Wskazania do stosowania
Sodu (S)-mleczanu roztwór

Sodu (S)-mleczan roztwór jest kluczowym składnikiem roztworów do dializy otrzewnowej z linii balance, stosowanym w leczeniu schyłkowej niewydolności nerek. W preparatach tych substancja występuje w stałym stężeniu 7,85 g/l (3,925 g sodu (S)-mleczanu na litr roztworu), niezależnie od stężenia glukozy (1,5%, 2,3% lub 4,25%) oraz wapnia (1,25 mmol/l lub 1,75 mmol/l). Sodu (S)-mleczan pełni funkcję zasadowego buforu, neutralizując kwaśne produkty przemiany materii i wspomagając utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej poprzez metabolizm do wodorowęglanów w wątrobie. Roztwory te charakteryzują się pH około 7,0 oraz odpowiednią osmolarnością (od 356 do 511 mOsm/l), co zapewnia ich fizjologiczne właściwości i bezpieczeństwo stosowania w jamie otrzewnowej.

Wskazania do stosowania sodu (S)-mleczanu roztworu

Sodu (S)-mleczan roztwór stanowi kluczowy składnik roztworów do dializy otrzewnowej, takich jak produkty z linii balance zawierające różne stężenia glukozy i wapnia. Substancja ta jest stosowana jako zasadowy komponent płynów dializacyjnych, który po zmieszaniu z kwaśnym roztworem elektrolitów i glukozy tworzy obojętny, zbuforowany roztwór o pH około 7,0, odpowiedni do stosowania w jamie otrzewnowej.1

Podstawowe wskazanie kliniczne

Głównym wskazaniem do stosowania preparatów zawierających sodu (S)-mleczan roztwór jest schyłkowa (niewyrównana) przewlekła niewydolność nerek o różnej etiologii, która kwalifikuje się do leczenia metodą dializy otrzewnowej.23

Rola sodu (S)-mleczanu w roztworach do dializy otrzewnowej

Sodu (S)-mleczan roztwór pełni istotną funkcję fizjologiczną w płynach dializacyjnych. W preparatach linii balance występuje w stałym stężeniu 7,85 g (3,925 g sodu (S)-mleczanu) na litr gotowego roztworu, niezależnie od stężenia glukozy czy wapnia.45

Substancja ta zapewnia odpowiednie właściwości buforujące roztworu dializacyjnego, neutralizując kwaśne produkty przemiany materii gromadzące się w organizmie pacjentów z niewydolnością nerek. Po przedostaniu się do krwiobiegu mleczan jest metabolizowany głównie w wątrobie do wodorowęglanów, co pomaga w utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej organizmu.6

Zastosowanie w różnych wariantach płynów dializacyjnych

Sodu (S)-mleczan roztwór jest składnikiem różnych wariantów płynów dializacyjnych balance, które różnią się między sobą stężeniem glukozy (1,5%, 2,3% lub 4,25%) oraz zawartością wapnia (1,25 mmol/l lub 1,75 mmol/l). Dzięki tej różnorodności lekarz może dobrać odpowiedni preparat w zależności od indywidualnych potrzeb pacjenta, w szczególności:7

8

Właściwości fizykochemiczne roztworów zawierających sodu (S)-mleczan

Roztwory do dializy otrzewnowej zawierające sodu (S)-mleczan charakteryzują się zrównoważonym składem elektrolitowym oraz precyzyjnie dobraną osmolarnością i pH. Optymalne pH roztworu, wynoszące około 7,0, zbliżone do fizjologicznego pH płynów ustrojowych, jest możliwe do uzyskania dzięki zastosowaniu systemu dwukomorowego, gdzie sodu (S)-mleczan roztwór stanowi komponent zasadowy.910

Produkt Stężenie glukozy Stężenie wapnia Sodu (S)-mleczan Osmolarność pH
balance 1,5% 1,5% (15,0 g/l) 1,25 mmol/l 3,925 g/l 356 mOsm/l ≈ 7,0
balance 2,3% 2,3% (22,73 g/l) 1,25 mmol/l 3,925 g/l 399 mOsm/l ≈ 7,0
balance 4,25% 4,25% (42,5 g/l) 1,25 mmol/l 3,925 g/l 509 mOsm/l ≈ 7,0
balance 1,5% 1,5% (15,0 g/l) 1,75 mmol/l 3,925 g/l 358 mOsm/l ≈ 7,0
balance 2,3% 2,3% (22,73 g/l) 1,75 mmol/l 3,925 g/l 401 mOsm/l ≈ 7,0
balance 4,25% 4,25% (42,5 g/l) 1,75 mmol/l 3,925 g/l 511 mOsm/l ≈ 7,0

11

Zalecenia dotyczące stosowania roztworów zawierających sodu (S)-mleczan

Roztwory do dializy otrzewnowej zawierające sodu (S)-mleczan należy zalecać pacjentom ze schyłkową niewydolnością nerek, którzy zostali zakwalifikowani do leczenia metodą dializy otrzewnowej, a nie wymagają hemodializy lub gdy ta metoda jest z różnych przyczyn nieodpowiednia lub niedostępna.1213

Przy przepisywaniu roztworów zawierających sodu (S)-mleczan należy uwzględnić:14

  • Indywidualne potrzeby pacjenta w zakresie ultrafiltracji – właściwy dobór stężenia glukozy
  • Stan gospodarki wapniowej pacjenta – wybór odpowiedniego stężenia wapnia
  • Zdolność metaboliczną organizmu do przetwarzania mleczanów, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby
  • Zapotrzebowanie na bilans płynów, elektrolitów i równowagę kwasowo-zasadową

15

Dobór odpowiedniego produktu dla pacjenta

Przy doborze konkretnego roztworu zawierającego sodu (S)-mleczan z linii balance, lekarz powinien kierować się:16

  1. Stężeniem glukozy:
    • Roztwory 1,5% – dla pacjentów niewymagających intensywnej ultrafiltracji
    • Roztwory 2,3% – dla pacjentów wymagających umiarkowanej ultrafiltracji
    • Roztwory 4,25% – dla pacjentów wymagających znacznej ultrafiltracji
  2. Stężeniem wapnia:
    • Roztwory z 1,25 mmol/l wapnia – częściej stosowane u pacjentów przyjmujących związki wiążące fosforany zawierające wapń lub witaminę D
    • Roztwory z 1,75 mmol/l wapnia – w przypadkach hipokalcemii lub gdy pożądane jest większe stężenie wapnia w dializacie

17

Podsumowanie kliniczne zastosowania sodu (S)-mleczanu

Sodu (S)-mleczan roztwór stanowi niezbędny komponent płynów do dializy otrzewnowej, zapewniając odpowiednie właściwości buforujące, które są kluczowe dla skutecznej dializy i utrzymania homeostazy organizmu pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek. Substancja ta, w połączeniu z pozostałymi składnikami roztworów (elektrolity, glukoza), umożliwia przeprowadzenie efektywnej dializy otrzewnowej, będącej jedną z podstawowych metod leczenia nerkozastępczego.1819

Właściwy dobór roztworu do dializy otrzewnowej, uwzględniający indywidualne potrzeby pacjenta w zakresie ultrafiltracji i gospodarki wapniowej, przy stałej zawartości sodu (S)-mleczanu, pozwala na optymalne dostosowanie terapii do specyficznych wymagań klinicznych, przyczyniając się do poprawy jakości życia i wyników leczenia u osób z przewlekłą schyłkową niewydolnością nerek.20

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl