Przeciwwskazania stosowania
Sodu (S)-mleczanu roztwór

Roztwory dializacyjne zawierające sodu (S)-mleczan z serii Balance różnią się stężeniem glukozy (1,5%, 2,3%, 4,25%) oraz wapnia (1,25 mmol/l lub 1,75 mmol/l), co determinuje specyficzne przeciwwskazania do ich stosowania. W przypadku formulacji z wapniem 1,25 mmol/l przeciwwskazania obejmują kwasicę mleczanową, znaczną hipokaliemię oraz hipokalcemię (dla stężeń glukozy 1,5%/2,3%) lub hipowolemię i hipotensję (dla 4,25% glukozy). Formulacje z wapniem 1,75 mmol/l są przeciwwskazane u pacjentów z kwasicą mleczanową, znaczną hipokaliemią oraz hiperkalcemią, a w przypadku 4,25% glukozy dodatkowo przy hipowolemii i niskim ciśnieniu tętniczym. Warto podkreślić, że kwasica mleczanowa, hipokaliemia i zaburzenia wapniowe stanowią kluczowe ograniczenia w doborze roztworu dializacyjnego.

  1. Przeciwwskazania dla różnych formulacji sodu (S)-mleczanu roztworu
    1. Przeciwwskazania specyficzne dla poszczególnych roztworów zawierających sodu (S)-mleczan
    2. Ogólne przeciwwskazania do dializy otrzewnowej
    3. Postępowanie w przypadku pojawienia się przeciwwskazań w trakcie terapii
    4. Kolejne rozdziały

Przeciwwskazania dla różnych formulacji sodu (S)-mleczanu roztworu

Sodu (S)-mleczan roztwór jest składnikiem preparatów do dializy otrzewnowej z serii balance, które występują w różnych stężeniach glukozy i wapnia. Przeciwwskazania do stosowania tej substancji różnią się w zależności od konkretnej formulacji preparatu, a także są związane z ogólnymi przeciwwskazaniami do dializy otrzewnowej.1

Przeciwwskazania specyficzne dla poszczególnych roztworów zawierających sodu (S)-mleczan

Przeciwwskazania do stosowania różnych formulacji roztworów balance zawierających sodu (S)-mleczan zależą od stężenia glukozy i wapnia. Dla każdej formulacji istnieją specyficzne przeciwwskazania:2

Roztwory z niską i średnią zawartością glukozy i niższym stężeniem wapnia

Dla roztworów balance 1,5%/2,3% z 1,5%/2,3% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l przeciwwskazane jest stosowanie u pacjentów z:3

  • Kwasicą mleczanową – zaburzeniem równowagi kwasowo-zasadowej charakteryzującym się nadmiernym gromadzeniem mleczanu w organizmie
  • Znaczną hipokaliemią – stanem niedoboru potasu w surowicy krwi
  • Znaczną hipokalcemią – stanem niedoboru wapnia w surowicy krwi

4

Roztwory z niską i średnią zawartością glukozy i wyższym stężeniem wapnia

Dla roztworów balance 1,5%/2,3% z 1,5%/2,3% glukozą i wapniem 1,75 mmol/l przeciwwskazane jest stosowanie u pacjentów z:5

  • Kwasicą mleczanową
  • Znaczną hipokaliemią
  • Znaczną hiperkalcemią – stanem podwyższonego stężenia wapnia w surowicy krwi

6

Roztwory z wysoką zawartością glukozy i niższym stężeniem wapnia

Dla roztworu balance 4,25% z 4,25% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l przeciwwskazane jest stosowanie u pacjentów z:7

  • Kwasicą mleczanową
  • Znaczną hipokaliemią
  • Znaczną hipokalcemią
  • Hipowolemią – stanem zmniejszonej objętości krwi krążącej
  • Niskim ciśnieniem tętniczym – hipotensją

8

Roztwory z wysoką zawartością glukozy i wyższym stężeniem wapnia

Dla roztworu balance 4,25% z 4,25% glukozą i wapniem 1,75 mmol/l przeciwwskazane jest stosowanie u pacjentów z:9

  • Kwasicą mleczanową
  • Znaczną hipokaliemią
  • Znaczną hiperkalcemią
  • Hipowolemią
  • Niskim ciśnieniem tętniczym

10

Ogólne przeciwwskazania do dializy otrzewnowej

Niezależnie od składu roztworu zawierającego sodu (S)-mleczan, istnieją ogólne przeciwwskazania do stosowania dializy otrzewnowej. Zabiegu dializy otrzewnowej nie wolno przeprowadzać u pacjentów w następujących przypadkach:11

Przeciwwskazania związane z zabiegami chirurgicznymi i urazami jamy brzusznej

Dializa otrzewnowa jest przeciwwskazana w przypadku:12

  • Niedawno przebytych operacji lub urazów jamy brzusznej – które mogą prowadzić do nieszczelności płynu dializacyjnego lub zwiększonego ryzyka infekcji
  • Wcześniej przebytych operacji jamy brzusznej z pozostawieniem zrostów – które mogą utrudniać przepływ płynu dializacyjnego
  • Ciężkich oparzeń powłok brzusznych – zwiększających ryzyko infekcji i zakłócających integralność tkanek brzusznych
  • Perforacji jelit – która prowadzi do zagrożenia zapaleniem otrzewnej

13

Przeciwwskazania związane ze stanami zapalnymi i infekcyjnymi

Dializa otrzewnowa jest przeciwwskazana w przypadku:14

  • Rozległych stanów zapalnych skóry powłok brzucha (dermatitis) – zwiększających ryzyko infekcji związanej z cewnikiem dializacyjnym
  • Chorób zapalnych jelit (choroba Crohna, wrzodziejące zapalenia jelita grubego, zapalenia uchyłka) – zwiększających ryzyko translokacji bakterii do jamy otrzewnej
  • Zapalenia otrzewnej – które może być zaostrzane przez dializę
  • Chorób płuc (zwłaszcza zapalenia płuc) – które mogą być zaostrzane przez zwiększone ciśnienie w jamie brzusznej
  • Sepsy – ogólnoustrojowego zakażenia

15

Przeciwwskazania związane z anatomicznymi nieprawidłowościami jamy brzusznej

Dializa otrzewnowa jest przeciwwskazana w przypadku:16

  • Wewnętrznej lub zewnętrznej przetoki brzusznej – nieprawidłowego połączenia pomiędzy strukturami jamy brzusznej lub pomiędzy nimi a powierzchnią skóry
  • Przepuklin brzusznych (pępkowej, pachwinowej lub innych) – które mogą się powiększać pod wpływem zwiększonego ciśnienia w jamie brzusznej
  • Guzów jamy brzusznej – które mogą utrudniać przepływ płynu dializacyjnego lub powodować nieszczelności
  • Niedrożności jelita – która może być zaostrzana przez podwyższone ciśnienie w jamie brzusznej

17

Przeciwwskazania związane ze stanami metabolicznymi i ogólnoustrojowymi

Dializa otrzewnowa jest przeciwwskazana w przypadku:18

  • Skrajnej hiperlipidemii – znacznie podwyższonego poziomu lipidów we krwi, który może być nasilany przez wchłanianie glukozy z płynu dializacyjnego
  • Mocznicy, której nie można opanować stosowaniem dializy otrzewnowej – w rzadkich przypadkach, gdy metoda ta nie zapewnia wystarczającego oczyszczania krwi
  • Wyniszczenia oraz znacznej utraty masy ciała – zwłaszcza gdy nie można zapewnić odpowiedniego spożycia białka, co może być nasilane przez utratę białek podczas dializy otrzewnowej

19

Przeciwwskazania związane z czynnikami psychofizycznymi

Dializa otrzewnowa jest przeciwwskazana:20

  • U pacjentów, którzy z powodów fizycznych lub umysłowych są niezdolni do wykonania dializy otrzewnowej zgodnie z instrukcją lekarza – co może prowadzić do błędów w procedurze i zagrażać skuteczności leczenia oraz bezpieczeństwu pacjenta

21

Postępowanie w przypadku pojawienia się przeciwwskazań w trakcie terapii

Jeśli podczas dializy otrzewnowej rozwinie się którekolwiek z wyżej wymienionych zaburzeń, decyzja o dalszym postępowaniu będzie należeć do lekarza prowadzącego. Lekarz może zadecydować o:22

  • Czasowym wstrzymaniu dializy otrzewnowej
  • Modyfikacji schematu dializy (np. zmiana stężenia sodu (S)-mleczanu roztworu)
  • Przejściu na inną metodę leczenia nerkozastępczego (np. hemodializę)

23

Roztwór dialiczny Kwasica mleczanowa Znaczna hipokaliemia Znaczna hipokalcemia Znaczna hiperkalcemia Hipowolemia Niskie ciśnienie tętnicze
Balance 1,5%/2,3% z 1,5%/2,3% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l ✓ ✓ ✓
Balance 4,25% z 4,25% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l ✓ ✓ ✓ ✓ ✓
Balance 1,5%/2,3% z 1,5%/2,3% glukozą i wapniem 1,75 mmol/l ✓ ✓ ✓
Balance 4,25% z 4,25% glukozą i wapniem 1,75 mmol/l ✓ ✓ ✓ ✓ ✓

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl