Wskazania do stosowania
Sód walproinian

Wskazania do stosowania sodu walproinianu

Sód walproinian jest substancją czynną o szerokim spektrum działania przeciwpadaczkowego, stosowaną w leczeniu różnych typów padaczki oraz w terapii choroby afektywnej dwubiegunowej. Dostępny jest między innymi w preparatach Depakine Chrono 300 oraz Depakine Chrono 500 w postaci tabletek powlekanych o przedłużonym uwalnianiu, zawierających kombinację sodu walproinianu i kwasu walproinowego.¹²

Zastosowanie w leczeniu padaczki

Głównym wskazaniem do stosowania sodu walproinianu jest leczenie różnych typów padaczki. Lek wykazuje skuteczność zarówno w napadach uogólnionych, jak i częściowych, co czyni go preparatem o szerokim spektrum działania przeciwdrgawkowego.³⁴

Padaczka z napadami uogólnionymi

W zakresie napadów uogólnionych, sód walproinian (Depakine Chrono) jest wskazany w leczeniu następujących typów napadów:⁵⁶

• Napady miokloniczne – charakteryzujące się krótkimi, gwałtownymi skurczami mięśni, występującymi pojedynczo lub seryjnie
• Napady toniczno-kloniczne – dawniej określane jako grand mal, obejmujące fazę toniczną (sztywność) i kloniczną (drgawki)
• Napady atoniczne – cechujące się nagłą utratą napięcia mięśniowego, prowadzącą często do upadku
• Napady nieświadomości – dawniej określane jako petit mal, charakteryzujące się krótkotrwałym zaburzeniem świadomości bez utraty postawy ciała

⁷⁸

Padaczka z napadami częściowymi

W przypadku napadów częściowych, sód walproinian w preparacie Depakine Chrono jest wskazany w leczeniu:⁹¹⁰

• Napadów prostych – bez zaburzeń świadomości, z objawami ruchowymi, czuciowymi lub autonomicznymi
• Napadów złożonych – z zaburzeniami świadomości, często z automatyzmami
• Napadów wtórnie uogólnionych – rozpoczynających się jako napady częściowe, które następnie przechodzą w napady uogólnione toniczno-kloniczne

¹¹¹²

Zespół Lennoxa-Gastauta

Szczególnym wskazaniem do stosowania sodu walproinianu jest zespół Lennoxa-Gastauta – ciężka encefalopatia padaczkowa wieku dziecięcego, charakteryzująca się różnymi typami napadów, w tym napadami atonicznymi, tonicznymi i nieświadomości atypowej, oraz zmianami w zapisie elektroencefalograficznym (EEG) i zaburzeniami poznawczymi.¹³¹⁴

Zastosowanie w chorobie afektywnej dwubiegunowej

Poza działaniem przeciwpadaczkowym, sód walproinian znalazł zastosowanie w psychiatrii, gdzie jest wskazany w leczeniu epizodów maniakalnych w chorobie afektywnej dwubiegunowej. Lek stosuje się w przypadkach, gdy standardowo zalecany lit jest przeciwwskazany lub źle tolerowany przez pacjenta.¹⁵¹⁶

Kontynuacja leczenia walproinianem może być rozważana u pacjentów, którzy wykazali pozytywną odpowiedź kliniczną na leczenie walproinianem w ostrej fazie manii. Pozwala to na stabilizację stanu klinicznego i zapobieganie nawrotom epizodów maniakalnych.¹⁷¹⁸

Dostępne preparaty sodu walproinianu

W Polsce sód walproinian dostępny jest między innymi w preparatach Depakine Chrono w dwóch dawkach:

¹⁹²⁰

Kiedy zalecić pacjentowi stosowanie sodu walproinianu?

Lekarz powinien rozważyć zalecenie pacjentowi terapii sodu walproinianem w następujących przypadkach:

• W padaczce, gdy występują różne typy napadów padaczkowych, zwłaszcza napady uogólnione, w tym miokloniczne i nieświadomości, które mogą słabo odpowiadać na leczenie innymi lekami przeciwpadaczkowymi
• W zespole Lennoxa-Gastauta, gdzie walproinian jest lekiem z wyboru ze względu na skuteczność w kontrolowaniu różnych typów napadów występujących w tym zespole
• W padaczce lekoopornej, gdzie monoterapia innymi lekami przeciwpadaczkowymi nie przyniosła satysfakcjonującej kontroli napadów
• W epizodach maniakalnych w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej, gdy leczenie litem jest przeciwwskazane (np. z powodu zaburzeń funkcji nerek) lub źle tolerowane przez pacjenta
• W stabilizacji nastroju u pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową, którzy wykazali dobrą odpowiedź na walproinian w fazie ostrej manii

²¹²²

Przed przepisaniem sodu walproinianu należy zawsze dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka, biorąc pod uwagę profil bezpieczeństwa leku, potencjalne działania niepożądane oraz indywidualne czynniki ryzyka pacjenta, a także mieć na uwadze zawartość sodu w preparacie (istotne u pacjentów z ograniczeniami podaży sodu).²³²⁴