Dawkowanie i sposób podawania
Sód amidotryzoinian

Sód amidotryzoinian, obecny w preparacie Gastrografin, jest stosowany jako środek kontrastowy w diagnostyce przewodu pokarmowego, z dawkowaniem dostosowanym do wieku pacjenta, rodzaju badania oraz stanu klinicznego. Preparatu nie wolno podawać donaczyniowo ze względu na obecność substancji pomocniczych. Zaleca się uprzednie opróżnienie jelit oraz zapewnienie odpowiedniego nawodnienia pacjenta, szczególnie u grup wysokiego ryzyka, takich jak pacjenci ze szpiczakiem mnogim, cukrzycą z nefropatią, zaburzeniami diurezy, hiperurykemią, noworodki, niemowlęta oraz osoby w podeszłym wieku. U dzieci poniżej 1 roku życia ryzyko zaburzeń elektrolitowych i hemodynamicznych jest zwiększone, dlatego dawki u noworodków i niemowląt powinny być rozcieńczone 3-krotnie, a u dzieci do 10 lat 2-krotnie. Maksymalna dawka u dorosłych wynosi do 500 ml rozcieńczonego preparatu, u dzieci do 5 lat do 500 ml rozcieńczonego 5-krotnie, a u dzieci powyżej 5 lat do 500 ml rozcieńczonego 4- do 5-krotnie.

  1. Dawkowanie i sposób podawania sodu amidotryzoinianu
    1. Zalecenia ogólne
    2. Odpowiednie nawodnienie
    3. Szczególne zalecenia dla dzieci
  2. Schemat dawkowania sodu amidotryzoinianu
    1. Podanie doustne
    2. Podanie doodbytnicze
    3. Dawkowanie w skojarzeniu z siarczanem baru
    4. Czas wykonywania zdjęć
    5. Kolejne rozdziały

Dawkowanie i sposób podawania sodu amidotryzoinianu

Sód amidotryzoinian, występujący m.in. w produkcie leczniczym Gastrografin, jest stosowany jako środek kontrastowy w badaniach diagnostycznych przewodu pokarmowego. Ze względu na swoje właściwości i wysokie ciśnienie osmotyczne, dawkowanie tej substancji musi być precyzyjnie dostosowane do rodzaju badania, wieku pacjenta oraz jego stanu klinicznego. 1

Zalecenia ogólne

Sodu amidotryzoinianu (jako składnik Gastrografinu) nie wolno pod żadnym pozorem podawać donaczyniowo ze względu na zawartość substancji pomocniczych, takich jak substancje smakowe i środki poślizgowe. 2

Dla uzyskania optymalnych wyników diagnostycznych zaleca się uprzednie opróżnienie jelita pacjenta, co znacząco zwiększa skuteczność badania. 3

Odpowiednie nawodnienie

Kluczowym aspektem podczas stosowania sodu amidotryzoinianu jest zapewnienie pacjentowi odpowiedniego nawodnienia zarówno przed, jak i po podaniu środka diagnostycznego. Jest to szczególnie istotne w przypadku pacjentów z grup podwyższonego ryzyka, takich jak: 4

5

Przed przystąpieniem do badania należy bezwzględnie skorygować wszelkie zaburzenia wodno-elektrolitowe u pacjenta. 6

Szczególne zalecenia dla dzieci

Szczególną ostrożność należy zachować podczas stosowania sodu amidotryzoinianu u pacjentów pediatrycznych. U młodszych dzieci (poniżej 1 roku życia), a zwłaszcza u noworodków, występuje zwiększone ryzyko zaburzeń elektrolitowych i hemodynamicznych. <sup data-drug="Gastrografin" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="W przypadku młodszych dzieci (7

Przy ustalaniu dawki sodu amidotryzoinianu dla dzieci należy wziąć pod uwagę dawkę środka kontrastowego, metodę badania oraz stan pacjenta. Ze względu na wysokie ciśnienie osmotyczne oraz tendencję do wchłaniania w jelitach, produktu zawierającego sód amidotryzoinian (Gastrografin) nie należy podawać noworodkom, niemowlętom i małym dzieciom w dawkach wyższych niż zalecane. 8

U noworodków i niemowląt bezpieczniejsze jest stosowanie środków kontrastowych o niskiej osmolalności niż produktów o dużej osmolalności zawierających sód amidotryzoinian. 9

Schemat dawkowania sodu amidotryzoinianu

Dawkowanie sodu amidotryzoinianu (jako składnika Gastrografinu) zależy od rodzaju badania i wieku pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowy schemat dawkowania w zależności od drogi podania i wieku pacjenta. 10

Podanie doustne

Grupa wiekowa Rodzaj badania Dawka Sposób przygotowania
Dorośli i dzieci w wieku 10 lat i powyżej Obrazowanie żołądka 60 ml Bez rozcieńczenia
Seryjne badania przewodu pokarmowego 100 ml
Noworodki, niemowlęta, młodsze dzieci Badania przewodu pokarmowego 15-30 ml Rozcieńczone 3-krotną objętością wody
Dzieci w wieku do 10 lat Badania przewodu pokarmowego 15-30 ml Może być rozcieńczone 2-krotną objętością wody
Tomografia komputerowa (TK) 0,5-1,5 l roztworu o stężeniu ok. 3% 30 ml roztworu na 1 litr wody

11

W przypadku dzieci poniżej 10 lat zazwyczaj wystarczająca jest dawka od 15 ml do 30 ml roztworu. Dawka ta może być rozcieńczona 2-krotną objętością wody. Dla noworodków, niemowląt i młodszych dzieci zaleca się większe rozcieńczenie – 3-krotną objętością wody, co zmniejsza ryzyko powikłań związanych z wysoką osmolalnością preparatu. 12

Podanie doodbytnicze

Grupa wiekowa Dawka maksymalna Sposób przygotowania
Dorośli Do 500 ml Rozcieńczone 3- do 4-krotną objętością wody
Dzieci do 5 lat Do 500 ml Rozcieńczone 5-krotną objętością wody
Dzieci powyżej 5 lat Do 500 ml Rozcieńczone 4- do 5-krotną objętością wody

13

Leczenie niedrożności smółkowej

Sód amidotryzoinian (jako składnik Gastrografinu) znajduje również zastosowanie w nieoperacyjnym leczeniu niepowikłanej niedrożności smółkowej. Dzięki wysokiemu ciśnieniu osmotycznemu środka kontrastowego, otaczające tkanki uwalniają do światła jelita znaczne ilości płynów, które rozpuszczają zagęszczoną smółkę, ułatwiając jej wydalenie. 14

Dawkowanie w skojarzeniu z siarczanem baru

Sód amidotryzoinian (jako składnik Gastrografinu) może być stosowany w połączeniu z siarczanem baru w celu poprawy jakości obrazowania. Dawkowanie w takim przypadku przedstawia się następująco:

Grupa wiekowa Dawka Gastrografinu (zawierającego sód amidotryzoinian) Sposób podania
Dorośli i dzieci w wieku 10 lat i powyżej 30 ml Dodatkowo do zwykle stosowanej dawki siarczanu baru
Dzieci do 5 lat 2-5 ml Na 100 ml zawiesiny siarczanu baru
Dzieci od 5 do 10 lat 10 ml Na 100 ml zawiesiny siarczanu baru

15

W przypadku skurczu odźwiernika lub zwężenia odźwiernika, dawkę sodu amidotryzoinianu (jako składnika Gastrografinu) można odpowiednio zwiększyć. Takie dostosowanie dawki nie wpływa negatywnie na kontrastowość zdjęcia RTG. 16

Czas wykonywania zdjęć

Badanie żołądka po podaniu sodu amidotryzoinianu (w produkcie Gastrografin) wykonuje się w typowy sposób, zarówno po podaniu samego preparatu, jak i w przypadku jego zastosowania w skojarzeniu z siarczanem baru. 17

Należy uwzględnić, że po podaniu sodu amidotryzoinianu (w produkcie Gastrografin) czas opróżniania żołądka jest porównywalny z czasem opróżniania po zastosowaniu siarczanu baru, natomiast pasaż jelitowy ulega skróceniu. 18

Przy planowaniu badania należy uwzględnić, że po podaniu samego sodu amidotryzoinianu (w produkcie Gastrografin) pasaż środka kontrastowego w przewodzie pokarmowym trwa około 2 godzin. W przypadku podania sodu amidotryzoinianu z siarczanem baru pasaż może trwać dłużej – do 3 godzin lub w pojedynczych przypadkach nawet więcej. 19

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl