Właściwości farmakokinetyczne
Sód N-[3-bromo-2,4,6-trimetylo-acetanilido]-iminodioctan
Sód N-[3-bromo-2,4,6-trimetylo-acetanilido]-iminodioctan znakowany technetem-99m (99mTc-MBrIDA) charakteryzuje się szybkim wiązaniem z albuminami osocza i efektywnym transportem do wątroby, gdzie jest szybko wychwytywany przez hepatocyty i wydzielany do kanalików żółciowych w formie niezmienionej. Po dożylnym podaniu mniej niż 1% aktywności pozostaje w osoczu po 1 godzinie, a uwidocznienie wątroby na scyntygramie następuje już w ciągu 1 minuty, z maksymalną aktywnością osiąganą między 11 a 12 minutą. Okres półtrwania w wątrobie wynosi 25-30 minut i jest zależny od funkcji hepatocytów, stężenia albumin oraz przepływu wątrobowego. Układ żółciowy staje się widoczny w badaniu obrazowym w ciągu 5-20 minut, pęcherzyk żółciowy w 10-40 minut, a aktywność w jelicie pojawia się w 30-60 minut po podaniu. Eliminacja głównie odbywa się przez wydzielanie do żółci, natomiast wydalanie nerkowe u osób zdrowych stanowi około 1% (0,4-2,0%) podanej dawki w ciągu 3 godzin.
Właściwości farmakokinetyczne sodu N-[3-bromo-2,4,6-trimetylo-acetanilido]-iminodioctanu
Sód N-[3-bromo-2,4,6-trimetylo-acetanilido]-iminodioctan (MBrIDA) jest substancją wykorzystywaną w diagnostyce obrazowej po znakowaniu technetem-99m. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych tej substancji po znakowaniu radioizotopem (1).
Dystrybucja
Po podaniu dożylnym znakowany technetem-99m sód N-[3-bromo-2,4,6-trimetylo-acetanilido]-iminodioctan (99mTc-MBrIDA) wykazuje wysokie powinowactwo do białek osocza. Mechanizm transportu substancji polega na wiązaniu z albuminami, wraz z którymi jest transportowany do wątroby. W wątrobie następuje szybka eliminacja związku z osocza przez hepatocyty. Istotnym elementem cyklu metabolicznego jest transport przez komórki wątrobowe, po którym substancja w formie niezmienionej jest wydzielana do kanalików żółciowych. 2
Wchłanianie i kinetyka tkankowa
Charakterystyczną cechą farmakokinetyki sodu N-[3-bromo-2,4,6-trimetylo-acetanilido]-iminodioctanu jest szybkie usuwanie z krwiobiegu. Po upływie 1 godziny od podania dożylnego w osoczu pozostaje mniej niż 1% wyjściowej aktywności radiofarmaceutyku. U osób z prawidłową funkcją wątroby uwidocznienie tego narządu na scyntygramach następuje już w ciągu pierwszej minuty po iniekcji. Maksymalna aktywność w wątrobie jest osiągana między 11 a 12 minutą od momentu podania. 3
Okres półtrwania preparatu w wątrobie w warunkach fizjologicznych wynosi 25-30 minut. Należy podkreślić, że parametr ten może ulegać istotnym zmianom w przypadku zaburzeń stężenia albumin osocza, zmian w przepływie wątrobowym krwi oraz nieprawidłowości w czynności hepatocytów. W dalszej kolejności układ żółciowy staje się widoczny w badaniach obrazowych w ciągu 5-20 minut, a pęcherzyk żółciowy w przedziale czasowym 10-40 minut po podaniu substancji. Aktywność radiofarmaceutyku w jelicie pojawia się zazwyczaj w ciągu 30-60 minut od iniekcji. 4
Eliminacja
Główną drogą eliminacji 99mTc-MBrIDA jest wydzielanie z żółcią do przewodu pokarmowego. W warunkach prawidłowych jedynie niewielka część radiofarmaceutyku jest wydalana przez drogi moczowe. U osób zdrowych przeciętnie 1% (z zakresem 0,4-2,0%) podanej aktywności jest wydalane przez nerki w ciągu pierwszych 3 godzin od iniekcji. 5
Farmakokinetyka w stanach patologicznych
W stanach patologicznych, zwłaszcza w przypadku hiperbilirubinemii, obserwuje się istotne zmiany w farmakokinetyce sodu N-[3-bromo-2,4,6-trimetylo-acetanilido]-iminodioctanu. U pacjentów z podwyższonym poziomem bilirubiny w surowicy wydalanie 99mTc-MBrIDA przez nerki znacząco wzrasta. Ponadto, u tych pacjentów odsetek aktywności obecnej we krwi w 10 minut po podaniu radiofarmaceutyku może być dwu- lub wielokrotnie wyższy w porównaniu do osób z prawidłową funkcją wątroby. Charakterystyczną cechą jest również znaczne wydłużenie pasażu znakowanego związku przez wątrobę i drogi żółciowe, co ma istotne implikacje diagnostyczne. 6
Zestawienie parametrów farmakokinetycznych
| Parametr farmakokinetyczny | Wartość/Czas | Uwagi |
|---|---|---|
| Pozostała aktywność w osoczu po 1h | <1% podanej dawki | Szybka eliminacja z krwiobiegu |
| Uwidocznienie wątroby na scyntygramie | W ciągu 1 min po podaniu | Szybki wychwyt wątrobowy |
| Szczyt aktywności w wątrobie | 11-12 min po iniekcji | Może być opóźniony w chorobach wątroby |
| Okres półtrwania w wątrobie | 25-30 min | Zależny od funkcji hepatocytów, stężenia albumin i przepływu wątrobowego |
| Uwidocznienie układu żółciowego | 5-20 min po podaniu | Wydzielanie do dróg żółciowych |
| Uwidocznienie pęcherzyka żółciowego | 10-40 min po podaniu | Zależne od drożności dróg żółciowych |
| Pojawienie się aktywności w jelicie | 30-60 min po podaniu | Pasaż jelitowy |
| Wydalanie przez nerki (osoby zdrowe) | 1% (0,4-2,0%) w ciągu 3h | Droga eliminacji drugorzędna w warunkach fizjologicznych |
| Aktywność we krwi w hiperbilirubinemii | ≥2× wyższa niż u osób zdrowych | Mierzona w 10 min po podaniu |
Czynniki modyfikujące farmakokinetykę
Na farmakokinetykę sodu N-[3-bromo-2,4,6-trimetylo-acetanilido]-iminodioctanu wpływają następujące czynniki:
- Stężenie albumin osocza – zmniejszenie poziomu albumin wpływa na dystrybucję i transport związku do wątroby
- Przepływ wątrobowy krwi – zaburzenia przepływu modyfikują szybkość wychwytu wątrobowego
- Czynność hepatocytów – dysfunkcja komórek wątrobowych wydłuża okres półtrwania radiofarmaceutyku w wątrobie
- Stężenie bilirubiny – hiperbilirubinemia zwiększa frakcję wydalania nerkowego i wydłuża pasaż wątrobowo-żółciowy
7
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania