna, dermatofitoza, dur wysypkowy, gnidy, gorączka okopowa, gorączka powrotna, iwermektyna, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid miejscowy, lampa Wooda, lek przeciwhistaminowy, lupa, malation, mikroimmunofluorescencja, mikroskopia, nadzór epidemiologiczny, pasożyt, PCR, pedykulocyd, pyretryna, reakcja alergiczna, Rickettsia prowazekii, świąd, świerzb, wesz odzieżowa, wszawica głowowa, wszawica łonowa, zakażenie bakteryjne
Leksykon substancji czynnych
Adapalen – Interakcje

Adapalen, retynoid trzeciej generacji stosowany miejscowo w leczeniu trądziku pospolitego, charakteryzuje się ograniczonym wchłanianiem ogólnoustrojowym, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych z lekami systemowymi. Najistotniejsze interakcje dotyczą farmakodynamicznego nasilenia działania drażniącego skóry, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych miejscowych retynoidów, nadtlenku benzoilu (2,5-10%), preparatów złuszczających (kwasy AHA, BHA, kwas salicylowy), ściągających, wysuszających oraz zawierających alkohol. Preparaty złożone zawierające adapalen i nadtlenek benzoilu (Belakne Combi, Epiduo, Epiduo Forte) mają odpowiednio dobrane proporcje składników, co zmniejsza ryzyko działań niepożądanych. W przypadku konieczności łączenia adapalenu z innymi lekami przeciwtrądzikowymi, takimi jak erytromycyna 4%, fosforan klindamycyny 1% czy nadtlenek benzoilu 10%, zaleca się stosowanie ich o różnych porach dnia (antybiotyki rano, adapalen wieczorem) w celu minimalizacji interakcji i optymalizacji efektu terapeutycznego.
absorpcja ogólnoustrojowa, adapalen, antybiotyk miejscowy, betametazon, działanie drażniące, erytromycyna, fluorochinolon, fosforan klindamycyny, funkcja wątroby, hydrokortyzon, izotretynoina, kortykosteroid miejscowy, kwas benzoesowy, kwas salicylowy, lek fotouwrażliwiający, lek przeciwtrądzikowy, makrolid, mometazon, nadtlenek benzoilu, podrażnienie skóry, preparat złuszczający, retynoid trzeciej generacji, sulfonamid, tazaroten, tetracyklina, tiazydowy lek moczopędny, trądzik pospolity, tretynoina, wchłanianie przez skórę, wydzielanie sebum
Leksykon substancji czynnych
Fluocynolon acetonid – Dawkowanie i sposób podawania

Fluocynolon acetonid jest syntetycznym kortykosteroidem stosowanym miejscowo w dermatologii oraz okulistyce. W postaci maści (Flucinar 0,25 mg/g oraz Flucinar N 0,25 mg + 5 mg/g neomycyny siarczanu) zaleca się aplikację cienkiej warstwy 1-2 razy na dobę na zmienione chorobowo obszary skóry, nie dłużej niż 2 tygodnie, a na skórę twarzy maksymalnie 1 tydzień. Maksymalna ilość zużytej maści nie powinna przekraczać 15 g tygodniowo. U dzieci powyżej 2 lat stosowanie ogranicza się do jednorazowej aplikacji na niewielką powierzchnię, z wykluczeniem skóry twarzy, natomiast u dzieci poniżej 2 lat preparaty są przeciwwskazane. Stosowanie pod opatrunkiem okluzyjnym jest dozwolone jedynie w leczeniu łuszczycy preparatem Flucinar, z codzienną zmianą opatrunku, natomiast preparat Flucinar N nie powinien być stosowany pod okluzją. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby należy unikać długotrwałego stosowania i aplikacji na duże powierzchnie skóry ze względu na ryzyko kumulacji substancji czynnych.
absorpcja systemowa, cukrzycowy obrzęk plamki żółtej, dysfagia, działanie niepożądane, fluocynolon acetonid, fotokoagulacja laserowa, grubość siatkówki, implant do ciałka szklistego, kortykosteroid miejscowy, leczenie dermatologiczne, łuszczyca, neomycyny siarczan, niezakaźne zapalenie błony naczyniowej oka, opatrunek okluzyjny, wskazanie kliniczne, wstrzyknięcie do ciałka szklistego, wywiad medyczny, wziernik powiekowy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie tylnego odcinka błony naczyniowej, znieczulenie miejscowe
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Nasonex 0,5 mg/g; 50 mcg/dawkę

Aerozol do nosa Nasonex zawiera mometazonu furoinian w dawce 50 mikrogramów na rozpyloną dawkę i jest miejscowym kortykosteroidem stosowanym w leczeniu sezonowego oraz całorocznego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa u pacjentów od 3. roku życia oraz polipów nosa u dorosłych (≥18 lat). Lek wykazuje działanie przeciwzapalne, redukując obrzęk błony śluzowej, wydzielinę, świąd i kichanie, co przekłada się na poprawę drożności nosa i zmniejszenie objawów alergicznych. W przypadku polipów nosa mometazon zmniejsza stan zapalny i obrzęk tkanki polipów, co poprawia drożność nosa i funkcję węchu. Preparat zawiera również chlorek benzalkoniowy (0,02 mg na dawkę) jako substancję pomocniczą.
alergen pyłkowy, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, całoroczne zapalenie błony śluzowej nosa, chlorek benzalkoniowy, drożność nosa, infekcja zatoki przynosowej, kortykosteroid miejscowy, mometazon furoinian, narośl błony śluzowej nosa, obrzęk błony śluzowej, polipy nosa, roztocze kurzu domowego, sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, stan zapalny, upośledzenie drożności nosa, utrudnione oddychanie przez nos, wodnisty wyciek z nosa, wydzielina z nosa, zaburzenie węchu, zatkanie nosa, zatoka przynosowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Afloderm 0,5 mg/g

Produkt leczniczy Afloderm, zawierający 0,5 mg/g alklometazonu dipropionianu, jest miejscowym kortykosteroidem stosowanym w terapii dermatologicznej. W preparacie obecne są substancje pomocnicze takie jak alkohol cetostearylowy, chlorokrezol oraz glikol propylenowy (250 mg/g), które mogą wywoływać miejscowe reakcje skórne, w tym kontaktowe zapalenie skóry, alergie oraz podrażnienia. Brak jest szczegółowych badań dotyczących interakcji Aflodermu z innymi lekami miejscowymi, jednak na podstawie właściwości kortykosteroidów wskazuje się na potencjalne interakcje z miejscowymi antybiotykami (zwiększenie penetracji i ryzyka działań niepożądanych), preparatami keratolitycznymi (zwiększenie wchłaniania i działania ogólnoustrojowego) oraz lekami drażniącymi skórę (nasilenie podrażnień). Nie stwierdzono specyficznych interakcji z alkoholem spożywczym, choć nadmierne spożycie może pogarszać stan skóry i obniżać odporność.
alklometazon dipropionian, alkohol cetostearylowy, antybiotyk miejscowy, chlorokrezol, działanie niepożądane, glikol propylenowy, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid miejscowy, penetracja kortykosteroidu, penetracja leku, podrażnienie skóry, preparat keratolityczny, reakcja alergiczna, terapia przeciwbakteryjna
Leksykon substancji czynnych
Eter monobenzylowy hydrochinonu – Interakcje

Eter monobenzylowy hydrochinonu, substancja czynna w preparacie Monobenzone VIS (200 mg/g, maść), wykazuje brak dedykowanych badań klinicznych dotyczących interakcji międzylekowych. Pomimo tego, ze względu na mechanizm działania wpływający na melanocyty i proces pigmentacji, istnieje teoretyczne ryzyko interakcji z innymi lekami depigmentującymi (np. hydrochinon, tretynoina, miejscowe kortykosteroidy), które mogą nasilać efekt depigmentacyjny. Ponadto, potencjalne interakcje mogą wystąpić z lekami fotouczulającymi (tetracykliny, fluorochinolony, NLPZ), substancjami zwiększającymi penetrację skóry (DMSO, mocznik, kwas salicylowy) oraz miejscowymi lekami przeciwutleniającymi i przeciwzapalnymi, jednak brak jest potwierdzonych danych klinicznych. Alkohol etylowy stosowany miejscowo może teoretycznie zwiększać wchłanianie eteru monobenzylowego hydrochinonu poprzez zwiększenie przepuszczalności bariery naskórkowej, co wymaga unikania jednoczesnej aplikacji. Ze względu na brak specyficznych danych klinicznych dotyczących interakcji, zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas jednoczesnego stosowania Monobenzone VIS z innymi preparatami miejscowymi lub ogólnoustrojowymi. Pacjenci powinni być objęci wzmożonym nadzorem klinicznym, a wszelkie nietypowe reakcje lub zmiany w efekcie terapeutycznym powinny być dokładnie monitorowane i zgłaszane do organów nadzoru farmakoterapii. Lekarze powinni informować pacjentów o potencjalnym ryzyku interakcji oraz rozważyć stosowanie sekwencyjne leków o potencjalnym działaniu synergistycznym lub antagonistycznym, zwłaszcza w kontekście ochrony przed promieniowaniem UV i monitorowania nasilenia depigmentacji. Wskazane jest również unikanie jednoczesnej aplikacji preparatów zawierających alkohol etylowy oraz substancji zwiększających penetrację skóry.
bariera skórna, bezpieczeństwo farmakoterapii, dimetylosulfotlenek, DMSO, efekt depigmentacyjny, eter monobenzylowy hydrochinonu, fenotiazyna, fluorochinolon, hydrochinon, kortykosteroid, kortykosteroid miejscowy, kwas salicylowy, lek fotouczulający, lek hipoglikemizujący, lek przeciwgrzybiczny, melanocyt, melanogeneza, monobenzon, Monobenzone VIS, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, pigmentacja skóry, proces oksydacyjny, promieniowanie UV, reakcja fotouczulająca, tetracyklina, tretynoina
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Betnovate 1,22 mg/g

Betnovate krem zawiera 1,22 mg betametazonu walerianianu zmikronizowanego na gram i jest wskazany do miejscowego leczenia wilgotnych, sączących się zmian skórnych. Zalecane dawkowanie u dorosłych to aplikacja 1-2 razy na dobę, maksymalnie do 4 tygodni, z koniecznością oceny klinicznej po 2-4 tygodniach w przypadku braku poprawy. U dzieci powyżej 1. roku życia stosowanie ogranicza się do 5 dni, bez użycia opatrunku okluzyjnego, ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych. U osób starszych oraz pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas, aby zminimalizować ryzyko ogólnoustrojowej toksyczności wynikającej z wolniejszej eliminacji leku. Po aplikacji kremu należy odczekać do wchłonięcia przed zastosowaniem emolientów.
atopowe zapalenie skóry, betametazon walerianian zmikronizowany, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, efekt z odbicia, emolient, kortykosteroid miejscowy, łuszczyca, nawrót choroby, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, opatrunek okluzyjny, oporna dermatoza, pacjent geriatryczny, pacjent pediatryczny, poprawa kliniczna, sącząca się zmiana skórna, terapia przerywana, toksyczność ogólnoustrojowa, wchłanianie ogólnoustrojowe, wyprysk atopowy, zaburzenie czynności wątroby, zmiana łuszczycowa
Leksykon chorób i schorzeń
Łupież – Leczenie

Łupież (pityriasis capitis) to przewlekła, nieinfekcyjna dermatoza skóry głowy, dotykająca około 50% populacji, charakteryzująca się nadmiernym złuszczaniem martwego naskórka i obecnością białych lub żółtawych łusek. Podstawą terapii jest stosowanie szamponów przeciwłupieżowych zawierających substancje czynne takie jak pirytionian cynku, siarczek selenu, ketokonazol (w stężeniu 2%), kwas salicylowy, dziegieć węglowy czy piroctone olamine, które działają przeciwgrzybiczo, keratolitycznie i przeciwzapalnie. Zaleca się pozostawienie szamponu na skórze głowy przez około 5 minut, a w cięższych przypadkach codzienne stosowanie przez 4-6 tygodni (5-10 myć), po czym częstotliwość można zmniejszyć do 1-2 razy w tygodniu w celu profilaktyki. W przypadku braku poprawy po 4-6 tygodniach należy rozważyć zmianę preparatu na inny z innym składnikiem aktywnym.
betametazon, cyklopiroks, dermatolog, działanie keratolityczne, dziegieć węglowy, egzema, flukonazol, fluocinolone, grzyb Malassezia, inhibitor kalcyneuryny, itrakonazol, izotretynoina, ketokonazol, klobetazol, kortykosteroid miejscowy, kwas salicylowy, lek przeciwgrzybiczny, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, odpowiedź immunologiczna, olej kokosowy, olejek z drzewa herbacianego, pimekrolimus, piroctone olamine, pirytionian cynku, pityriasis capitis, remisja, roflumilast, siarczek selenu, szampon przeciwłupieżowy, takrolimus, terapia skojarzona, zakażenie grzybicze, złuszczanie komórek skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Locoid Lipocream 1 mg/g

Locoid Lipocream (1 mg/g) zawierający 17-maślan hydrokortyzonu, podobnie jak inne miejscowe kortykosteroidy, może wywoływać działania niepożądane, głównie dotyczące skóry i tkanek podskórnych. Najczęściej obserwuje się miejscowe reakcje takie jak zanik skóry, teleangiektazje, plamica, rozstępy, trądzik krostkowy, zapalenie skóry wokół ust, efekt „z odbicia”, odbarwienia oraz kontaktowe zapalenie skóry. Działania te nasilają się przy długotrwałym stosowaniu, aplikacji na duże powierzchnie skóry, stosowaniu pod opatrunkiem okluzyjnym oraz u dzieci, u których wchłanianie substancji czynnej jest większe ze względu na cieńszą skórę i większą powierzchnię ciała w stosunku do masy. Rzadko mogą wystąpić ogólnoustrojowe działania niepożądane, w tym bardzo rzadkie zahamowanie czynności kory nadnerczy wskutek supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, co może prowadzić do niedoboru kortyzolu i zaburzeń homeostazy.
efekt z odbicia, glikokortykosteroid, hipopigmentacja, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid miejscowy, maślan hydrokortyzonu, nadwrażliwość, niedobór kortyzolu, nieostre widzenie, odbarwienie skóry, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, plamica, reakcja alergiczna, rozstęp skórny, ścieńczenie naskórka, stosunek powierzchni skóry do masy ciała, teleangiektazja, trądzik krostkowy, włókno kolagenowe, wylew podskórny, wyprysk, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zanik skóry, zapalenie skóry okołoustne
Leksykon substancji czynnych
Alklometazon – Działania niepożądane

Alklometazon dipropionian, stosowany miejscowo w preparatach takich jak Afloderm, charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa przy dawkach terapeutycznych, jednak działania niepożądane miejscowe występują u 1-2% pacjentów i obejmują świąd, pieczenie, rumień, suchość skóry, podrażnienie oraz grudkową wysypkę. Bardzo rzadko (<1/10 000) mogą pojawić się poważniejsze reakcje, takie jak zapalenie mieszków włosowych, zmiany trądzikopodobne, odbarwienia skóry, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, wtórne zakażenia, zanikowe zmiany skóry, potówki, rozstępy, teleangiektazje oraz nadmierne owłosienie. Ryzyko działań niepożądanych wzrasta przy stosowaniu okładów okluzyjnych, długotrwałej terapii, aplikacji na duże powierzchnie skóry, obszary o cienkiej skórze (twarz, okolice pachwin, narządy płciowe) oraz u pacjentów z uszkodzoną barierą skórną.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alklometazon dipropionian, atrofia skóry, ciśnienie śródgałkowe, dermatitis perioralis, hirsutyzm, kortykosteroid miejscowy, nieostre widzenie, niewydolność nadnerczy, odbarwienie skóry, okład zamknięty, okluzja, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, rozstępy skórne, rumień, suchość skóry, supresja kory nadnerczy, świąd, teleangiektazja, wysypka grudkowa, zaćma posteroidowa, zakażenie wtórne, zanik skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry wokół ust, zmiany trądzikopodobne
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ivoxel 1 mg/g

Mometazonu furoinian, substancja czynna kremu Ivoxel (1 mg/g), jest miejscowym kortykosteroidem, którego wpływ na płodność u ludzi pozostaje nieokreślony. Kortykosteroidy przenikają przez barierę łożyskową, co może skutkować działaniami niepożądanymi u płodu, takimi jak opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, zahamowanie czynności kory nadnerczy oraz rozszczep podniebienia, obserwowanymi przy ogólnoustrojowym stosowaniu dużych dawek. Dane kliniczne dotyczące miejscowego stosowania mometazonu w ciąży są ograniczone, a badania przedkliniczne wskazują na potencjalną toksyczność reprodukcyjną i teratogenność, choć ryzyko u ludzi nie zostało jednoznacznie potwierdzone. Stosowanie kremu Ivoxel w ciąży powinno być rozważane jedynie po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka i indywidualnym podejściu do pacjentki.
bariera łożyskowa, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, kortykosteroid, kortykosteroid miejscowy, laktacja, mleko kobiece, mometazon furoinian, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność nadnerczy, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, profil bezpieczeństwa leku, przenikanie mometazonu, rozszczep podniebienia, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa, wchłanianie ogólnoustrojowe
Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z kłącza pięciornika – Interakcje

Wyciąg z kłącza pięciornika (Tormentillae extractum fluidum) jest składnikiem aktywnym maści Tormexal forte, zawierającej 3 g wyciągu na 100 g maści, wraz z tlenkiem cynku (20 g), ichtamolem (2 g) i boraksem (1 g). Dotychczas nie stwierdzono potwierdzonych interakcji tego preparatu z innymi lekami, w tym z alkoholem spożywanym doustnie, co jest zgodne z brakiem systemowego wchłaniania substancji. Jednak ze względu na miejscową aplikację i obecność innych składników aktywnych, zaleca się ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu innych preparatów dermatologicznych na tę samą powierzchnię skóry, zwłaszcza miejscowych kortykosteroidów, antybiotyków oraz preparatów zawierających alkohol, które mogą potencjalnie zmieniać wchłanianie lub nasilać działanie drażniące skóry.
antybiotyk miejscowy, boraks, charakterystyka produktu leczniczego, działanie drażniące, farmakoterapia dermatologiczna, ichtamol, interakcja lekowa, kortykosteroid miejscowy, lek miejscowy, podrażnienie skóry, preparat dermatologiczny, tlenek cynku, Tormexal forte, wchłanianie systemowe, wyciąg płynny z kłącza pięciornika, wyciąg z kłącza pięciornika
Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Elosone 1 mg/g

W praktyce klinicznej istotne jest uwzględnienie wpływu przepisywanych leków na zdolność pacjenta do prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Mometazonu furoinian w stężeniu 1 mg/g, stosowany miejscowo w postaci roztworu na skórę (Elosone), nie wykazuje negatywnego wpływu na funkcje psychomotoryczne, co potwierdza charakterystyka produktu leczniczego. Lek ten, będący silnym kortykosteroidem, nie powoduje objawów takich jak senność czy zawroty głowy, które mogłyby zaburzać zdolność prowadzenia pojazdów, co odróżnia go od innych grup leków, np. przeciwhistaminowych czy benzodiazepin. Informacja ta jest szczególnie ważna dla pacjentów aktywnych zawodowo oraz tych, którzy regularnie obsługują maszyny lub pojazdy mechaniczne.
analgetyk, benzodiazepina, bezpieczeństwo farmakoterapii, charakterystyka produktu leczniczego, compliance, działanie niepożądane, Elosone, funkcje poznawcze, kortykosteroid miejscowy, lek przeciwhistaminowy, mometazonu furoinian, preparat dermatologiczny, roztwór na skórę, silny kortykosteroid miejscowy
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clobederm 0,5 mg/g

Clobederm maść zawiera klobetazol propionian w stężeniu 0,5 mg/g, będący silnie działającym kortykosteroidem stosowanym miejscowo. Przeprowadzone badania tolerancji miejscowej na modelu zwierzęcym (króliki) wykazały brak widocznych zmian patologicznych na skórze i oku, co sugeruje korzystny profil bezpieczeństwa preparatu przy aplikacji zewnętrznej. Pomimo ograniczonych danych przedklinicznych, brak negatywnego wpływu na tkanki potwierdzono również pomimo obecności glikolu propylenowego, substancji pomocniczej o potencjalnym działaniu drażniącym. Fizyczne właściwości maści, będącej białą, półprzezroczystą substancją, nie wykazały negatywnego wpływu na bezpieczeństwo stosowania.
badanie toksykologiczne, działanie drażniące, glikol propylenowy, klobetazolu propionian, kortykosteroid miejscowy, maść półprzezroczysta, oko, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozwój płodu, skóra, toksyczność ostra i przewlekła, tolerancja miejscowa, wpływ na materiał genetyczny, wpływ na płodność, wpływ na reprodukcję
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Demezon 1,315 mg/ml

Demezon, zawierający 1,315 mg/ml deksametazonu sodu fosforanu (odpowiadającego 1 mg deksametazonu), jest kroplami do oczu o silnym działaniu przeciwzapalnym, jednak jego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności i jest przeciwwskazane w wielu stanach klinicznych. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na deksametazon lub substancje pomocnicze (w tym 4,36 mg fosforanów/ml), ostre, nieleczone infekcje bakteryjne, opryszczkowe zapalenie rogówki, ospę krowią, ospę wietrzną i inne wirusowe choroby rogówki i spojówki, choroby grzybicze oczu, nieleczone zakażenia pasożytnicze oraz zakażenia prątkowe oka. Ponadto, Demezon jest przeciwwskazany u pacjentów z uszkodzeniami i owrzodzeniami rogówki oraz jaskrą, ze względu na ryzyko zahamowania gojenia i wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego. W sytuacjach, gdy stosowanie deksametazonu jest konieczne mimo infekcji, wymagane jest jednoczesne leczenie przeciwzakaźne ukierunkowane na patogen.
choroba grzybicza oka, cienka rogówka, ciśnienie śródgałkowe, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzyca, deksametazonu sodu fosforan, infekcja bakteryjna, jaskra, kortykosteroid miejscowy, krople do oczu, leczenie przeciwzakaźne, nadwrażliwość na deksametazon, opóźnione gojenie ran, opryszczkowe zapalenie rogówki, ospa krowia, ospa wietrzna, owrzodzenie rogówki, perforacja, reakcja alergiczna, substancja czynna, wirusowa choroba rogówki, zaćma podtorebkowa, zaćma posteroidowa, zakażenie prątkowe oka
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dermovate 0,5 mg/g

Propionian klobetazolu, zawarty w Dermovate (0,5 mg/g), jest kortykosteroidem o najsilniejszym działaniu miejscowym (grupa IV). Preparat stosuje się na suche, liszajowate, łuszczące się zmiany skórne, nakładając cienką warstwę 1-2 razy na dobę, maksymalnie do 4 tygodni i dawce nieprzekraczającej 50 g tygodniowo. W przypadku chorób opornych, zwłaszcza z hiperkeratozą, zaleca się stosowanie opatrunku okluzyjnego na noc, co zwiększa skuteczność terapii. Po uzyskaniu poprawy w atopowym zapaleniu skóry należy stopniowo odstawić Dermovate i wprowadzić emolienty jako leczenie podtrzymujące. Leczenie u dzieci poniżej 12 lat jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych, a u osób starszych oraz pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas.
atopowe zapalenie skóry, działanie niepożądane, emolient, hiperkeratoza, kortykosteroid miejscowy, leczenie podtrzymujące, nawrót choroby, opatrunek okluzyjny, propionian klobetazolu, terapia przerywana, toksyczność ogólnoustrojowa, wchłanianie ogólnoustrojowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zmiany liszajowate
Leksykon substancji czynnych
Woda siarczkowa – Interakcje

Woda siarczkowa, stanowiąca aktywny składnik produktu ZDRÓJ (zawierającego 58,8g 2,1% wody chlorkowo-sodowej, siarczkowej i jodkowej z odwiertu Szyb Solecki), nie posiada udokumentowanych interakcji z innymi lekami. Brak dedykowanych badań klinicznych wymaga jednak ostrożności w łącznym stosowaniu z preparatami miejscowymi, zwłaszcza tymi zawierającymi metale ciężkie (np. cynk, srebro), nadtlenek benzoilu, retinoidy, kwasy AHA/BHA, alkohol czy antybiotyki miejscowe. Mechanizmy potencjalnych interakcji obejmują reakcje chemiczne (tworzenie siarczków metali), zmiany pH skóry oraz sumowanie efektów drażniących lub keratolitycznych. Zaleca się zachowanie odstępu czasowego między aplikacjami (min. 2-4 godziny) oraz monitorowanie tolerancji skóry pod kątem podrażnień i wysuszenia.
alkohol etylowy, antybiotyk miejscowy, działanie przeciwbakteryjne, działanie synergistyczne, efekt keratolityczny, interakcja z alkoholem, kortykosteroid miejscowy, kwas AHA/BHA, metale ciężkie, nadtlenek benzoilu, podrażnienie skóry, preparat keratolityczny, preparat leczniczy miejscowy, preparat przeciwbakteryjny miejscowy, retinoid miejscowy, szampon leczniczy, właściwość fizykochemiczna, woda chlorkowo-sodowa, woda jodkowa, woda siarczkowa, związek siarki
Leksykon substancji czynnych
Hydroksycytronellal – Interakcje

Hydroksycytronellal, obecny w mieszaninie substancji zapachowych produktu TRUE Test 36 w stężeniu odpowiadającym 4 częściom, wykazuje istotne interakcje z lekami immunosupresyjnymi, w tym kortykosteroidami systemowymi (np. prednizolon ≥20 mg) i miejscowymi, które mogą prowadzić do hamowania reakcji alergicznych w testach płatkowych i fałszywie ujemnych wyników. Zaleca się przerwanie stosowania tych leków na co najmniej 2 tygodnie przed wykonaniem testu. Ponadto, hydroksycytronellal może wchodzić w reakcje krzyżowe z innymi alergenami zapachowymi (geraniol, alkohol cynamonowy, eugenol, mech dębowy) oraz wykazywać nasilone działanie alergizujące w obecności alkoholu etylowego, który zwiększa jego penetrację przez barierę skórną i działa drażniąco.
alergia kontaktowa, alkohol cynamonowy, alkohol etylowy, bariera skórna, budezonid, cetyryzyna, cyklosporyna, deksametazon, diagnostyka alergologiczna, eugenol, fałszywie ujemna reakcja, feksofenadyna, geraniol, hydrokortyzonu maślan, hydroksycytronellal, kortykosteroid, kortykosteroid miejscowy, kortykosteroid systemowy, kwas AHA, kwas BHA, kwas owocowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwhistaminowy, loratadyna, mech dębowy, metyloprednizolon, mieszanina substancji zapachowych, mykofenolan mofetylu, prednizolon, produkt kosmetyczny, reakcja krzyżowa, retinol, substancja keratolityczna, substancja zapachowa, takrolimus, test płatkowy
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dermovate 0,5 mg/g

Klobetazolu propionian, substancja czynna maści Dermovate (0,5 mg/g), należy do grupy kortykosteroidów o bardzo silnym działaniu (IV klasa według europejskiej klasyfikacji, kod ATC: D07AD01). Mechanizm działania obejmuje redukcję gęstości komórek tucznych, hamowanie chemotaksji i aktywacji eozynofilów, zmniejszenie produkcji cytokin przez limfocyty, monocyty, komórki tuczne i eozynofile oraz hamowanie metabolizmu kwasu arachidonowego, co prowadzi do ograniczenia kaskady zapalnej. Dzięki temu klobetazolu propionian wykazuje silne działanie przeciwzapalne, przeciwświądowe oraz wazokonstrykcyjne, co przekłada się na redukcję obrzęku, zaczerwienienia, bólu i świądu w dermatozach zapalnych opornych na inne terapie.
dermatoza zapalna, działanie przeciwświądowe, działanie przeciwzapalne, działanie wazokonstrykcyjne, efekt przeciwzapalny, hamowanie chemotaksji, hiperkeratoza, kaskada zapalna, klobetazolu propionian, komórka tuczna, kortykosteroid miejscowy, kortykosteroid o bardzo silnym działaniu, leukotrien, maść Dermovate, mediator stanu zapalnego, metabolizm kwasu arachidonowego, penetracja substancji czynnej, prozapalna prostaglandyna, reakcja alergiczna, układ immunologiczny, warstwa rogowa naskórka, wytwarzanie cytokin, zmiana skórna
Leksykon substancji czynnych
Metyloprednizolon aceponian – Przedawkowanie

Metyloprednizolonu aceponian, zawarty w produkcie Skinatan w stężeniu 1 mg/ml (roztwór do stosowania miejscowego), wykazuje niskie ryzyko ostrego zatrucia po jednorazowym przedawkowaniu miejscowym, nawet przy aplikacji na rozległe powierzchnie skóry w warunkach sprzyjających zwiększonemu wchłanianiu. Badania toksyczności potwierdzają, że substancja czynna nie wywołuje istotnych efektów ogólnoustrojowych w takich sytuacjach, co wskazuje na bezpieczeństwo stosowania preparatu w dermatologii.
alkohol izopropylowy, aplikacja miejscowa, choroba skóry, depresja ośrodkowego układu nerwowego, działanie toksyczne, efekt ogólnoustrojowy, kortykosteroid miejscowy, metyloprednizolonu aceponian, ostre zatrucie, powierzchnia skóry, roztwór na skórę, senność, spowolnienie oddychania, toksyczność ostra, wchłanianie substancji czynnej, zaburzenie świadomości, zawrót głowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Clotrimazolum Hasco 10 mg/g

Klotrymazol w kremie Clotrimazolum Hasco (10 mg/g) wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mają znaczenie w praktyce klinicznej. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego miejscowego stosowania klotrymazolu z antybiotykami polienowymi, takimi jak amfoterycyna B, nystatyna oraz natamycyna, ponieważ klotrymazol zmniejsza ich skuteczność przeciwgrzybiczą poprzez konkurencyjne działanie na błonę komórkową grzybów. Ponadto, stosowanie klotrymazolu wraz z silnie działającymi miejscowymi kortykosteroidami może osłabiać jego działanie przeciwgrzybicze, co wymaga rozważenia terapii sekwencyjnej zamiast jednoczesnej. W kremie obecny jest również alkohol benzylowy (1,5 g/100 g), który może wywoływać reakcje alergiczne u pacjentów z nadwrażliwością.
alkohol benzylowy, amfoterycyna, amfoterycyna B, antybiotyk polienowy, Clotrimazolum Hasco, działanie przeciwgrzybicze, klotrymazol, kortykosteroid miejscowy, natamycyna, nystatyna, reakcja alergiczna, stan zapalny skóry, terapia skojarzona, uszkodzenie skóry, zakażenie grzybicze
Leksykon leków
Interakcje leku – Recreol 50 mg/g

Produkt leczniczy Recreol w postaci maści o stężeniu deksopantenolu 50 mg/g nie wykazuje udokumentowanych interakcji farmakologicznych ani farmakokinetycznych z innymi lekami, alkoholem etylowym czy substancjami stosowanymi miejscowo. Deksopantenol, będący prowitaminą B5, po aplikacji miejscowej ulega przekształceniu w kwas pantotenowy, a jego mechanizm działania nie sugeruje ryzyka interakcji. Składniki podłoża maści, takie jak alkohol cetylowy (18 mg/g) i alkohol stearylowy (12 mg/g), nie wchodzą w interakcje z alkoholem spożywczym. Potencjalne, teoretyczne interakcje z preparatami złuszczającymi, kortykosteroidami, innymi witaminami czy preparatami zawierającymi alkohol są oceniane jako niskiego znaczenia klinicznego i nie stanowią przeciwwskazań do jednoczesnego stosowania, choć zaleca się zachowanie odstępu czasowego między aplikacjami.
alkohol cetylowy, alkohol etylowy, alkohol stearylowy, alkohol tłuszczowy, bariera skórna, deksopantenol, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kortykosteroid, kortykosteroid miejscowy, kwas AHA, kwas BHA, kwas pantotenowy, lanolina, nadmierne dawkowanie, preparat złożony, prowitamina kwasu pantotenowego, reakcja alergiczna, reakcja skórna, retinol, substancja złuszczająca, uszkodzona bariera skórna, witamina B5
Leksykon leków
Przedawkowanie – Elocom 1 mg/g

Przedawkowanie miejscowego kortykosteroidu mometazonu furoinianu zawartego w maści Elocom (1 mg/g) nie jest szeroko opisane w literaturze, jednak klinicznie istotne jest rozróżnienie między ostrym (np. przypadkowe połknięcie) a przewlekłym przedawkowaniem (długotrwałe stosowanie na dużą powierzchnię skóry). Ostre przedawkowanie zwykle nie prowadzi do poważnych objawów toksycznych ze względu na niską zawartość substancji czynnej w opakowaniu, a leczenie jest objawowe i wspomagające. Przewlekłe stosowanie może skutkować zahamowaniem osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, wtórną niewydolnością nadnerczy, zaburzeniami elektrolitowymi oraz objawami zespołu Cushinga. Miejscowe działania niepożądane obejmują ścieńczenie skóry, teleangiektazje, zanik skóry, rozstępy i trądzik posteroidowy.
absorpcja ogólnoustrojowa, działanie niepożądane, hiperkortyzolizm, kortykosteroid miejscowy, mometazon furoinian, odstawienie leku, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, przedawkowanie kortykosteroidu, rozstęp, ścieńczenie skóry, teleangiektazja, trądzik posteroidowy, wtórna niewydolność nadnerczy, zaburzenia elektrolitowe, zanik skóry, zespół Cushinga
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Toctino 30 mg

Preparat Toctino (alitretynoina, ATC: D11AH04) jest wskazany w leczeniu ciężkiego przewlekłego wyprysku rąk (CHE), opornego na miejscowe silne kortykosteroidy lub u pacjentów nietolerujących takiego leczenia. Alitretynoina, będąca retynoidem o unikalnej zdolności wiązania receptorów RAR i RXR, wykazuje działanie immunomodulujące i przeciwzapalne, hamując produkcję chemokin (m.in. CXCR3, CCL20), ekspansję limfocytów T oraz komórek prezentujących antygen, co przekłada się na ograniczenie stanu zapalnego i proliferacji komórek w zmianach skórnych. W badaniach klinicznych fazy 3 (BAP0089 i BAP001346) potwierdzono skuteczność i bezpieczeństwo alitretynoiny w dawkach 10 mg i 30 mg, z istotnie wyższym odsetkiem pacjentów osiągających całkowitą odpowiedź (brak lub nikłe zmiany chorobowe) według skali Physicians Global Assessment (PGA) w porównaniu z placebo (np. 47,7% vs 16,6% w badaniu BAP0089 dla dawki 30 mg). Leczenie trwało od 12 do 24 tygodni, a mediana czasu do uzyskania odpowiedzi wynosiła 85 dni dla dawki 30 mg w badaniu BAP0089.
alitretynoina, angiogeneza, apoptoza, badanie kliniczne fazy 3, chemokina, chemokina CCL20, ciężki przewlekły wyprysk rąk, dysfagia, immunomodulacja, keratynocyt, komórka prezentująca antygen, kortykosteroid miejscowy, leukocyt, ligand CXCR3, limfocyt T, przewlekły wyprysk rąk, retynoid, rogowacenie, rumień, skala PGA, śródbłonek skóry, stan zapalny skóry, wydzielanie łoju, wyprysk hiperkeratotyczny
Leksykon substancji czynnych
Ketorolak – Interakcje

Ketorolak w postaci kropli do oczu (trometamol ketorolaku, 5 mg/ml, preparat Acular) jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym stosowanym miejscowo w okulistyce. W badaniach klinicznych nie wykazano istotnych interakcji z antybiotykami, β-adrenolitykami, inhibitorami anhydrazy węglanowej, środkami rozszerzającymi i zwężającymi źrenicę oraz cykloplegikami, pod warunkiem zachowania co najmniej 15-minutowego odstępu między aplikacjami. Maści oczne powinny być aplikowane jako ostatnie, aby nie zmniejszać absorpcji ketorolaku. Preparat charakteryzuje się minimalną absorpcją ogólnoustrojową, co ogranicza ryzyko interakcji z alkoholem etylowym przy standardowym stosowaniu miejscowym.
absorpcja ogólnoustrojowa, Acular, antybiotyk, cykloplegik, inhibitor anhydrazy węglanowej, jaskra, ketorolak, kortykosteroid, kortykosteroid miejscowy, lek β-adrenolityczny, maść do oczu, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, preparat oftalmiczny, proces zapalny, środek rozszerzający źrenice, trometamol ketorolaku
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Betnovate C (1,22 mg + 30 mg)/g

Produkt leczniczy Betnovate C w postaci kremu zawiera 1,22 mg/g betametazonu walerianianu zmikronizowanego oraz 30 mg/g kliochinolu. Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tej kombinacji są ograniczone i nie zostały dostarczone w charakterystyce produktu poza informacjami już uwzględnionymi w innych częściach dokumentu. Preparat zawiera również substancje pomocnicze, takie jak chlorokrezol i alkohol cetostearylowy, o znanym działaniu. Brak szczegółowych badań przedklinicznych specyficznych dla tej kombinacji wymaga odniesienia się do danych klinicznych oraz doświadczenia klinicznego związanego ze stosowaniem leku.
8-hydroksychinolina, alkohol cetostearylowy, betametazonu walerianian zmikronizowany, bezpieczeństwo stosowania, charakterystyka produktu leczniczego, chlorokrezol, dane przedkliniczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, kliochinol, kortykosteroid miejscowy, krem leczniczy, substancja czynna, substancja pomocnicza
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Clobex

Propionian klobetazolu w postaci szamponu leczniczego, stosowany głównie w terapii łuszczycy owłosionej skóry głowy, wymaga ostrożności ze względu na ryzyko działań niepożądanych, w tym nadwrażliwości na kortykosteroidy oraz poważnych powikłań systemowych przy długotrwałym stosowaniu przekraczającym 4 tygodnie. Szczególnie niebezpieczne jest stosowanie w dużych dawkach, na dużych powierzchniach ciała, z opatrunkami okluzyjnymi lub u dzieci, co może prowadzić do ogólnoustrojowego wchłaniania kortykosteroidów, zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza oraz odwracalnej niewydolności nadnerczy manifestującej się zespołem Cushinga. Zaleca się monitorowanie pacjentów, zwłaszcza tych z ciężką cukrzycą, oraz rozważenie zamiany na słabszy kortykosteroid po 4 tygodniach terapii.
ciężkie zakażenie, immunosupresja ogólnoustrojowa, kortykosteroid miejscowy, łuszczyca owłosionej skóry głowy, martwica kości, martwicze zapalenie powięzi, mięsak Kaposiego, nadwrażliwość na lek, niewydolność nadnerczy, okołowargowe zapalenie skóry, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ostra niewydolność nadnerczy, propionian klobetazolu, tachyfilaksja, teleangiektazja, trądzik pospolity, trądzik różowaty, uogólniona łuszczyca krostkowa, zanik skóry, zespół Cushinga
Leksykon leków
Działania niepożądane – Flucon 1 mg/ml

Fluorometolon w stężeniu 1 mg/ml (Flucon) jest kortykosteroidem stosowanym miejscowo w okulistyce, którego profil działań niepożądanych obejmuje głównie zaburzenia narządu wzroku. Do najważniejszych działań niepożądanych należą: zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego (częstość nieznana), które może prowadzić do jaskry posteroidowej, ból oka, podrażnienie, uczucie dyskomfortu i ciała obcego, niewyraźne i nieostre widzenie, przekrwienie oraz nasilone łzawienie. Długotrwałe stosowanie może skutkować poważniejszymi powikłaniami, takimi jak zaćma podtorebkowa, uszkodzenie nerwu wzrokowego, opóźnienie gojenia ran oraz zwiększona podatność na infekcje wtórne bakteryjne, wirusowe lub grzybicze. Ponadto, u pacjentów z chorobami prowadzącymi do ścieńczenia rogówki lub twardówki istnieje ryzyko perforacji, a u osób ze znacznym uszkodzeniem rogówki bardzo rzadko obserwowano zwapnienie rogówki, związane z obecnością fosforanów w składzie leku.
ból oka, ciało obce w oku, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dysgezja, fluorometolon, infekcja wtórna, jaskra posteroidowa, kanał nosowo-łzowy, kortykosteroid miejscowy, łzawienie, miejscowe kortykosteroidy, nieostre widzenie, niewyraźne widzenie, opóźnione gojenie ran, perforacja rogówki, perforacja twardówki, podrażnienie oka, przekrwienie oka, ścieńczenie rogówki, ścieńczenie twardówki, steroid oczny, uszkodzenie nerwu wzrokowego, zaburzenie pola widzenia, zaćma podtorebkowa, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zakażenie wirusowe, zmętnienie soczewki, zwapnienie rogówki
Leksykon substancji czynnych
Dezoni – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Dezoni (Desonidum), stosowany miejscowo w postaci kremu o stężeniu 1 mg/g (np. Locatop), nie wykazuje istotnego wpływu na zdolności psychomotoryczne pacjentów, w tym na prowadzenie pojazdów mechanicznych oraz obsługę maszyn. Badania kliniczne oraz dane po wprowadzeniu leku do obrotu nie potwierdziły występowania efektów ubocznych takich jak zaburzenia koncentracji, wydłużenie czasu reakcji, zawroty głowy czy senność, które mogłyby negatywnie wpłynąć na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Wchłanianie ogólnoustrojowe dezoni jest minimalne przy prawidłowym stosowaniu, co eliminuje ryzyko wystąpienia efektów ogólnoustrojowych wpływających na funkcje poznawcze i koordynację ruchową.
absorpcja ogólnoustrojowa, charakterystyka produktu leczniczego, efekt ogólnoustrojowy, efekt sedatywny, funkcja poznawcza, funkcja psychomotoryczna, koordynacja ruchowa, kortykosteroid miejscowy, Locatop, ośrodkowy układ nerwowy, preparat dermatologiczny, wchłanianie ogólnoustrojowe, właściwość farmakokinetyczna, zaburzenie koncentracji, zawrót głowy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cutivate 0,5 mg/g

Cutivate w postaci kremu zawiera mikronizowany flutykazonu propionian w stężeniu 0,5 mg/g, będący miejscowym kortykosteroidem o specyficznych właściwościach farmakokinetycznych. Po podaniu miejscowym na skórę oraz doustnym, biodostępność flutykazonu propionianu jest bardzo niska z powodu ograniczonego wchłaniania, nasilonego efektu pierwszego przejścia wątrobowego oraz szybkiej inaktywacji na skórze. W efekcie ekspozycja ogólnoustrojowa jest minimalna, co ogranicza ryzyko działań niepożądanych. Dystrybucja leku cechuje się szybkim przenikaniem do krwiobiegu i żółci, brakiem kumulacji tkankowej oraz brakiem wiązania z melaniną, co zmniejsza ryzyko miejscowej akumulacji i toksyczności.
aktywność przeciwzapalna, badanie farmakokinetyczne, biodostępność flutykazonu, Cutivate, dystrybucja leku, działania niepożądane kortykosteroidów, działanie kortykosteroidowe, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja ogólnoustrojowa, eliminacja leku, flutykazonu propionian, inaktywacja leku, kortykosteroid miejscowy, kumulacja tkankowa, parametr farmakokinetyczny, wiązanie z melaniną, właściwości farmakokinetyczne
Leksykon leków
Przedawkowanie – Pevaryl 10 mg/g

Przedawkowanie ekonazolu azotanu w kremie Pevaryl (10 mg/g) jest rzadkie ze względu na miejscowy sposób aplikacji i ograniczoną absorpcję przezskórną. W przypadku doustnego spożycia leku mogą wystąpić objawy ogólnoustrojowe, takie jak zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka) oraz objawy neurologiczne (zawroty głowy, bóle głowy, senność), które wymagają leczenia objawowego i monitorowania funkcji życiowych. Kontakt preparatu z oczami może wywołać podrażnienie błon śluzowych manifestujące się zaczerwienieniem, pieczeniem, łzawieniem i bólem, co wymaga natychmiastowego przepłukania oczu wodą lub roztworem fizjologicznym oraz konsultacji okulistycznej, jeśli objawy nie ustępują.
absorpcja przezskórna, działanie niepożądane ogólnoustrojowe, ekonazol azotan, konsultacja okulistyczna, kontakt z oczami, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid miejscowy, leczenie objawowe, nadżerka, objaw niepożądany, obrzęk powieki, personel medyczny, podrażnienie błony śluzowej, podrażnienie oka, postępowanie terapeutyczne, przedawkowanie ogólnoustrojowe, przyjęcie doustne, reakcja skórna, roztwór fizjologiczny, stan zapalny miejscowy, węgiel aktywowany, wysypka pęcherzykowa, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zawrót głowy
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Flucon 1 mg/ml

Fluorometolon, będący substancją czynną preparatu Flucon (1 mg/ml, krople do oczu, zawiesina), jest syntetycznym kortykosteroidem o silnym działaniu przeciwzapalnym, wykorzystywanym w terapii stanów zapalnych oka. Jego mechanizm działania polega na hamowaniu naczyniowych śródbłonkowych czynników adhezyjnych, cyklooksygenaz I i II oraz ekspresji cytokin, co prowadzi do zmniejszenia aktywności mediatorów zapalenia i zahamowania adhezji leukocytów do śródbłonka naczyniowego, a w efekcie blokuje infiltrację komórek zapalnych do tkanek oka. Tak wielokierunkowe działanie potwierdza skuteczność fluorometolonu w leczeniu stanów zapalnych w okulistyce.
adhezja leukocytów, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cyklooksygenaza, działanie przeciwzapalne, ekspresja cytokin, fluorometolon, fosforan deksametazonu, komórka zapalna, kortykosteroid miejscowy, kortykosteroid syntetyczny, krople do oczu, mediator zapalenia, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, śródbłonek naczyniowy, stan zapalny oka, zawiesina oczna