Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Sód alginian

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania sodu alginianu

Sód alginian stanowi jedną z głównych substancji czynnych w preparatach typu Gaviscon, występując w połączeniu z wodorowęglanem sodu i węglanem wapnia. Podczas stosowania leków zawierających tę substancję należy zachować szczególną ostrożność oraz mieć na uwadze określone przeciwwskazania i ograniczenia terapeutyczne.¹

Ograniczenia czasowe terapii

Terapia z zastosowaniem preparatów zawierających sód alginian powinna podlegać ograniczeniom czasowym. Jeżeli dolegliwości nie ustępują po siedmiu dniach stosowania leku, konieczna jest ponowna ocena stanu klinicznego pacjenta. Długotrwałe stosowanie preparatów z sodem alginianem nie jest zalecane, ponieważ może maskować objawy innych, poważniejszych schorzeń oraz prowadzić do komplikacji związanych z przedłużoną ekspozycją na substancje pomocnicze.²

Przeciwwskazania stosowania

Preparaty zawierające sód alginian, takie jak Gaviscon duo tab, nie powinny być stosowane w następujących przypadkach:

• U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek i/lub niewydolnością nerek
• U pacjentów z hipofosfatemią

³

Istnieje również możliwość zmniejszonej skuteczności leczenia u pacjentów z bardzo małym stężeniem kwasu solnego w żołądku, co należy uwzględnić podczas planowania terapii.⁴

Szczególne grupy pacjentów wymagające dodatkowej uwagi

Dzieci i młodzież

Stosowanie preparatów zawierających sód alginian u dzieci i młodzieży wiąże się z pewnymi ograniczeniami i zagrożeniami. U dzieci z zapaleniem żołądka i jelit lub podejrzeniem niewydolności nerek istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia hipernatremii. Ze względu na profil bezpieczeństwa, nie zaleca się stosowania preparatów zawierających sód alginian u dzieci poniżej 12 roku życia.⁵

Pacjenci z zaburzeniami nerek

Szczególną ostrożność należy zachować podczas leczenia pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek. Preparaty zawierające sód alginian (np. Gaviscon duo tab) zawierają znaczne ilości sodu i wapnia, które mogą mieć niekorzystny wpływ na funkcjonowanie nerek. Każda dawka czterech tabletek do rozgryzania i żucia zawiera 300 mg (7,5 mmol) wapnia, co wymaga zwiększonej ostrożności podczas leczenia pacjentów z hiperkalcemią, wapnicą nerek i nawracającą kamicą nerkową z kamieniami zawierającymi wapń.⁶

Zawartość sodu i jej implikacje kliniczne

Preparaty zawierające sód alginian charakteryzują się wysoką zawartością sodu, co ma istotne znaczenie kliniczne u określonych grup pacjentów. Cztery tabletki do rozgryzania i żucia zawierają 223,7 mg (9,728 mmol) sodu, co odpowiada 11,18% zalecanej przez WHO maksymalnej 2 g dobowej dawki sodu u osób dorosłych.⁷

Maksymalna dzienna dawka produktu leczniczego odpowiada 44,75% zalecanego przez WHO maksymalnego dobowego spożycia sodu. Preparaty te uznaje się za produkty o dużej zawartości sodu, co należy uwzględnić przy zalecaniu ich pacjentom, u których wskazana jest dieta niskosodowa, np. w niektórych przypadkach zastoinowej niewydolności serca oraz niewydolności nerek.⁸

Substancje pomocnicze o znanym działaniu

Preparaty zawierające sód alginian zawierają również substancje pomocnicze, które mogą być istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa pacjenta:⁹

Aspartam (E951)

Każda tabletka do rozgryzania i żucia zawiera 5,86 mg aspartamu (E951). Ze względu na zawartość aspartamu, preparaty zawierające sód alginian nie powinny być podawane pacjentom z fenyloketonurią.¹⁰

Azorubicyna (E122)

Preparaty z sodem alginianem zawierają azorubicynę (E122) w ilości 0,375 mg w jednej tabletce do rozgryzania i żucia. Ta substancja może wywołać reakcje alergiczne u predysponowanych pacjentów.¹¹

Sacharoza

Tabletki zawierające sód alginian zawierają również sacharozę (1,59 mg w jednej tabletce). Pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy nie powinni przyjmować preparatów zawierających sód alginian.¹²

Ryzyko maskowania objawów poważniejszych schorzeń

Podobnie jak w przypadku innych produktów leczniczych zobojętniających kwas, przyjmowanie preparatów zawierających sód alginian może maskować objawy innych, poważniejszych schorzeń. W związku z tym ważne jest, aby przeprowadzić dokładną diagnostykę przed rozpoczęciem leczenia oraz monitorować stan pacjenta w trakcie terapii.¹³

Zamaskowywanie objawów może dotyczyć szczególnie schorzeń przewodu pokarmowego, takich jak wrzody żołądka i dwunastnicy, nowotwory przewodu pokarmowego czy poważniejsze formy refluksu żołądkowo-przełykowego, które wymagają innego rodzaju interwencji terapeutycznych.¹⁴