Interakcje
Sód N-[3-bromo-2,4,6-trimetylo-acetanilido]-iminodioctan
Sód N-[3-bromo-2,4,6-trimetylo-acetanilido]-iminodioctan (MBrIDA) znakowany technetem-99m jest radiofarmaceutykiem stosowanym w scyntygrafii dróg żółciowych, którego dystrybucja i przepływ mogą być istotnie modyfikowane przez liczne leki i substancje. Opioidowe analgetyki, zwłaszcza siarczan morfiny, wywołują skurcz zwieracza Oddiego, co celowo wykorzystuje się diagnostycznie, jednak może zaburzać przepływ radiofarmaceutyku w zewnątrzwątrobowych drogach żółciowych. Cholecystokinina i jej analogi, a także posiłki bogate w tłuszcze i niektóre suplementy diety, indukują skurcz pęcherzyka żółciowego, zmieniając kinetykę MBrIDA. U pacjentów po głodówce >24-48 godzin lub żywionych pozajelitowo obserwuje się wzrost ciśnienia żółciowego w pęcherzyku, co utrudnia prawidłowy przepływ radiofarmaceutyku. Fenobarbital i kwas ursodezoksycholowy nasilają wydzielanie żółci, co może wpływać na interpretację wyników. W przypadku chemioterapii z wkłuciem do tętnicy wątrobowej istnieje ryzyko zapalenia pęcherzyka i braku jego uwidocznienia w scyntygrafii. Spożycie etanolu przed badaniem zmienia motorykę dróg żółciowych i biodystrybucję MBrIDA, dlatego zaleca się abstynencję alkoholową przed badaniem.
- Interakcje substancji sód N-[3-bromo-2,4,6-trimetylo-acetanilido]-iminodioctan z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje z lekami opioidowymi
- Interakcje z hormonami i ich analogami
- Interakcje związane z odżywianiem
- Interakcje z lekami wpływającymi na wydzielanie żółci
- Interakcje z chemioterapeutykami
- Interakcje z alkoholem
- Szczegółowa tabela interakcji substancji sód N-[3-bromo-2,4,6-trimetylo-acetanilido]-iminodioctan
- Rekomendacje kliniczne dotyczące zarządzania interakcjami
Interakcje substancji sód N-[3-bromo-2,4,6-trimetylo-acetanilido]-iminodioctan z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Sód N-[3-bromo-2,4,6-trimetylo-acetanilido]-iminodioctan (MBrIDA), stosowany w diagnostyce scyntygraficznej chorób dróg żółciowych, wchodzi w liczne interakcje z różnymi grupami leków oraz innymi substancjami, które mogą istotnie wpływać na przepływ radiofarmaceutyku w obrębie dróg żółciowych, a tym samym na wyniki badania diagnostycznego.1
Interakcje z lekami opioidowymi
Analgetyki opioidowe wywołują skurcz zwieracza bańki wątrobowo-trzustkowej (zwieracza Oddiego), co może zaburzać przepływ radiofarmaceutyku w obrębie zewnątrzwątrobowych dróg żółciowych. Szczególnie siarczan morfiny jest często wykorzystywany jako interwencja farmakologiczna w diagnostyce scyntygraficznej dróg żółciowych, właśnie ze względu na ten mechanizm działania.2
Interakcje z hormonami i ich analogami
Cholecystokinina i jej analogi powodują skurcz pęcherzyka żółciowego, co może istotnie modyfikować przepływ radiofarmaceutyku w drogach żółciowych. Podobny efekt mogą wywoływać posiłki bogate w tłuszcze oraz niektóre suplementy diety, co należy uwzględnić przy planowaniu badania z użyciem znakowanego technetem-99m MBrIDA.3
Interakcje związane z odżywianiem
U pacjentów otrzymujących żywienie pozajelitowe lub poddanych głodówce trwającej dłużej niż 24-48 godzin może dojść do wzrostu ciśnienia żółci w pęcherzyku żółciowym, co utrudnia prawidłowy przepływ radiofarmaceutyku i może wpływać na wynik badania diagnostycznego.4
Interakcje z lekami wpływającymi na wydzielanie żółci
Fenobarbital oraz kwas ursodezoksycholowy nasilają wydzielanie radiofarmaceutyku przez drogi żółciowe, co może zmieniać kinetykę znakowanego MBrIDA i wpływać na interpretację wyników badania.5
Interakcje z chemioterapeutykami
U pacjentów poddawanych chemioterapii, szczególnie z zastosowaniem wkłucia do tętnicy wątrobowej, może rozwinąć się zapalenie pęcherzyka żółciowego. W takiej sytuacji istnieje ryzyko braku uwidocznienia pęcherzyka żółciowego podczas scyntygrafii wykonywanej za pomocą znakowanego technetem-99m MBrIDA.6
Interakcje z alkoholem
Etanol (alkohol etylowy) jest jedną z substancji, które mogą wpływać na pęcherzyk żółciowy, zwieracz Oddiego lub zmieniać biodystrybucję znakowanych technetem-99m iminodioctanów, w tym MBrIDA. Spożycie alkoholu przed badaniem scyntygraficznym może zatem prowadzić do zaburzeń w przepływie radiofarmaceutyku i wpływać na interpretację wyników badania. Ze względu na wpływ etanolu na motorykę dróg żółciowych, pacjenci powinni powstrzymać się od spożywania alkoholu przed planowanym badaniem z wykorzystaniem znakowanego technetem-99m MBrIDA.7
Szczegółowa tabela interakcji substancji sód N-[3-bromo-2,4,6-trimetylo-acetanilido]-iminodioctan
| Substancja/grupa leków | Mechanizm interakcji | Efekt kliniczny | Poziom istotności interakcji |
|---|---|---|---|
| Analgetyki opioidowe (np. siarczan morfiny) | Skurcz zwieracza Oddiego | Zaburzony przepływ radiofarmaceutyku w zewnątrzwątrobowych drogach żółciowych | Wysoki – celowo wykorzystywane w diagnostyce |
| Cholecystokinina i jej analogi | Skurcz pęcherzyka żółciowego | Zmiana przepływu radiofarmaceutyku w drogach żółciowych | Wysoki |
| Posiłki tłuszczowe i suplementy diety | Stymulacja opróżniania pęcherzyka żółciowego | Podobne do cholecystokininy zmiany przepływu radiofarmaceutyku | Średni |
| Żywienie pozajelitowe lub głodówka >24-48h | Wzrost ciśnienia żółci w pęcherzyku żółciowym | Utrudniony przepływ radiofarmaceutyku | Średni do wysokiego |
| Fenobarbital | Indukcja wydzielania żółci | Zwiększone wydzielanie radiofarmaceutyku przez drogi żółciowe | Średni |
| Kwas ursodezoksycholowy | Zwiększenie wydzielania żółci | Zwiększone wydzielanie radiofarmaceutyku przez drogi żółciowe | Średni |
| Chemioterapeutyki (wkłucie do tętnicy wątrobowej) | Możliwe zapalenie pęcherzyka żółciowego | Potencjalny brak uwidocznienia pęcherzyka podczas scyntygrafii | Wysoki |
| Etanol (alkohol) | Wpływ na motorykę dróg żółciowych i pęcherzyka żółciowego | Zmiana biodystrybucji radiofarmaceutyku | Średni |
| Atropina | Działanie antycholinergiczne wpływające na zwieracz Oddiego | Zaburzenia przepływu radiofarmaceutyku | Średni |
| Benzodiazepiny | Wpływ na napięcie zwieracza Oddiego | Modyfikacja przepływu radiofarmaceutyku | Niski do średniego |
| Erytromycyna | Stymulacja motoryki przewodu pokarmowego | Wpływ na opróżnianie pęcherzyka żółciowego | Niski |
| Estrogeny | Wpływ na skład żółci | Potencjalne zmiany w wychwycie radiofarmaceutyku | Niski |
| Triazotan glicerolu | Rozluźnienie mięśniówki gładkiej | Wpływ na przepływ radiofarmaceutyku | Niski |
| Glukagon | Wpływ na napięcie zwieracza Oddiego | Zmiana przepływu radiofarmaceutyku | Średni |
| Nalokson | Antagonista opioidowy – odwrócenie skurczu zwieracza Oddiego | Przeciwdziałanie efektom wywołanym przez opioidy | Średni |
| Nikotyna | Wpływ na układ autonomiczny | Zmiana motoryki dróg żółciowych | Niski |
| Blokery kanałów wapniowych (nifedypina, nikardypina) | Rozluźnienie mięśniówki gładkiej | Wpływ na przepływ radiofarmaceutyku | Niski do średniego |
| Tlenek azotu | Rozluźnienie mięśniówki gładkiej | Wpływ na przepływ radiofarmaceutyku | Niski |
| Enzymy trzustkowe | Wpływ na wydzielanie żółci | Zmiana biodystrybucji radiofarmaceutyku | Niski |
| Pirenzepina | Działanie antycholinergiczne | Wpływ na motorykę dróg żółciowych | Niski |
| Progesteron | Wpływ na skład żółci | Potencjalne zmiany w wychwycie radiofarmaceutyku | Niski |
| Prostygmina | Działanie cholinergiczne | Stymulacja skurczu pęcherzyka żółciowego | Średni |
| Analogi somatostatyny | Zahamowanie wydzielania żółci | Zmiana biodystrybucji radiofarmaceutyku | Średni |
| Teofilina | Wpływ na mięśniówkę gładką | Zmiana przepływu radiofarmaceutyku | Niski |
8
Rekomendacje kliniczne dotyczące zarządzania interakcjami
W celu zminimalizowania wpływu potencjalnych interakcji na wyniki badania scyntygraficznego z użyciem znakowanego technetem-99m MBrIDA należy:9
- Rozważyć czasowe odstawienie leków wpływających na motorykę dróg żółciowych przed badaniem, o ile jest to klinicznie możliwe
- Poinformować pacjenta o konieczności wstrzymania się od spożywania alkoholu przed badaniem
- Unikać wykonywania badania u pacjentów po długotrwałej głodówce lub otrzymujących wyłącznie żywienie pozajelitowe
- Uwzględnić w interpretacji wyników potencjalny wpływ leków, których nie można odstawić
- W przypadku pacjentów otrzymujących chemioterapię przez wkłucie do tętnicy wątrobowej, należy brać pod uwagę możliwość nieuwidocznienia pęcherzyka żółciowego z powodu jego zapalenia
10
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania