Wskazania do stosowania
Skrzyp

Skrzyp polny (Equisetum arvense L.) jest wykorzystywany w medycynie tradycyjnej głównie ze względu na swoje właściwości diuretyczne i przeciwzapalne, szczególnie w schorzeniach układu moczowego oraz w stanach przeziębieniowych. Preparaty takie jak Nefrobonisol zawierają 20 g nalewki z ziela skrzypu na 100 g produktu i stosowane są jako lek moczopędny oraz pomocniczo w łagodnych stanach zapalnych dróg moczowych i piasku nerkowym. Inne produkty, np. Urosan fix (0,8 g ziela skrzypu w saszetce 2 g) oraz Imupret N (krople doustne z wyciągiem z ziela skrzypu i innych roślin), są wskazane odpowiednio do wspomagania diurezy i łagodzenia objawów przeziębienia. Skrzyp jest stosowany w łagodnych zaburzeniach układu moczowego, takich jak pieczenie podczas mikcji, częstomocz oraz w profilaktyce i terapii wspomagającej piasek nerkowy, a także w początkowej fazie i trakcie trwania przeziębienia.

  1. Wskazania do stosowania skrzypu jako substancji czynnej
    1. Wskazania w schorzeniach układu moczowego
    2. Wskazania w stanach przeziębieniowych
    3. Skład produktów leczniczych zawierających skrzyp
    4. Kiedy zalecać pacjentowi stosowanie skrzypu
    5. Kolejne rozdziały

Wskazania do stosowania skrzypu jako substancji czynnej

Skrzyp (Equisetum arvense L.) jako substancja czynna znajduje zastosowanie w różnych schorzeniach, głównie związanych z układem moczowym oraz w stanach przeziębieniowych. Jego działanie terapeutyczne jest wykorzystywane w kilku produktach leczniczych dostępnych na rynku farmaceutycznym, których wskazania do stosowania wynikają z długotrwałego, tradycyjnego użycia tej rośliny w medycynie.1

Wskazania w schorzeniach układu moczowego

Skrzyp jest powszechnie stosowany w różnych schorzeniach układu moczowego, głównie ze względu na jego właściwości diuretyczne. Preparaty zawierające ziele skrzypu, takie jak Urosan fix czy Nefrobonisol, są wskazane do stosowania w następujących przypadkach:2

3

Preparat Nefrobonisol, który w swoim składzie zawiera nalewkę z ziela skrzypu (Equiseti herbae tinctura) w ilości 20 g na 100 g produktu, jest tradycyjnie stosowany jako lek moczopędny. Może być również stosowany pomocniczo w łagodnych stanach zapalnych dróg moczowych oraz w przypadkach piasku nerkowego.4

Wskazania w stanach przeziębieniowych

Skrzyp wchodzi również w skład produktów leczniczych stosowanych w schorzeniach górnych dróg oddechowych. Przykładem takiego preparatu jest Imupret N, który jest złożonym produktem roślinnym zawierającym wyciąg z ziela skrzypu (Equisetum arvense L., herba) jako jeden z głównych składników.5

Imupret N jest stosowany tradycyjnie:6

  • Przy pierwszych oznakach przeziębienia
  • W czasie trwania przeziębienia

7

Skład produktów leczniczych zawierających skrzyp

Skrzyp jako substancja czynna występuje w różnych postaciach farmaceutycznych i w różnych proporcjach w dostępnych na rynku produktach leczniczych:8 9 10

Nazwa produktu Postać farmaceutyczna Zawartość skrzypu Inne składniki czynne
Urosan fix Zioła do zaparzania w saszetkach 0,8 g ziela skrzypu (Equisetum arvense L., herba) w saszetce 2,0 g Liść brzozy, korzeń podróżnika, liść borówki brusznicy
Nefrobonisol Płyn doustny 20 g nalewki z ziela skrzypu (1:5) na 100 g produktu, ekstrahent: etanol 70% (V/V) Nalewka z ziela nawłoci pospolitej, sok z liścia brzozy, sok z ziela pokrzywy, sok z korzenia mniszka, sok z ziela krwawnika
Imupret N Krople doustne Składnik wyciągu złożonego (1:38) w stosunku 5/4/4/4/4/3/2 Ziele krwawnika pospolitego, korzeń prawoślazu, liść orzecha włoskiego, ziele mniszka lekarskiego, kwiat rumianku, kora dębu

Kiedy zalecać pacjentowi stosowanie skrzypu

Na podstawie tradycyjnego stosowania i dostępnych produktów leczniczych zawierających skrzyp, można rekomendować jego stosowanie w następujących sytuacjach klinicznych:11 12 13

  1. W zaburzeniach układu moczowego:
    • U pacjentów z łagodnymi objawami ze strony układu moczowego wymagającymi zwiększenia diurezy
    • W profilaktyce i terapii wspomagającej piasku nerkowego
    • W łagodnych stanach zapalnych dróg moczowych jako terapia uzupełniająca
    • Przy dolegliwościach takich jak pieczenie podczas mikcji
    • W przypadkach częstomoczu
  2. W infekcjach górnych dróg oddechowych:
    • W początkowej fazie przeziębienia
    • W trakcie trwania objawów przeziębienia

Należy podkreślić, że wskazania do stosowania produktów zawierających skrzyp opierają się głównie na długim okresie ich tradycyjnego stosowania w medycynie, a nie na obszernych badaniach klinicznych.14 15 Dlatego zalecając pacjentom preparaty zawierające skrzyp, należy wyraźnie informować o tradycyjnym charakterze tych wskazań i rozważyć włączenie standardowej terapii w przypadku poważniejszych schorzeń układu moczowego lub górnych dróg oddechowych.

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl