Interakcje
Sód N-[3-bromo-2,4,6-trimetylo-acetanilido]-iminodioctan

Sód N-[3-bromo-2,4,6-trimetylo-acetanilido]-iminodioctan (MBrIDA) znakowany technetem-99m jest radiofarmaceutykiem stosowanym w scyntygrafii dróg żółciowych, którego dystrybucja i przepływ mogą być istotnie modyfikowane przez liczne leki i substancje. Opioidowe analgetyki, zwłaszcza siarczan morfiny, wywołują skurcz zwieracza Oddiego, co celowo wykorzystuje się diagnostycznie, jednak może zaburzać przepływ radiofarmaceutyku w zewnątrzwątrobowych drogach żółciowych. Cholecystokinina i jej analogi, a także posiłki bogate w tłuszcze i niektóre suplementy diety, indukują skurcz pęcherzyka żółciowego, zmieniając kinetykę MBrIDA. U pacjentów po głodówce >24-48 godzin lub żywionych pozajelitowo obserwuje się wzrost ciśnienia żółciowego w pęcherzyku, co utrudnia prawidłowy przepływ radiofarmaceutyku. Fenobarbital i kwas ursodezoksycholowy nasilają wydzielanie żółci, co może wpływać na interpretację wyników. W przypadku chemioterapii z wkłuciem do tętnicy wątrobowej istnieje ryzyko zapalenia pęcherzyka i braku jego uwidocznienia w scyntygrafii. Spożycie etanolu przed badaniem zmienia motorykę dróg żółciowych i biodystrybucję MBrIDA, dlatego zaleca się abstynencję alkoholową przed badaniem.

Interakcje substancji sód N-[3-bromo-2,4,6-trimetylo-acetanilido]-iminodioctan z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Sód N-[3-bromo-2,4,6-trimetylo-acetanilido]-iminodioctan (MBrIDA), stosowany w diagnostyce scyntygraficznej chorób dróg żółciowych, wchodzi w liczne interakcje z różnymi grupami leków oraz innymi substancjami, które mogą istotnie wpływać na przepływ radiofarmaceutyku w obrębie dróg żółciowych, a tym samym na wyniki badania diagnostycznego.1

Interakcje z lekami opioidowymi

Analgetyki opioidowe wywołują skurcz zwieracza bańki wątrobowo-trzustkowej (zwieracza Oddiego), co może zaburzać przepływ radiofarmaceutyku w obrębie zewnątrzwątrobowych dróg żółciowych. Szczególnie siarczan morfiny jest często wykorzystywany jako interwencja farmakologiczna w diagnostyce scyntygraficznej dróg żółciowych, właśnie ze względu na ten mechanizm działania.2

Interakcje z hormonami i ich analogami

Cholecystokinina i jej analogi powodują skurcz pęcherzyka żółciowego, co może istotnie modyfikować przepływ radiofarmaceutyku w drogach żółciowych. Podobny efekt mogą wywoływać posiłki bogate w tłuszcze oraz niektóre suplementy diety, co należy uwzględnić przy planowaniu badania z użyciem znakowanego technetem-99m MBrIDA.3

Interakcje związane z odżywianiem

U pacjentów otrzymujących żywienie pozajelitowe lub poddanych głodówce trwającej dłużej niż 24-48 godzin może dojść do wzrostu ciśnienia żółci w pęcherzyku żółciowym, co utrudnia prawidłowy przepływ radiofarmaceutyku i może wpływać na wynik badania diagnostycznego.4

Interakcje z lekami wpływającymi na wydzielanie żółci

Fenobarbital oraz kwas ursodezoksycholowy nasilają wydzielanie radiofarmaceutyku przez drogi żółciowe, co może zmieniać kinetykę znakowanego MBrIDA i wpływać na interpretację wyników badania.5

Interakcje z chemioterapeutykami

U pacjentów poddawanych chemioterapii, szczególnie z zastosowaniem wkłucia do tętnicy wątrobowej, może rozwinąć się zapalenie pęcherzyka żółciowego. W takiej sytuacji istnieje ryzyko braku uwidocznienia pęcherzyka żółciowego podczas scyntygrafii wykonywanej za pomocą znakowanego technetem-99m MBrIDA.6

Interakcje z alkoholem

Etanol (alkohol etylowy) jest jedną z substancji, które mogą wpływać na pęcherzyk żółciowy, zwieracz Oddiego lub zmieniać biodystrybucję znakowanych technetem-99m iminodioctanów, w tym MBrIDA. Spożycie alkoholu przed badaniem scyntygraficznym może zatem prowadzić do zaburzeń w przepływie radiofarmaceutyku i wpływać na interpretację wyników badania. Ze względu na wpływ etanolu na motorykę dróg żółciowych, pacjenci powinni powstrzymać się od spożywania alkoholu przed planowanym badaniem z wykorzystaniem znakowanego technetem-99m MBrIDA.7

Szczegółowa tabela interakcji substancji sód N-[3-bromo-2,4,6-trimetylo-acetanilido]-iminodioctan

Substancja/grupa leków Mechanizm interakcji Efekt kliniczny Poziom istotności interakcji
Analgetyki opioidowe (np. siarczan morfiny) Skurcz zwieracza Oddiego Zaburzony przepływ radiofarmaceutyku w zewnątrzwątrobowych drogach żółciowych Wysoki – celowo wykorzystywane w diagnostyce
Cholecystokinina i jej analogi Skurcz pęcherzyka żółciowego Zmiana przepływu radiofarmaceutyku w drogach żółciowych Wysoki
Posiłki tłuszczowe i suplementy diety Stymulacja opróżniania pęcherzyka żółciowego Podobne do cholecystokininy zmiany przepływu radiofarmaceutyku Średni
Żywienie pozajelitowe lub głodówka >24-48h Wzrost ciśnienia żółci w pęcherzyku żółciowym Utrudniony przepływ radiofarmaceutyku Średni do wysokiego
Fenobarbital Indukcja wydzielania żółci Zwiększone wydzielanie radiofarmaceutyku przez drogi żółciowe Średni
Kwas ursodezoksycholowy Zwiększenie wydzielania żółci Zwiększone wydzielanie radiofarmaceutyku przez drogi żółciowe Średni
Chemioterapeutyki (wkłucie do tętnicy wątrobowej) Możliwe zapalenie pęcherzyka żółciowego Potencjalny brak uwidocznienia pęcherzyka podczas scyntygrafii Wysoki
Etanol (alkohol) Wpływ na motorykę dróg żółciowych i pęcherzyka żółciowego Zmiana biodystrybucji radiofarmaceutyku Średni
Atropina Działanie antycholinergiczne wpływające na zwieracz Oddiego Zaburzenia przepływu radiofarmaceutyku Średni
Benzodiazepiny Wpływ na napięcie zwieracza Oddiego Modyfikacja przepływu radiofarmaceutyku Niski do średniego
Erytromycyna Stymulacja motoryki przewodu pokarmowego Wpływ na opróżnianie pęcherzyka żółciowego Niski
Estrogeny Wpływ na skład żółci Potencjalne zmiany w wychwycie radiofarmaceutyku Niski
Triazotan glicerolu Rozluźnienie mięśniówki gładkiej Wpływ na przepływ radiofarmaceutyku Niski
Glukagon Wpływ na napięcie zwieracza Oddiego Zmiana przepływu radiofarmaceutyku Średni
Nalokson Antagonista opioidowy – odwrócenie skurczu zwieracza Oddiego Przeciwdziałanie efektom wywołanym przez opioidy Średni
Nikotyna Wpływ na układ autonomiczny Zmiana motoryki dróg żółciowych Niski
Blokery kanałów wapniowych (nifedypina, nikardypina) Rozluźnienie mięśniówki gładkiej Wpływ na przepływ radiofarmaceutyku Niski do średniego
Tlenek azotu Rozluźnienie mięśniówki gładkiej Wpływ na przepływ radiofarmaceutyku Niski
Enzymy trzustkowe Wpływ na wydzielanie żółci Zmiana biodystrybucji radiofarmaceutyku Niski
Pirenzepina Działanie antycholinergiczne Wpływ na motorykę dróg żółciowych Niski
Progesteron Wpływ na skład żółci Potencjalne zmiany w wychwycie radiofarmaceutyku Niski
Prostygmina Działanie cholinergiczne Stymulacja skurczu pęcherzyka żółciowego Średni
Analogi somatostatyny Zahamowanie wydzielania żółci Zmiana biodystrybucji radiofarmaceutyku Średni
Teofilina Wpływ na mięśniówkę gładką Zmiana przepływu radiofarmaceutyku Niski

8

Rekomendacje kliniczne dotyczące zarządzania interakcjami

W celu zminimalizowania wpływu potencjalnych interakcji na wyniki badania scyntygraficznego z użyciem znakowanego technetem-99m MBrIDA należy:9

  • Rozważyć czasowe odstawienie leków wpływających na motorykę dróg żółciowych przed badaniem, o ile jest to klinicznie możliwe
  • Poinformować pacjenta o konieczności wstrzymania się od spożywania alkoholu przed badaniem
  • Unikać wykonywania badania u pacjentów po długotrwałej głodówce lub otrzymujących wyłącznie żywienie pozajelitowe
  • Uwzględnić w interpretacji wyników potencjalny wpływ leków, których nie można odstawić
  • W przypadku pacjentów otrzymujących chemioterapię przez wkłucie do tętnicy wątrobowej, należy brać pod uwagę możliwość nieuwidocznienia pęcherzyka żółciowego z powodu jego zapalenia

10

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl