Dawkowanie i sposób podawania
Sodu (S)-mleczan

Sodu (S)-mleczan jest składnikiem roztworów do dializy otrzewnowej (balance) oraz roztworu do infuzji Geloplasma, występując odpowiednio w stężeniach 35 mmol/l (3,925 g/l) i 30 mmol/l (0,3360 g/100 ml). W dializie otrzewnowej u dorosłych standardowo stosuje się 2000 ml roztworu na wymianę, 4 razy na dobę, z czasem zalegania 2-10 godzin, z możliwością modyfikacji objętości od 500-1500 ml przy bólu do 2500-3000 ml u pacjentów z dużą masą ciała lub brakiem resztkowej czynności nerek. U dzieci dawkowanie jest dostosowane do powierzchni ciała, początkowo 600-800 ml/m² na wymianę, z możliwością zwiększenia do 1000-1200 ml/m². W terapii z użyciem cyklerów (sleep•safe, PD-NIGHT) objętości wymian i liczba cykli są indywidualizowane, typowo 1500-3000 ml na cykl u dorosłych, 3-10 cykli na noc, a u dzieci 800-1000 ml/m², 5-10 wymian na dobę. Roztwory o wyższych stężeniach glukozy (2,3% i 4,25%) stosuje się w celu zwiększenia ultrafiltracji, jednak z zachowaniem ostrożności w celu ochrony błony otrzewnowej i zapobiegania odwodnieniu oraz nadmiernemu obciążeniu glukozą.

Dawkowanie i sposób podawania sodu (S)-mleczanu

Sodu (S)-mleczan jest składnikiem roztworów do dializy otrzewnowej oraz niektórych roztworów do infuzji. Dawkowanie tej substancji zależy od rodzaju produktu leczniczego, w którym występuje, oraz wskazań do jego stosowania. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat dawkowania sodu (S)-mleczanu w poszczególnych produktach leczniczych.1

Dawkowanie w roztworach do dializy otrzewnowej

W produktach z serii balance, sodu (S)-mleczan występuje w stężeniu 35 mmol/l (3,925 g/l) w gotowym do użycia roztworze. Dotyczy to wszystkich wariantów produktu, niezależnie od stężenia glukozy oraz wapnia.2

Dawkowanie w roztworach do infuzji

W przypadku produktu Geloplasma, roztwór do infuzji, sodu (S)-mleczan występuje w stężeniu 30 mmol/l (0,3360 g/100 ml).3

Dawkowanie produktów zawierających sodu (S)-mleczan

Dawkowanie produktu balance do dializy otrzewnowej

Roztwory balance są przeznaczone wyłącznie do stosowania dootrzewnowego. Rodzaj terapii, częstość podawania, czas zalegania oraz objętość wymiany ustala indywidualnie lekarz prowadzący dla każdego pacjenta.4

Ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa (CADO)

Dorośli: Standardowo stosuje się 2000 ml roztworu na jedną wymianę, cztery razy na dobę. Po okresie zalegania od 2 do 10 godzin roztwór zostaje zdrenowany. Dawkowanie, objętość wymiany i liczbę wymian należy dostosować indywidualnie do potrzeb pacjenta.5

Jeśli na początku leczenia dializą otrzewnową u pacjenta wystąpi rozpierający ból, to objętość poszczególnych wymian powinna być przejściowo zmniejszona do 500-1500 ml. U pacjentów o dużej masie ciała, a także przy braku resztkowej czynności nerek, konieczne jest zwiększenie objętości roztworu do dializy. U tych pacjentów oraz u pacjentów dobrze tolerujących większą objętość płynu, objętość można zwiększyć do 2500-3000 ml roztworu na jedną wymianę.6

Dzieci i młodzież: U dzieci objętość roztworu na jedną wymianę powinna być przepisywana odpowiednio do wieku i pola powierzchni ciała. W początkowym przepisie objętość na jedną wymianę powinna wynosić 600-800 ml/m² pola powierzchni ciała, przy 4 (czasami 3 lub 5) wymianach w ciągu doby. Może ona być zwiększona do 1000-1200 ml/m² pola powierzchni ciała w zależności od tolerancji, wieku i resztkowej funkcji nerek.7

Automatyczna dializa otrzewnowa (ADO)

Jeśli aparat (cykler sleep•safe lub cykler PD-NIGHT) jest używany do przerywanej lub ciągłej cyklicznej dializy otrzewnowej, zaleca się stosowanie większych worków zapewniających więcej niż jedną wymianę roztworu. Cykler wykonuje wymiany roztworu zgodnie z zapisanym w nim przepisem lekarza.8

Dorośli: Typowo pacjenci są poddawani leczeniu za pomocą cyklera przez 8-10 godzin w ciągu nocy. Objętości zalegania wynoszą od 1500 do 3000 ml, a liczba cykli zwykle waha się od 3 do 10 w ciągu nocy. Typowa ilość użytego płynu zawiera się między 10 a 18 l, ale może wynosić także od 6 do 30 l. Nocna terapia za pomocą cyklera jest zwykle łączona z 1 lub 2 wymianami w ciągu dnia.9

Dzieci i młodzież: Objętość na jedną wymianę powinna wynosić 800-1000 ml/m² pola powierzchni ciała, przy 5-10 wymianach w ciągu doby. Może ona być zwiększona do 1400 ml/m² pola powierzchni ciała w zależności od tolerancji, wieku i resztkowej funkcji nerek.10

Nie ma szczególnych zaleceń dotyczących dawkowania u osób w podeszłym wieku.11

Wybór stężenia glukozy

Roztwór do dializy otrzewnowej o dużym stężeniu glukozy (2,3% lub 4,25%) stosowany jest w przypadku, gdy masa ciała jest większa niż pożądana „sucha” masa ciała. Im większe stężenie glukozy w roztworze do dializy otrzewnowej, tym większy ubytek płynów z organizmu. Takie roztwory powinny być używane ze szczególną ostrożnością, aby chronić błonę otrzewnową, zapobiegać odwodnieniu i ograniczać obciążenie glukozą.12

Dializa otrzewnowa jest leczeniem długotrwałym, polegającym na powtarzaniu pojedynczych wymian roztworów w ten sam sposób.13

Zawartość glukozy w poszczególnych produktach:

  • balance 1,5% z 1,5% glukozą i wapniem 1,25/1,75 mmol/l zawiera 15 g glukozy w 1000 ml roztworu.14
  • balance 2,3% z 2,3% glukozą i wapniem 1,25/1,75 mmol/l zawiera 22,73 g glukozy w 1000 ml roztworu.15
  • balance 4,25% z 4,25% glukozą i wapniem 1,25/1,75 mmol/l zawiera 42,5 g glukozy w 1000 ml roztworu.16
Naprzemienne stosowanie różnych stężeń

W zależności od wymaganego ciśnienia osmotycznego można stosować różne stężenia roztworu:

  • balance 1,5% może być stosowany naprzemiennie z innymi roztworami do dializy otrzewnowej o wyższej zawartości glukozy (czyli o większej osmolarności).17
  • balance 2,3% można stosować naprzemiennie z innymi roztworami do dializy otrzewnowej o mniejszej lub większej zawartości glukozy (czyli o mniejszej lub większej osmolarności).18
  • balance 4,25% można stosować naprzemiennie z innymi roztworami do dializy otrzewnowej o mniejszej zawartości glukozy (czyli o mniejszej osmolarności).19

Sposób podawania roztworów balance

Przed samodzielnym wykonywaniem zabiegów dializy otrzewnowej w domu, pacjent powinien zostać odpowiednio przeszkolony, musi sam wykonywać tę procedurę i wykazać biegłość w tym zakresie. Szkolenie powinno być prowadzone przez wykwalifikowany personel medyczny. Lekarz prowadzący musi być pewny, że pacjent w wystarczającym stopniu opanował technikę zabiegu, zanim zezwoli mu wykonywać dializę otrzewnową w domu. W przypadku jakichkolwiek trudności lub wątpliwości należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym.20

Dializa otrzewnowa, z zastosowaniem przepisanych dawek, powinna być wykonywana codziennie i kontynuowana tak długo, jak długo wskazana jest terapia nerkozastępcza.21

Procedura z workami stay•safe (CADO)

Worek jest najpierw ogrzewany do temperatury ciała. Odpowiednia dawka podawana jest do jamy otrzewnowej w ciągu 5-20 minut, za pomocą cewnika otrzewnowego. W zależności od zaleceń lekarza, odpowiednia dawka roztworu powinna pozostać w jamie brzusznej przez okres od 2 do 10 godzin (czas równoważenia otrzewnowego), a następnie zostać zdrenowana.22

Procedura z workami sleep•safe (ADO)

Łączniki (końcówki) przepisanych worków sleep•safe z roztworem są umieszczane w wolnych rowkach tacy ładowania, a następnie automatycznie łączone przez cykler z zestawem drenów sleep•safe. Cykler przeprowadza kontrolę kodów paskowych worków z roztworem i generuje alarm, jeśli worki nie są zgodne z przepisem dializy, zapisanym w cyklerze. Po tej kontroli zestaw drenów może być połączony z drenem łączącym pacjenta i zabieg może się rozpocząć.23

Roztwór sleep•safe jest automatycznie podgrzewany przez cykler sleep•safe do temperatury ciała, w czasie wpływu do jamy brzusznej. Dobór czasów zalegania i stężeń glukozy dokonywany jest zgodnie z przepisem lekarza, zapisanym w cyklerze.24

Procedura z workami Safe•Lock (ADO)

Łączniki (końcówki) przepisanych worków Safe•Lock z roztworem są łączone ręcznie z zestawem drenów cyklera PD-NIGHT. Jeden worek z roztworem Safe•Lock umieszcza się na płycie podgrzewacza cyklera w celu podgrzania całego roztworu, który podczas zabiegu zostanie podany do jamy brzusznej pacjenta. Dobór czasów zalegania i stężeń glukozy dokonywany jest zgodnie z przepisem lekarza, zapisanym w cyklerze.25

Dawkowanie produktu Geloplasma (roztwór do infuzji)

W przypadku produktu Geloplasma, który zawiera sodu (S)-mleczan w stężeniu 30 mmol/l (0,3360 g/100 ml), dawkowanie zależy od stanu pacjenta, okoliczności i reakcji na wypełnianie łożyska naczyniowego.26 27

Modyfikowaną płynną żelatynę należy podawać w infuzji dożylnej. Szybkość infuzji można zwiększyć używając pompy. Średnia podawana dawka wynosi od 500 do 1000 ml (1 do 2 worków), w niektórych przypadkach więcej.28

Jako ogólną zasadę należy przyjąć, że u dorosłych pacjentów i dzieci o masie ciała powyżej 25 kg podaje się 500 ml (1 worek) z szybkością zależną od stanu pacjenta. Szybkość infuzji można zwiększyć, jeśli wystąpi ciężki krwotok.29

W przypadku utraty krwi i(lub) płynów w ilości większej niż 1,5 litra u dorosłego pacjenta (tzn. więcej niż 20% objętości krwi) zazwyczaj należy podać krew oraz produkt leczniczy Geloplasma. Należy kontrolować parametry hemodynamiczne, hematologiczne i układ krzepnięcia.30

Tabela dawkowania sodu (S)-mleczanu w poszczególnych produktach

Produkt Zawartość sodu (S)-mleczanu Grupa wiekowa Standardowe dawkowanie Modyfikacje dawkowania
balance 1,5% z 1,5% glukozą i wapniem 1,25/1,75 mmol/l 3,925 g/l (35 mmol/l) Dorośli 2000 ml roztworu x 4 wymiany/dobę 500-1500 ml przy bólu na początku terapii
2500-3000 ml u pacjentów z dużą masą ciała
Dzieci i młodzież 600-800 ml/m² x 4 wymiany/dobę Do 1000-1200 ml/m² w zależności od tolerancji
balance 2,3% z 2,3% glukozą i wapniem 1,25/1,75 mmol/l Dorośli 2000 ml roztworu x 4 wymiany/dobę 500-1500 ml przy bólu na początku terapii
2500-3000 ml u pacjentów z dużą masą ciała
Dzieci i młodzież 600-800 ml/m² x 4 wymiany/dobę Do 1000-1200 ml/m² w zależności od tolerancji
balance 4,25% z 4,25% glukozą i wapniem 1,25/1,75 mmol/l Dorośli 2000 ml roztworu x 4 wymiany/dobę 500-1500 ml przy bólu na początku terapii
2500-3000 ml u pacjentów z dużą masą ciała
Dzieci i młodzież 600-800 ml/m² x 4 wymiany/dobę Do 1000-1200 ml/m² w zależności od tolerancji
balance w ADO (cykler sleep•safe lub PD-NIGHT) 3,925 g/l (35 mmol/l) Dorośli 1500-3000 ml/cykl
3-10 cykli/noc
Typowo 10-18 l/noc		 6-30 l całkowitej objętości
1-2 dodatkowe wymiany w ciągu dnia
Dzieci i młodzież 800-1000 ml/m² x 5-10 wymian/dobę Do 1400 ml/m² w zależności od tolerancji
Geloplasma roztwór do infuzji 0,3360 g/100 ml (30 mmol/l) Dorośli 500-1000 ml (1-2 worki) Zwiększona szybkość infuzji przy ciężkim krwotoku
Dzieci >25 kg 500 ml (1 worek) Szybkość zależna od stanu pacjenta

Uwagi dotyczące dawkowania

Przy stosowaniu produktów zawierających sodu (S)-mleczan należy kierować się następującymi zasadami:

  1. Indywidualizacja terapii – dawkowanie musi być dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta, uwzględniając stan kliniczny, masę ciała, wiek i funkcję nerek.31
  2. Monitorowanie stanu pacjenta – podczas terapii należy regularnie oceniać parametry biochemiczne, wydolność układu krążenia oraz bilans płynów.32
  3. Dostosowanie do wieku – w przypadku dzieci dawkowanie musi być ściśle skorelowane z wiekiem i powierzchnią ciała.33
  4. Wybór stężenia glukozy – powinien zależeć od potrzeby usunięcia nadmiaru płynów, uwzględniając równocześnie konieczność ochrony błony otrzewnowej i zapobieganie nadmiernemu obciążeniu glukozą.34

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl