Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Sód jodohipuran

Wpływ sodu jodohipuranu na płodność, ciążę i laktację

Sód jodohipuran (produkt leczniczy Hipuran-131 I do wstrzykiwań) jest substancją radiofarmaceutyczną zawierającą radioaktywny izotop jodu, stosowaną głównie w diagnostyce radiologicznej. Ze względu na swoje właściwości i zawartość promieniowania jonizującego, substancja ta podlega szczególnym obostrzeniom w kontekście płodności, ciąży i karmienia piersią.¹

Przeciwwskazania u kobiet w ciąży

Stosowanie sodu jodohipuranu (Hipuran-131 I) nie jest zalecane u kobiet w ciąży. Narażenie płodu na promieniowanie jonizujące, zwłaszcza w pierwszym trymestrze ciąży, wiąże się z potencjalnym ryzykiem uszkodzenia rozwijających się tkanek i narządów. W przypadku konieczności diagnostyki u kobiet ciężarnych, alternatywne metody diagnostyczne nie wykorzystujące promieniowania jonizującego powinny być zawsze rozważone jako pierwsza opcja.²

Postępowanie u kobiet w wieku rozrodczym

Przed podaniem sodu jodohipuranu kobiecie w wieku rozrodczym lekarz ma obowiązek upewnić się, że pacjentka nie jest w ciąży. Wymaga to szczegółowego wywiadu dotyczącego cyklu miesiączkowego oraz ewentualnego wykonania testu ciążowego.³

W przypadku kobiet z zaburzeniami cyklu miesiączkowego, konieczne jest wykluczenie ciąży przed zastosowaniem produktu zawierającego sód jodohipuran. Zgodnie z zasadą ostrożności, jeśli u pacjentki nie wystąpiła miesiączka w spodziewanym terminie, należy domniemywać istnienie ciąży do momentu jej jednoznacznego wykluczenia.⁴

Optymalny czas wykonania badania

U kobiet w wieku rozrodczym planowanie badania z użyciem sodu jodohipuranu powinno uwzględniać cykl miesiączkowy. Rekomendowany termin przeprowadzenia procedury diagnostycznej przypada na pierwsze dziesięć dni po wystąpieniu menstruacji. W tym okresie prawdopodobieństwo wczesnej, nierozpoznanej ciąży jest najmniejsze.⁵

Wpływ na karmienie piersią

Sód jodohipuran jest przeciwwskazany podczas okresu laktacji. Kobiety karmiące piersią, którym podano ten radiofarmaceutyk, powinny czasowo przerwać karmienie piersią.⁶

Wznowienie karmienia piersią może nastąpić dopiero wtedy, gdy poziom promieniowania spadnie do wartości, przy których ekspozycja dziecka (zarówno podczas karmienia, jak i w trakcie kontaktu z matką) będzie mieścić się w prawnie określonych granicach bezpieczeństwa. Ocena tego okresu powinna być dokonana indywidualnie przez specjalistę medycyny nuklearnej.⁷

Informacje, które lekarz musi przekazać pacjentce

Lekarz kierujący na badanie z użyciem sodu jodohipuranu lub wykonujący takie badanie jest zobowiązany do przekazania pacjentce w wieku rozrodczym następujących informacji:

• Radiofarmaceutyk Hipuran-131 I zawierający sód jodohipuran jest przeciwwskazany w ciąży i podczas karmienia piersią
• Konieczność wykluczenia ciąży przed wykonaniem badania
• Zalecenie wykonania badania w pierwszych 10 dniach cyklu miesiączkowego
• W przypadku kobiet karmiących – konieczność czasowego przerwania karmienia piersią
• Informacje o możliwości wznowienia karmienia piersią po spadku poziomu promieniowania

⁸

Skład i postać preparatu

Hipuran-131 I dostępny jest jako roztwór do wstrzykiwań zawierający sodu 2-[131I]jodohipuran w stężeniu 3,7-74 MBq/ml. Ta postać farmaceutyczna wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, gdyż podanie dożylne powoduje bezpośrednie wprowadzenie substancji radioaktywnej do krwiobiegu.⁹

Zalecenia podsumowujące

W praktyce klinicznej należy pamiętać, że sód jodohipuran (Hipuran-131 I) powinien być stosowany u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych i karmiących piersią tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy korzyść diagnostyczna przewyższa potencjalne ryzyko związane z ekspozycją na promieniowanie jonizujące. We wszystkich przypadkach należy rozważyć zastosowanie alternatywnych metod diagnostycznych, które nie niosą ze sobą ryzyka związanego z promieniowaniem jonizującym.¹⁰