Wskazania do stosowania
Sód amidotryzoinian

Sód amidotryzoinian, będący składnikiem preparatu Gastrografin (660 mg + 100 mg/ml), jest stosowany jako środek kontrastowy w diagnostyce radiologicznej przewodu pokarmowego, podawany doustnie lub doodbytniczo. Preparat jest szczególnie wskazany w sytuacjach, gdy siarczan baru jest przeciwwskazany lub nieskuteczny, takich jak podejrzenie perforacji przewodu pokarmowego, stany zagrożenia perforacją (np. wrzód trawienny, uchyłek), po resekcji żołądka lub jelit oraz w diagnostyce zwężeń i niedrożności jelita cienkiego, ostrych krwawień, stanów wymagających pilnej interwencji chirurgicznej oraz ostrego rozdęcia okrężnicy. Gastrografin jest także użyteczny w obrazowaniu ciał obcych, guzów przed endoskopią oraz przetok przewodu pokarmowego. Preparat nie nadaje się do oceny zmian błony śluzowej ze względu na słabe właściwości adhezyjne, gdzie preferowany jest siarczan baru w technice kontrastu pojedynczego lub podwójnego.

Wskazania do stosowania sodu amidotryzoinianu

Sód amidotryzoinian jest substancją czynną wchodzącą w skład produktu leczniczego Gastrografin (660 mg + 100 mg)/ml, który zawiera również megluminę amidotryzoinianu. Preparat ten stosowany jest jako środek diagnostyczny w badaniach radiologicznych przewodu pokarmowego. Ze względu na swoje właściwości, sód amidotryzoinian może być stosowany zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z siarczanem baru.1

Drogi podania

Gastrografin zawierający sód amidotryzoinian może być podawany pacjentom na dwa sposoby:

  • doustnie
  • doodbytniczo (we wlewie)

2

Wskazania specjalistyczne

Sód amidotryzoinian jest szczególnie zalecany w sytuacjach klinicznych, gdy zastosowanie siarczanu baru jest nieskuteczne, niekorzystne lub przeciwwskazane. Dotyczy to następujących przypadków:3

  • Podejrzenie perforacji lub nieszczelności zespolenia przełyku i (lub) innego odcinka przewodu pokarmowego, które mogą być niewidoczne w standardowym badaniu radiologicznym
  • Stany kliniczne z zagrażającą perforacją, takie jak wrzód trawienny lub uchyłek
  • Stan po resekcji żołądka lub jelit, gdzie istnieje ryzyko perforacji lub rozejścia się zespolenia

4

Wskazania w niedrożnościach i stanach ostrych

Sód amidotryzoinian jest szczególnie przydatny w diagnostyce obrazowej pacjentów z:

  • Podejrzeniem zwężenia jelita cienkiego (częściowego lub całkowitego)
  • Niedrożnością jelita cienkiego o różnej etiologii
  • Niedrożnością pooperacyjną
  • Ostrym krwawieniem z przewodu pokarmowego
  • Innymi ostrymi stanami, które mogą wymagać natychmiastowej interwencji chirurgicznej
  • Ostrym rozdęciem okrężnicy

5

Zastosowanie w diagnostyce przedendoskopowej

Gastrografin zawierający sód amidotryzoinian znajduje również zastosowanie w diagnostyce przedendoskopowej, szczególnie w przypadkach:6

  • Obrazowania ciał obcych zlokalizowanych w przewodzie pokarmowym
  • Obrazowania guzów przed planowanym badaniem endoskopowym

Diagnostyka przetok

Substancja ta jest również wskazana w obrazowaniu przetok w obrębie przewodu pokarmowego. Dzięki swoim właściwościom kontrastującym, sód amidotryzoinian umożliwia dokładną wizualizację nieprawidłowych połączeń między poszczególnymi odcinkami przewodu pokarmowego lub między przewodem pokarmowym a innymi narządami.7

Zastosowanie zamiast siarczanu baru

Sód amidotryzoinian może być stosowany w większości wskazań diagnostycznych przewidzianych dla siarczanu baru, z jednym istotnym wyjątkiem – nie powinien być wykorzystywany do obrazowania zmian chorobowych błon śluzowych. Wynika to z niewystarczających właściwości adhezyjnych preparatu Gastrografin.8

Należy podkreślić, że w przypadku konieczności dokładnej oceny błony śluzowej, zaleca się zastosowanie siarczanu baru w technice z pojedynczym lub podwójnym kontrastem.9

Terapia skojarzona z siarczanem baru

Godnym uwagi jest fakt, że jednoczesne zastosowanie sodu amidotryzoinianu (Gastrografin) oraz siarczanu baru przynosi wymierne korzyści diagnostyczne:10

  • Znaczące zwiększenie skuteczności diagnostycznej
  • Skrócenie czasu trwania badania
  • Usprawnienie rutynowych badań przewodu pokarmowego

Zastosowanie w leczeniu niedrożności smółkowej

Oprócz zastosowań diagnostycznych, sód amidotryzoinian w postaci preparatu Gastrografin znajduje również zastosowanie terapeutyczne w leczeniu niepowikłanej niedrożności smółkowej u noworodków.11

Zastosowanie w tomografii komputerowej

Sód amidotryzoinian jest również wskazany w diagnostyce obrazowej metodą tomografii komputerowej narządów jamy brzusznej. Zastosowanie Gastrografinu w badaniach tomografii komputerowej niesie ze sobą istotne korzyści:12

  • Zmniejszenie ryzyka nieprawidłowego rozpoznania w badaniu tomografii komputerowej narządów jamy brzusznej
  • Szczególna przydatność w diagnostyce w obrębie miednicy mniejszej
  • Umożliwienie różnicowania obrysów jelit w stosunku do sąsiadujących narządów
  • Umożliwienie dokładnej oceny zmian kształtu trzustki

13

Sytuacje, w których nie należy stosować sodu amidotryzoinianu

Istnieją również określone stany kliniczne, w których stosowanie sodu amidotryzoinianu w postaci preparatu Gastrografin nie jest zalecane. Jednym z takich przypadków jest zapalenie jelit, gdzie preparat nie powinien być stosowany jako środek diagnostyczny.14

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl