Przedawkowanie
Skrzyp

Przedawkowanie substancji skrzyp – zagrożenia i konsekwencje

Skrzyp polny (Equisetum arvense L.) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych stosowanych w różnych schorzeniach, między innymi w produktach takich jak Imupret N, Nefrobonisol czy Urosan fix. Pomimo szerokiego zastosowania terapeutycznego, przedawkowanie tej substancji może prowadzić do istotnych konsekwencji zdrowotnych, które należy poznać, aby zapewnić bezpieczeństwo farmakoterapii.¹

Objawy i zagrożenia związane z przedawkowaniem skrzypu

W przypadku produktów zawierających skrzyp, takich jak np. Imupret N, nie odnotowano dotychczas przypadków przedawkowania, co może sugerować stosunkowo wysoki profil bezpieczeństwa tej substancji przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami. Niemniej jednak w sytuacji wystąpienia przedawkowania zaleca się wdrożenie odpowiedniego leczenia objawowego.²

W przypadku preparatu Nefrobonisol, który zawiera w swoim składzie nalewkę z ziela skrzypu (20g/100g), należy zwrócić szczególną uwagę na zawartość etanolu w produkcie. Nefrobonisol zawiera 1,11 g alkoholu w pojedynczej dawce (2,5 ml), co odpowiada 28 ml piwa lub 11,5 ml wina. Przy znacznym przekroczeniu zalecanej dawki mogą wystąpić objawy związane z nadużyciem alkoholu oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności i podrażnienie.³

W przypadku przedawkowania produktu Urosan fix, zawierającego ziele skrzypu w ilości 0,8 g na saszetkę, należy rozważyć suplementację witaminą B1 po wcześniejszej konsultacji z lekarzem. Wskazuje to na potencjalne ryzyko niedoboru tiaminy (witaminy B1) przy nadmiernym spożyciu skrzypu.⁴

Mechanizm toksyczności skrzypu przy przedawkowaniu

Toksyczność skrzypu przy przedawkowaniu może być związana z kilkoma czynnikami. W przypadku produktów zawierających etanol jako ekstrahent (jak Imupret N i Nefrobonisol), efekty toksyczne mogą wynikać z kumulacji alkoholu w organizmie.^{5 6}

Ponadto, długotrwałe stosowanie lub przedawkowanie preparatów zawierających skrzyp może potencjalnie wpływać na metabolizm tiaminy, co uzasadnia zalecenie suplementacji witaminą B1 w przypadku przedawkowania produktu Urosan fix.⁷

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W sytuacji przedawkowania preparatów zawierających skrzyp zaleca się następujące postępowanie terapeutyczne:

• Zastosowanie leczenia objawowego dostosowanego do prezentowanych przez pacjenta dolegliwości⁸
• W przypadku objawów związanych z nadużyciem alkoholu – odpowiednie postępowanie przeciwalkoholowe⁹
• Przy objawach podrażnienia przewodu pokarmowego – leczenie przeciwwymiotne i osłonowe¹⁰
• Rozważenie suplementacji witaminą B1 po konsultacji z lekarzem¹¹

Tabela objawów przedawkowania skrzypu

Grupy szczególnego ryzyka przy przedawkowaniu skrzypu

W przypadku przedawkowania produktów zawierających skrzyp, szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z następujących grup ryzyka:

• Pacjenci z chorobami wątroby – ze względu na potencjalne obciążenie związane z metabolizmem etanolu obecnego w wielu preparatach^{12 13}
• Osoby z zaburzeniami przewodu pokarmowego – ze względu na ryzyko nasilenia dolegliwości gastrycznych¹⁴
• Pacjenci z niedoborami witaminy B1 lub schorzeniami predysponującymi do jej niedoboru¹⁵

Mimo braku licznych udokumentowanych przypadków przedawkowania skrzypu, klinicyści powinni być świadomi potencjalnych zagrożeń związanych z tą substancją, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu lub przekraczaniu zalecanych dawek. W przypadku wystąpienia objawów sugerujących przedawkowanie, należy wdrożyć odpowiednie leczenie objawowe oraz, w razie potrzeby, rozważyć suplementację witaminą B1 po konsultacji z lekarzem.^{16 17}