Leksykon substancji
na literę „S”

Silicea

Substancje czynne w opisywanym preparacie mają zastosowanie w leczeniu podrażnień i przemęczenia oczu. Stosuje się je w przypadku dyskomfortu spowodowanego działaniem ekranów komputerów, telewizorów, zadymionych pomieszczeń oraz suchym powietrzem. Poprawiają komfort oczu po długim czytaniu, kąpielach w basenie czy morzu oraz przy zbyt intensywnym oświetleniu. Dzięki temu łagodzą objawy zmęczenia i irytacji spojówek.

Silybum marianum

Substancja czynna stosowana jest w leczeniu łagodnych zaparć wynikających ze zmian diety lub miejsca pobytu. Ponadto znajduje zastosowanie w terapii zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego, takich jak dyspepsja czynnościowa czy zespół jelita nadwrażliwego. Pomaga łagodzić dolegliwości skurczowe brzucha i jelit, ból, uczucie pełności, wzdęcia, nudności oraz zgagę. Jej działanie wspiera prawidłową motorykę przewodu pokarmowego i przynosi ulgę w dolegliwościach trawiennych.

Sitagliptyna

Sitagliptyna jest lekiem stosowanym w leczeniu cukrzycy typu 2, który pomaga poprawić kontrolę poziomu glukozy we krwi. Działa poprzez zwiększenie wydzielania insuliny oraz zmniejszenie produkcji glukozy w wątrobie. Stosuje się ją u dorosłych pacjentów, gdy dieta i ćwiczenia fizyczne oraz inne leki, takie jak metformina, nie zapewniają wystarczającej kontroli glikemii. Może być stosowana samodzielnie lub w skojarzeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi, w tym insuliną.

Skrzyp

Substancja czynna Equisetum arvense L., czyli ziele skrzypu, jest tradycyjnie stosowana jako środek moczopędny. Wykorzystuje się ją pomocniczo w leczeniu łagodnych zaburzeń układu moczowego, wspomagając przepłukiwanie dróg moczowych. Preparaty zawierające tę substancję pomagają także w łagodzeniu takich dolegliwości jak uczucie pieczenia podczas oddawania moczu czy częste parcie na mocz. Ponadto bywa stosowana przy pierwszych objawach przeziębienia ze względu na swoje właściwości wspierające organizm.

Skrzyp polny

Ziele skrzypu to tradycyjny środek roślinny stosowany pomocniczo w łagodnych zaburzeniach układu moczowego. Działa jako środek moczopędny, zwiększając ilość wydalanego moczu i wspomagając przepłukiwanie dróg moczowych. Jest wykorzystywany przede wszystkim w celu poprawy funkcjonowania nerek i układu moczowego. Preparat ten opiera się na wieloletnim, tradycyjnym stosowaniu ziela skrzypu w terapii.

Sód

Aminokwasy stanowią podstawowy składnik wielu preparatów do żywienia pozajelitowego, wykorzystywanych u pacjentów, u których doustne lub dojelitowe odżywianie jest niemożliwe lub niewystarczające. Są one niezbędne do podtrzymania przemian metabolicznych i regeneracji tkanek w stanach katabolicznych. Preparaty zawierające aminokwasy dostarczają również elektrolity i płyny, wspomagając równowagę wodno-elektrolitową. Stosuje się je szeroko u dorosłych i dzieci powyżej 2 lat w terapii żywieniowej.

Roztwory do dializy otrzewnowej zawierają glukozę i elektrolity, które pomagają usunąć produkty przemiany materii u pacjentów z niewydolnością nerek. Dzięki swojemu składnikowi, takiemu jak mleczan, wspomagają stabilizację kwasowo-zasadową organizmu. Stosowane są w schyłkowej niewydolności nerek poddawanej dializie. Roztwory te są dostępne w różnych stężeniach glukozy i wapnia, dostosowanych do potrzeb pacjenta.

Preparaty zawierające sole śladowe, takie jak cynk, miedź, selen czy chrom, są wykorzystywane jako uzupełnienie żywienia pozajelitowego w celu zaspokojenia zapotrzebowania na mikroskładniki mineralne. Są stosowane u pacjentów wymagających wsparcia żywieniowego, zwłaszcza przy zwiększonym zapotrzebowaniu lub niedoborach tych pierwiastków. Dostarczają niezbędnych składników do prawidłowego funkcjonowania organizmu i procesów metabolicznych.

Leki zawierające glukozę, lipidy i aminokwasy są używane do kompleksowego żywienia pozajelitowego u pacjentów z różnymi stopniami katabolizmu. Zapewniają one energię, białko, tłuszcze oraz elektrolity niezbędne do utrzymania homeostazy i regeneracji tkanek. Przeznaczone są dla dorosłych i dzieci powyżej 2 lat, kiedy inne drogi odżywiania nie są możliwe. Składniki takie jak kwasy omega-3 pomagają również w modulacji odpowiedzi zapalnej.

Sód alendronian

Kwas alendronowy to substancja stosowana głównie w leczeniu osteoporozy po menopauzie. Działa poprzez hamowanie resorpcji kości, co prowadzi do zwiększenia gęstości mineralnej kości i zmniejszenia ryzyka złamań. Jest szczególnie wskazany dla osób zagrożonych złamaniami kręgów oraz szyjki kości udowej. Zwykle stosowany w celu poprawy wytrzymałości kości i zapobiegania powikłaniom osteoporozy.

Sód alginian

Sodu alginian jest substancją czynną stosowaną w leczeniu objawów refluksu żołądkowo-przełykowego, takich jak zgaga, zarzucanie kwaśnej treści żołądkowej i niestrawność. Działa poprzez tworzenie na powierzchni treści żołądkowej warstwy ochronnej, która zapobiega cofaniu się kwasu do przełyku. Preparaty zawierające sodu alginian stosuje się najczęściej po posiłkach oraz w okresie ciąży, aby złagodzić dyskomfort związany z refluksem. Produkt jest przeznaczony dla dorosłych i młodzieży od 12. roku życia.

Sód amidotryzoinian

Sód amidotryzoinian i meglumina amidotryzoinian to substancje czynne stosowane jako środki kontrastowe w diagnostyce radiologicznej przewodu pokarmowego. Są używane przede wszystkim wtedy, gdy badanie z użyciem siarczanu baru jest niewskazane lub nieskuteczne, np. w przypadku podejrzenia perforacji, niedrożności jelit czy ostrego krwawienia. Ten roztwór może być podawany doustnie lub doodbytniczo, wspomagając obrazowanie struktur przewodu pokarmowego oraz ułatwiając ocenę różnych stanów zapalnych czy mechanicznych. Dodatkowo, substancje te są wykorzystywane w tomografii komputerowej jamy brzusznej do poprawy wizualizacji narządów i zmian chorobowych.

Sód chlorek

Natrium chloratum, czyli chlorek sodu, jest substancją stosowaną głównie do uzupełniania niedoborów sodu i chlorków w organizmie oraz do nawadniania pozajelitowego. Używa się go także jako rozpuszczalnika i nośnika leków do podawania parenteralnego, a także do rozcieńczania leków i przepłukiwania podczas zabiegów chirurgicznych. Preparaty zawierające chlorek sodu stosowane są w leczeniu hiponatremii, przewodnienia hipotonicznego oraz jako wsparcie w alkalozie metabolicznej. Dodatkowo mogą być wykorzystywane w terapii zaburzeń przewodu pokarmowego, takich jak nadkwaśność czy kamica żółciowa.

Sód cytrynian

Substancja czynna ma łagodne działanie moczopędne i jest stosowana pomocniczo w leczeniu zakażeń układu moczowego oraz kamicy dróg moczowych. Wykorzystywana jest w celu wspomagania usuwania nadmiaru wody z organizmu oraz ułatwienia oczyszczania dróg moczowych. Jej działanie pomaga zmniejszyć ryzyko tworzenia się kamieni i wspiera proces leczenia infekcji. Preparat jest szczególnie wskazany w przypadku łagodnych problemów związanych z funkcjonowaniem układu moczowego.

Sód dietylenotriaminopentaoctan jednowodny

Dietylenotriaminopentaoctan sodu (DTPA) jest substancją stosowaną w diagnostyce medycznej jako składnik radiofarmaceutyków. Wykorzystuje się go głównie do oceny czynności nerek, w tym pomiaru współczynnika przesączania kłębuszkowego (GFR) oraz wykrywania zaburzeń odpływu moczu. Jest także stosowany w scyntygrafii mózgu i angioscyntygrafii. Substancja ta pozwala na precyzyjne zobrazowanie i ocenę narządów dzięki właściwościom radioaktywnym związanych z nią preparatów.

Sód diklofenak

Diklofenak epolaminum jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym stosowanym głównie w leczeniu miejscowego bólu i stanów zapalnych. Wykorzystywany jest do łagodzenia objawów zapalenia nadkłykcia oraz skręceń stawu skokowego. Substancja działa przeciwbólowo i przeciwzapalnie bezpośrednio w miejscu podania. Zazwyczaj aplikuje się ją w formie plastra na skórę, aby zmniejszyć ból i obrzęk.

Sód diwodorofosforan

Substancja czynna stanowi roztwór doodbytniczy zawierający jony fosforanowe, stosowany w celu oczyszczania jelita grubego przed badaniami diagnostycznymi, zabiegami chirurgicznymi lub porodem. Wskazany jest również do łagodzenia sporadycznych zaparć, na przykład po operacjach lub stosowaniu środków kontrastowych. Preparat jest przeznaczony dla dorosłych, młodzieży i dzieci powyżej 3 lat. Działa szybko przez stymulację perystaltyki oraz zmiękczenie mas kałowych, ułatwiając ich wydalenie.

Sód diwodorofosforan jednowodny

Substancja czynna stosowana jest głównie do oczyszczenia jelita przed zabiegami diagnostycznymi, takimi jak kolonoskopia. Jest przeznaczona do użytku u dorosłych, aby przygotować jelita do dokładnego badania. Działa poprzez skuteczne usunięcie zawartości jelita, co umożliwia precyzyjną ocenę podczas procedur medycznych. Stosowanie tej substancji pozwala na właściwe przygotowanie pacjenta do zabiegów endoskopowych.

Sód glicerofosforan

Sod glicerofosforan jest substancją czynną stosowaną do uzupełniania poziomu fosforanów w organizmie, szczególnie podczas żywienia pozajelitowego. Preparat ten dostarcza niezbędny fosfor, który odgrywa kluczową rolę w wielu procesach metabolicznych i funkcjach komórkowych. Wskazany jest u dorosłych oraz niemowląt wymagających wsparcia fosforanowego przez infuzję. Stosuje się go głównie w sytuacjach, gdy podaż fosforanów przez układ pokarmowy jest niewystarczająca lub niemożliwa.

Sód hialuronian

Sodu hialuronian jest substancją stosowaną głównie w leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawów kolanowych, szczególnie w przypadkach łagodnego lub umiarkowanego nasilenia. Działa poprzez poprawę właściwości mazi stawowej, co ułatwia poruszanie się i zmniejsza ból. Preparaty z tym składnikiem podaje się w formie iniekcji bezpośrednio do stawu. Dzięki temu poprawia się funkcjonowanie stawu i może być opóźnione pogorszenie jego stanu.

Sód hydroksymaślan

Sodu hydroksymaślan jest substancją czynną stosowaną głównie w leczeniu narkolepsji z katapleksją u dorosłych. Działa poprzez modulację aktywności neuroprzekaźników w ośrodkowym układzie nerwowym, co pomaga regulować sen i czuwanie. Zwykle podaje się go w formie roztworu doustnego. Stosowanie tego związku wspomaga poprawę jakości snu oraz ogranicza epizody nagłego osłabienia mięśni charakterystyczne dla katapleksji.

Sód jodohipuran

Substancja czynna stosowana jest w diagnostyce zaburzeń czynności nerek i odpływu moczu. Umożliwia ocenę przepływu krwi przez nerki, funkcji cewek nerkowych, a także wykrywanie refluksu czy zaburzeń w nerkach przeszczepionych. Jest wykorzystywana w badaniach obrazowych do oceny układu kielichowo-miedniczkowego oraz diagnozowania nadciśnienia naczyniowo-nerkowego. Podawana dożylnie kumuluje się w nerkach i jest następnie wydalana, co pozwala na dokładną ocenę czynności nerek.

Sód kromoglikan

Sodu kromoglikan jest substancją stosowaną głównie w celu leczenia i łagodzenia objawów alergicznego zapalenia spojówek oraz alergicznego nieżytu nosa. Działa jako stabilizator komórek tucznych, zapobiegając uwalnianiu mediatorów reakcji alergicznej. Preparaty z tą substancją mają postać kropli do oczu lub aerozoli do nosa. Są wykorzystywane zarówno w leczeniu sezonowych, jak i całorocznych objawów alergii.

Sód N-[3-bromo-2,4,6-trimetylo-acetanilido]-iminodioctan

Substancja czynna pełni rolę radiofarmaceutyku stosowanego w diagnostyce obrazowej i czynnościowej wątroby oraz dróg żółciowych. Umożliwia ocenę struktury i funkcji tego układu, co pomaga w identyfikacji ewentualnych nieprawidłowości. Jest podawana w formie preparatu do wstrzykiwań połączonego z radionuklidem. Stosuje się ją wyłącznie do celów diagnostycznych, nie leczniczych.

Sód nadtechnecjan

Technet-99m (99mTc) jest radioizotopem wykorzystywanym głównie w diagnostyce medycznej. Stosuje się go do znakowania radiofarmaceutyków, które umożliwiają obrazowanie i ocenę funkcji narządów takich jak tarczyca, gruczoły ślinowe, kanaliki łzowe oraz w lokalizacji ektopowej błony śluzowej żołądka. Substancja emituje promieniowanie gamma, co pozwala na wykonanie scyntygrafii i dokładną ocenę anatomiczną i czynnościową badanego narządu. Jest wykorzystywana w diagnostyce chorób tarczycy, przewlekłych zapaleniach ślinianek oraz w kontroli terapii, np. radiojodem.

Sód pikosiarczan

Sodu pikosiarczan to substancja czynna stosowana głównie w krótkotrwałym leczeniu przewlekłego lub nawykowego zaparcia. Działa poprzez pobudzenie perystaltyki jelit, ułatwiając wypróżnianie. Może być stosowany u dorosłych oraz u dzieci powyżej 10 roku życia. Jest dostępny w formie tabletek oraz kropli doustnych.

Sód ryzedronian

Ryzedronian jest substancją czynną stosowaną w leczeniu osteoporozy pomenopauzalnej, mającej na celu zmniejszenie ryzyka złamań trzonów kręgów oraz szyjki kości udowej. Wykorzystywany jest również u mężczyzn z dużym ryzykiem złamań osteoporotycznych. Działa poprzez hamowanie resorpcji kości, co przyczynia się do zwiększenia masy kostnej i poprawy jej wytrzymałości. Leczenie ryzedronianem pomaga zmniejszyć prawdopodobieństwo poważnych złamań związanych z osteoporozą.

Sód siarczan

Substancja czynna zawiera mieszaninę soli, głównie sodu wodorowęglanu, które działają zobojętniająco na kwas solny w żołądku. Stosuje się ją w leczeniu pomocniczym nadkwaśności żołądka oraz schorzeń układu żółciowego, takich jak przewlekłe zapalenie pęcherzyka żółciowego i kamica żółciowa. Preparat może łagodzić objawy związane z nadmiarem kwasu oraz wspomagać leczenie dolegliwości żółciowych. Jest dostępny w formie tabletek musujących, które ułatwiają szybkie rozpuszczenie i działanie substancji czynnej.

Sód tetradecylu siarczan

Sodu tetradecyl siarczan jest substancją czynną stosowaną w leczeniu niepowikłanych pierwotnych żylaków kończyn dolnych oraz pooperacyjnych żylaków nawrotowych i resztkowych. Wskazany jest również do usuwania żylaków siatkowych oraz rozszerzonych naczynek i pajączków naczyniowych kończyn dolnych. Preparat z tą substancją jest podawany w formie roztworu do wstrzykiwań, co umożliwia bezpośrednie działanie na nieprawidłowo rozszerzone naczynia krwionośne. Lek stosowany jest wyłącznie u dorosłych pacjentów.

Sód walproinian

Substancja czynna walproinian sodu jest stosowana głównie w leczeniu różnych typów napadów padaczkowych, w tym napadów mioklonicznych, toniczno-klonicznych, atonicznych i napadów nieświadomości, a także napadów częściowych i zespołu Lennoxa-Gastauta. Ponadto znajduje zastosowanie w terapii epizodów maniakalnych w chorobie afektywnej dwubiegunowej, szczególnie gdy leczenie litem jest przeciwwskazane lub źle tolerowane. Lek ten działa poprzez stabilizację aktywności elektrycznej mózgu, co pomaga kontrolować napady i objawy maniakalne. Przedłużone uwalnianie substancji czynnej umożliwia utrzymanie stałego stężenia leku w organizmie.

Sód wodorofosforan

Sód wodorowęglan jest stosowany jako lek zobojętniający kwas żołądkowy, który pomaga w leczeniu nadkwaśności oraz związanych z nią dolegliwości żołądkowych. Substancja ta jest również wykorzystywana jako leczenie wspomagające w przewlekłym zapaleniu pęcherzyka żółciowego oraz kamicy żółciowej. Jej działanie polega na neutralizacji nadmiaru kwasu solnego w żołądku, co łagodzi objawy zgagi i niestrawności. Preparaty zawierające sodę wodorowęglan zaleca się stosować w przypadku dolegliwości ze strony układu pokarmowego związanych z nadmierną kwasowością.

Sód wodorowęglan

Sód wodorowęglan jest stosowany głównie w leczeniu kwasicy metabolicznej, która może towarzyszyć różnym poważnym stanom chorobowym, takim jak niewydolność nerek, wstrząs czy choroby alkoholowe. Substancja ta pomaga alkalizować organizm oraz mocz, co jest szczególnie ważne podczas zatruć lub w nerczycy sulfonamidowej. Ponadto używa się jej w terapii łagodzącej nadkwaśność żołądka i objawy refluksu żołądkowo-przełykowego, jak zgaga i niestrawność. Preparaty zawierające tę substancję są dostępne w formie tabletek oraz roztworów do wstrzykiwań, co pozwala na szerokie zastosowanie kliniczne.

Sodowy D-pantotenian

Lecytyna sojowa jest naturalnym fosfolipidem, który wspiera funkcje mózgu oraz układu nerwowego. Stosuje się ją w celu poprawy pamięci, koncentracji oraz przy stanach stresowych, nadpobudliwości i bezsenności. Ponadto pomaga w regeneracji organizmu po przebytych chorobach oraz w stanach fizycznego i psychicznego wyczerpania. Jest również stosowana profilaktycznie w miażdżycy naczyń i przy podwyższonym poziomie cholesterolu.

Sodu (S)-mleczan

Glukoza jest substancją stosowaną głównie w dializie otrzewnowej, gdzie służy jako czynnik osmotyczny umożliwiający usuwanie nadmiaru wody i toksyn z organizmu. Preparaty z glukozą stosuje się w terapii przewlekłej niewydolności nerek, aby wspomóc proces oczyszczania krwi przez otrzewną. Zawartość glukozy może być różna, co pozwala dostosować osmolarność roztworu do potrzeb pacjenta. Roztwory te mają także skład elektrolitowy, ważny dla utrzymania równowagi elektrolitowej podczas dializy.

Sodu (S)-mleczanu roztwór

Substancja czynna to roztwór do dializy otrzewnowej zawierający glukozę i jony wapnia w formie chlorku dwuwodnego. Preparat jest stosowany w leczeniu schyłkowej przewlekłej niewydolności nerek, kiedy konieczne jest usuwanie toksyn oraz nadmiaru wody poprzez dializę otrzewnową. Roztwór dostarcza niezbędne elektrolity, utrzymując równowagę kwasowo-zasadową organizmu oraz wspomaga metabolizm dzięki obecności mleczanów. Jest podawany bezpośrednio do otrzewnej jako roztwór gotowy do użycia w różnych stężeniach glukozy i wapnia, odpowiednio dostosowanych do potrzeb pacjenta.

Sodu askorbinian

Makrogol 3350 jest substancją czynną stosowaną w celu oczyszczenia jelita przed zabiegami klinicznymi takimi jak badania endoskopowe lub radiologiczne. Działa poprzez zwiększenie ilości wody w jelicie, co ułatwia usunięcie zawartości jelitowej. Preparaty zawierające tę substancję są wskazane u osób dorosłych wymagających gruntownego oczyszczenia jelita. Stosowanie makrogolu 3350 pozwala na skuteczne przygotowanie jelita do dalszych procedur diagnostycznych i terapeutycznych.

Sodu benzoesan

Boraks to substancja czynna stosowana głównie w leczeniu stanów zapalnych gardła i jamy ustnej. Działa miejscowo, pomagając w łagodzeniu dolegliwości związanych z zapaleniem. Preparaty zawierające boraks są używane jako pomocnicze środki do płukania gardła. Zaleca się je stosować przy podrażnieniach i stanach zapalnych błony śluzowej gardła.

Sodu bromek

Substancja czynna zawiera jony jodkowe, bromkowe oraz chlorkowe, które są stosowane w leczeniu przewlekłych schorzeń stawów, ścięgien, mięśni, nerwów i kości, zwłaszcza gdy mają one podłoże zapalne, toksyczne lub zwyrodnieniowe. Ponadto znajduje zastosowanie w łagodzeniu nerwobólów oraz w terapii chorób kobiecych i skazy limfatycznej. Jest również wykorzystywana w leczeniu przewlekłych chorób górnych dróg oddechowych. Preparat występuje w postaci proszku do sporządzania roztworu, łatwo rozpuszczalnego w wodzie.

Sodu chlorek

Chlorowodorek potasu jest stosowany w celu uzupełnienia niedoboru potasu w organizmie, który może wystąpić w przebiegu odwodnienia, chorób nerek, zaburzeń gospodarki elektrolitowej, a także podczas leczenia dializą otrzewnową, hemofiltracją i hemodializą. Preparaty zawierające potas znajdują zastosowanie również w leczeniu hipokaliemii oraz w stanach zwiększonego zapotrzebowania na ten pierwiastek, np. po dużych zabiegach chirurgicznych lub urazach. Potas jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania mięśni, nerwów i serca. Wskazaniem do stosowania są także stany, w których konieczne jest szybkie przywrócenie równowagi elektrolitowej i objętości krwi krążącej.

Sodu cytrynian

Sodu cytrynian jest substancją stosowaną głównie jako środek przeciwdziałający krzepnięciu krwi w terapii nerkozastępczej, takiej jak hemodializa czy hemofiltracja. Wykorzystuje się go również w celu wyrównania zaburzeń równowagi elektrolitowej oraz w leczeniu zaparć metodą miejscową. Jego zastosowanie jest szczególnie wskazane u pacjentów z przeciwwskazaniami do stosowania heparyny, np. w przypadku podwyższonego ryzyka krwawień. Stosowany jest w roztworach do infuzji oraz jako składnik roztworów doodbytniczych.

Sodu diwodorofosforan

Nadtlenek disodowy jest substancją stosowaną głównie w leczeniu zaparć oraz do oczyszczania jelita grubego przed zabiegami diagnostycznymi czy operacyjnymi. Preparaty zawierające tę substancję pomagają w usunięciu złogów i ułatwiają wypróżnianie. Są one używane również w sytuacjach, gdy potrzebne jest dokładne opróżnienie jelita przed badaniami radiologicznymi lub porodami. Ich działanie polega na stymulowaniu perystaltyki jelit oraz nawilżaniu mas kałowych, co ułatwia defekację.

Sodu dokuzynian

Sodu dokuzynian jest środkiem przeczyszczającym stosowanym w krótkotrwałym leczeniu zaparć u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat. Pomaga zapobiegać zaparciom oraz łagodzi problemy u pacjentów z guzkami krwawniczymi lub szczelinami odbytu. Wskazany jest również przy przygotowaniu do zabiegów diagnostycznych i operacyjnych. Substancja ta ułatwia wypróżnianie bez konieczności zwiększonego wysiłku fizycznego.

Sodu fluorek

Aminokwasy stanowią podstawowy składnik roztworów dożylnych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, które uzupełniają niedobory białka i energii u pacjentów, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe lub niewystarczające. Substancja czynna wspiera prawidłowy rozwój i regenerację tkanek poprzez dostarczenie niezbędnych aminokwasów, glukozy, elektrolitów oraz mikroelementów. Ponadto, preparaty zawierające pierwiastki śladowe są wskazane u wcześniaków, noworodków oraz dzieci wymagających dożylnego żywienia, zapewniając prawidłowy bilans mikroelementów. Stosuje się je zwłaszcza w pierwszych dobach życia noworodków oraz u pacjentów z zaburzeniami odżywiania.

Sodu glicerofosforan

Substancje czynne opisanych preparatów są stosowane w żywieniu pozajelitowym u dorosłych oraz dzieci powyżej 2 lat, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Preparaty te zawierają aminokwasy, glukozę oraz tłuszcze w postaci emulsji tłuszczowych, co umożliwia zaspokojenie potrzeb energetycznych i odżywczych pacjentów. W skład wchodzą również elektrolity i mikroelementy niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Stosuje się je głównie u osób wymagających wsparcia żywieniowego w trakcie leczenia szpitalnego lub długotrwałej terapii pozajelitowej.

Sodu glukonian

Roztwór zawierający mieszaninę elektrolitów, takich jak sód, potas, magnez, chlorki oraz octan i glukonian sodu, stosowany jest do uzupełniania utraty płynów w stanach takich jak oparzenia, urazy, złamania, zakażenia czy podrażnienie otrzewnej. Wskazany jest również do śródoperacyjnego uzupełniania płynów oraz w leczeniu wstrząsu krwotocznego, gdy wymagane jest szybkie przetoczenie zgodnego z krwią preparatu. Dodatkowo, preparat znajduje zastosowanie w łagodnej do umiarkowanej kwasicy metabolicznej, nawet przy zaburzeniach metabolizmu mleczanów. Jest to przezroczysty roztwór do infuzji o zbliżonym do fizjologicznego pH i osmolarności.

Sodu glutaminian

Liofilizowany lizat Escherichia coli jest stosowany przede wszystkim w celu zapobiegania nawracającym zakażeniom dolnego odcinka układu moczowego. Substancja ta działa wspomagająco w leczeniu ostrych zakażeń układu moczowego u dzieci powyżej 4 lat oraz u dorosłych. Jest wykorzystywana do zwiększenia odporności organizmu na infekcje dróg moczowych. Dzięki temu może pomóc zmniejszyć ryzyko powtarzających się infekcji i wspierać proces leczenia.

Sodu jodek

Substancja czynna zawiera chlorki, bromki oraz jodki sodu, które działają korzystnie w przewlekłych schorzeniach stawów, mięśni, nerwów oraz kości, zwłaszcza przy procesach zapalnych i zwyrodnieniowych. Stosuje się ją również w leczeniu nerwobólów i problemów kobiecych oraz w przypadku skazy limfatycznej. Preparat jest wskazany także na przewlekłe choroby górnych dróg oddechowych. Jest dostępny w formie proszku do sporządzania roztworu do stosowania miejscowego lub doustnego.

Sodu laurylosulfooctan

Substancja czynna w przedstawionym preparacie działa miejscowo w postaci roztworu doodbytniczego i jest stosowana w leczeniu okresowych zaparć. Jej działanie polega na ułatwieniu wypróżniania poprzez zmiękczenie mas kałowych oraz stymulację perystaltyki jelit. Preparat jest wskazany u osób dorosłych z objawowymi, krótkotrwałymi zaparciami. Stosuje się go doraźnie w celu szybkiego złagodzenia problemów z wypróżnianiem.

Sodu mleczan

Roztwory stosowane do dializy otrzewnowej zawierają glukozę, sole wapnia, magnezu oraz elektrolity takie jak sód, chlor i bufor mleczanowy lub wodorowęglanowy, które pomagają w usuwaniu toksyn i nadmiaru wody u pacjentów z niewydolnością nerek. Ich zastosowanie obejmuje leczenie ostrej i przewlekłej niewydolności nerek, ciężkie zaburzenia gospodarki elektrolitowej, zatrzymanie wody oraz zatrucia lekami podlegającymi dializie. Roztwory te mają fizjologiczne pH i są stosowane, aby zmniejszyć dyskomfort podczas dializy, zwłaszcza u osób wrażliwych na niskie pH roztworów. Dodatkowo, stosowane są do wyrównywania równowagi płynów i elektrolitów w organizmie oraz do leczenia hipowolemii i łagodnej do umiarkowanej kwasicy metabolicznej.

Sodu octan

Substancja czynna to złożona mieszanka aminokwasów oraz olejów roślinnych i rybich, w tym oleju sojowego, oliwkowego i rybnego, zawierająca również glukozę i elektrolity takie jak sód, potas, wapń i magnez. Stosuje się ją w żywieniu pozajelitowym u pacjentów dorosłych i dzieci powyżej 2 lat, u których odżywianie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niedostateczne lub przeciwwskazane. Preparat dostarcza niezbędnych aminokwasów i energii w formie roztworu infuzyjnego, wspierając procesy syntezy białka i zapotrzebowanie energetyczne organizmu. Używany jest również w stanach klinicznych wymagających intensywnego uzupełnienia składników odżywczych, na przykład po ciężkich urazach czy dużych zabiegach chirurgicznych.

Sodu octan trójwodny

L-aminokwasy to podstawowe elementy budulcowe białek, stosowane do żywienia pozajelitowego w celu uzupełnienia niedoborów białka, zwłaszcza u pacjentów po ciężkich urazach, chorobach przewlekłych oraz po dużych zabiegach operacyjnych. Roztwory zawierające te aminokwasy dostarczają niezbędne składniki do syntezy białek i często są łączone z węglowodanami, aby pokryć zapotrzebowanie energetyczne. Elektrolity obecne w roztworach pomagają w utrzymaniu równowagi wodno-elektrolitowej organizmu. Stosuje się je głównie u osób, które nie mogą przyjmować pokarmów doustnie lub wymagają wsparcia żywieniowego przez infuzję.

Sodu pirofosforan

Sodu pirofosforan dziesięciowodny jest stosowany przede wszystkim w diagnostyce obrazowej, zwłaszcza w scyntygrafii puli krwi. Umożliwia ocenę funkcji serca, w tym badanie frakcji wyrzutowej i ruchomości ścian mięśnia sercowego, a także obrazowanie perfuzji narządowej. Substancja ta jest również używana do lokalizacji krwawień przewodu pokarmowego oraz do badania objętości krwi i scyntygrafii śledziony. Dzięki swoim właściwościom pozwala na precyzyjną diagnostykę w kardiologii i innych dziedzinach medycyny.

Sodu S-mleczan

Ikodekstryna to substancja czynna wykorzystywana w roztworach do dializy otrzewnowej, stosowanych u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek. Jej głównym celem jest zastąpienie glukozy w metodzie dializy ciągłej ambulatoryjnej lub automatycznej, zwłaszcza u osób, które utraciły zdolność ultrafiltracji przy stosowaniu tradycyjnych płynów dializacyjnych. Ikodekstryna pomaga poprawić efektywność dializy i przedłużyć czas leczenia tą metodą. Dzięki swoim właściwościom umożliwia lepszą kontrolę bilansu płynów u pacjentów poddawanych dializie otrzewnowej.