Przedawkowanie
Sód diwodorofosforan

Sód diwodorofosforan, obecny w preparacie Rectanal Enema w stężeniu 14,00 g sodu diwodorofosforanu jednowodnego oraz 5,00 g disodu fosforanu dwunastowodnego na 100 ml roztworu, stosowany jest doodbytniczo jako środek leczniczy. Do tej pory nie odnotowano przypadków przedawkowania tego leku, co jest częściowo związane z jego jednorazowym opakowaniem ograniczającym możliwość przyjęcia nadmiernej dawki. Mimo to, szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z bezwzględnymi przeciwwskazaniami do stosowania sodu diwodorofosforanu oraz u osób wykazujących nadwrażliwość na substancję czynną lub inne składniki preparatu.

Przedawkowanie sodu diwodorofosforanu

Sód diwodorofosforan to substancja czynna występująca w produktach leczniczych stosowanych doodbytniczo, między innymi w leku Rectanal Enema w postaci roztworu doodbytniczego. W składzie tego produktu znajduje się 14,00 g sodu diwodorofosforanu jednowodnego (Natrii dihydrophosphas monohydricus) oraz 5,00 g disodu fosforanu dwunastowodnego (Dinatrii phosphas dodecahydricus) w 100 ml roztworu.1

Przypadki przedawkowania substancji sód diwodorofosforan w kontekście stosowania produktu Rectanal Enema nie zostały dotychczas zgłoszone w literaturze medycznej. Istotnym czynnikiem ograniczającym ryzyko przedawkowania jest fakt, że produkt ten jest dostępny w jednorazowym opakowaniu, co w praktyce znacznie utrudnia przyjęcie nadmiernej dawki u pacjentów dorosłych.2

Grupy ryzyka przedawkowania

Pomimo braku udokumentowanych przypadków przedawkowania, należy zachować szczególną ostrożność u pewnych grup pacjentów. Dotyczy to zwłaszcza:

  • Pacjentów, u których występują bezwzględne przeciwwskazania do stosowania sodu diwodorofosforanu
  • Pacjentów wykazujących szczególną wrażliwość na substancję czynną lub inne składniki preparatu

3

Potencjalne następstwa przedawkowania

Mimo że nie odnotowano przypadków przedawkowania produktu Rectanal Enema zawierającego sód diwodorofosforan, na podstawie właściwości farmakologicznych substancji oraz dostępnych danych klinicznych można przewidzieć potencjalne konsekwencje przyjęcia nadmiernej dawki. U pacjentów z grup ryzyka mogą wystąpić następujące zaburzenia:4

Objaw przedawkowania Opis Uwagi
Zaburzenia stężenia elektrolitów Nieprawidłowe stężenia jonów w surowicy, szczególnie sodu, potasu i fosforanów Mogą wystąpić u pacjentów z bezwzględnymi przeciwwskazaniami lub szczególnie wrażliwych
Zakwaszenie organizmu Obniżenie pH krwi, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej Potencjalnie groźne powikłanie, zwłaszcza u pacjentów z uprzednio istniejącymi zaburzeniami
Odwodnienie Utrata wody z organizmu, zaburzenia objętości krwi krążącej Szczególne ryzyko u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek, osób starszych

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W sytuacji wystąpienia objawów sugerujących przedawkowanie sodu diwodorofosforanu, priorytetem leczenia jest normalizacja stężenia elektrolitów. Monitoring parametrów biochemicznych surowicy powinien obejmować stężenia sodu, potasu, fosforu oraz parametry równowagi kwasowo-zasadowej.5

Leczenie zaburzeń elektrolitowych powinno być prowadzone w warunkach szpitalnych pod ścisłą kontrolą parametrów biochemicznych. W zależności od rodzaju i nasilenia zaburzeń, postępowanie może obejmować:

  • Dożylną suplementację płynów
  • Wyrównywanie zaburzeń elektrolitowych
  • Kontrolę i korekcję równowagi kwasowo-zasadowej
  • Leczenie objawowe

6

Należy podkreślić, że postępowanie terapeutyczne powinno być dostosowane do indywidualnego stanu klinicznego pacjenta oraz wyników badań laboratoryjnych. Ze względu na potencjalne powikłania wynikające z zaburzeń elektrolitowych, pacjenci wymagają ścisłej obserwacji klinicznej, zwłaszcza w zakresie funkcji układu sercowo-naczyniowego i nerwowego.

Profilaktyka przedawkowania

W celu uniknięcia potencjalnego przedawkowania sodu diwodorofosforanu w preparacie Rectanal Enema, zaleca się ścisłe przestrzeganie dawkowania określonego przez producenta. Jednorazowe opakowanie produktu znacząco zmniejsza ryzyko przedawkowania u pacjentów dorosłych, jednak należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów z przeciwwskazaniami oraz osoby wykazujące zwiększoną wrażliwość na składniki preparatu.7

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl