Właściwości farmakodynamiczne
Sód diwodorofosforan

Sód diwodorofosforan jednowodny (Natrii dihydrophosphas monohydricus) jest składnikiem hipertonicznego roztworu fosforanów sodu stosowanego doodbytniczo, np. w preparacie Rectanal Enema, gdzie występuje w stężeniu 14 g/100 ml roztworu (przeliczone na substancję bezwodną) wraz z disodu fosforanem dwunastowodnym w stężeniu 5 g/100 ml. Mechanizm działania opiera się na właściwościach osmotycznych – substancja zapobiega wchłanianiu wody w świetle jelita grubego, co prowadzi do zmiękczenia i zwiększenia objętości mas kałowych oraz natychmiastowego pobudzenia odruchu defekacji. Preparaty te należą do grupy środków przeczyszczających stosowanych w celu oczyszczenia jelita grubego, podawanych w formie wlewki doodbytniczej.

Właściwości farmakodynamiczne sodu diwodorofosforanu

Sód diwodorofosforan jednowodny (Natrii dihydrophosphas monohydricus) jest substancją czynną stosowaną w preparatach o działaniu oczyszczającym jelito grube. W produktach leczniczych, takich jak Rectanal Enema, występuje w połączeniu z disodu fosforanem dwunastowodnym (Dinatrii phosphas dodecahydricus), tworząc hipertoniczny roztwór fosforanów sodu podawany doodbytniczo. 1

Mechanizm działania

Działanie farmakodynamiczne sodu diwodorofosforanu opiera się przede wszystkim na jego właściwościach osmotycznych. Po podaniu doodbytniczym, jako składnik hipertonicznego roztworu fosforanów, substancja ta poprzez działanie osmotyczne w świetle jelita grubego zapobiega wchłanianiu wody, co prowadzi do zmiękczenia mas kałowych. 2

Rezultat działania farmakodynamicznego

Głównym efektem farmakodynamicznym stosowania sodu diwodorofosforanu jest zwiększenie objętości i zmiękczenie mas kałowych, co w konsekwencji natychmiastowo pobudza odruch defekacji. Te właściwości czynią tę substancję skutecznym składnikiem preparatów stosowanych do oczyszczania jelita grubego. 3

Zastosowanie kliniczne

W praktyce klinicznej, sód diwodorofosforan jednowodny jest stosowany w preparatach należących do grupy farmakoterapeutycznej środków przeczyszczających, w szczególności we wlewkach doodbytniczych. W preparacie Rectanal Enema występuje w stężeniu 14 g na 100 ml roztworu doodbytniczego (w przeliczeniu na substancję bezwodną), w połączeniu z disodu fosforanem dwunastowodnym w stężeniu 5 g na 100 ml roztworu. 4

Klasyfikacja ATC

Zgodnie z klasyfikacją anatomiczno-terapeutyczno-chemiczną (ATC), produkty zawierające sód diwodorofosforan jako środki przeczyszczające do podawania doodbytniczego oczekują na ostateczne przydzielenie kodu ATC. 5

Substancja czynna Zawartość w 100 ml roztworu (przeliczenie na substancje bezwodne) Postać farmaceutyczna
Sodu diwodorofosforan jednowodny (Natrii dihydrophosphas monohydricus) 14,00 g Roztwór doodbytniczy (bezbarwny, przezroczysty)
Disodu fosforan dwunastowodny (Dinatrii phosphas dodecahydricus) 5,00 g

6

Podsumowanie właściwości farmakodynamicznych

Sód diwodorofosforan jednowodny charakteryzuje się następującymi właściwościami farmakodynamicznymi:

  • Działa jako składnik hipertonicznego roztworu fosforanów sodu
  • Wykazuje właściwości osmotyczne w świetle jelita grubego
  • Zapobiega wchłanianiu wody w jelicie grubym
  • Powoduje zmiękczenie mas kałowych
  • Przyczynia się do zwiększenia objętości mas kałowych
  • Wywołuje natychmiastowe pobudzenie odruchu defekacji

7

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl