Dawkowanie i sposób podawania
Sodu (S)-mleczanu roztwór

Dawkowanie sodu (S)-mleczanu roztwór w dializie otrzewnowej

Sodu (S)-mleczanu roztwór jest kluczowym składnikiem roztworów do dializy otrzewnowej typu balance. Jako substancja wchodząca w skład zasadowego roztworu mleczanu, stanowi istotny element dwukomorowego systemu worków do dializy otrzewnowej. W każdym gotowym do użycia litrze roztworu znajduje się 7,85 g roztworu sodu (S)-mleczanu, co odpowiada 3,925 g sodu (S)-mleczanu. Dawkowanie tej substancji jest ściśle związane z ogólnym dawkowaniem roztworów do dializy otrzewnowej.^{1 2 3}

Dawkowanie u dorosłych

Rodzaj terapii, częstość podawania, czas zalegania oraz objętość wymiany roztworów zawierających sodu (S)-mleczanu roztwór ustala lekarz prowadzący, indywidualnie dla każdego pacjenta. Roztwory stosowane są wyłącznie dootrzewnowo.⁴

CADO (Ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa)

W standardowym protokole leczenia metodą CADO, o ile nie zalecono inaczej, stosuje się 2000 ml roztworu na jedną wymianę, cztery razy na dobę. Po okresie zalegania roztworu w jamie otrzewnowej, trwającym od 2 do 10 godzin, płyn jest zdrenowany. W każdym przypadku dawkowanie, objętość wymiany i liczbę wymian należy dostosować indywidualnie do potrzeb pacjenta.⁵

W przypadku wystąpienia rozpierającego bólu na początku leczenia dializą otrzewnową, objętość poszczególnych wymian powinna zostać przejściowo zmniejszona do 500-1500 ml. U pacjentów o dużej masie ciała oraz przy braku resztkowej czynności nerek konieczne może być zwiększenie objętości roztworu. U tych pacjentów oraz u osób dobrze tolerujących większą objętość płynu, można rozważyć zwiększenie objętości do 2500-3000 ml roztworu na jedną wymianę.⁶

ADO (Automatyczna dializa otrzewnowa)

Przy stosowaniu urządzeń do automatycznej dializy otrzewnowej (cykler sleep•safe lub cykler PD-NIGHT) zaleca się używanie większych worków, zapewniających więcej niż jedną wymianę roztworu. Cykler wykonuje wymiany roztworu zgodnie z zapisanym w nim przepisem lekarza.⁷

W typowym protokole leczenia pacjenci są poddawani dializie za pomocą cyklera przez 8-10 godzin w ciągu nocy. Objętości zalegania wynoszą od 1500 do 3000 ml, a liczba cykli zwykle waha się od 3 do 10 w ciągu nocy. Typowa ilość użytego płynu mieści się w zakresie od 10 do 18 litrów, chociaż może wynosić od 6 do 30 litrów. Nocna terapia z użyciem cyklera jest zwykle łączona z 1 lub 2 dodatkowymi wymianami przeprowadzanymi w ciągu dnia.⁸

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

CADO dla dzieci

U dzieci objętość roztworu na jedną wymianę powinna być dostosowana do wieku i pola powierzchni ciała. W początkowym schemacie leczenia objętość na jedną wymianę powinna wynosić 600-800 ml/m² pola powierzchni ciała, przy 4 (czasami 3 lub 5) wymianach w ciągu doby. W zależności od tolerancji, wieku i resztkowej funkcji nerek, objętość ta może być zwiększona do 1000-1200 ml/m² pola powierzchni ciała.⁹

ADO dla dzieci

W automatycznej dializie otrzewnowej u dzieci i młodzieży objętość na jedną wymianę powinna wynosić 800-1000 ml/m² pola powierzchni ciała, przy 5-10 wymianach w ciągu doby. Objętość ta może być zwiększona do 1400 ml/m² pola powierzchni ciała w zależności od tolerancji, wieku i resztkowej funkcji nerek.¹⁰

Dawkowanie u osób w podeszłym wieku

Nie ma szczególnych zaleceń dotyczących dawkowania sodu (S)-mleczanu roztwór u osób w podeszłym wieku. Należy stosować standardowe dawkowanie jak dla dorosłych pacjentów, dostosowane do indywidualnych potrzeb.¹¹

Szczegółowa tabela dawkowania

* Całkowita objętość dobowa zawiera stałą dawkę sodu (S)-mleczanu roztwór w ilości 7,85 g/l (3,925 g/l sodu (S)-mleczanu)¹²

Dobór stężenia glukozy w roztworach z sodu (S)-mleczanem

Roztwory do dializy otrzewnowej o różnym stężeniu glukozy (1,5%, 2,3%, 4,25%) dobiera się w zależności od potrzeb pacjenta, szczególnie w kontekście bilansu płynów. Roztwory o wyższym stężeniu glukozy (2,3% lub 4,25%) stosuje się w przypadku, gdy masa ciała pacjenta jest większa niż pożądana „sucha” masa ciała. Im większe stężenie glukozy w roztworze, tym większy ubytek płynów z organizmu.¹³

Roztwory o wyższym stężeniu glukozy powinny być stosowane ze szczególną ostrożnością, aby chronić błonę otrzewnową, zapobiegać odwodnieniu oraz ograniczać obciążenie organizmu glukozą.¹⁴

Zawartość glukozy w poszczególnych roztworach wynosi:^{15 16 17}

• balance 1,5% z 1,5% glukozą i wapniem 1,25/1,75 mmol/l – 15 g glukozy w 1000 ml roztworu
• balance 2,3% z 2,3% glukozą i wapniem 1,25/1,75 mmol/l – 22,73 g glukozy w 1000 ml roztworu
• balance 4,25% z 4,25% glukozą i wapniem 1,25/1,75 mmol/l – 42,5 g glukozy w 1000 ml roztworu

¹⁸

W zależności od wymaganego ciśnienia osmotycznego, roztwory o różnym stężeniu glukozy mogą być stosowane naprzemiennie:¹⁹

• balance 1,5% – może być stosowany naprzemiennie z roztworami o wyższej zawartości glukozy (o większej osmolarności)
• balance 2,3% – może być stosowany naprzemiennie z roztworami o mniejszej lub większej zawartości glukozy (o mniejszej lub większej osmolarności)
• balance 4,25% – może być stosowany naprzemiennie z roztworami o mniejszej zawartości glukozy (o mniejszej osmolarności)

²⁰

Sposób podawania sodu (S)-mleczanu roztwór

Sodu (S)-mleczanu roztwór jest składnikiem dwukomorowych worków do dializy otrzewnowej. Przed podaniem pacjentowi należy wymieszać zawartość obu komór poprzez otwarcie spawu między komorami, uzyskując obojętny, gotowy do użycia roztwór.²¹

Przygotowanie do zabiegu

Przed samodzielnym wykonywaniem zabiegów dializy otrzewnowej w domu, pacjent powinien zostać odpowiednio przeszkolony i musi wykazać biegłość w procedurze. Szkolenie powinno być prowadzone przez wykwalifikowany personel medyczny. Lekarz prowadzący musi być pewny, że pacjent w wystarczającym stopniu opanował technikę zabiegu, zanim zezwoli mu wykonywać dializę otrzewnową w domu. W przypadku jakichkolwiek trudności lub wątpliwości pacjent powinien skontaktować się z lekarzem prowadzącym.²²

Dializa otrzewnowa, z zastosowaniem przepisanych dawek, powinna być wykonywana codziennie i kontynuowana tak długo, jak długo wskazana jest terapia nerkozastępcza.²³

Podawanie w CADO

W metodzie ciągłej ambulatoryjnej dializy otrzewnowej (CADO) z wykorzystaniem worków stay•safe, worek należy najpierw ogrzać do temperatury ciała. Odpowiednia dawka roztworu podawana jest do jamy otrzewnowej w ciągu 5-20 minut za pomocą cewnika otrzewnowego. Zgodnie z zaleceniami lekarza, dawka roztworu powinna pozostać w jamie brzusznej przez okres od 2 do 10 godzin (czas równoważenia otrzewnowego), a następnie zostać zdrenowana.²⁴

Podawanie w ADO

Worek sleep•safe

W automatycznej dializie otrzewnowej (ADO) z wykorzystaniem cyklera sleep•safe łączniki przepisanych worków umieszcza się w wolnych rowkach tacy ładowania, a następnie są one automatycznie łączone przez cykler z zestawem drenów. Cykler przeprowadza kontrolę kodów paskowych worków z roztworem i generuje alarm, jeśli worki nie są zgodne z przepisem dializy zapisanym w urządzeniu.²⁵

Po tej kontroli zestaw drenów może być połączony z drenem łączącym pacjenta i zabieg może się rozpocząć. Roztwór sleep•safe jest automatycznie podgrzewany przez cykler sleep•safe do temperatury ciała w czasie wpływu do jamy brzusznej. Dobór czasów zalegania i stężeń glukozy dokonywany jest zgodnie z przepisem lekarza, zapisanym w cyklerze.²⁶

Worek Safe•Lock

W automatycznej dializie otrzewnowej z wykorzystaniem cyklera PD-NIGHT łączniki przepisanych worków Safe•Lock z roztworem są łączone ręcznie z zestawem drenów cyklera. Jeden worek z roztworem Safe•Lock umieszcza się na płycie podgrzewacza cyklera w celu podgrzania całego roztworu, który podczas zabiegu zostanie podany do jamy brzusznej pacjenta. Dobór czasów zalegania i stężeń glukozy dokonywany jest zgodnie z przepisem lekarza, zapisanym w cyklerze.²⁷