Specjalne ostrzeżenia
Clobex

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Clobex 500 μg/g szamponu leczniczego

W trakcie stosowania propionianu klobetazolu w postaci szamponu leczniczego należy zachować szczególną ostrożność ze względu na możliwość wystąpienia różnorodnych działań niepożądanych. Poniższe wytyczne mają na celu optymalizację bezpieczeństwa terapii przy jednoczesnym zachowaniu jej skuteczności.¹

Ryzyko nadwrażliwości

U niektórych pacjentów może wystąpić nadwrażliwość na składniki preparatu, szczególnie na kortykosteroidy. Nie zaleca się stosowania produktu Clobex u pacjentów, u których wcześniej zaobserwowano reakcje nadwrażliwości na inne kortykosteroidy.²

Powikłania związane z długotrwałym stosowaniem

Długotrwałe stosowanie propionianu klobetazolu w dawkach przekraczających zalecane może prowadzić do poważnych powikłań systemowych. Odnotowano przypadki martwicy kości, ciężkich zakażeń (w tym martwiczego zapalenia powięzi) oraz immunosupresji ogólnoustrojowej, która w niektórych przypadkach powodowała przemijające zmiany w postaci mięsaka Kaposiego. Sytuacje te obserwowano szczególnie u pacjentów, którzy jednocześnie przyjmowali inne silnie działające kortykosteroidy do stosowania doustnego lub miejscowego, lub leki immunosupresyjne (np. metotreksat, mykofenolan mofetylu).³

W przypadku gdy leczenie kortykosteroidem stosowanym miejscowo jest klinicznie uzasadnione przez okres dłuższy niż 4 tygodnie, należy rozważyć zastąpienie preparatu Clobex słabiej działającym kortykosteroidem.⁴

Ryzyko wchłaniania ogólnoustrojowego

Czynniki zwiększające ryzyko ogólnoustrojowego wchłaniania kortykosteroidów i związanych z tym powikłań to:⁵

• Długotrwałe, nieprzerywane leczenie kortykosteroidami
• Stosowanie opatrunków okluzyjnych (np. czepek)
• Aplikacja na dużych powierzchniach ciała, szczególnie u dzieci

W powyższych sytuacjach konieczne jest zwiększenie nadzoru lekarskiego oraz okresowa kontrola pacjentów pod kątem wystąpienia objawów zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza.⁶

Ryzyko niewydolności nadnerczy

Ogólnoustrojowe wchłanianie kortykosteroidów stosowanych miejscowo, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu na dużych powierzchniach ciała, może prowadzić do odwracalnej niewydolności nadnerczy. Stan ten może skutkować niedoborem glikokortykosteroidów, objawiającym się u niektórych pacjentów jako zespół Cushinga. Powyższe działania niepożądane ustępują po zaprzestaniu stosowania produktu leczniczego.⁷

Należy jednak pamiętać, że nagłe zaprzestanie stosowania może prowadzić do ostrej niewydolności nadnerczy, szczególnie u dzieci.⁸

Pacjenci z cukrzycą

Pacjenci z ciężką postacią cukrzycy powinni być leczeni ze szczególną ostrożnością oraz monitorowani pod kątem wystąpienia działań niepożądanych, ze względu na potencjalny wpływ kortykosteroidów na gospodarkę węglowodanową.⁹

Miejscowe działania niepożądane

Kortykosteroidy stosowane miejscowo, w tym propionian klobetazolu, powinny być stosowane z ostrożnością ze względu na możliwość rozwoju następujących problemów:¹⁰

• Tachyfilaksja (tolerancja na lek)
• Miejscowa toksyczność objawiająca się:
  • Zanikiem skóry
  • Infekcjami wtórnymi
  • Teleangiektazjami (rozszerzeniem drobnych naczyń krwionośnych)

Zasady prawidłowego stosowania

Preparat Clobex szampon leczniczy jest wskazany wyłącznie do stosowania w przypadku łuszczycy owłosionej skóry głowy i nie należy go stosować na innych powierzchniach ciała.¹¹

Produktu Clobex nie należy stosować w następujących lokalizacjach:¹²

• Na twarzy
• W miejscach wrażliwych (pachy, okolice narządów płciowych i odbytu)
• Na uszkodzonej skórze

Aplikacja preparatu w powyższych lokalizacjach może powodować działania niepożądane takie jak zmiany atroficzne, teleangiektazje, zapalenie skóry indukowane kortykosteroidami lub wtórne infekcje.¹³

Należy podkreślić, że twarz, znacznie bardziej niż inne obszary ciała, jest narażona na zmiany atroficzne w wyniku długotrwałego leczenia silnymi kortykosteroidami do stosowania miejscowego.¹⁴

Szczególne przeciwwskazania

Propionian klobetazolu nie jest zalecany u pacjentów z następującymi schorzeniami:¹⁵

• Trądzik pospolity
• Trądzik różowaty
• Okołowargowe zapalenie skóry

Ryzyko łuszczycy krostkowej

W rzadkich przypadkach, leczenie łuszczycy z zastosowaniem kortykosteroidów (lub przerwanie takiego leczenia) jest uważane jako potencjalna przyczyna wystąpienia uogólnionej łuszczycy krostkowej – poważnego powikłania choroby podstawowej.¹⁶

Ryzyko efektu z odbicia

Należy wziąć pod uwagę możliwość wystąpienia nawrotu choroby lub reakcji z odbicia po zakończeniu leczenia lub po nagłym przerwaniu leczenia. Z tego względu zaleca się kontynuowanie monitorowania stanu pacjenta również po zakończeniu terapii preparatem Clobex.¹⁷