znakowanie radioaktywne
Znakowanie radioaktywne to technika diagnostyczna i badawcza polegająca na wprowadzeniu do organizmu substancji zawierającej izotop promieniotwórczy. Związki znakowane radioaktywnie (radiofarmaceutyki) składają się z nośnika, który determinuje dystrybucję w organizmie, oraz izotopu promieniotwórczego emitującego promieniowanie, które może zostać wykryte przez specjalistyczne urządzenia.
W diagnostyce medycznej znakowanie radioaktywne jest podstawą badań obrazowych takich jak scyntygrafia czy pozytonowa tomografia emisyjna (PET). Najczęściej stosowanymi izotopami są technet-99m, jod-123, jod-131, fluor-18 czy węgiel-11. Wybór izotopu zależy od badanego narządu, procesu metabolicznego oraz pożądanego czasu półtrwania.
Znakowanie radioaktywne umożliwia nieinwazyjną ocenę funkcji fizjologicznych i procesów patologicznych w organizmie. Technika ta jest szczególnie wartościowa w onkologii (wykrywanie przerzutów nowotworowych), kardiologii (ocena perfuzji mięśnia sercowego), neurologii (diagnostyka chorób neurodegeneracyjnych) oraz w diagnostyce zakażeń i stanów zapalnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Bosutinib Zentiva 500 mg
Bosutinib Zentiva, dostępny w dawkach 100 mg, 400 mg i 500 mg w formie tabletek powlekanych, wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz matek karmiących. Kobiety te muszą stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii i przez co najmniej miesiąc po jej zakończeniu, ze względu na ryzyko teratogenności i potencjalne zmniejszenie skuteczności doustnych środków antykoncepcyjnych w przypadku wymiotów lub biegunki. Bosutynib nie jest zalecany w ciąży z powodu ograniczonych danych klinicznych i udokumentowanego szkodliwego wpływu na reprodukcję w badaniach na zwierzętach. W przypadku zajścia w ciążę podczas leczenia, konieczne jest szczegółowe omówienie ryzyka dla płodu z pacjentką. Karmienie piersią powinno być przerwane podczas terapii, gdyż badania na szczurach wykazały przenikanie bosutynibu do mleka, co może stanowić zagrożenie dla niemowląt.
bosutynib, doustny środek antykoncepcyjny, działanie teratogenne, konserwacja nasienia, metoda antykoncepcji, mleko kobiece, płodność człowieka, substancja czynna, tabletka powlekana, toksyczność reprodukcyjna, wchłanianie substancji czynnych, wymioty i biegunka, zaburzenia płodności, zagrożenie dla płodu, znakowanie radioaktywne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Oktaseptal (0,1 g + 2 g)/100 g
Oktaseptal w formie aerozolu na skórę zawiera dwie substancje czynne: oktenidyny dichlorowodorek (0,10 g/100 g) oraz fenoksyetanol (2,00 g/100 g). Produkt jest przeznaczony do stosowania miejscowego na skórę i charakteryzuje się minimalnym wchłanianiem oktenidyny dichlorowodorku. Badania farmakokinetyczne wykazały, że oktenidyna nie przenika do krwiobiegu przez skórę nawet podczas długotrwałej, 24-godzinnej ekspozycji, a jej resorpcja przez błony śluzowe (w tym pochwy) oraz z powierzchni ran jest nieistotna lub nieobecna. Stopień resorpcji po podaniu doustnym przez błony śluzowe u zwierząt wynosił jedynie 0-6%, co wskazuje na bardzo ograniczone wchłanianie systemowe.
aerozol na skórę, błona śluzowa, błona śluzowa pochwy, działanie ogólnoustrojowe, ekspozycja, farmakokinetyka, farmakokinetyka fenoksyetanolu, fenoksyetanol, oktenidyny dichlorowodorek, podanie doustne, rana powierzchniowa, resorpcja przez błony śluzowe, resorpcja przez skórę, resorpcja substancji czynnej, stosowanie miejscowe, wchłanianie substancji czynnych, znakowanie radioaktywne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cagynol 300 mg
Produkt leczniczy Cagynol, zawierający 300 mg sertaconazolu azotanu w postaci globulek dopochwowych, charakteryzuje się minimalną absorpcją ogólnoustrojową po podaniu miejscowym. Badania farmakokinetyczne, przeprowadzone z wykorzystaniem wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC) oraz znakowanego radioaktywnie sertaconazolu, wykazały brak wykrywalnych stężeń substancji czynnej w osoczu krwi pacjentek leczonych z powodu grzybicy pochwy. Wyniki te potwierdzają, że sertaconazol działa głównie miejscowo, bez istotnej ekspozycji systemowej.
absorpcja ogólnoustrojowa, działanie niepożądane, działanie przeciwgrzybicze, ekspozycja ogólnoustrojowa, globulka dopochwowa, grzybica pochwy, infekcja, interakcja lekowa, metoda analityczna, miejscowe działanie przeciwgrzybicze, osocze krwi, parametr farmakokinetyczny, postać farmaceutyczna, sertaconazol azotan, wysokosprawna chromatografia cieczowa, znakowanie radioaktywne - Leksykon substancji czynnych
Zofenopryl – Właściwości farmakokinetyczne
Zofenopryl, będący pro-lekiem, po podaniu doustnym ulega niemal całkowitej konwersji do aktywnego metabolitu zofenoprylatu, osiągając maksymalne stężenie w osoczu po około 1,5 godziny. Farmakokinetyka zofenoprylu cechuje się liniowością w zakresie dawek 10-80 mg soli wapniowej, bez kumulacji przy dawkach 15-60 mg przez 3 tygodnie. Wchłanianie jest szybkie i efektywne, a obecność pokarmu spowalnia jedynie szybkość, nie wpływając na całkowitą absorpcję (AUC). Zofenopryl wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (~88%) i dużą objętość dystrybucji (96 l). Metabolizm jest wieloetapowy, z głównym metabolitem zofenoprylatem (22%), który ulega dalszym przemianom, m.in. sprzężeniu z glukuronidem (17%) i S-metylacji (8%). Okres półtrwania zofenoprylatu wynosi 5,5 godziny, a klirens całkowity 1300 ml/min. Eliminacja odbywa się drogą nerkową (69-76%) i wątrobową (16-26%), co umożliwia stosowanie leku u pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek przy odpowiedniej modyfikacji dawkowania.
AUC, dializa otrzewnowa, dostępność biologiczna, dystrybucja leku, grupa sulfhydrylowa, hemodializa, hydrochlorotiazyd, hydroliza tioestrowa, inhibitor konwertazy angiotensyny, klirens całkowity, klirens kreatyniny, liniowa farmakokinetyka, maksymalne stężenie leku, marskość wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania leku, pole pod krzywą stężenia, prolek, schyłkowa niewydolność nerek, sól wapniowa zofenoprylu, sprzężenie z glukuronidem, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, znakowanie radioaktywne, zofenoprylat - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rupafin 1 mg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące rupatadyny fumaranu, uzyskane w badaniach farmakologicznych bezpieczeństwa, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz potencjalnego działania rakotwórczego, nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka. W badaniach na zwierzętach (szczury, świnki morskie, psy) wykazano, że dawki przekraczające ponad 100-krotnie zalecaną dawkę kliniczną (10 mg) nie powodowały wydłużenia odstępu QTc, zespołu QRS ani zaburzeń rytmu serca. Elektrofizjologiczne badania na izolowanych włóknach Purkiniego psów oraz na ludzkim kanale potasowym HERG wykazały brak wpływu rupatadyny i jej metabolitu 3-hydroksydesloratadyny na potencjały czynnościowe i kanały jonowe przy stężeniach odpowiednio do 2000 i 1685 razy wyższych niż maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) u ludzi po dawce 10 mg. Badania dystrybucji tkankowej potwierdziły brak kumulacji substancji w tkance serca.
badanie elektrofizjologiczne, dawka toksyczna, dystrybucja tkankowa, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, gen HERG, hydroksydesloratadyna, kanał potasowy, margines bezpieczeństwa, niecałkowite kostnienie, NOAEL, odstęp QTc, opóźnienie wzrostu, potencjał czynnościowy, rupatadyna fumaran, stężenie w osoczu, toksyczność płodowa, układ sercowo-naczyniowy, wady kośćca, włókna Purkiniego, zaburzenia rytmu serca, zespół QRS, zmniejszenie płodności, znakowanie radioaktywne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Treprostinil Zentiva 10 mg/ml
Treprostinil Zentiva, zawierający 10 mg/ml treprostynilu w postaci soli sodowej, wykazuje liniową farmakokinetykę przy infuzji podskórnej i dożylnej w zakresie dawek od 2,5 do 125 ng/kg/min, osiągając stan stacjonarny w 15-18 godzin. Biorównoważność między podaniem podskórnym a dożylnym stwierdzono przy dawce 10 ng/kg/min. Lek charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (1,11-1,22 l/kg) oraz metabolizowany jest głównie przez CYP2C8, z pięcioma głównymi metabolitami stanowiącymi 64,4% dawki. Okres półtrwania treprostynilu zależy od czasu infuzji: 1,32-1,42 h po 6-godzinnej infuzji, 4,61 h po 72-godzinnej oraz 2,93 h po infuzji trwającej co najmniej trzy tygodnie. Klirens osoczowy wynosi 586,2-646,9 mL/kg/h, z obniżeniem u pacjentów otyłych (BMI > 30 kg/m²).
białko mikrosomalne, biorównoważność, faza eliminacji, glukuronid, infuzja dożylna, infuzja podskórna, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2C8, izoenzymy CYP, izoenzymy cytochromu P450, klirens osoczowy, kwas glukuronowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, otyłość, stan stacjonarny, stężenie osoczowe leku, treprostinil, znakowanie radioaktywne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – ItraPol 0,925 – 37 GBq/fiolkę
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa prekursora radiofarmaceutycznego ItraPol, zawierającego chlorek itru-90 (90Y), są ograniczone, co wymaga szczególnej ostrożności ze strony lekarzy kwalifikujących pacjentów do terapii produktami znakowanymi tym izotopem. Brak jest danych dotyczących toksyczności ostrej i przewlekłej, wpływu na zdolności rozrodcze, działania teratogennego, mutagennego oraz rakotwórczego chlorku itru (90Y). Itr-90 emituje promieniowanie beta o maksymalnej energii 2,28 MeV i charakteryzuje się okresem półtrwania 2,67 dnia (64,1 godziny), co determinuje czas ekspozycji tkanek na promieniowanie jonizujące po podaniu znakowanego produktu leczniczego.
chlorek itru, chlorek itru-90, cyrkon-90, działanie teratogenne, itr-90, izotop promieniotwórczy, okres półtrwania, potencjał mutagenny, prekursor radiofarmaceutyczny, produkt radiofarmaceutyczny, produkty znakowane itrem-90, promieniowanie beta, promieniowanie jonizujące, radiofarmaceutyk, toksyczność ostra i przewlekła, uszkodzenie materiału genetycznego, znakowanie radioaktywne, znakowanie radioizotopem - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fladios 1000 mg
Zmikronizowana diosmina, podawana doustnie w dawce 1000 mg (produkt Fladios), charakteryzuje się biodostępnością około 60%, co jest wynikiem szybkiej hydrolizy w jelitach do formy aglikonowej – diosmetyny. Objętość dystrybucji diosmetyny wynosi 62,1 l, co wskazuje na szerokie rozprzestrzenianie się substancji w tkankach. Metabolizm diosmetyny prowadzi do powstania głównie kwasu m-hydroksyfenylopropionowego (w postaci sprzężonej) oraz innych pochodnych kwasów fenolowych, które są eliminowane głównie z moczem. Okres półtrwania diosmetyny wynosi średnio 31,5 godziny (zakres 26-43 h), co sugeruje długotrwałe utrzymywanie się metabolitów w organizmie i potencjalne przedłużenie efektu terapeutycznego.
biodostępność doustna, diosmetyna, diosmina, faza eliminacji, flora bakteryjna, forma aglikonowa, hydroliza, koniugat glicynowy, kwas 3-hydroksy-4-metoksybenzoesowy, kwas 3-metoksy-4-hydroksyfenylooctowy, kwas fenolowy, kwas m-hydroksyfenylopropionowy, mikronizacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, profil farmakokinetyczny, znakowanie radioaktywne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Metformax SR Combi 100 mg + 1000 mg
Metformax SR Combi to lek złożony zawierający sytagliptynę (50 mg lub 100 mg) oraz metforminę o zmodyfikowanym uwalnianiu (500 mg lub 1000 mg). Farmakokinetyka sytagliptyny charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (Tmax 1-4 h dla dawki 100 mg), wysoką biodostępnością (~87%) oraz eliminacją głównie przez nerki (ok. 79% w postaci niezmienionej). AUC sytagliptyny wzrasta proporcjonalnie do dawki, a jej okres półtrwania wynosi około 12,4 h. U pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (GFR ≥ 45 ml/min) wzrost AUC jest nieistotny klinicznie (1,2-1,6-krotny), natomiast u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami (GFR < 45 ml/min) AUC wzrasta 2-4-krotnie, co wymaga ostrożności. Sytagliptyna jest słabym inhibitorem glikoproteiny p i nie wykazuje istotnych interakcji z izoenzymami CYP. U osób starszych i dzieci (10-17 lat) farmakokinetyka jest zbliżona do dorosłych, bez konieczności modyfikacji dawki. Metformina o zmodyfikowanym uwalnianiu wykazuje opóźnione Tmax (~7 h) w porównaniu do formy natychmiastowej (2,5 h), a jej AUC po dawce 2000 mg jest porównywalne do 1000 mg formy natychmiastowej podawanej dwukrotnie dziennie. Metformina jest wydalana niemal wyłącznie przez nerki w postaci niezmienionej, z klirensem nerkowym >400 ml/min i okresem półtrwania około 6,5 h. Wchłanianie metforminy jest zmienne w zależności od posiłku, który może zwiększać AUC o 62% przy podaniu po jedzeniu.
badanie biorównoważności, biodostępność bezwzględna, CYP2C8, CYP3A4, dipeptydylopeptydaza 4, farmakokinetyka populacyjna, glikoproteina p, hemodializa, hOAT-3, klirens nerkowy, kwasica mleczanowa, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przesączanie kłębkowe, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugha, stężenie w osoczu, sytagliptyna i metformina, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, transporter anionów organicznych-3, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, zmienność wewnątrzosobnicza, znakowanie radioaktywne